Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Enhancing L2 Perceptive Skills of Very Young Learners: The Results of Introducing a Mediation Program to a Bilingual Curriculum in Brazil
No full textPhonetic input is considered one of the main factors determining the perception and production of sounds in second language (L2) sound acquisition. The learner’s accurate perception and intelligible oral production are claimed to depend on the quality and quantity of the received input. This study presents a mediation program that enriches phonetic input in an early bilingual education context by working with L2 acoustic cues through games. The program was applied to twelve 3- to 4-year-old children in a Brazilian school to observe its effects on the participants’ perception of L2 sounds throughout a school year. Perception values were collected with a pre-test at the beginning of the year and a post-test after the program at the end of the year. The collected data showed the participants’ difficulty in perceiving the distinction between voiced and unvoiced English plosives and the /ɛ-æ, i-ɪ, u-ʊ/ vowel contrasts. The results also indicated that the program positively impacted children’s L2 perception. Moreover, the participants’ engagement with the mediation program demonstrated how L2 sound perception through acoustic cues can be developed in bilingual schools from a very young age
Бунт за стеклянными стенами: Потенциал квир-сопротивления у террариумных беспозвоночных
No full textMany scholars studying non-human animals and, more broadly, non-human subjects, highlight their capacity for resistance to human ordering imposed on them – even if this resistance might not be intentional. This article is dedicated to an analysis of field materials from ethnographic research on global invertebrate keeping practices conducted between 2021 and 2023 in Poland, Thailand, Singapore, and Australia. The analysis reveals various ways in which invertebrates challenge the heteronormative beliefs of their caretakers, as well as the adaptive strategies that their keepers develop for the goal of the incorporation of queer bodies and behaviours of the invertebrates into contemporary Western norms regarding gender, sexuality, and interpersonal relations. Conversely, when the queer characteristics of invertebrates cannot be concealed, the strategy for maintaining heteronormativity shifts to alienating these subjects and capitalising on their queer attributes, which are perceived as peculiar, exotic, and intriguing.Wielu badaczy zajmujących się tematyką zwierząt niebędących ludźmi oraz szerzej rozumianych podmiotów nie-ludzkich zwraca uwagę na ich zdolność do oporu wobec ludzkich porządków, które są im narzucane — nawet gdy opór ten nie jest intencjonalny. Niniejszy rozdział poświęcony jest analizie materiałów terenowych z badań etnograficznych nad globalną terrarystyką, prowadzonych w latach 2021–2023 w Polsce, Tajlandii, Singapurze i Australii. Analiza wskazuje na różnorodne sposoby, w jakie bezkręgowce podważają heteronormatywne przyzwyczajenia swoich opiekunów, a także na strategie adaptacyjne wykształcane przez terrarystów, które pozwalają na włączenie queerowych ciał i zachowań bezkręgowców ramy współczesnych zachodnich norm dotyczących płci, seksualności i relacji międzyludzkich. Z drugiej strony, gdy queerowość bezkręgowców nie może zostać ukryta, strategią utrzymania heteronormy staje się alienacja podopiecznych i kapitalizowanie ich queerowości postrzeganej jako egzotyczna i przez to atrakcyjna.Многие исследователи, изучающие нечеловеческих животных и, в более широком смысле, нечеловеческие субъекты, подчеркивают их способность к сопротивлению человеческому порядку, навязанному им, – даже еслиэто сопротивление может быть неосознанным. Эта глава посвящена анализу полевых материалов из этнографических исследований глобальных практик содержания беспозвоночных, проведенных в 2021–2023 годах в Польше, Таиланде, Сингапуре и Австралии. Анализ показывает различные способы, которыми беспозвоночные ставят под сомнение гетеронормативные представления своих опекунов, а также адаптивные стратегии, разработанные этими опекунами с целью включения квир-тел и поведения беспозвоночных в рамки современных западных норм, касающихся гендера, сексуальности и межличностных отношений. Напротив, когда квирные особенности беспозвоночных не удается скрыть, стратегия поддержания гетеронормы смещается в сторону отчуждения этих существ и капитализации их квирных характеристик, которые воспринимаются как экзотические и, следовательно, привлекательные
Delta Dunaju w rosyjskiej polityce (XIX–XXI wiek)
No full textRussian and Soviet presence in the Danube Delta can be considered from many angles. This article focuses on two of them. The first concerns physical access to the river, which allows for the status of a riverside state and thus makes it possible to directly influence the fate, if not of the entire river, then of one’s own section. The second relates to Russia’s position in the river commissions operating on the Danube since 1856 when the river was recognised as an international waterway. Russia’s physical and formal legal presence in the Danube Delta lasted, with minor interruptions, for more than two hundred years. During this period, Russia played an active role in shaping the political map of the region, contributing to the creation of new states and the delineation of their borders while trying to promote its raison d’etre in the region. The collapse of the Soviet Union and the ongoing Russo‑Ukrainian war have called the Russian presence in the Danube Delta into question. The aim of this article is to identify the key stages of Russian expansion along the Lower Danube.Rosyjską i radziecką obecność w delcie Dunaju można rozpatrywać z wielu perspektyw. W artykule wzięto pod uwagę dwa aspekty. Pierwszy to fizyczny dostęp do rzeki, który pozwala uzyskać status państwa nadrzecznego, a tym samym umożliwia w sposób bezpośredni decydowanie o losach jeśli nie całości, to własnego odcinka rzeki. Drugi dotyczy pozycji Rosji w komisjach rzecznych działających na Dunaju od 1856 roku, gdy rzeka ta została uznana za międzynarodową. Fizyczna i formalnoprawna obecność Rosji w delcie Dunaju trwała z niewielkimi przerwami przez ponad dwieście lat. W tym czasie Rosja odgrywała czynną rolę w kształtowaniu mapy politycznej tego regionu – uczestniczyła w tworzeniu nowych państw i określała ich granice, starając się jednocześnie promować swoją rację stanu w tym regionie. Rozpad Związku Radzieckiego i trwająca obecnie wojna rosyjsko‑ukraińska postawiła pod znakiem zapytania rosyjską obecność w delcie Dunaju. Celem artykułu jest wskazanie najważniejszych etapów rosyjskiej ekspansji nad dolnym Dunajem
Profilowanie i kontekstualizowanie Zeitenwende w polskim dyskursie prasowym
No full textThe study examines the adoption and adaptation of the German term Zeitenwende in Polish press discourse. To this end, the author analysed a corpus of texts published in selected newspapers and opinion weeklies representing a range of ideological perspectives. The analysis focused on the translation of the term Zeitenwende into Polish, the meanings attributed to it (conceptual profiling), and the adaptational strategies employed. Additionally, the contexts in which the term appears were analysed, and differences in its adaptation were identified depending on the authors’ ideological standpoints. The detailed analysis is preceded by an overview of the lexeme Zeitenwende in German, including its dictionary definitions, historical usage, and appearances in speeches by German politicians. The study employs the methodological framework of the Düsseldorf school of discourse research and the concept of linguistic and discursive worldviews. The analysis confirms the hypothesis that Zeitenwende may serve as a useful keyword for analysing contemporary discourse.W tekście poddano analizie adaptację niemieckiego słowa Zeitenwende w polskim dyskursie prasowym. Materiał źródłowy, na który składają się teksty publikowane w wybranych, reprezentujących różne światopoglądy gazetach i tygodnikach opinii, zbadano pod kątem tłumaczenia pojęcia Zeitenwende na język polski, przypisywanego słowu znaczenia oraz stosowanych strategii adaptacyjnych. Sprawdzono także, w jakich kontekstach słowo Zeitenwende występuje, i wykazano różnice w jego adaptacji w zależności od światopoglądu autorów. Szczegółową analizę poprzedza przedstawienie leksemu Zeitenwende w języku niemieckim w ujęciu słownikowym, na osi czasu oraz w przemówieniach niemieckich polityków. W pracy zastosowano metodologie szkoły düsseldorfskiej badania dyskursu oraz językowego i dyskursywnego obrazu świata. Przeprowadzona analiza potwierdza tezę, że Zeitenwende może być słowem kluczowym przydatnym do badania współczesnego dyskursu
Kryzys wiedzy naukowej i autorytetów w dyskursie sceptyków wobec szczepień przeciw COVID-19
No full textThe subject of this article is an examination of how the crisis of authority/expertise and scientific knowledge manifests itself in the discourse of COVID-19 vaccine skeptics. To this end, the argumentative topoi present in statements referring to medical experts and vaccine recipients, as well as their status in society, were reconstructed. The illustrative material consists of comments written under posts on the official Facebook profile of the Ministry of Health by internet users. The analysis made it possible to outline the main topoi concerning scientific authorities (including medical experts): the topos of unreliable/incompetent experts, the topos of untrue/false experts, the topos of lying experts, and the topos of experts who are dependent (on pharmaceutical companies/the government), as well as those relating to vaccinated people (the topos of unequal treatment of citizens, the topos of getting vaccinated for benefits and the topos of vaccinated people as a threat).Przedmiotem artykułu jest ogląd sposobów manifestowania się kryzysu autorytetów/ekspertów i wiedzy naukowej w dyskursie sceptyków wobec szczepień przeciw COVID-19. W tym celu dokonano rekonstrukcji toposów argumentacyjnych obecnych w wypowiedziach odnoszących się do ekspertów medycznych oraz do osób przyjmujących szczepienia i statusu tych osób w społeczeństwie. Materiał egzemplifikacyjny stanowią komentarze internautów zamieszczane pod postami na oficjalnym profilu Ministerstwa Zdrowia na Facebooku. Przeprowadzona analiza umożliwiła zarysowanie głównych toposów dotyczących autorytetów naukowych (w tym ekspertów medycznych): toposu nierzetelnych/niekompetentnych ekspertów, toposu nieprawdziwych/fałszywych ekspertów, toposu ekspertów kłamców i toposu ekspertów zależnych (od firm farmaceutycznych / rządu) oraz odnoszących się do osób zaszczepionych (topos niejednakowego/nierównego traktowania obywateli, topos szczepienia się dla benefitów oraz topos zaszczepionych jako zagrożenia)
Espressione, trasgressione, provocazione in alcuni racconti di Michele Mari
No full textThe article discusses selected short stories from Michele Mari’s latest collection, Le maestose rovine di Sferopoli [The Majestic Ruins of Sferopolis], published in 2021. This fourth anthology in Mari’s oeuvre includes both new narratives as well as those previously published in newspapers or other short story collections. A unifying theme across these diverse stories – varied in form, language, and subject matter – is the exploration of imagination and linguistic creativity. The short stories invite a deeper, meta-literary reflection on the mechanisms of narration and expression through artistic text, on challenging established literary canons, on expressionistic compositional oxymoronization, and on influencing how the work is received by drawing on the cultural traditions shared with the recipient.The article discusses selected short stories from Michele Mari’s latest collection, Le maestose rovine di Sferopoli [The Majestic Ruins of Sferopolis], published in 2021. This fourth anthology in Mari’s oeuvre includes both new narratives as well as those previously published in newspapers or other short story collections. A unifying theme across these diverse stories – varied in form, language, and subject matter – is the exploration of imagination and linguistic creativity. The short stories invite a deeper, meta-literary reflection on the mechanisms of narration and expression through artistic text, on challenging established literary canons, on expressionistic compositional oxymoronization, and on influencing how the work is received by drawing on the cultural traditions shared with the recipient
„Ryzykowny interes”. O przekładach wierszy Jerzego Ficowskiego na język angielski
No full textThe author of this article examines previous translations of Jerzy Ficowski’s poems into English, traces their reception and compares the translation strategies adopted by the translators. The reason for taking up the chosen topic is the conviction that it is necessary to re-evaluate Ficowski’s place in the canon of Polish post-war poetry. Despite the growing number of works on Ficowski’s poetry in recent years and the interest shown in him by critics and other poets, he still remains an artist who is widely unknown and underestimated by readers both in Poland and abroad. While for the first group, it is difficult to clearly indicate the reason for Ficowski’s omission, the poet’s absence from the consciousness of foreign readers has its source in the small number of translations (the exception is A Reading of Ashes, which has been translated many times, also into English, a volume collecting works on the Holocaust written over many years). One of the reasons for the lack of interest on the part of the translators was, in turn, probably the exceptional difficulties posed to them by the language of Ficowski’s poems. After years of the writer’s residual presence in English, which was also influenced by the non-inclusion of Ficowski’s works in Czesław Miłosz’s Postwar Polish Poetry, only the recent publication of a selection entitled Everything I Don’t Know (2021), prepared by Jennifer Grotz and Piotr Sommer, has opened up the possibility for readers to take a closer look at the poet’s work. The research carried out, based on an analysis of Ficowski’s texts and their translations, as well as on a comparison of translation strategies, shows that although the translations often simplify the poet’s language, the translators sometimes manage to preserve certain features of Ficowski’s poetic imagination, such as his typical tendency to question the prevailing hierarchies.Autor artykułu bada dotychczasowe przekłady wierszy Jerzego Ficowskiego na język angielski, śledzi ich recepcję oraz porównuje strategie translatorskie przyjęte przez tłumaczy. Powodem podjęcia wybranej tematyki jest przekonanie o konieczności przewartościowania miejsca Ficowskiego w kanonie polskiej poezji powojennej. Mimo rosnącej w ostatnich latach liczby prac dotyczących poezji Ficowskiego oraz zainteresowania, jakim darzą go krytycy i inni poeci, wciąż pozostaje on bowiem twórcą szerzej nieznanym i niedocenionym przez czytelników zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. O ile w pierwszym wypadku trudno jednoznacznie wskazać przyczynę przeoczenia Ficowskiego, o tyle jego nieobecność w świadomości odbiorców obcojęzycznych ma swoje źródło w niewielkiej liczbie tłumaczeń (wyjątkiem jest wielokrotnie przekładane, także na język angielski, Odczytanie popiołów, tom zbierający pisane przez wiele lat utwory poświęcone Zagładzie Żydów). Jednym z powodów braku zainteresowania ze strony tłumaczy były z kolei zapewne wyjątkowe trudności, jakie stawia przed nimi język wierszy Ficowskiego. Po latach szczątkowej obecności pisarza w angielszczyźnie, na co wpływ miało również nieuwzględnienie jego utworów w Postwar Polish Poetry Czesława Miłosza, dopiero niedawna publikacja wyboru pt. Everything I Don’t Know (2021), przygotowanego przez Jennifer Grotz i Piotra Sommera, otworzyła przed czytelnikami możliwość bliższego przyjrzenia się twórczości poety. Przeprowadzone badania, oparte na analizie tekstów Ficowskiego i ich tłumaczeń, a także na porównaniu strategii translatorskich, pokazują, że choć w przekładach często dochodzi do uproszczenia języka pisarza, to niekiedy udaje się tłumaczom ocalić pewne cechy wyobraźni poetyckiej Ficowskiego, np. typową dlań skłonność do kwestionowania obowiązujących hierarchii
TEOLOGIA HOMILETYCZNA W DZIEJACH (ARCHI)DIECEZJI KATOWICKIEJ
No full textThe preaching of the word of God generates and develops faith, which is essential for salvation. Consequently, presbyters “have a primary responsibility to proclaim God’s Gospel to all” (DK 4). In the contemporary era, characterized by numerous intellectual currents and challenges to human faith, and in view of the call to a new evangelization, homiletic formation has assumed particular significance. The purpose of this study is to elucidate the trajectory of development and pedagogical principles in homiletic theology over the past century within the (Arch)Diocese of Katowice. The study comprises three main sections. The initial section addresses terminological clarifications. The subsequent sections present an outline of the evolutionof homiletic theology within the (Arch)Diocese of Katowice. The final section highlights the contributions of individual homileticians and their activities within and beyond the Faculty of Theology of the University of Silesia in Katowice.Przepowiadanie słowa Bożego rodzi i rozwija wiarę, która jest konieczna do zbawienia, dlatego prezbiterzy „mają przede wszystkim obowiązek opowiadania wszystkim Bożej Ewangelii” (DK 4). W kontekście wielu współczesnych nurtów myślowych, których skutkiem są liczne zagrożenia dla współczesnego człowieka i jego wiary, a także w obliczu wezwania do nowej ewangelizacji szczególnego znaczenia nabiera formacja homiletyczna. Celem niniejszego opracowania jest zaprezentowanie kierunków rozwoju i nauczania teologii homiletycznej w 100-letniej historii (archi)diecezji katowickiej. W pierwszej części opracowania uporządkowano kwestie terminologiczne. W kolejnych przedstawiono zarys kierunków zmian w nauczaniu teologii homiletycznej w (archi) diecezji katowickiej oraz wizerunki poszczególnych homiletów, wzbogacone o ich działalność w ramach funkcjonowania Wydziału Teologicznego UŚ w Katowicach i poza nim
POLISEMIA SŁOWA PERSONA (OSOBA) W MYŚLI ŚW. AUGUSTYNA Z HIPPONY (354–430) Przyczynek do teologicznego myślenia o osobie
No full textThis article offers a rudimentary analysis of selected texts by Augustine in order to explore the semantic richness of the word persona (“person”). It examines three key dimensions of perception in the works of the eminent ancient thinker from Tagaste ‒ Bishop of Hippo: persona in the socio-anthropological context, persona in Christological discourse, and persona in Trinitarian discourse. The conclusion highlights the importance of Augustine’s theological thought for contemporary reflections on the person called to life by Love and for love.Niniejszy artykuł to rudymentarna analiza wybranych tekstów św. Augustyna, przeprowadzona w celu zaprezentowania bogactwa znaczeniowego terminu: persona („osoba”). Zostały w nim omówione jego trzy kluczowe poziomy percepcji, obecne w dziele wybitnego, starożytnego myśliciela z Tagasty ‒ biskupa Hippony: persona w wymiarze społeczno-antropologicznym, persona w dyskursie chrystologicznym i persona w dyskursie trynitarnym. W zakończeniu uwypuklono znaczenie teologicznej myśli św. Augustyna dla współczesnej refleksji nad osobą powołaną do życia z Miłości i do miłości
Co przemawia do cudzoziemskiego czytelnika? Historia literatury a jej obrazowanie przez obcokrajowców
No full textThe aim of this paper is to present the factors dominating various literary studies on the norm (here: readings) of literature and to juxtapose them with the expectations and reception of the same by foreigners in the history of modern Polish literature classes. In the course of the argument, we will focus first of all on the assumptions of structuralism, where we will try to point out and comment on the relevant passages, which could be useful in the process of preparing literature block classes, and then juxtapose them with contemporary reflections on the way the same literature is approached and presented to a non-Polish audience. The author starts from the premise that the reading and critical reception of a literary work in a foreign environment is often different from the reception in a native environment because the recipient’s habits and experiences are different. This statement was confirmed by the reality of the university: the latest Polish literature was juxtaposed with the reception of the Other in lectures and exercises at the Collegium Polonicum in Słubice (course for the third year of bachelor degree studies for Polish Studies). The article answers the question of what the history of literature is today (a constellation, a lens, a window on the world?) for a foreigner.Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie czynników dominujących w różnych kierunkach badań literaturoznawczych w zakresie normy (tu: odczytań) literatury i zderzenie ich z oczekiwaniami i odbiorem tejże przez obcokrajowców na zajęciach przedmiotowych z historii współczesnej literatury polskiej. Autorka skupia się przede wszystkim na wątkach strukturalizmu, starając się wypunktować i skomentować odpowiednie passusy, które mogłyby być przydatne w procesie przygotowywania zajęć blokowych z literatury, by następnie zderzyć je ze współczesnymi przemyśleniami co do sposobu ujęcia i przedstawiania tejże niepolskiemu odbiorcy. Wychodzi przy tym z założenia, że czytelnicza i krytyczna recepcja dzieła literackiego w obcym środowisku bywa często różna od recepcji w środowisku rodzimym, ponieważ odmienne są przyzwyczajenia i doświadczenia odbiorcy. Konstatacja ta znalazła potwierdzenie w rzeczywistości uczelnianej: najnowszą literaturę polską zderzono z odbiorem Innego na wykładach i ćwiczeniach w Collegium Polonicum w Słubicach (kurs dla III roku studiów licencjackich kierunku studia o Polsce). Artykuł odpowiada na pytanie, czym jest dziś historia literatury (konstelacja, soczewka, okno na świat?) dla cudzoziemca