Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Рецепция Достоевского в русском культурном ренессансе: особенности, влияние, ограничения
No full textRepresentatives of the cultural renaissance were the first to recognize in Dostoevsky not only a realistic writer addressing important social issues, as Belinsky did, and not only a "cruel talent," as Dostoevsky was described by Mikhailovsky (a phrase so striking that it stuck with the writer for decades), but also a religious artist, one who seemed to encompass with almost divine intent every page of his creative reality. To "correctly" interpret Dostoevsky\u27s work, for them, meant linking it closely to Christianity, and it was this connection that they demonstrated and affirmed in various ways in their writings. The aim of this text is not, as it might seem at first glance, to undermine or reject the religious interpretation of Dostoevsky, but to show that there is another Dostoevsky, one that cannot be seen within the confessional interpretation generated in the Russian cultural renaissance, which causes the pluralistic and philosophical heterogeneity of his text to suffer. I will attempt to do this by problematizing, based on the text of the novels, several concepts and ideas that stand out particularly in the world of Dostoevsky\u27s works and are also the most inspiring for the representatives of the Russian cultural revival.Przedstawiciele renesansu kulturowego jako pierwsi dostrzegli w Dostojewskim nie tylko pisarza realistycznego poruszającego ważkie społeczne problemy, jak Bieliński, i nie tylko „okrutny talent” jak z kolei określił Dostojewskiego Michajłowski (wyrażenie tak wymowne, że przylgnęło do pisarza na dziesięciolecia) lecz artystę religijnego, ogarniającego jakimś nieledwie boskim zamysłem każdą stronicę swojej twórczej rzeczywistości. Odczytać „prawidłowo” twórczość Dostojewskiego znaczyło dla nich związać go ściśle z chrześcijaństwem i właśnie ten związek na różne sposoby w swych pismach pokazywali i potwierdzali. Celem niniejszego tekstu nie jest, jak się może zdawać na pierwszy rzut oka, podważenie i odrzucenie tez religijnej interpretacji Dostojewskiego, lecz pokazanie, że jest też inny Dostojewski, którego w ramach wygenerowanej w rosyjskim renesansie kulturowym wykładni konfesyjnej nie sposób dostrzec przez co cierpi pluralistyczna i filozoficzna heterogeniczność jego tekstu. Spróbuję to uczynić w trybie problematyzowania w oparciu o literę powieści kilku koncepcji i idei jako szczególnie się wybijających w świecie Dostojewskiego a zarazem najbardziej inspirujących dla przedstawicieli rosyjskiego odrodzenia kulturowego.Представители культурного ренессанса первыми заметили в Достоевском не только реалиста, затрагивающего важнейшие социальные проблемы, как Белинский, и не только «жестокий талант», как охарактеризовал его Михайловский (выражение, настолько выразительное, что прилипло к писателю на десятилетия), но и религиозного художника, который, казалось, охватывал своим почти божественным замыслом каждую страницу своей творческой реальности. Правильно интерпретировать творчество Достоевского для них означало связать его непосредственно с христианством, и именно эту связь они разными способами показывали и подтверждали в своих трудах. Цель данного текста не заключается, как может показаться на первый взгляд, в опровержении и отрицании религиозной интерпретации Достоевского, а в том, чтобы показать, что существует и другой Достоевский, которого в рамках конфессиональной интерпретации, возникшей в русской культурной ренессансной традиции, невозможно увидеть, что приводит к ущербу плюралистической и философской гетерогенности его текста. Я постараюсь сделать это, проанализировав на основе текста романов несколько концепций и идей, которые особенно выделяются в мире Достоевского и одновременно являются наиболее вдохновляющими для представителей русского культурного возрождения
О фраземах с жанрово-коммуникативными наименованиями в русском и польском языках
Get PDFThe article considers Russian and Polish phrases, which include nominations of speech genres and other indicators of communicative phenomena, as well as related verba dicendi and adjectives. Special attention is paid to the specifics of their functioning in Polish and Russian cultural space, including through the prism of genre consciousness of Poles and Russians. Reproducible word associations and precedent texts with genre-communicative names are analysed taking into account their correlations with different types of speech activity and discourse types. Moreover, their stylistic and pragmolinguistic determinants are indicated, as well as the metatextual character of some units containing genre references.W artykule rozpatrywane są rosyjskie i polskie frazemy, które zawierają nazwy gatunków mowy i innych wskaźników komunikacji, a także związane z nimi verba dicendi i przymiotniki. Szczególną uwagę zwrócono na specyfikę ich funkcjonowania w polskiej i rosyjskiej przestrzeni kulturowej, w tym przez pryzmat świadomości gatunkowej Polaków i Rosjan. Odtwarzalne związki wyrazowe oraz teksty precedensowe z nominacjami gatunków ukazane zostały również z uwzględnieniem ich korelacji z różnymi typami zdarzeń komunikacyjnych i odmianami dyskursu. Ponadto wskazano na ich wyznaczniki stylistyczne i pragmВ статье рассматриваются русские и польские фраземы, в состав которых входят номинации речевых жанров и иных показателей коммуникативных явлений, а также связанные с ними verba dicendi и прилагательные. Особое внимание обращается на специфику их функционирования в польском и русском культурном пространстве, в том числе сквозь призму жанрового сознания поляков и россиян. Воспроизводимые выражения и прецедентые тексты с жанрово-коммуникативными наименованиями анализируются с учетом их корреляций с разными видами речевой деятельности и типами дискурса. Кроме того, указывается на их стилистические и лингвопрагматические показатели, а также на метатекстовой характер некоторых единиц с жанровыми соотнесениями. 
Płodność „poszerzona” wyzwaniem dla bezpłodnych małżonków na kanwie adhortacji Amoris laetitia papieża Franciszka
Get PDFFertility and procreation are generally considered as completely evident and natural phenomena. The desire of most married couples is to have children. This desire to have a child is intensified in the cases of married couples affected by infertility or sterility. Many questions arise then: Are such spouses exempt from the realization of marital fertility? Will they be able to resist the temptation of in vitro fertilization? Or maybe there is still a chance for them?
The aim of this article is to draw attention to the meaningful problem of spouses who wish offspring but cannot have them due to permanent infertility and do not want to undergo the in vitro procedure. First, the painful experience of infertility in marriage will be briefly described. Next, the issue called by Pope Francis "extended" fertility, involving adoption and foster care, will be deliberated. Finally, attention will be drawn to other forms of realizing "extended" fertility, namely, the perspective of the spouses\u27 life without a child. The realization of "extended" fertility therefore appears as a challenge for infertile spouses. The inspiration for the undertaken issues is Pope Francis\u27 exhortation "Amoris laetitia".Płodność i prokreacja powszechnie uważane są za zjawiska zupełnie oczywiste i naturalne. Pragnieniem większości par małżeńskich jest posiadanie potomstwa. To pragnienie posiadania dziecka jest spotęgowane w przypadkach par małżeńskich dotkniętych niepłodnością czy bezpłodnością. Rodzi się wówczas wiele pytań: Czy tacy małżonkowie są zwolnieni z realizacji małżeńskiej płodności? Czy będą w stanie oprzeć się pokusie in vitro? A może jest dla nich jeszcze jakaś szansa?
Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na istotny problem małżonków pragnących potomstwa, a nie mogących go posiadać z powodu trwałej bezpłodności i niechcących poddać się procedurze in vitro. Najpierw zostanie zwięźle opisane bolesne doświadczenie bezpłodności w małżeństwie. W następnej kolejności omówione zagadnienie nazwane przez papieża Franciszka płodnością „poszerzoną”, obejmującą adopcję i rodzinę zastępczą. W końcu zostanie zwrócona uwaga na inne formy realizacji płodności „poszerzonej”, a mianowicie, na perspektywę życia małżonków bez dziecka. Realizacja płodności „poszerzonej” jawi się zatem jako wyzwanie dla bezpłodnych małżonków. Inspiracją do przedstawienia podjętej problematyki jest adhortacja papieża Franciszka „Amoris laetitia”
Sprawozdanie z międzynarodowej konferencji "I am what I Do: Establishing My Identity in Christ" (Istituto Maria Santissima Bambina, Rzym, 19-22 września 2024)
Get PDF
INSTRUMENTALNE TRAKTOWANIE BIBLII W NOWYCH RUCHACH RELIGIJNYCH
No full textThe article presents the instrumental approach to the Bible found in the new religious movements, or internally diverse organizations, which emerged in the late 1960s and early 1970s. They offer some kind of answer to fundamental questions of a religious, spiritual, philosophical nature. They make a significant impact on the lives of their followers. In terms of interpreting the Scriptures, they are characterized by an ahistorical, irrational, symbolic approach. They give the biblical texts their own content and draw conclusions contrary to ecclesial hermeneutics.Artykuł przedstawia instrumentalne podejście do Biblii występujące w nowych ruchach religijnych, czyli wewnętrznie zróżnicowanych organizacjach, które powstały na przełomie lat 60. i 70. XX stulecia. Oferują one pewien rodzaj odpowiedzi na fundamentalne pytania natury religijnej, duchowej, filozoficznej. Wywierają znaczący wpływ na życie swoich wyznawców. W kwestii interpretacji Pisma Świętego charakteryzują się podejściem ahistorycznym, irracjonalnym, symbolicznym. Nadają tekstom biblijnym własną treść oraz wyciągają wnioski sprzeczne z eklezjalną hermeneutyką
„Bardziej podziwiam żony słynnych alpinistów niż ich samych”. O narracjach autobiograficznych Cecylii Kukuczki i Ewy Dyakowskiej-Berbeki
No full textHimalayan mountaineering has two faces. The obverse is great passion, the conquest of peaks, the art of survival in extremely harsh conditions, and the acceptance of mortal risk. The reverse is the suffering endured by the climber’s loved ones—those who fear for their life during an expedition and, in the event of tragedy, mourn their death in the mountains. Telling are the words of Wanda Rutkiewicz: “I admire the wives of famous mountaineers more than the mountaineers themselves.” The passion of these husbands often takes more from their wives than it gives. The subject of this analysis is the autobiographical narratives of Cecylia Kukuczka and Ewa Dyakowska-Berbeka.L’arrampicata sull’Himalaya ha due facce. Da un lato, c’è una grande passione per la conquista delle vette, la lotta per la sopravvivenza in condizioni estremamente difficili e l’assunzione di rischi mortali. D’altro canto, c’è la sofferenza dei familiari degli scalatori: temono per la loro vita durante le spedizioni e, in caso di fallimento, dovranno affrontare il lutto della loro dipartita in montagna. Come ha affermato con eloquenza Wanda Rutkiewicz: “ammiro le mogli degli alpinisti famosi più degli scalatori stessi”. La passione dei loro mariti toglie alle donne più di quanto dia loro. Nell’articolo oggetto di studio sono i racconti autobiografici di Cecylia Kukuczka ed Ewa Dyakowska-Berbeka.Himalaizm ma dwa oblicza. Awers to wielka pasja, zdobywanie szczytów, sztuka przetrwania w ekstremalnie trudnych warunkach, podejmowanie śmiertelnego ryzyka. Rewers to cierpienie, jakiego doświadczają bliscy himalaisty, drżący o jego życie w czasie wyprawy, a w przypadku niepowodzenia przeżywający żałobę po jego śmierci w górach. Wymowne są słowa Wandy Rutkiewicz: „Bardziej podziwiam żony słynnych alpinistów niż ich samych”. Pasja mężów więcej tym kobietom odbiera, niż daje. Przedmiotem moich analiz są narracje autobiograficzne Cecylii Kukuczkowej i Ewy Dyakowskiej-Berbeki