Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Поэтическая метафора в литературном дискурсе о войне ("Война зверей и животных" Марии Степановой)
Full text linkoutstanding literary gift. In 2015 she published a poem entitled War of the Beasts and the Animals, her poetic response to the annexation of Crimea by the Russian Federation (2014). The complicated poetics and convoluted imagery of this work describe an age-long history of conflicts between two nations (Russians and Ukrainians) being, as a matter of fact, a “civil war” (quote from the poem War of the Beasts…). In the paper, the author discusses how the innovative poetic language (metaphors) of Maria Stepanova processes the cruel images of war and tries to find the answer: whether it can become “a new voice in the war” spoken in Russian.Maria Stiepanowa (1972) – rosyjska pisarka, eseistka i dziennikarka, za swój wyjątkowy talent literacki była szeroko nagradzana w Rosji i Europie. W roku 2015 opublikowała poemat Wojna bestii i zwierząt, będący poetycką reakcją na historyczne wydarzenie, jakim była aneksja Krymu przez Rosję (2014). Wyszukana poetyka i skomplikowana obrazowość utworu kryje w sobie opis odwiecznej historii starć i konfliktów dwóch narodów (Rosji i Ukrainy) mówiących wspólnym językiem. W artykule pragnę przyjrzeć się, w jaki sposób nowatorski język poetycki (metaforyka) Marii Stiepanowej ukazuje okrutne obrazy wojny i czy jej twórczość jest w stanie stać się „nowym głosem o wojnie” wypowiadanym w języku rosyjskim.Мария Степанова (1972) – российская писательница, публицистка и журналистка, за исключительный литературный талант получившая широкое признание в России и Европе. В 2015 году опубликовала поэму Война зверей и животных, которая является поэтической реакцией на историческое событие, каким оказалась аннексия Крыма Россией в 2014 году. В сложной поэтике и образности произведения кроется описание извечной истории столкновений и конфликтов двух народов (России и Украины), фактически борющихся в одной общей гражданской войне и говорящих на одном и том же языке. В статье мне хотелось бы посмотреть, как новаторский поэтический язык (метафорика) Марии Степановой перевоплощает жестокие образы войны и способен ли он оказаться «новым голосом о войне», выраженным на русском языке
Rozprawa z „agentami titoizmu”. Przypadek Czechosłowacji
Full text linkAfter the split between the Soviet Union and Yugoslavia, Czechoslovak communist authorities under Soviet pressure started persecutions against alleged Yugoslavian agents, resulting in multiple arrests and fabricated political trials. Some of them ended with death sentences. The witch hunt was interrupted in 1955 after the normalization of relations between the Soviet Union and Yugoslavia.W wyniku rozłamu pomiędzy ZSRR a Jugosławią, pod wpływem nacisków Moskwy władze komunistycznej Czechosłowacji podjęły w 1948 roku wobec rzekomych agentów jugosłowiańskich zakrojone na szeroką skalę represje. Skutkowały one licznymi aresztowaniami i sfingowanymi procesami politycznymi, z których część zakończyła się wyrokami śmierci. Nagonka antyjugosłowiańska została przerwana w 1955 roku, po unormowaniu stosunków pomiędzy ZSRR a Jugosławią
Dobrostan i antyredukcjonizm w ujęciu istoty człowieka
Full text linkThe subject of the article focuses on the issue of the sense of human well-being. The concept of wellbeing, as defined by the World Health Organization, is synonymous with health, which is the state of good biological and physiological functioning of the human body, and not only the absence of disease or disability. Physical health is also related to the condition of the human psyche, then we are talking about psychophysical well-being. The individual\u27s quest for well-being, however, does not only take place on the psychophysical level, but also has a spiritual / noetic dimension. The anti-reductionist approach to human dimensionality emphasizes that the human being is an integral unity that manifests itself in three dimensions: somatic, mental and spiritual, in which he can gain full and lasting well-being. The biopsychonoetic approach to the concept of well-being does not allow for a reductionist understanding of the dimensionality of a person, because it takes away the core of human existence, the deepest and most valuable potential of his existence.Problematyka artykułu autorki skupia się wokół niezwykle istotnego zagadnienia, którym jest poczucie dobrostanu człowieka. Pojęcie dobrostan, w ujęciu definicyjnym Światowej Organizacji Zdrowia, jest synonimem zdrowia osoby ludzkiej, i jest rozumiane jako stan dobrego biologicznego i fizjologicznego funkcjonowania organizmu ludzkiego, a nie tylko jako brak choroby ciała lub niewystępowanie jakiejkolwiek fizycznej niepełnosprawności. Zdrowie fizyczne łączy się również z kondycją psychiki człowieka, gdy jest ona dobra, mówimy wówczas o dobrostanie psychofizycznym. Dążenie jednostki ludzkiej do dobrostanu nie odbywa się jednak jedynie na płaszczyźnie psychofizycznej, ale ma również wymiar duchowy, inaczej ujmując wymiar noetyczny. Antyredukcjonistyczne ujęcie wymiarowości człowieka podkreśla, że istota ludzka jest integralną jednością, przejawiającą się w trzech wymiarach: somatycznym – cielesnym, psychicznym – umysłowym i duchowym – noetycznym, w których może zyskać pełny i trwały dobrostan. Przyjęte biopsychonoetyczne ujęcie pojęcia dobrostanu jednostki ludzkiej nie pozwala autorce na redukcjonistyczne rozumienie wymiarowości osoby, bowiem odbiera człowiekowi rdzeń jego istnienia, najgłębszy i najcenniejszy potencjał jego egzystencji
Duszpasterstwo Parafii Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Rudzie Śląskiej-Goduli w latach 1947–1973 w świetle „Kroniki parafialnej”.
Full text linkThe text presents the history of pastoral care in the parish of Godula during the years 1947–1973, based on the records of the "Parish Chronicle", whose manuscript is stored in the parish archives. The chosen time frame covers the period when Fr. Józef Szubert served in the parish. He was the fifth priest to lead the parish, first as an administrator and later as pastor, working alongside other priests for the benefit of the parishioners entrusted to him. The article outlines both ordinary and extraordinary forms of pastoral care that have long been practiced in the parishes of Upper Silesia. It will also provide a list of priests who worked in Godula and cover topics such as the administration of sacraments, preaching, and canonical visitations conducted in the parish. Additionally, the activities of the lay faithful will be presented, using the participation of parishioners in pilgrimages and peregrinations as examples.Tekst przedstawia dzieje duszpasterstwa parafii w Goduli w latach 1947–1973 na podstawie zapisków „Kroniki parafialnej”, której rękopis przechowywany jest w archiwum parafialnym. Obrana cezura czasowa to okres, kiedy to w parafii posługę sprawował ks. Józef Szubert. Był on piątym w kolejności kapłanem, który stał na czele tejże parafii. Najpierw jako administrator, a później jako proboszcz współpracował z innymi księżmi dla dobra powierzonych mu parafian. Artykuł nakreśli formy duszpasterstwa zwyczajnego i nadzwyczajnego, które od lat funkcjonują w parafiach Górnego Śląska. Przedstawiony zostanie także spis kapłanów pracujących w Goduli oraz takie zagadnienia jak sprawowanie sakramentów, posługa kaznodziejska i przeprowadzone w parafii wizytacje kanoniczne. Zaprezentowana zostanie też aktywność wiernych świeckich, na przykładzie uczestnictwa parafian w pielgrzymkach i peregrynacjach
Obcojęzyczne duszpasterstwo migrantów - najważniejsze dokumenty Kościoła
Full text linkThe article presents the most important documents of the Church on the foreign-language pastoral care of migrants. The phenomenon of migration itself has existed since the beginning of mankind, and we find many references to it in both the Old and New Testament. From the very beginning, the Church has seen in migrants the face of Christ Himself, and hence has provided them with special care over the centuries. Interestingly, the first document to deal comprehensively with the pastoral care of migrants was created only in 1952, followed by others in 1969 and 2004. Their analysis unequivocally confirms the right of migrants to special pastoral care in their mother tongue. Among other things, one can clearly see: consecutive evolution of these documents towards a shift of responsibility for this pastoral care to the level of the local churches, an increasing number of proposed structural solutions and a deepening of cooperation between churches of origin and churches receiving immigrants.Artykuł przedstawia najważniejsze dokumenty kościoła dotyczące obcojęzycznego duszpasterstwa migrantów. Samo zjawisko migracji istnieje od początków istnienia ludzkości, a wiele odniesień do niego znajdujemy zarówno w Starym jak i w Nowym Testamencie. Kościół od samego początku dostrzegał w migrantach oblicze samego Chrystusa, stąd otaczał ich szczególną opieką na przestrzeni wieków. Co ciekawe, pierwszy dokument który podejmował w sposób całościowy zagadnienie duszpasterstwa migrantów powstał dopiero w roku 1952, a kolejne w 1969 oraz 2004 roku. Ich analiza jednoznacznie potwierdza prawo migrantów do specjalnego duszpasterstwa w ich języku ojczystym. Wyraźnie zauważalna jest m.in.: następująca ewolucja tych dokumentów w kierunku przesunięcia odpowiedzialności za to duszpasterstwo na poziom lokalnych kościołów, zwiększającej się liczby proponowanych rozwiązań strukturalnych oraz pogłębiania współpracy między kościołami pochodzenia imigrantów a kościołami ich przyjmującymi
Europe: spiritual resources for the future. Sprawozdanie z międzynarodowego kongresu zorganizowanego przez Europejskie Stowarzyszenie Teologii Katolickiej (Pécs, 30.08-2.09.2023)
Full text linkWzajemny transfer wiedzy językoznawstwo–glottodydaktyka w badaniach wariantywnej łączliwości składniowej w języku polskim (z uwzględnieniem perspektywy ukraińskiej)
Full text linkThis article contributes to the body of research exploring the relationship between Polish linguistics and glottodidactics. It responds to the growing call in the literature to strengthen the dialogue between these two disciplines. The paper outlines the key steps of a research procedure based on the idea of mutual knowledge transfer between linguistics and glottodidactics, specifically in relation to the syntactic level of language description in Polish.
Transfer is understood here as the movement of specific experiences and knowledge, from both linguistic material and research observations and generalisations, between linguistic continua. This includes: 1) general Polish and the related research experience, and 2) Polish used by speakers whose first language is Ukrainian, along with the corresponding research experience. Thanks to tandem collaboration between glottodidacticians and linguists, and their creative exchange of ideas and research findings, the relationship between the disciplines can be truly bidirectional. Theoretical concepts and descriptions from linguistics serve as a reservoir of knowledge for glottodidactics, which is then adapted for teaching purposes. At the same time, research findings from glottodidactics and insights from the teaching process can inspire linguistics to broaden its research scope, verify hypotheses, or enhance the explicitness of linguistic descriptions.
The application of this concept is illustrated using specific Polish and Ukrainian language material. The study demonstrates that research driven by glottodidactic needs brings tangible benefits to glottodidactics and Polish and Ukrainian linguistics. It enriches knowledge of the grammatical systems of both languages, thereby enabling updates to grammatical descriptions and lexicographic works and the development of appropriate teaching materials for learners of Polish as a foreign language.Artykuł wpisuje się w nurt badań nad związkami językoznawstwa polonistycznego z glottodydaktyką. Stanowi odpowiedź na formułowany w literaturze postulat wzmocnienia dialogu tych dyscyplin. W tekście przedstawiono najważniejsze kroki procedury badawczej opartej na idei wzajemnego transferu wiedzy językoznawstwo – glottodydaktyka w odniesieniu do składniowego poziomu opisu języka polskiego.
Transfer rozumie się jako przeniesienie z jednego kontinuum językowego na drugie określonych doświadczeń i wiedzy, dotyczących zarówno materii językowej, jak i obserwacji oraz uogólnień badawczych. Transfer odnosi się do: 1) polszczyzny ogólnej i doświadczenia badawczego na jej temat, 2) polszczyzny osób z pierwszym językiem ukraińskim i doświadczenia badawczego na jej temat. Dzięki tandemowej pracy glottodydaktyka i językoznawcy, ich twórczej wymianie myśli i doświadczeń badawczych, relacja między dyscyplinami może być dwukierunkowa. Językoznawcze koncepcje teoretyczne i opisy stanowią dla glottodydaktyki rezerwuar wiedzy przetwarzanej następnie na potrzeby nauczania. Wyniki badań prowadzonych w ramach glottodydaktyki oraz wnioski płynące z analizy procesu dydaktycznego mogą być dla językoznawstwa źródłem inspiracji do poszerzania pola badawczego, weryfikacji hipotez czy też zwiększania eksplicytności opisów zjawisk językowych.
Sposób wykorzystania omawianej koncepcji został zilustrowany na konkretnym materiale z języka polskiego i ukraińskiego. Wykazano, że badania, których impulsem są potrzeby glottodydaktyki, przynoszą wymierne korzyści nie tylko dla glottodydaktyki, lecz także dla językoznawstwa polskiego i ukraińskiego. Uzupełniają bowiem wiedzę o systemach gramatycznych dwóch języków. To z kolei pozwala zaktualizować opisy zawarte w gramatykach i opracowaniach leksykograficznych, a także przygotować adekwatne materiały dydaktyczne na potrzeby nauczania języka polskiego jako obcego