Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Papież Franciszek i dialog międzyreligijny: nowość w ciągłości. Od Soboru Watykańskiego II poprzez Pawła VI, Jana Pawła II i Benedykta XVI
Full text linkPope Francis has been often defined as the ‘pope of the first times’. The initiatives that he has taken without having anyone of his predecessors to have done the same are numberless. This is true especially in the field on dialogue with people of different religious traditions. Yet, he himself has often reminded people who have prompted him on this specific aspect of his papacy that much of his – at times daring – initiatives would not have been possible without or before the Second Vatican Council and some of his predecessors, like Paul VI, John Paul II and Benedict XVI. This paper attempts an in-depth study on the continuity the present papacy present respect both Council and Bergoglio’s predecessors. At the same time, it tries not to ignore the sense and meaning of events or acts which have represented a unique novelty of the Argentinean pope.Papież Franciszek bywa często określany jako „papież pierwszych wieków”. Niezliczone są podjęte przez niego inicjatywy, których próżno szukać u któregoś z poprzedników. Dotyczy to zwłaszcza dialogu z ludźmi o różnych tradycjach religijnych. Jednak on sam często przypominał osobom, które namawiały go do tego konkretnego aspektu jego pontyfikatu, że wiele z jego – czasami odważnych – inicjatyw nie byłoby możliwych bez Soboru Watykańskiego II lub przed tym soborem i niektórymi poprzednikami, takimi jak Paweł VI, Jan Paweł II i Benedykt XVI. Niniejszy artykuł stanowi próbę dogłębnej analizy ciągłości obecnego pontyfikatu w odniesieniu zarówno do wspomnianego soboru, jak i poprzedników Bergoglio. Jednocześnie stara się nie ignorować sensu i znaczenia wydarzeń lub aktów, które stanowiły wyjątkową nowość w aktywności argentyńskiego papieża
Jacek Wojtysiak, Między ukryciem a jawnością. Esej z filozofii religii i teologii filozoficznej
Full text linkPropozycja nowej metafory bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) i jej zastosowanie na przykładzie zespołu pałacowo-parkowego w Wodzisławiu Śląskim-Kokoszycach
Full text linkA metaphor as a device attempts to teach a person to see a text, an object, or an event from a twofold perspective. The article is a contemporary attempt at demonstrating this within a concrete natural and historical setting. The vehicle (object) of the proposed metaphor is the common ivy (hedera helix), while its subject is habit or addiction. The metaphor is situated and discussed in the context of the 19th-century Palace and Park Complex in Wodzisław Śląski-Kokoszyce.
(Translated by Szymon Pindur)Metafora próbuje nauczyć odbiorcę „podwójnego widzenia” tekstu, rzeczy, czy wydarzeń. Niniejszy artykuł stanowi współczesną, osadzoną w konkretnych realiach przyrodniczo-historycznych, prezentację tej próby. Przedmiotem podstawowym (głównym) dla zaproponowanej metafory jest bluszcz pospolity (Hedera helix), a przedmiotem wtórnym jest nawyk / nałóg. Metafora została umieszczona i omówiona w kontekście dziewiętnastowiecznego Zespołu pałacowo-parkowego w Wodzisławiu Śląskim-Kokoszycach
Dehumanizacja administracji publicznej
Full text linkThe article shows the consequences of rapid technological development in the public administration sector, focusing on the process of its dehumanisation. The author draws attention to the increasing automation of public services, which, although increasing efficiency and accessibility, can lead to social exclusion, privacy violations, and the loss of human relationships. He presents examples of countries where surveillance technologies are widely used and humans become merely elements of the system – often redundant and prone to marginalisation. The author asks whether the development of digital administration poses a threat to fundamental democratic values and whether the law, deprived of its human element, can still effectively protect citizens in the digital age.Artykuł pokazuje konsekwencje gwałtownego rozwoju technologicznego w sektorze administracji publicznej, koncentrując się na procesie jej dehumanizacji. Autor zwraca uwagę na coraz większą automatyzację usług publicznych, która, choć zwiększa efektywność i dostępność, może prowadzić do wykluczenia społecznego, naruszenia prywatności oraz utraty relacji międzyludzkich. Przedstawione zostały przykłady państw, w których technologie inwigilacyjne są powszechnie stosowane, a człowiek staje się jedynie elementem systemu – często zbędnym i podatnym na marginalizację. Autor stawia pytanie, czy rozwój administracji cyfrowej nie prowadzi do zagrożenia dla podstawowych wartości demokratycznych i czy prawo, pozbawione ludzkiego wymiaru, może wciąż skutecznie chronić obywateli w erze cyfrowej
New and original integral inequalities under monotonicity and convexity assumptions
Full text linkThis article examines integral inequalities dealing with functions of the form “a function raised to the power of another function” under varying monotonicity and convexity assumptions. First, we assess the validity of a referenced theorem on the subject. Specifically, we present a counterexample and identify a gap in its proof. We then propose an alternative version of the theorem with more flexible convexity assumptions. In addition, we establish new lower and upper bounds for the same integral using refined Hermite–Hadamard integral inequalities. A complementary variant is also discussed. Thus, our results fill gaps in the literature and extend existing results on integral inequalities under classical assumptions
Refleksje artystyczne w polskiej liryce emigracyjnej. Przypadek Anny Frajlich
No full textThe text is devoted to artistic reflections in the poetry of Anna Frajlich – a Polish émigré writer. The main subject of this analysis is the author’s personal thought on human existence set in the context of art broadly conceived. The author of this article focuses on several poems which were created during Frajlich’s two separate émigré periods, the Italian and the American ones, in which readers can trace symbolic but meaningful – in the context of the writer’s existential reflections – art inspirations. Though the scholarly analysis concentrates on the poetic works which reveal the evident pictorial context, none of them aims to verbally represent or reconstruct a piece of art, and for this reason they do not correspond with a classic definition of ekphrasis.Tekst poświęcony jest refleksji artystycznej w liryce Anny Frajlich, polskiej poetki emigracyjnej. Głównym przedmiotem analizy jest jej osobisty namysł nad przestrzenią egzystencji ludzkiej, dla którego pretekstem staje się szeroko pojęta sztuka. Autorka szkicu skupia się na kilku wybranych wierszach pochodzących z dwóch okresów emigracyjnych Frajlich – włoskiego i amerykańskiego, w których dostrzega się symboliczne, ale znaczące w kontekście osobistej refleksji egzystencjalnej poetki, inspiracje sztuką. W centrum zainteresowania badawczego znalazły się utwory, w których można wskazać pikturalny kontekst, choć nie zmierzają one w kierunku werbalnej rekonstrukcji dzieła sztuki, więc nie wpisują się w klasyczną definicję ekfrazy
Prof. zw. dr hab. Bogusław Śliwerski. Uroczystość nadania tytułu doctora honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (23 maja 2014 roku)
Full text linkAngielski intensyfikator very oraz jego chorwackie, serbskie i polskie ekwiwalenty przekładowe (na materiale powieści „Kubuś Puchatek” A. A. Milne’a oraz jego przekładów na język chorwacki, serbski i polski)
No full textThe paper analyzes the translation equivalents of the English intensifier very in Polish, Croatian and Serbian language. The research material was collected from two Polish, and Croatian and Serbian translations of the English children’s novel “Winnie the Pooh” by A. A. Milne. The aim of the work is to present different translation solutions related to the intensification of meaning. The article is focused on the analysis of non-literal equivalents of the source intensifier.U radu se analiziraju prijevodni ekvivalenti engleskog intenzifikatora very u poljskom, hrvatskom i srpskom jeziku. Materijal za istraživanje prikupljen je iz dva poljska, hrvatskog i srpskog prijevoda engleskog romana za djecu „Winnie the Pooh“ A. A. Milnea. Cilj je rada prikazati različita prevoditeljska rješenja vezana uz intenzifikaciju značenja. Ta rješenja obuhvaćaju postupke na morfološkom, leksičkom i semantičko-sintaktičkom planu. Analiza primjera dokazala je da doslovan ekvivalent engleskog intenzifikatora nije najčešći izbor prevoditelja te da je u pitanju širok raspon različitih jezičnih struktura – bilo jednostavnih, bilo kompleksnih – koje vrše istu ili sličnu funkciju. Različita prevoditeljska rješenja uključuju također, osim intenzifikacije značenja, sekundarna značenja ili veći stupanj intenzifikacije sadržaja od onoga koji se nalazi u izvornom tekstu. No svi ekvivalenti sadrže element kvalitativne ili kvantitativne ocjene, a njihov je odabir u skladu sa sociokulturnim kontekstom, tj. jezičnim registrom primjerenim djeci i prirodnošću iskaza.W artykule dokonano analizy ekwiwalentów przekładowych angielskiego intensyfikatora bardzo w języku polskim, chorwackim i serbskim. Materiał badawczy zebrano z dwóch przekładów na język polski oraz chorwackiego i serbskiego tłumaczenia angielskiej powieści dla dzieci „Kubuś Puchatek” autorstwa A. A. Milne’a. Celem pracy jest przedstawienie różnych rozwiązań tłumaczeniowych związanych z intensyfikacją znaczenia. Rozwiązania te obejmują procedury na poziomie morfologicznym, leksykalnym i semantyczno-syntaktycznym. Analiza przykładów wykazała, że dosłowny odpowiednik angielskiego intensyfikatora nie jest najczęstszym wyborem tłumaczy i że istnieje szeroka gama różnych struktur językowych – zarówno prostych, jak i złożonych – spełniających tę samą lub podobną funkcję. Różne rozwiązania tłumaczeniowe zawierają, oprócz intensyfikacji znaczeń, także znaczenia dodatkowe lub większy stopień intensyfikacji treści niż ten występujący w tekście oryginalnym. Wszystkie ekwiwalenty zawierają jednak element oceny jakościowej lub ilościowej, a ich dobór jest zgodny z kontekstem społeczno-kulturowym, czyli odpowiednim dla dzieci rejestrem językowym i naturalnością wypowiedzi
Wykonywanie przekładu. Poezja performatywna Dubravki Đurić wobec zagadnienia translacji
Full text linkThis article examines Dubravka Đurić’s work through the lens of performativity and translation, demonstrating how her poetry and performances become sites of linguistic and identity transgression. Multilingualism, voice, and intertextuality serve as tools of poetic “post-translation”.Artykuł analizuje twórczość Dubravki Đurić przez pryzmat performatywności i przekładu, ukazując, w jaki sposób jej poezja i performanse stają się przestrzeniami transgresji językowej i tożsamościowej. Wielojęzyczność, głos i intertekstualność służą jako narzędzia poetyckiego „post-przekładu”.
 
Образ Сталина в современной российской драматургии
No full textThe renaissance of the popularity of the "red tsar" in contemporary Russia has been noticed by some dramaturgical and theatre creators. Kirill Serebrennikov directed the documentary play "Stalin\u27s Funeral", based on the memories of witnesses of history who remember March 1953, and on the statements of cultural activists who warned against admiring dictatorship. Artur Solomonov presents the image of the cult of the general secretary through metatheatrical means. His tragicomedy "How We Buried Joseph Stalin" tells the story of a director who, by staging a play about a dictator, becomes one himself. While Serebrennikov and Solomonov performed a metaphorical "funeral" of the Soviet tyrant, Valery Fokin, trying to understand the nature of totalitarianism, staged a play about the "birth" of Stalin. The character of "Young Soso" on the stage of the Alexandrinsky Theatre refers to the heroes of Fyodor Dostoyevsky\u27s work.Renesans popularności „czerwonego cara” we współczesnej Rosji został dostrzeżony przez niektórych twórców dramaturgii i teatru. Kiriłł Sieriebriennikow wyreżyserował spektakl dokumentalny Pogrzeb Stalina, oparty z jednej strony na wspomnieniach świadków historii, pamiętających marzec 1953 roku, z drugiej strony – na wypowiedziach działaczy kultury, przestrzegających przed uwielbieniem dla dyktatury. Artur Sołomonow prezentuje obraz kultu genseka za pośrednictwem środków metateatralnych. Jego tragifarsa Jak grzebaliśmy Józefa Stalina opowiada historię reżysera, który wystawiając sztukę o dyktatorze, sam się nim staje. Podczas gdy Sieriebriennikow i Sołomonow dokonali metaforycznego „pogrzebu” sowieckiego tyrana, Walerij Fokin, próbując zrozumieć naturę totalitaryzmu, wystawił spektakl o „narodzinach” Stalina. Postać „Młodego Soso” na deskach Teatru Aleksandryjskiego odsyła do bohaterów twórczości Fiodora Dostojewskiego.В современной России возраждается культ Сталина. Этот процесс был замечен и зафиксирован некоторыми драматургами и режиссерами. Кирилл Серебренников поставил документальный спектакль Похороны Сталина, основанный, с одной стороны, на воспоминаниях свидетелей истории, которые помнят март 1953 года, с другой стороны – на высказываниях деятелей культуры, которые предостерагают от восхищения диктатурой. Артур Соломонов представляет образ культа генсека посредством метатеатральных приемов. Трагифарс Как мы хоронили Иосифа Виссарионовича – история режиссера, который ставит пьесу про диктатора, в которого он сам в итоге превращается. Вовремя, когда Серебренников и Соломонов метафорически «хоронят» советского тирана, Валерий Фокин, пытаясь поянть природу тоталитаризма, ставит спектакль о «рождении» Сталина. Персонаж «Молодого Сосо» на подмостках Александринского театра отсылает к творчеству Федора Достоевского