Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Historia języka polskiego a glottodydaktyka polonistyczna
Get PDFThe subject of the research in this article is the relationship between the history of the Polish language and Polish language glottodidactics. It is considered from two perspectives: (1) research – as a relationship of separate sciences with a common object of study, having their own goals and a conceptual apparatus, but also mutual sources in terms of certain research concepts and methods, and (2) practical – in terms of the relationship between the knowledge of the history of language construction and use and the teaching and learning of Polish as a foreign and second language. The presented considerations were intended to demonstrate the importance of mutual relationships between the subdisciplines being compared. Today, the common research area of the history of the Polish language and glottodidactics is the increasingly visible traces of the use of the Polish language recorded in writing. There is also a need to include historical and linguistic content in the glottodidactic workshop, and special emphasis should be placed on teaching Polish and Polish culture in the spirit of understanding the common Slavic heritage, for which knowledge of the history of the language seems necessary.Przedmiot badań w niniejszym artykule stanowi relacja: historia języka polskiego – glottodydaktyka polonistyczna. Jest ona rozpatrywana w dwu ujęciach: (1) badawczym – jako relacja odrębnych nauk o wspólnym przedmiocie badań, mających własne cele, aparat pojęciowy, ale takżewzajemne źródła w zakresie niektórych koncepcji i metod badawczych, oraz (2) praktycznym – w zakresie związków między wiedzą o dziejach budowy i używania języka a nauczaniem i uczeniem się języka polskiego jako obcego i drugiego. Przedstawione rozważania miały na celu wykazanie znaczenia wzajemnych związków między zestawianymi subdyscyplinami. Wspólny obszar badawczy historii języka polskiego i glottodydaktyki stanowią dziś bowiem coraz częściej dostrzegalne, utrwalone w piśmie ślady używania języka polskiego. Istnieje także potrzeba włączania treści historycznojęzykowych w warsztat glottodydaktyczny, a szczególny akcent należałoby położyć na nauczanie polszczyzny i kultury polskiej w duchu zrozumienia wspólnego dziedzictwa słowiańskiego, do czego znajomość historii języka wydaje się konieczna
Badania historycznojęzykowe wobec nowej humanistyki
Get PDFThe article is devoted to the possibilities of embedding historical-linguistic research within the context of the new humanities. The reflection encompasses digital humanities, engaged humanities, cognitive humanities, posthumanities, and artistic humanities. Observations lead to the following conclusions: (1) the history of language should be treated as a subdiscipline of linguistics providing knowledge about culture; (2) in addition to describing and interpreting phenomena related to language and communication, the history of language should strive to formulate diagnostic and prospective conclusions leading to the solution of current human and world problems; (3) it is necessary to culti-vate and deepen the methodological openness of the history of language to other disciplines and fields of science; (4) in accordance with the assumptions of neo-humanities, the history of language should value qualitative research, wherever possible and depending on the research topic, strengthen it with quantitative data; (5) a historical-linguistic reflection within the domains of the new humanities confirms their intersection, complementarity and the opportunity for holistic understanding at the same time; (6) observations aligning with various trends in neo-humanities are visible in the research on the linguistic contemporaneity, which is worth extending to historical inquiries.Artykuł poświęcono możliwościom osadzenia badań historycznojęzykowych w kontekście nowej humanistyki. Refleksją objęto: humanistykę cyfrową, zaangażowaną, kognitywną, posthumanistykę i humanistykę artystyczną. Obserwacje prowadzą do wniosków: (1) historia języka powinna być traktowana jako subdyscyplina lingwistyki stanowiąca źródło wiedzy o kulturze; (2) oprócz opisu i interpretacji zjawisk odnoszących się do samego języka i komunikacji, historia języka powinna dążyć do formułowania wniosków diagnostycznych i perspektywicznych, prowadzących do rozwiązania aktualnych problemów człowieka i świata; (3) koniecznym założeniem jest pielęgnowanie i pogłębianie otwarcia metodologicznego historii języka na inne dyscypliny i dziedziny nauki, (4) zgodnie z założeniami neohumanistyki historia języka powinna waloryzować badania jakościowe, w miarę możliwości i zależnie od tematu badawczego, umacniać je za pomocą danych ilościowych; (5) refleksja historycznojęzykowa w obrębie domen nowej humanistyki potwierdza ich krzyżowanie się, tym samym komplementarność i szansę na ujęcie holistyczne; (6) obserwacje włączające się w rozmaite nurty neohumanistyki są widoczne w badaniach nad językową współczesnością, co warto rozszerzyć na dociekania historyczne
"Эхо” против войны: российская антивоенная драматургия
Get PDFPolitical gesture in the Russian theatre of the 21st century was essentially a marginal phenomenon. A key role in shaping the political and social agenda was played by the legendary independent Russian Theatre.doc, focusing on current events in political and social life, addressing painful, traumatic issues and topics considered taboo; and the Lubimovka Festival, an independent project aimed at promoting young playwrights.In July 2022, the Festival officially reiterated its anti-war stance with the call for texts entitled Dramaturgy Against War. At the same time, it became clear that the safe organization of the Festival on Russian territory was not possible. Thus, the project Echo of Lubimovka was born — an émigré touring festival that became an unprecedented phenomenon in the history of theatre, enabling the public presentation of oppositional anti-war texts. The Echo of Lubimovka allowed Russian-speaking artists in exile in various corners of the world to openly express their anti-war stance, to capture the voice of the present beyond the imposed propaganda narrative.The aim of this article is to analyze dramaturgical strategies employed in the plays presented as part of the 2022−2023 Echo of Lubimovka Festival (including The War Has Not Yet Begun by Mikhail Dornenkov [2015], Crime by Asia Voloshina [2022], Vanya Is Alive by Natalia Lizorkina [2023], Discreditation by Anastasia Patlay and Nana Grinstein [2023]). These works are examined as tools for constructing the anti-war discourse and attempting to confront the tragedy of war.Gest polityczny w rosyjskim teatrze XXI wieku był zjawiskiem w istocie marginalnym. Kluczową rolę w kształtowaniu politycznego oraz społecznego programu odegrały legendarny już, niezależny rosyjski Teatr.doc, skupiający się na aktualnych wydarzeniach życia politycznego i społecznego, poruszający sprawy bolesne, traumatyczne, tematy uznawane za tabu, a także Festiwal Lubimowka, niezależny projekt, którego celem było promowanie młodych dramaturgów. W lipcu 2022 roku festiwal oficjalnie podtrzymał swoje antywojenne stanowisko, ogłaszając nabór tekstów Dramaturgia przeciwko wojnie. Jednocześnie stało się jasne, że bezpieczna organizacja festiwalu na terenie Rosji nie jest możliwa. W ten sposób powstał ruch Echo Lubimowki ¾ emigracyjny festiwal objazdowy, który stał się bezprecedensowym zjawiskiem w historii teatru, umożliwiając publiczne przedstawienie opozycyjnych tekstów antywojennych. Echo Lubimowki pozwoliło rosyjskojęzycznym twórcom będącym na wygnaniu w różnych zakątach świata otwarcie wyrazić swoją antywojenną postawę, uchwycić głos współczesności poza narzuconą narracją propagandową. Celem niniejszego artykułu jest analiza strategii dramaturgicznych na podstawie tekstów zaprezentowanych w ramach festiwalu Echo Lubimowki w latach 2022−2023 (między innymi Wojna się jeszcze nie zaczęła Michaiła Durnienkowa [2015], Crime Asi Wołoszyny [2022], Crime Asi Wołoszyny [2022, Wania żyje Natalii Lizorkiny [2023], Dyskredytacja Anastasii Patłaj i Nany Grinstein [2023]) jako narzędzi do konstruowania dyskursu antywojennego oraz próby zmierzenia się z tragedią wojny.Политический театральный жест в российском театре на протяжении XXI века оставался довольно маргинальным явлением. Важную роль в формировании политической и социальной повестки выполняли Театр.doc, активно работавший с современной реальностью, а также фестиваль-спутник Любимовка, независимый проект по продвижению пьес начинающих драматургов. Стихийное движение фестиваля Эхо Любимовки, начавшееся с 2022 года как эмигрантский передвижной театр, стало беспрецедентным явлением в театральном мире, позволившим озвучить оппозиционные, антивоенные тексты в публичном пространстве, давая возможность российским драматургам реализовать себя в качестве свидетелей, фиксирующих голос современности вне навязанных пропагандистских нарративов. На основе анализа избранных текстов, заявленных в программе фестиваля Эхо Любимовки в 2022-2023 гг. (в частности Война еще не началась Михаила Дурненкова [2015], Сrime Аси Волошиной [2022], Ваня жив Натальи Лизоркиной [2023], Дискредитация Анастасии Патлай и Наны Гринштейн [2023]), предпринимается попытка проанализировать драматургические стратегии и практики как инструменты формулирования прямого антивоенного высказывания и осмысления трагедии войны
Синтаксическая энантиосемия в прагматической перспективе
Get PDFThe article is devoted to the phenomenon of syntactic enantiosemy, which consists in the opposition between the primary and secondary (derivative) meanings of an utterance. The authors note that the degree of antonymity of meanings can be greater or lesser, and from a pragmatic point of view, enantiosemic utterances function as indirect speech acts: their speech pragmatic function does not correspond to their grammatical structure and lexical composition. The authors pay special attention to the description of pragmatic modifications of enantiosemic utterances, the primary illocutionary function has an assertive, interrogative or directive character. The conclusions note that syntactic enantiosemy is ambivalent from the point of view of the norms of communicative culture: on the one hand, most of such utterances implement a negative assessment, i.e. reflects the aversive communicative attitude of the speaker, on the other hand, it is realized in an indirect form, which indicates an attitude toward compromise. On the one hand, most enantiosemic statements indicate a negative emotion, i.e. irritation, on the other hand, the indirect form of the statement indicates a language game.Artykuł jest poświęcony zjawisku enantiosemii syntaktycznej, polegającej na opozycji pierwotnego i wtórnego (pochodnego) znaczenia wypowiedzi. Autorzy zauważają, że stopień antoniczności znaczeń może być większy lub mniejszy, a z pragmatycznego punktu widzenia wypowiedzi enantiosemiczne pełnią funkcję pośrednich aktów mowy: ich funkcja pragmatyczna nie odpowiada ich strukturze gramatycznej ani ich składowi leksykalnemu. Autorzy skupiają się przede wszystkim na opisie pragmatycznych modyfikacji wypowiedzi enantiosemicznych, których pierwotna funkcja illokucyjna ma charakter asertywny, interrogacyjny lub dyrektywny. We wnioskach zauważono, że enantiosemia syntaktyczna ma charakter ambiwalentny z punktu widzenia norm kultury komunikacyjnej: z jednej strony większość tego typu wypowiedzi realizuje ocenę negatywną, tj. odzwierciedla awersyjną postawę komunikacyjną mówiącego, z drugiej strony jest realizowana w formie pośredniej, co wskazuje na postawę kompromisową. Z jednej strony większość wypowiedzi enantiosemicznych wskazuje na negatywną emocję – niezadowolenie, irytację; z drugiej strony pośrednia forma wypowiedzi wskazuje na grę językową.Статья посвящена явлению синтаксической энантиосемии, которое заключается в противоположности между первичным и вторичным (производным) смыслом высказывания. Авторы отмечают, что степень антонимичности значений может быть большей или меньшей, а с прагматической точки зрения энантиосемичные высказывания функционируют как косвенные речевые актов: их речевая прагматическая функция не соответствует их грамматической структуре и лексическому составу. Главное внимание авторы уделяют описанию прагматических модификаций энантиосемичных высказываний, первичная иллокутивная функция которых имеет ассертивный, интеррогативный или директивный характер. В выводах отмечается, что синтаксическая энантиосемия является амбивалентной с точки зрения норм коммуникативной культуры: с одной стороны, большинство таких высказываний реализует отрицательную оценку, т.е. отражает аверсийную коммуникативную установку говорящего, с другой стороны – реализуется в косвенной форме, что свидетельствует об установке на компромисс. С одной стороны, большинство энантиосемичных высказываний указывает на отрицательную эмоцию – раздражение, с другой же стороны, косвенная форма высказывания свидетельствует о языковой игре
Храмы как константы киевского текста русской прозы XIX и XX столетий
Get PDFThroughout the centuries, Kiev has traditionally been regarded as the East Slavic cradle of Orthodoxy, and later, it was even referred to as the spiritual capital of the Russian Empire. This status is emphasized by terms such as “the mother of Russian cities” and “Russian Jerusalem.” The entrenched image of Kiev in culture cannot be interpreted without considering its churches as key elements. The Kiev-Pechersk Lavra, St. Sophia Cathedral, and St. Andrew’s Church have become an integral part of the Kiev text in Russian (and Russian-speaking) literature. This article addresses the literary representations of Kiev’s churches and their role in shaping the city’s textual identity. It also highlights certain trends in the portrayal of Kiev’s churches, including their transnational, inclusive character. The research material for this article consists of works (including autobiographical and memoirist ones) from 19th and 20th-century Russian literature by authors such as Nikolay Gogol, Nikolay Leskov, Alexandr Kuprin, Konstantin Paustovsky, Mikhail Bulgakov, and Victor Nekrasov.Kijów na przestrzeni wieków tradycyjnie był uważany za wschodniosłowiańską kolebkę prawosławia, a następnie określano go nawet mianem duchowej stolicy Imperium Rosyjskiego. Status ten podkreślają takie określenia jak „matka ruskich grodów” czy „ruska Jerozolima”. Utrwalony w kulturze obraz Kijowa nie może być interpretowany z pominięciem świątyń jako jego kluczowych elementów. Ławra Kijowsko-Peczerska, Sobór św. Zofii, Cerkiew św. Andrzeja stały się integralną częścią tekstu kijowskiego w literaturze rosyjskiej (i rosyjskojęzycznej). W artykule poruszono kwestię reprezentacji literackich kijowskich świątyń, ich roli w kształtowaniu tekstu miasta. Zwrócono także uwagę na określone tendencje w przedstawianiu cerkwi Kijowa, m.in. ich ponadnarodowy, inkluzywny charakter. Materiałem badawczym dla artykułu stały się utwory (m.in. o charakterze autobiograficzym i memuarystycznym) literatury rosyjskiej XIX i XX wieku, takich autorów, jak N. Gogol, N. Leskow, A. Kuprin, K. Paustowski, M. Bułhakow, W. Niekrasow.Киев на протяжении веков традиционно считали восточнославянской колыбелью православия, а в последствии духовной столицей всей Российской империи. Данный статус подчеркивают такие определения как «мать город русских» или «русский Иерусалим». Прочно укоренившийся в культуре образ Киева не может рассматриваться без его ключевых элементов – храмов. Киево-Печерская Лавра, Софийский собор, Андреевская церковь стали интегральной составляющей киевского текста русской (и русскоязычной) литературы. В статье затронут вопрос репрезентации в художественной литературе киевских храмов, их роль в формировании городского текста. Отмечены также определенные тенденции изображения церквей Киева в литературных произведениях, в частности их наднациональный, инклюзивный характер. Материалом исследования стали художественные тексты (в том числе автобиографического и мемуарного характера) русской литературы XIX и ХХ столетия, таких авторов, как Н. Гоголь, Н. Лесков, А. Куприн, К. Паустовский, М. Булгаков, В. Некрасов
Образ Запада в официальном российском нарративе в контексте вторжения России на Украину
No full textThe main purpose of this article is to present and analyze the features of the image of the so-called West in the official Russian narrative, specifically in the public statements of the highest-ranking representatives of the Russian government during the full-scale war in Ukraine. The starting point for such an analisys is the opposition ‘We – They’. The existence of this opposition determines the necessity to characterize one’s own camp positively and to describe the opponent negatively. The author also takes a closer look at the rhetorical tricks used in various persuasive discourses (including ideological ones) that are also observed in the texts under study and can be manifestations of manipulation, as long as they meet the extra-linguistic conditions for being manipulative. The analysis confirmed that a clear anti-Western, specifically anti-American, anti-EU and anti-NATO rhetoric is present in the official Russian narrative regarding the war in Ukraine and, more broadly, the situation in the international arena. According to many specialists, this narrative bears the hallmarks of propaganda and disinformation. The present discussion also confirms that language as a tool of communication or, more broadly, communication in general and especially communication through mass media is, or at least can be, an effective means of creating reality, as well as shaping human attitudes or beliefs.Głównym celem niniejszego artykułu jest przedstawienie i analiza cech obrazu tzw. Zachodu w oficjalnej rosyjskiej narracji, a konkretnie w publicznych wypowiedziach najwyżej postawionych przedstawicieli rosyjskiej władzy w trakcie pełnoskalowej wojny na Ukrainie. Punktem wyjścia do analizy jest w niniejszej pracy archetypowa opozycja semiotyczna „My – Oni”. Istnienie rozróżnienia typu „My – Oni” czy „Swój – Obcy” pociąga za sobą konieczność budowy pozytywnego wizerunku mówiących (piszących), jak i negatywnej charakterystyki „Obcego”. Autor przybliża również stosowane w różnych dyskursach perswazyjnych (w tym ideologicznych) chwyty retoryczne zaobserwowane także w badanych tekstach i mogące być przejawem manipulacji, o ile spełniają pozajęzykowe warunki bycia manipulacyjnymi. Przeprowadzona analiza potwierdziła, że w oficjalnej rosyjskiej narracji dotyczącej wojny na Ukrainie i – szerzej – sytuacji na arenie międzynarodowej, która to narracja zdaniem wielu specjalistów nosi znamiona propagandy i dezinformacji, obecna jest wyraźna antyzachodnia, a konkretnie antyamerykańska, antyunijna i antynatowska retoryka. Niniejsze rozważania potwierdzają również, że język jako narzędzie komunikacji czy też – w szerszym ujęciu – komunikacja w ogóle, a zwłaszcza komunikacja poprzez media masowe jest lub przynajmniej może być efektywnym środkiem służącym kreowaniu rzeczywistości, a także kształtowaniu ludzkich postaw czy przekonań.Главной целью данной статьи является преставить образ т.н. Запада, создававшийся или отражавшийся в официальном российском нарративе в контексте вторжения России на Украину. Были проанализированы высказывания высших представителей российской власти. Исходным пунктом анализа в настоящем исследовании является архетипичная семиотическая оппозиция „Мы – Они” (или „Свой – Чужой”). Её наличие влечёт за собой необходимость положительной автопрезентации, равно как и отрицательной характеристики оппонента. Называются также риторические приёмы, которые применяются в исследованных текстах и которые могут представлять собой проявление манипуляции, если, конечно, выполняют экстралингвистические условия для этого. Проведённый анализ подтвердил наличие в официальном российском нарративе о войне на Украине и – вообще – о мировой политике и международных отношениях (который, по мнению многих специалистов, представляет собой пример пропаганды и дезинформации) сильной антизападной риторики. Было также подтверждено, что язык как средство коммуникации и коммуникация вообще, в частности массовая, является или может являться эффективным орудием, служащим для проекции реальности, а также для формирования общественного мнения и поведения
Господин Голядкин и его двойник: история шизофреника в ракурсе современной психологии
Get PDFThe article is devoted to the analysis of F.M. Dostoevsky\u27s story ‘The Double’ (1845–1846) and explores the (psycho)pathology of the personality – schizophrenic state of the main protagonist Mr Golyadkin, with the reference to the aesthetic-anthropological concept of art and literature (Andrei Chervenyak). The focus is on the image of the hero\u27s psyche, his symptoms and genesis of the disorder while his doppelganger is playing an important role in the formation of the image as a specific trigger for the development of the disorder. Based on data from the field of psychology, using psychological terminology (catatonia, proxemics, incongruence, etc.), the symptoms of different types of schizophrenia, manifested on several levels of the character\u27s human existence, are examined.Artykuł, poświęcony analizie opowiadania F.M. Dostojewskiego „Sobowtór” (1845-1846), bada (psycho)patologię osobowości – schizofreniczny stan głównego bohatera, pana Goladkina, w odniesieniu do estetyczno-antropologicznej koncepcji sztuki i literatury (Andrej Červeňák). W centrum uwagi niniejszego artykułu znajduje się obraz psychiki głównego bohatera – symptomy i geneza choroby – jednocześnie niebagatelną rolę przy tworzeniu się tego obrazu odgrywa jego sobowtór, będący swoistym wyzwalaczem dla rozwoju zaburzenia psychicznego. W oparciu o dane z dziedziny psychologii, przy użyciu terminologii psychologicznej (katatonia, proksemika, inkongruencja itp.), badane są objawy różnych typów schizofrenii, przejawiające się na kilku poziomach ludzkiej egzystencji postaci.В статьe посвященной анализу повести Ф.М. Достоевского «Двойник» (1845–1846), исследуется (психо)патология личности, а именно шизофреническоe состояниe главного героя господина Голядкина, с отсылкой на эстетико-антропологическую концепцию искусства и литературы (Андрей Червеняк). В центре внимания находится образ психики главного героя – признаки и генезис расстройства – причем важную роль в формировании образа играет его двойник, как специфический триггер развития болезни. На основании данных, полученных из области психологии, используя психологическую терминологию (кататония, проксемика, инконгруэнетность и т.д.), рассматриваются симптомы разных видов шизофрении, проявляющиеся на нескольких уровнях человеческого бытия данного персонажа
Przegląd Rusycystyczny 2025 nr 3 strona redakcyjna
No full textPrzegląd Rusycystyczny 2025 nr 3 strona redakcyjn
Не только светлячки и бабочки. О вшах, муравьях и других насекомых в творчестве Татибаны Акэми (1812–1868) в контексте классической японской поэзии вака
Get PDFWaka poetry was the most important genre of classical Japanese literature and continues to be composed today, usually in the form known as tanka, or “short song,” from the second half of the 19th century onwards (consisting of 31 morae arranged in a 5-7-5-7-7 pattern). One of its central themes was nature, particularly those elements considered suitable for poetic expression. Among insects, the focus was primarily on those known for producing beautiful sounds, such as various types of crickets, but also on fireflies. In the pre-modern period, waka poetry began to exhibit realistic tendencies, expanding its subject matter and vocabulary – exemplified by the work of Tachibana Akemi (1812–1868).
This article first presents the use of insect motifs in earlier waka poetry as background, then discusses the depiction of insects in Tachibana’s poetry, with a focus on innovative themes (such as lice and ants) and realism.Poezja waka była najważniejszym działem klasycznej literatury japońskiej i jest tworzona również dziś, zwykle w formie nazywanej od drugiej połowy XIX wieku tanka, czyli pieśnią krótką (31 mor w układzie 5 7 5 7 7 mor w wersie). Jednym z najważniejszych tematów w niej była natura, a szczególnie takie jej elementy, które były uważane ze odpowiednie w twórczości poetyckiej. Wśród owadów były to przede wszystkim te znane z wydawania pięknych dźwięków, jak różne rodzaje świerszczy, czy też świetliki. W okresie przednowoczesnym w poezji waka zaczęły się pojawiać tendencje realistyczne, co obejmowało poszerzanie tematyki i słownictwa, i taka też była twórczość Tachibany Akemiego (1812–1868).
W artykule jako tło przedstawione jest wykorzystanie motywów owadów we wcześniejszej poezji waka, a następnie omówione są owady w poezji Tachibany, ze szczególnym uwzględnieniem nowatorskich tematów (wszy, mrówki itp) i realizmu.Поэзия вака была важнейшей частью классической японской литературы и создается до сих пор, чаще всего в форме, называемой со второй половины XIX века танка, то есть короткая песня (31 мора, соответственно 5-7-5-7-7 мор в строке). Одной из ее важнейших тем была природа, особенно те ее элементы, которые считались подходящими для поэтического творчества. Среди них прежде всего насекомые, известные красотой издаваемых звуков, такие как различные виды сверчков или светлячки. В период, предшествующий Новому времени, в поэзии вака начали появляться реалистические тенденции, что привело к расширению ее тематики и лексики.В этом же направлении развивалось творчество Татибаны Акэми (1812–1868).
В статье представлено использование мотивов насекомых в более ранней поэзии вака, а затем рассматриваются насекомые в поэзии Татибаны, с особым вниманием к новаторским темам (вши, муравьи и т. п.) и идее реализма
Замечая больше: способы представления живых существ, не принадлежащих к человеческому роду, в аудиовизуальных материалах о войне в Украине
Get PDFThis article explores how other-than-human animals are depicted in audiovisual materials related to the war in Ukraine, drawing from film studies and animal studies literature. It investigates the historical link between cinema and warfare, tracing animals’ roles in armed conflicts. Through film analysis, it examines how animals are used by filmmakers to convey messages about the war. The article highlights shifts in animal cinematic portrayal. Animals are both background and protagonists, shaping viewers’ perceptions of the war. Additionally, it explores how the war influences the portrayal of animals in film, touching on themes like animal refugees, occupation, and nationality. The article discusses animals’ role in portraying war narratives and examines empowering them within Ukrainian war-related audiovisual content.Artykuł analizuje, w jaki sposób zwierzęta pozaludzkie są ukazywane w materiałach audiowizualnych związanych z wojną w Ukrainie. Wykorzystując literaturę z dziedziny studiów filmowych i studiów nad zwierzętami, opisuje historyczne powiązania między kinem a wojną, śledząc rolę zwierząt w konfliktach zbrojnych. Poprzez analizę filmów ocenia, w jaki sposób filmowcy wykorzystują zwierzęta do przekazywania wiadomości o wojnie i jak zmieniają się ich reprezentacje. Zwraca uwagę, że zwierzęta pełnią zarówno rolę tła, jak i protagonistów, wpływając na postrzeganie wojny przez widzów. Ponadto omawia, w jaki sposób wojna wpływa reprezentacje zwierząt w filmach, poruszając tematy takie jak uchodźctwo, okupacja i narodowość zwierząt. Artykuł przybliża rolę zwierząt w kształtowaniu narracji wojennych i analizuje możliwość ich upodmiotowienia poprzez audiowizualne dzieła związane z tematyką wojny w Ukrainie.Статья анализирует, как животные, не являющиеся людьми, изображаются в аудиовизуальных материалах, связанных с войной на Украине. Используя литературу в области киноведения и зоологии, она описывает исторические связи между кинематографом и войной, следя за ролью животных в вооруженных конфликтах. Через анализ фильмов оценивается, как режиссеры используют животных для передачи информации о войне и как меняются их представления. Обращается внимание на то, что животные играют роль как фоновых элементов, так и главных героев, влияя на восприятие войны зрителями. Кроме того, обсуждается, как война влияет на представления о животных в кино, затрагивая такие темы, как беженство, оккупация и национальность животных. Статья раскрывает роль животных в формировании военной нравственности и анализирует возможность их субъективации через аудиовизуальные работы, связанные с темой войны на Украине