Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Antropocen, podmiot ludzki i duchowość – eko-filozofia Skolimowskiego wobec Gai 2.0 i nowego antropocentryzmu
No full textThe article compares three different perspectives on the role of humans in shaping the environment. The first, eco-philosophy of Henryk Skolimowski, is based on the initial belief in the division of the human and natural worlds, which requires reconnection. The second proposal is Bruno Latour’s interpretation of the Gaia hypothesis. His thoughts are part of the posthumanist reflection on mankind’s agency and levelling of its subjectivity with the nature within the distributed system that is Gaia. The third perspective is Clive Hamilton’s defense of anthropocentrism who opposes narratives which, in his opinion, devalue humans. The anchor point is reflection on humanity’s relationship with the environment and determining their mutual subjectivity. Contemporary study on the ecological crisis refers to science and rationalism, and not to spirituality, as in the case of eco-philosophy. Participating in a network of mutual relationships is a constant process of negotiations for the human’s agency.Niniejszy artykuł zestawia ze sobą trzy różne sposoby patrzenia na wpływ człowieka na środowisko naturalne. Pierwszym z nich jest ekofilozofia Henryka Skolimowskiego, oparta na przekonaniu, iż światy ludzkie i naturalne są oddzielne, a jednak domagają się połączenia. Drugim – interpretacja hipotezy Gai zaproponowana przez Bruno Latoura. Latour skupia się na posthumanistycznej refleksji nad ludzką sprawczością oraz zrównaniu ludzkiej podmiotowości z naturą w obrębie systemu znanego jako Gaja. Trzecią jest natomiast obrona antropocentryzmu autorstwa Clive’a Hamiltona, przeciwstawiającego się narracjom, które, jego zdaniem, dewaluują człowieka. Niniejszy tekst w szczególności skupia się na refleksji nad relacją ludzkości ze środowiskiem naturalnym, a także na próba określenia ich wzajemnych podmiotowości. Współczesne badania nad kryzysem ekologicznym odwołują się do nauki i racjonalizmu, a nie duchowości, jak ma to miejsce w eko-filozofii. Uczestnictwo w sieci wzajemnych relacji okazuje się ciągłym procesem określania ludzkiej sprawczości
Podróż w służbie bioróżnorodności
No full textThe island of Borneo is one of the richest places on Earth in terms of natural resources. Today, however, it faces a catastrophic loss of biodiversity resulting from human activity – mass deforestation and the development of oil palm plantations. The expedition of entomologist Marcin Walczak, PhD Eng., is a starting point for reflection on the global ecological crisis and human responsibility for the future of the planet. Deforestation leads to the degradation of ecosystems, the extinction of species and the loss of natural ecological corridors. The scientist points to possible ways of saving nature – from reducing palm oil consumption to protecting forests outside reserve areas. Restoring lost diversity is an extremely difficult and lengthy process, and every form of nature conservation begins with human awareness and choices.Wyspa Borneo to jedno z najbogatszych przyrodniczo miejsc na Ziemi. Dziś jednak stoi w obliczu katastrofalnej utraty bioróżnorodności wynikającej z działalności człowieka – masowej deforestacji i rozwoju plantacji palm olejowych. Wyprawa entomologa dr. inż. Marcina Walczaka jest punktem wyjścia do refleksji nad globalnym kryzysem ekologicznym i odpowiedzialnością człowieka za przyszłość planety. Wylesianie prowadzi do degradacji ekosystemów, zaniku gatunków i utraty naturalnych korytarzy ekologicznych. Naukowiec wskazuje możliwe drogi ratowania przyrody – od ograniczenia konsumpcji oleju palmowego po ochronę lasów poza obszarami rezerwatów. Odbudowa utraconej różnorodności jest procesem niezwykle trudnym i długotrwałym, a każda forma ochrony przyrody zaczyna się od ludzkiej świadomości i wyborów
Między światami: podróże Henryka Baranowskiego przez teatr i życie
No full textIn the work of Henryk Baranowski (1943–2013) – director, emigrant, educator, philosopher and actor – travel became not only a geographical experience but also a spiritual necessity and an artistic tool. He directed over 60 theatre and opera productions in Europe, Russia, and the US. From the stages of Warsaw to Berlin’s Kreuzberg and New York’s experiments, Baranowski constantly wandered, crossing the boundaries of cultures, aesthetics, and himself. He was not afraid to experiment. His life and theatre represent a multidimensional journey through eras, places, and ideas, as well as a record of transgression, transformation, and the search for meaning. In a world that today is itself in constant motion, his art proves to be surprisingly relevant.W twórczości Henryka Baranowskiego (1943–2013) – reżysera, emigranta, pedagoga, filozofa i aktora – podróż stała się nie tylko doświadczeniem geograficznym, lecz także duchową koniecznością i artystycznym narzędziem. Wyreżyserował ponad 60 przedstawień teatralnych i operowych w Europie, Rosji i USA. Od warszawskich scen przez berliński Kreuzberg po nowojorskie eksperymenty Baranowski nieustannie wędrował, przekraczając granice kultur, estetyki i samego siebie. Nie bał się eksperymentować. Jego życie i teatr to wielowymiarowa wyprawa przez epoki, miejsca i idee, a także zapis dynamiki transgresji, przemiany i poszukiwania sensu. W świecie, który dziś sam pogrąża się w ciągłym ruchu, jego sztuka okazuje się zaskakująco aktualna
Московская хоральная синагога и её раввинат, 1940-е – 1980-е годы
No full textThe Moscow Choral Synagogue, unofficially considered the central Jewish religious institution in the USSR, operated throughout the entire Soviet period. In addition to meeting the spiritual needs of thousands of observant Jews, it was expected to serve as a propaganda display of the constitutionally proclaimed freedom to manifest religious identity. The authorities attentively controlled the appointment of the synagogue’s chief rabbis and their activity after taking office. Being fully cognizant that the regime instrumentalized religion for its political purposes, the rabbis had learned to act accordingly. This included playing a role in state-approved international contacts. Therefore, the article examines in detail the synagogue’s contacts during the rabbinical tenures of Solomon Shlifer (1944–1957), Yehuda Leib Levin (1957–1971), Yakov Fishman (1972–1983), and Adolf Shayevich, appointed in 1983. The New York-based Appeal to Conscience Foundation, founded in 1965 on the initiative of Rabbi Arthur Schneier, acted as a principal conduit for the Moscow Choral Synagogue’s links with religious organizations outside the Soviet Union. Still, the Choral Synagogue was not merely a gimmick for hosting foreign observers. Real life occurred behind its facade.Moskiewska Synagoga Chóralna, nieoficjalnie uznawana za centralną żydowską instytucję religijną w Związku Radzieckim, działała nieprzerwanie przez cały okres istnienia ZSRR. Oprócz zaspokajania duchowych potrzeb tysięcy wierzących Żydów, miała również służyć jako propagandowy dowód konstytucyjnie zagwarantowanej wolności wyznania. Władze z wielką uwagą kontrolowały zarówno wybór głównych rabinów synagogi, jak i ich działalność po objęciu urzędu. Rabini byli w pełni świadomi faktu, że reżim instrumentalizował religię dla własnych celów politycznych, i dostosowywali swoje działania do tej rzeczywistości. Obejmowało to również uczestnictwo w kontaktach międzynarodowych aprobowanych przez państwo. Artykuł koncentruje się na działalności międzynarodowej synagogi w okresie, gdy funkcję głównego rabina pełnili: Salomon Szlifer (1944–1957), Jehuda Lejb Lewin (1957–1971), Jakow Fiszman (1972–1983) oraz Adolf Szajewicz, mianowany w roku 1983. Nowojorska organizacja Appeal to Conscience Foundation, założona w 1965 roku z inicjatywy rabina Arthura Schneiera, odgrywała kluczową rolę jako główny kanał kontaktów Moskiewskiej Synagogi Chóralnej z organizacjami religijnymi poza granicami ZSRR. Chóralna Synagoga nie stanowiła jednak tylko fasady do przyjmowania zagranicznych obserwatorów. Za jej murami toczyło się realne życie.Московская хоральная синагога, неофициально считавшаяся главным еврейским религиозным центром в СССР, продолжала функционировать на протяжении всего советского периода. Кроме удовлетворения духовных потребностей тысяч верующих евреев, она служила пропагандистским целям – демонстрации конституционно закрепленной свободы проявления религиозных убеждений. Власти внимательно следили за выбором главных раввинов синагоги и за их деятельностью после занятия этой должности. Раввины в свою очередь хорошо осознавали использование властями религии для достижения политических целей и учитывали это в своей деятельности, частью которой были международные контакты, получившие официальное одобрение. Статья уделяет пристальное внимание международным связям в годы, когда синагогу возглавляли раввины Соломон Фишман (1944–1957), Йегуда-Лейб Левин (1957–1971), Яков Фишман (1972–1983) и Адольф Шаевич, назначенный на эту должность в 1983 году. Нью-Йоркская организация «Призыв совести», основанная в 1965 году раввином Артуром Шнайером, играла ведущую роль в организации сотрудничества между Московской хоральной синагогой и зарубежными религиозными организациями. При этом синагога жила своей жизнью, она не стала просто витриной, созданной для зарубежных посетителей и наблюдателей
Conditional equations related to Drygas functional equations
No full textWe determine the solutions of the conditional Drygas equation for functions f1 and f2 that satisfy (y2+y)f1(x) = (x2+x)f2(y) for all (x, y)∈ℝ2 under the additional conditions y = x2, or y = log(x), x > 0 or y = exp(x)
Model for Using Music in Pronunciation Teaching (MOMUP): New Validation and Revision
Full text linkSongs have been used in the context of additional language teaching with different purposes, such as cultural knowledge, motivation, vocabulary development, and pronunciation teaching. A Model for Using Music in Pronunciation Teaching (MOMUP), proposed in 2018, provides guidelines to help teachers to create or adjust song-based learning materials to teach pronunciation in a more efficient way, but it needs further validation. Consequently, this paper aims at (i) presenting and discussing new validation data on the MOMUP, and (ii) revising the model in accordance with that discussion. The paper includes: a literature review on creation and validation of guiding models for teachers; the MOMUP’s presentation; the description of new validation data on the model, collected through an online questionnaire to 30 teachers of additional languages; the model’s revision in accordance with the validation data, as well as further literature review. The output of this process, the revised version of MOMUP, is simpler than the previous one and is composed of thirteen principles/criteria associated to each one of the topics what for?, which song?, and how? (3, 5 and 5 principles, respectively)
Przegląd Rusycystyczny 2024 nr 1 strona redakcyjna
No full textPrzegląd Rusycystyczny 2024 nr 1 strona redakcyjn
Литературный клуб «Бостонские чтения» против войны в Украине
No full textThe literary club “BostonLit” (“Бостонские чтения”) has been operating since 2013 in Boston, and was initiated by Anna Agnich (Anna Katz). The club features authors from cities in the US, Canada, Israel, Russia, Ukraine. Since 2020, the meetings have been held online. The organizers of “BostonLit” emphasize that the meetings are purely literary and do not aim to discuss political problems, but the actions of the Russian Federation against Ukraine have been a concern to the organizers and many of the club’s guests for years. The writers invited to the meetings are never suggested by the organizers the subject of the speech, and yet after the Russian military incursion into Ukraine a clear change can be seen. Most of the guest writers, regardless of their ethnic identification and country of origin, presented works on these very events. At the club’s meetings, guests including Tatjana Voltskaya (twice), Iryna Yevsa (twice), Aleksandr Kabanov, Vitaly Kovalchuk presented their anti-war poems. Several poets associated with the club also protested against the war in Ukraine.Klub literacki „Bostonskije cztienija” („Бостонские чтения”) działa od 2013 roku w Bostonie, a jego inicjatorką była Anna Agnicz (Anna Katz). W klubie występują autorzy z różnych miast USA, Kanady, Izraela, Rosji, Ukrainy. Od 2020 roku spotkania odbywają się online. Organizatorzy „Bostonskich cztienij” podkreślają, że spotkania mają charakter czysto literacki i nie stawiają sobie za cel omawiania problemów politycznych, jednak działania Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy od lat niepokoją organizatorów i wielu gości klubu.
Zapraszanym na spotkania pisarzom organizatorzy nigdy nie sugerują tematyki wystąpienia, a mimo tego po wtargnięciu wojsk rosyjskich do Ukrainy daje się zauważyć wyraźna zmiana – większość goszczących pisarzy niezależnie od swojej identyfikacji etnicznej i kraju pochodzenia prezentowało utwory dotyczące właśnie tych wydarzeń. Na spotkaniach klubu swoje antywojenne wiersze prezentowali goście m.in. Tatjana Woltska (dwukrotnie), Irina Jewsa, Aleksandr Kabanow, Witalij Kowalczuk. Przeciw wojnie w Ukrainie zaprotestowało też wielu poetów związanych z klubem.Литературный клуб «Бостонские чтения» существует с 2013 года в Бостоне, его инициатором была Анна Агнич (Анна Кац). В клубе участвуют авторы из городов США, Канады, Израиля, России, Украины. С 2020 года встречи проходят в режиме онлайн. Организаторы «Бостонских чтений» подчеркивают, что встречи носят исключительно литературный характер и не ставят своей целью обсуждение политических проблем, однако действия Российской Федерации против Украины волнуют организаторов и многих гостей клуба уже не первый год. Писателям, приглашенным на встречи, организаторы никогда не предлагают темы выступления, однако после военного вторжения России в Украину можно заметить явные изменения - большинство приглашенных писателей, независимо от их этнической принадлежности и страны происхождения, представляли произведения, посвященные именно этим событиям. На встречах клуба свои антивоенные стихи читали такие гости, как Татьяна Вольтская (дважды), Ирина Евса, Александр Кабанов, Виталий Ковальчук. Против войны в Украине выступали также многие поэты связанные с клубом
Праздник Ивана Купалы в современном русскоязычном дискурсе социальных сетей
No full textThe article focuses on the Ivan Kupala Festival within the Russian-language social media discourse based on publications on YouTube and TikTok. The study encompasses entertainment-oriented posts showcasing festive celebrations, secular informational content, and publications from Orthodox organizations and neopagans, which contribute to the religious discourse. Three main portrayals of the festival are evident: as a joyful bonfire-centered celebration, as a significant date in neopagan religious practices, and as a pagan tradition contrasted with Christian commemorations of John the Baptist’s birth. An interesting feature is the combination of superstitions with Christian prayers in some content. The most popular posts are short-form videos on TikTok and YouTube Shorts, emphasizing visual appeal with spectacular bonfires and Slavic women in flower crowns. The study also highlights the algorithm-driven segmentation of social media, where users tend to engage with ideologically similar content.Artykuł poświęcony jest przedstawieniu święta Iwana Kupały w rosyjskojęzycznym dyskursie mediów społecznościowych na podstawie publikacji na platformach YouTube i TikTok. W badaniu uwzględniono noszące charakter ludyczny relacje z obchodów wydarzenia i posty informacyjne o charakterze świeckim, a także należące do dyskursu religijnego publikacje organizacji prawosławnych oraz grup neopogańskich. Obserwujemy trzy główne sposoby przedstawiania święta Iwana Kupały: jako dobrej zabawy przy ognisku podczas festynów; jako ważnego dnia w kalendarzu religijnym rodzimowierców oraz jako pogańskiej tradycji, której należy unikać. Interesującym zjawiskiem są publikacje o przesądach połączone z motywami chrześcijańskimi i modlitwami. Największą popularnością w dyskursie mediów społecznościowych cieszą się trwające około jednej minuty filmiki, prezentujące efektowne ogniska i piękne Słowianki w wiankach. W artykule podkreślono również algorytmiczną segmentację treści w mediach społecznościowych: użytkownikom najczęściej wyświetlają się materiały o podobnym zabarwieniu ideologicznym.Статья посвящена представлению праздника Ивана Купалы в русскоязычном дискурсе социальных сетей на примере платформ YouTube и TikTok. В исследовании анализируются развлекательные публикации, демонстрирующие праздничные мероприятия, светские информационные материалы, а также публикации православных организаций и родноверов, которые относятся к религиозному дискурсу. Выделяются три основных подхода к представлению праздника: как радостного торжества с кострами, как значимой даты в религиозных практиках родноверов и как языческого обряда, противопоставляемого христианским празднованиям рождения Иоанна Крестителя. Исследовательский интерес вызывает сочетание суеверий с христианскими молитвами, встречающееся в некоторых материалах. Наибольшей популярностью пользуются короткие видеоролики на платформах TikTok и YouTube Shorts, в которых показаны зрелищные костры и красивые славянки в венках. В статье также подчеркивается алгоритмическая сегментация контента в социальных сетях: пользователи чаще взаимодействуют с идеологически схожими материалами
Избранные словари с русским и польским языками — количественный и качественный анализ
No full textThe article presents two approaches to the evaluation of translation dictionaries: quantitative and qualitative. The study shows that the evaluation of dictionaries should be multidimensional, and the analyses should be carried out complementarily. Taking into account various aspects, related to macro- or micro-structure objectifies and nuances the evaluation of dictionaries, as presented by the confrontation of the two approaches.Artykuł prezentuje dwa podejścia do ewaluacji słowników przekładowych: ilościowe i jakościowe. Badanie wskazuje, że ewaluacja słowników powinna być wielowymiarowa, a analizy powinny być prowadzone komplementarnie. Uwzględnienie różnych aspektów, związanych z makro- i mikrostrukturą, obiektywizuje i niuansuje ocenę słownikówВ статье представлены два подхода к оценке переводных словарей: количественный и качественный. Исследование показывает, что оценка словарей должна быть многоаспектной, а анализы - взаимодополняющимися. Учет различных аспектов, связанных с макро- или микроструктурой, объективирует и нюансирует оценку словарей