Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Проблематичные отношения между людьми и животными: «озверение человека» как жест власти и насилия в романах Марике Лукаса Рейневелда
Full text linkThe article deals with the „animalization of man” as a form of power and violence in Marieke Lukas Rijneveld’s novels The Discomfort of Evening (2021) and My Heavenly Favorite (2022). Rijneveld uses animal metaphors to depict hierarchical relationships between species that legitimize violence and domination in society. The narratives of the characters, especially a pedophile veterinarian, show how discourses of animal oppression permeate into human relationships, leading to the dehumanization and exploitation of the most vulnerable, such as children. Rijneveld exposes the illusory nature of interspecies boundaries, suggesting that violence against animals and humans is based on the same mechanisms. Using a zoocritical perspective, the author of the article shows how language and culture in Rijneveld’s novels shape social approval of violence, linking the fates of humans and animals in the context of domination and subordination.Artykuł podejmuje problematykę „zezwierzęcania człowieka” jako formy władzy i przemocy w powieściach Marieke Lucasa Rijnevelda: Niepokój przychodzi o zmierzchu (2021) oraz Mój mały zwierzaku (2022). Rijneveld wykorzystuje zwierzęce metafory do ukazania hierarchicznych relacji międzygatunkowych, które legitymizują przemoc i dominację w społeczeństwie. Narracje bohaterów, szczególnie pedofila-weterynarza, pokazują, jak dyskursy związane z opresją zwierząt przenikają do ludzkich relacji, prowadząc do dehumanizacji i eksploatacji najsłabszych, takich jak dzieci. Rijneveld obnaża iluzoryczność granic międzygatunkowych, sugerując, że przemoc wobec zwierząt i ludzi opiera się na tych samych mechanizmach. Używając zookrytycznej perspektywy, autorka artykułu ukazuje, jak w powieściach Rijnevelda język i kultura kształtują społeczne przyzwolenie na przemoc, łącząc losy ludzi i zwierząt w kontekście dominacji oraz podporządkowania.В статье рассматривается вопрос «озверения человека» как формы власти и насилия в романах Марике Лукаса Рейневелда: Неловкий вечер (польск. изд. Niepokój przychodzi o zmierzchu, 2021) и Мой дорогой питомец (польск. изд. Mój mały zwierzaku, 2022). Рейневелд использует зоометафоры для демонстрации иерархических межвидовых отношений, узаконивающих насилие и доминирование в обществе. Рассуждения персонажей, особенно педофила-ветеринара, показывают, как дискурсы, связанные с угнетением животных, проникают в человеческие взаимоотношения, приводя к дегуманизации и эксплуатации наиболее слабых, таких как дети. Рейневелд разоблачает иллюзорность границ между видами, подчеркивая, что насилие в отношении животных и людей строится на одних и тех же механизмах. Используя зоокритическую перспективу, автор статьи анализирует, как в произведениях Рейневелда язык и культура формируют социальное одобрение насилия, объединяя судьбы людей и животных в контексте доминирования и подчинения
Spór o podmiotowość. Ocena polsko-rosyjskich relacji energetycznych w myśli politycznej Prawa i Sprawiedliwości w trakcie debaty parlamentarnej Sejmu RP IV, VI i VII kadencji
Full text linkRelations between Poland and Russia are an important subject of foreign policy research, and the issue has played an important role in the Polish parliamentary debate. One of the factors affecting relations between the two countries is the issue of energy cooperation, which for many years has been an important point of political dispute in Poland projecting the level of state security. The cognitive purpose of the article was to interpret the views of representatives of the Law and Justice Party during the fourth, sixth and seventh terms of the Polish Sejm on how Polish-Russian relations are shaped in the energy dimension. The starting point was the thesis that the Law and Justice party assessed political-energy relations with Russia in a negative way during the period under study, which was due to the wrong directional decisions taken by the SLD-UP and PO-PSL government coalitions.Relacje pomiędzy Polską a Rosją stanowią ważny przedmiot badań nad polityką zagraniczną, zagadnienie to odgrywa też istotną rolę w polskiej debacie parlamentarnej. Jednym z czynników wpływających na stosunki między oboma krajami jest kwestia współpracy energetycznej, która od wielu lat stanowi ważny punkt sporu politycznego w Polsce, rzutujący na poziom bezpieczeństwa państwa. Celem poznawczym artykułu była interpretacja poglądów przedstawicieli Prawa i Sprawiedliwości w trakcie IV, VI i VII kadencji Sejmu RP na to, jak kształtu‑ ją się relacje polsko-rosyjskie w wymiarze energetycznym. Za punkt wyjścia posłużyła teza, że PiS oceniało polityczno-energetyczne stosunki z Rosją w badanym okresie w sposób negatywny, co wynikało z błędnych decyzji kierunkowych podjętych przez koalicje rządowe SLD-UP oraz PO-PSL
Pamięć w badaniach historycznojęzykowych. Miejsca wspólne – miejsca własne
Full text linkThe objective of this article is to present a selection of research opportunities inherent in the category of memory for historical linguistic studies and to discuss the relationship between linguistics of memory and diachronic linguistics. This will be done by presenting their common and distinct places. Both linguistic subdisciplines share a common interest, especially a focus on the past, which is worthy of exploitation when applying memory-centred topics at the discursive and genological level, in the study of specific texts or in the stylistic and lexical layer of historical linguistic studies. The linguistic disciplines, of memory and diachronic, facing converging problems resulting, among other things, from the lack of direct accessibility of the object of research, can learn a great deal from each other. Memory can also be considered a concept that guides the study of the history of language, as postulated by Magdalena Pastuch (2018). The examination of memory as a category for analysing the history of the Polish language can be further enriched by considering textual-level phenomena. The genres of discourse of memory represent a particularly valuable source of material for this purpose, as it allows for insights to be gained into both the issue of the permanence of the reception of linguistic events of youth and the language of a given generation.Celem autorki artykułu jest przedstawienie wybranych możliwości badawczych tkwiących w kategorii pamięci dla studiów historycznojęzykowych oraz omówienie relacji między lingwistyką pamięci i lingwistyką diachroniczną, zaprezentowanie ich miejsc wspólnych i odrębnych. Obie lingwistyczne subdyscypliny łączy wspólnota zainteresowań, a zwłaszcza ukierunkowanie na przeszłość, co warto wykorzystywać, aplikując wątki memorologiczne na płaszczyźnie dyskursologicznej, genologicznej, badań konkretnych tekstów czy w warstwie stylistyczno-leksykalnej studiów historycznojęzykowych. Dyscypliny językoznawcze – pamięciologiczna i diachroniczna – borykające się ze zbieżnymi problemami wynikającymi m.in. z braku bezpośredniej dostępności przedmiotu badań, mogą się od siebie wiele nauczyć. Pamięć może stać się również jednym z pojęć sterujących badaniami dziejów języka, co postulowała już Magdalena Pastuch (2018). Postrzeganie pamięci jako jednej z kategorii oglądu historii polszczyzny może być wzbogacone np. o refleksję nad zjawiskami poziomu tekstowego. Gatunki dyskursu wspomnieniowego zdają się w tym względzie materiałem szczególnie cennym, którego analiza daje wgląd zarówno w problematykę trwałości recepcji zdarzeń językowych lat młodości, jak i w język danego pokolenia
Hacia una lectura geopoética de la obra de Raúl Zurita: La vida nueva: Versión final
Full text linkIn this paper, geopoetics constitutes a starting point for the exploration of Raúl Zurita’s monumental project entitled La vida nueva. Versión final that was written over the years 1983–2019. The aim of the paper is to demonstrate how the work of the Chilean poet aligns with the paradigm shift in thinking about the relationship between the man and the environment, as observed among researchers by the end of the 20th century. Moreover, the paper draws on the theoretical reflection and literary practice of the founder of geopoetics, namely Kenneth White, to present the main assumptions of this research orientation that represents the environmental humanities. Next, selected aspects of Zurita’s collection of poems are analysed. Those aspects illustrate him as an intellectual committed to the present and future of nature in southern Chile.En el artículo, la geopoética constituye un punto de partida para acercarnos al monumental proyecto poético de Raúl Zurita La vida nueva. Versión final, realizado por él en los años 1983-2019, con el fin de mostrar cómo la obra del poeta chileno se inscribe en el cambio de paradigma observable desde las últimas décadas del siglo XX en el pensamiento sobre la relación entre el ser humano y el medio ambiente. Apoyándonos en la reflexión y en la praxis literaria del fundador de la geopoética, Kenneth White, presentamos los principales supuestos de esta orientación investigativa, muy representativa de las humanidades ecológicas, y luego analizamos algunos de los aspectos del libro de poemas de Zurita que resaltan su actitud del intelectual comprometido con el presente y con el futuro de la naturaleza en el sur de Chile
Językowe obrazowanie strachu w relacjach wspomnieniowych z Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego (na przykładzie wybranych kolokacji nominalnych i werbo-nominalnych)
Full text linkThis study examines the linguistic representations of fear in oral history narratives of witnesses to the Warsaw Uprising, with a particular focus on selected nominal and verbo-nominal collocations with the noun strach (“fear”) that indicate both the intensity of this emotion and the way the subject positions themselves in relation to it. The research material consists of over 3,400 transcribed interviews from the Oral History Archive project of the Warsaw Rising Museum. The impetus for undertaking this research was to enrich existing reflections on oral history texts with a linguistic perspective. The theoretical and methodological framework for the analysis draws on memory linguistics, corpus linguistics, and the linguistics of feelings/emotions. Detailed quantitative and qualitative analyses of the affective dimension of these recollections reveal, among other things, that members of this memory community quite frequently verbalise fear related to the events of 1944; the emotion remains vivid and intense in their narratives and is represented in diverse ways. While fear is predominantly depicted as a negative emotion, the narrators also acknowledge its positive aspects, which support the view that autobiographical emotional memory can exhibit remarkable durability.Przedmiot opracowania stanowią sposoby językowego obrazowania strachu w narracjach wspomnieniowych świadków powstania warszawskiego, ze szczególnym uwzględnieniem wybranych kolokacji nominalnych i werbo-nominalnych z rzeczownikiem strach, wskazujących odpowiednio na intensywność tego uczucia oraz na to, w jaki sposób podmiot sytuuje wobec niego sam siebie. Materiał badawczy obejmuje ponad 3400 transkrypcji wywiadów będących częścią projektu pn. Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego. Impulsem do podjęcia badań stała się natomiast potrzeba wzbogacenia dotychczasowej refleksji na temat tekstów z kręgu oral history o perspektywę językoznawczą (teoretyczno-metodologiczne zaplecze analiz to założenia lingwistyki pamięci, lingwistyki korpusowej oraz lingwistyki uczuć/emocji). Szczegółowe analizy (ilościowe oraz jakościowe) afektywnego wymiaru wspomnień pozwalają m.in. stwierdzić, że członkowie rozpatrywanej wspólnoty pamięci strach dotyczący wydarzeń 1944 roku wprost werbalizują dość często, uczucie to jest w ich relacjach nadal żywe i intensywne, a także w sposób zróżnicowany obrazowane (dominuje profil strachu jako emocji negatywnej, ale wspominający zwracają też uwagę na jego pozytywne aspekty), co zdaje się dowodzić znacznej trwałości autobiograficznej pamięci emocjonalnej
Sankcje karne za naruszenie przepisów wdrażających dyrektywę platformową?
No full textThe paper discusses the effectiveness of introducing criminal sanctions for violations of provisions implementing the Directive on improving working conditions in platform work. The analysis includes the obligation to establish “effective, proportionate, and dissuasive” penalties, provided in this and other labour law directives and the possibility to choose criminal sanctions to this end. The paper also examines the current practice of implementing criminal sanctions in Poland, highlighting such issues as low fines and limited deterrence. Challenges related to the place of committing a crime and the criminal liability of AI in algorithmic management systems are dis[1]cussed. The conclusion suggests that the perspective of introducing criminal liability for breaches of the Platform Directive is a complex issue, requiring a comprehensive discussion on the system of criminal labour law in Poland.Artykuł omawia skuteczność wprowadzenia sankcji karnych za naruszenia przepisów wdrażających dyrektywę dotyczącą poprawy warunków pracy w pracy platformowej. Analiza obejmuje obowiązek ustanowienia „skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających” kar, przewidziany w tej oraz innych dyrektywach prawa pracy, a także możliwość wyboru sankcji karnych w tym celu. Artykuł bada również dotychczasową praktykę stosowania sankcji karnych w Polsce, zwracając uwagę na takie kwestie, jak niskie grzywny i ograniczona siła odstraszająca. Omówione zostały także wyzwania związane z miejscem popełnienia przestępstwa oraz odpowiedzialnością karną sztucznej inteligencji w systemach zarządzania algorytmicznego. W konkluzji zasugerowano, że perspektywa wprowadzenia odpowiedzialności karnej za naruszenia dyrektywy platformowej stanowi złożony problem, wymagający kompleksowej dyskusji na temat systemu karnego prawa pracy w Polsce
Wpływ sztucznej inteligencji w Unii Europejskiej na pracę człowieka (W świetle opinii Ekonomicznego i Społecznego Komitetu UE)
No full textThe author presents the conditions for the development of Artificial Intelligence in the European Union, directly related to work performed by humans together with “learning” automatic devices, and discusses legal issues regulating the functioning of this intelligence under direct human supervision.Autor przedstawia warunki rozwoju Sztucznej Inteligencji w Unii Europejskiej bezpośrednio dotyczące pracy świadczonej przez człowieka wspólnie z „uczącymi się” urządzeniami automatycznymi oraz omawia kwestie dotyczące zagadnień prawnych regulujących funkcjonowanie tej inteligencji pod bezpośrednim nadzorem człowieka
O laboratoriach w pandemii koronawirusa
No full textDen Untersuchungsgegenstand dieses Beitrags bilden Laboratorien bzw. Labore, die während der COVID-19-Pandemie eine wichtige Rolle in der Bekämpfung der durch das Coronavirus ausgelösten Krankheit gespielt haben, die aber aus linguistischer Sicht (unseres Wissens) noch nicht erforscht worden sind. Im Beitrag wird die Ermittlung der Konzeptualisierung von Laboren und Laboratorien im österreichischen Online-Mediendiskurs über die Corona-Pandemie mit den Mitteln der linguistischen Diskursanalyse erzielt. Im Rahmen von quantitativen, lexikostatistischen Analysen soll der Frage nachgegangen werden, welches Wissen, Denken und Fühlen über Labore und Laboratorien diskursiv vermittelt wird. Den Analysen liegt ein Korpus zu Grunde, das im Rahmen eines gemeinsamen Forschungsprojektes der Eötvös-Loránd-Universität Budapest und der Leopold-Franzens-Universität Innsbruck zusammengestellt worden ist.The subject of this article is laboratories that have played an important role in the fight against the disease caused by the coronavirus during the COVID-19 pandemic, but which have not yet been researched from a linguistic perspective (to our knowledge). This article uses linguistic discourse analysis to determine the conceptualisation of laboratories and labs in Austrian online media discourse on the coronavirus pandemic. Quantitative, lexicostatistical analyses are used to investigate the question of what knowledge about laboratories and labs is conveyed discursively. The analyses are based on a corpus that was compiled as part of a joint research project of the Eötvös Loránd University of Budapest and the Karl-Franzens University of Innsbruck.Przedmiotem niniejszego artykułu są laboratoria, które odegrały ważną rolę w walce z chorobą wywołaną przez koronawirusa podczas pandemii COVID-19, ale które (zgodnie z naszą wiedzą) nie zostały jeszcze zbadane z perspektywy językowej. Niniejszy artykuł wykorzystuje lingwistyczną analizę dyskursu w celu określenia konceptualizacji laboratoriów w austriackim dyskursie medialnym online na temat pandemii koronawirusa. Ilościowe analizy leksykostatyczne zostały wykorzystane do zbadania, jaka wiedza, jakie myśli i uczucia są dyskursywnie przekazywane na temat laboratoriów. Analizy opierają się na korpusie zebranym w ramach wspólnego projektu badawczego Uniwersytetu Loránda Eötvösa w Budapeszcie i Uniwersytetu Leopolda i Franciszka w Innsbrucku
MANIPULACJA EWANGELIĄ I KOŚCIOŁEM W FILMIE
No full textAuthors of cinema, a medium based on illusion by its very nature, often use manipulation: this may be discovered, for example, in films with religious themes, relating to the Church and the figure of Jesus Christ. The article points out the manipulations found in several selected films of recent years: The Shack (2017), read by the audience as a Christian film, presents, for example, a falsified image of the anthropomorphic Trinity and the concept of predestination; the films of Małgorzata Szumowska (among them In the Name of…, 2013), a director critical towards faith, show the Church from the perspective of the ideology adopted by the author; the popular novel The Da Vinci Code (2006) the cinematic adaptation of, in turn, uses mystifications concerning both the history of Christianity and Jesus himself. This kind of manipulation, made possible, among other things, by the insufficient religious knowledge of the audience, causes controversy and can lead to the perpetuation of a false image of the Church and God.Twórcy kina, medium z natury swej opartego na iluzji, często posługują się manipulacją: odkryć ją można m.in. w filmach o tematyce religijnej, odnoszących się do Kościoła oraz samej postaci Jezusa Chrystusa. Artykuł wskazuje manipulacje obecne w kilku wybranych filmach ostatnich lat: Chata (2017) – odczytywana jako film religijny przedstawia np. sfałszowany obraz antropomorficznej Trójcy św. oraz koncepcję predestynacji; filmy Małgorzaty Szumowskiej (wśród nich W imię…, 2013), reżyser krytycznie nastawionej wobec wiary, ukazują Kościół z perspektywy przyjętej przez autorkę ideologii; ekranizacja popularnej powieści Kod da Vinci (2006) posługuje się mistyfikacjami dotyczącymi zarówno dziejów chrześcijaństwa, jak i samego Jezusa. Tego rodzaju manipulacje wywołujące kontrowersje, możliwe m.in. z powodu niewystarczającej wiedzy religijnej widzów, mogą prowadzić do utrwalania zafałszowanego obrazu Kościoła i Boga