Platforma czasopism naukowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Not a member yet
15345 research outputs found
Sort by
Modifying stuttering attitudes: Who changes and in what direction? [Modyfikowanie postaw wobec jąkania – kto zmienia swoje podejście i w jakim kierunku?]
No full textPrevious studies show that interventions to improve attitudes toward stuttering yield inconsistent results on the Public Opinion Survey of Human Attributes–Stuttering (POSHA–S). Comparisons of pre- and post-intervention samples indicate that success depends on the percentage of respondents who improved rather than the magnitude of change. A “crossover” effect emerged: respondents with the most positive pre-test attitudes showed lower post-test ratings, whereas those with the most negative pre-test attitudes showed the greatest improvement; respondents with intermediate attitudes showed little change. Similar patterns appeared in non-intervention samples, where one-third fell into positive, minimal, or negative change groups. The study analyzed 943 respondents from 29 intervention samples classified as unsuccessful (U), marginally successful (MS), successful (S), or very successful (VS), plus 345 respondents from 12 non-intervention samples. Using non-intervention data as a baseline, we calculated percentages shifting among the three change groups. In the VS category, interventions moved people from the negative and minimal change groups into the positive change group. In the S category, gains in the positive change group came from the negative change group. In the MS category, all intervention-related changes began in the negative change group, yielding modest growth in the positive and minimal change group. The U category showed shifts into both the positive and negative change group, mainly reducing the minimal change group. These findings suggest that interventions to improve attitudes toward stuttering should apply strategies tailored to individuals in positive, minimal, and negative change groups.Badania wykazały, że interwencje mające poprawić nastawienie osób niejąkających się wobec jąkania nie zawsze są skuteczne, co potwierdzają wyniki POSHA–S. Zaobserwowano efekt „krzyżowy”: osoby z najwyższymi ocenami w teście wstępnym miały niższe oceny końcowe, a osoby z najniższymi – najwyższe. Podobny efekt pojawił się w próbkach bez interwencji; około jedna trzecia respondentów znalazła się w grupach pozytywnej, minimalnej lub negatywnej zmiany. Analiza 943 z 29 próbek interwencyjnych i 345 z próbek bez interwencji wykazała przesunięcia między grupami. W próbkach bardzo udanych interwencji najwięcej osób przechodziło z grupy negatywnej i minimalnej zmiany do pozytywnej. W próbkach udanych wzrosty obejmowały przesunięcia z grupy negatywnej zmiany. W próbkach częściowo udanych wszystkie zmiany pochodziły z grupy negatywnej. W próbkach nieudanych odnotowano przesunięcia do grupy pozytywnej, jak i negatywnej, co zmniejszało grupę minimalnej zmiany. Wyniki wskazują na konieczność dostosowania interwencji do zróżnicowanych postaw respondentów
Wartości eksponowane na stronach internetowych kancelarii prawnych
No full textThe paper addresses the issue of values and value judgments in promotional texts on law firm websites. The material was extracted from the websites of ten law firms that ranked highest in Google search results between August 21 and September 11, 2020. The main objective of this article is to indicate what types of values are considered important in the part of legal discourse that concerns providing information about legal services, as well as to identify the noticed means of axiologizing statements. The collected material seems to prove that the texts in the examined register strongly emphasize intellectual, interpersonal, and prestige values, the most important of which are the competence and knowledge of the service providers. The evaluation is primarily based on lexical means: adjectives and adverbs. The references made in the text are based on theoretical findings developed in the field of anthropological linguistics.W pracy poruszono problem wartości i wartościowania w tekstach promocyjnych na stronach internetowych kancelarii prawnych. Materiał wyekscerpowano z witryn 10 kancelarii prawnych, które w okresie od 21 sierpnia do 11 września 2020 roku znajdowały się na czołowych pozycjach po wpisaniu słowa „kancelaria” w wyszukiwarce Google. Głównym celem artykułu jest wskazanie, jakie typy wartości uznawane są za istotne w tej części dyskursu prawniczego, która dotyczy informowania o usługach prawnych, a także określenie dostrzeżonych środków aksjologizacji wypowiedzi. Zebrany materiał zdaje się dowodzić, że w tekstach badanego rejestru silnie eksponuje się wartości intelektualne, interpersonalne i prestiżowe, a najważniejsze z nich to kompetencje i wiedza osób świadczących usługi. Wartościowaniu służą przede wszystkim środki leksykalne: przymiotniki i przysłówki. Źródłem dokonanych w tekście odniesień uczyniono ustalenia teoretyczne wypracowane na gruncie lingwistyki antropologicznej
Impegno post-secolare: appunti per una storia ancora da scrivere
No full textThis article achieves a better understanding on contemporary “impegno” by delving into the comparison between the positions of authors such as Saviano, De Luca, Moresco, and the logics and repertories of action proper to what sociology calls new social movements (della Porta and Diani, 2006). The article opens with a minimal and provisional history of impegno, or rather some notes, useful to put the following comparison into perspective. In the last part, after showing the similarities between today’s impegno and forms of actions and logics of the movements, the comparison itself is overcome in the direction of postesecular spiritualities.This article achieves a better understanding on contemporary “impegno” by delving into the comparison between the positions of authors such as Saviano, De Luca, Moresco, and the logics and repertories of action proper to what sociology calls new social movements (della Porta and Diani, 2006). The article opens with a minimal and provisional history of impegno, or rather some notes, useful to put the following comparison into perspective. In the last part, after showing the similarities between today’s impegno and forms of actions and logics of the movements, the comparison itself is overcome in the direction of postesecular spiritualities.This article achieves a better understanding on contemporary “impegno” by delving into the comparison between the positions of authors such as Saviano, De Luca, Moresco, and the logics and repertories of action proper to what sociology calls new social movements (della Porta and Diani, 2006). The article opens with a minimal and provisional history of impegno, or rather some notes, useful to put the following comparison into perspective. In the last part, after showing the similarities between today’s impegno and forms of actions and logics of the movements, the comparison itself is overcome in the direction of postesecular spiritualities
Literatura emigracyjna Czesława Miłosza w nauczaniu języka polskiego w Chinach
No full textThe article aims to analyze the use of Czesław Miłosz’s emigration literature in teaching Polish as a foreign language in China, emphasizing its didactic and cultural potential. The study is based on three main reasons. First, the emigration experience was crucial for Miłosz’s work after 1939. Miłosz’s three emigrations shaped his reflections on identity and internal cultural conflicts. Second, the theme of emigration and Miłosz’s identity is one of the key issues that interest Chinese readers. After the introduction of Miłosz’s work to China in the 1980s, the initial interpretation of his works focused mainly on political aspects. Still, it gradually shifted towards recognizing the literary complexity of his writing. Third, Miłosz’s emigration literature presents the complex historical and cultural context of Eastern Europe as a multi-national and multilingual region. It addresses topics, such as religion, war, and emigration, which helps develop intercultural skills among students. The article focuses on the analysis of the essay Native Realm from a lexical, cultural, and literary perspective, pointing out both challenges (such as the complexity of historical and religious terms) and benefits (e.g., descriptions of daily life, the multiculturalism of Eastern Europe) associated with using the text in classes. Additionally, the article proposes solutions to the problems related to teaching Polish literature in China.Celem artykułu jest analiza zastosowania literatury emigracyjnej Czesława Miłosza w nauczaniu języka polskiego jako obcego w Chinach, ze szczególnym uwzględnieniem jej potencjału dydaktycznego i kulturowego. Rozważania koncentrują się na trzech głównych kwestiach. Po pierwsze, doświadczenie emigracyjne miało kluczowe znaczenie dla dorobku artystycznego Miłosza po 1939 roku. Trzy emigracje ukształtowały jego poglądy dotyczące tożsamości oraz wewnętrznych konfliktów kulturowych. Po drugie, zagadnienie emigracji i tożsamości Miłosza jest jednym z najważniejszych zagadnień, które interesują chińskich czytelników. Po wprowadzeniu jego utworów do Chin w latach 80. XX wieku początkowo interpretacja jego dzieł skupiała się głównie na aspektach politycznych, ale stopniowo przesunęła się w kierunku uznania ich literackiej złożoności. Po trzecie, literatura emigracyjna Miłosza ukazuje złożony kontekst historyczno-kulturowy Europy Wschodniej jako regionu wielonarodowego i wielojęzycznego, poruszając takie kwestie jak religia czy wojny i emigracja, co sprzyja rozwijaniu umiejętności międzykulturowych u uczniów. Artykuł koncentruje się na analizie eseju Rodzinna Europa z perspektywy leksykalnej, kulturowej i literackiej, wskazując zarówno wyzwania (takie jak złożoność terminów historycznych i religijnych), jak i korzyści (np. opisy życia codziennego, wielokulturowość Europy Wschodniej) wynikające z wykorzystania tego tekstu na lekcjach. Ponadto niniejsze opracowanie proponuje określone rozwiązania w zakresie nauczania literatury polskiej w Chinach
Gdzie powinna znajdować się polska literatura? Casus Aleksandra Wata
No full textThis article takes the issue of transfers of Polish literature literally – as the physical transfer of writers’ archives from place to place, to archives located in different countries and on different continents. Aleksander Wat’s legacy is treated as a synecdoche of the fate of the archives of other émigré writers, such as Czesław Miłosz, Zbigniew Herbert or Witold Gombrowicz. These considerations are complemented by the presentation of archival typescripts and manuscripts, as well as a never-published transcript of a conversation between Ola and Andrzej Wat, the then heirs to the legacy of the author of Mój wiek [My Age], and the stakeholders of institutions such as the Museum of Literature in Warsaw, the Ossolineum Library in Wrocław or the Polish Library in Paris (Jacek Trznadel, Krzysztof Rutkowski and Marek Prokop, among others), who debated in the 1980s about the future of the archive. The juxtaposition between the conversation, held under specific political conditions, and the further fate of the archive is interesting. This very specific issue then becomes a trigger for a more general reflection on the history of Polish archives – doomed to these transfers – in a situation of permanent historical uncertainty. It seems that the fate of our archives reflects the uncertainty of the fate of the entire nation.W niniejszym artykule kwestia transferów polskiej literatury jest rozumiana dosłownie – jako fizyczne przenoszenie archiwaliów po pisarzach z miejsca na miejsce, do archiwów znajdujących się w różnych krajach i na różnych kontynentach. Spuścizna Aleksandra Wata zostaje potraktowana jako synekdocha losów archiwów innych emigracyjnych pisarzy, takich jak Czesław Miłosz, Zbigniew Herbert czy Witold Gombrowicz. Dopełnieniem tych rozważań jest prezentacja archiwalnych maszynopisów i rękopisów oraz niepublikowanego nigdy zapisu rozmowy Oli i Andrzeja Watów – ówczesnych spadkobierców spuścizny po autorze Mojego wieku – z interesariuszami instytucji takich jak m.in. Muzeum Literatury w Warszawie, Biblioteka Ossolineum we Wrocławiu czy Biblioteka Polska w Paryżu (Jackiem Trznadlem, Krzysztofem Rutkowskim i Markiem Prokopem), debatującymi w latach 80. ubiegłego wieku o przyszłości owego archiwum. Interesująco przedstawia się konfrontacja tej rozmowy, toczonej w specyficznych warunkach politycznych, z dalszymi jego losami. Ta bardzo konkretna problematyka staje się następnie przyczynkiem do podjęcia ogólniejszej refleksji nad dziejami polskich archiwów – skazywanych na owe transfery – w sytuacji permanentnego historycznego kryzysu. Wydaje się, że los naszych archiwów odzwierciedla niepewność losów całej społeczności
Słowo od Redaktorów naczelnych
No full textTekst informuje, że numer 2/2025 jest ostatnim wydanym przez dotychczasową redakcję „Postscriptum Polonistycznego” i podsumowuje wieloletni rozwój pisma – od biuletynu Szkoły Języka i Kultury Polskiej UŚ do międzynarodowego czasopisma naukowego indeksowanego w Scopusie. Zapowiada także przekazanie redakcji nowemu zespołowi
WYKŁADOWCY TEOLOGII PRAKTYCZNEJ W KATOWICKIM ŚRODOWISKU NAUKOWYM (DO POWSTANIA WYDZIAŁU TEOLOGICZNEGO UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO)
No full textThe intellectual formation of future pastors should be at a high substantive level, which also depends on lecturers of broadly understood pastoral didactics in the field of pastoral theology, liturgy and church music, homiletics, catechetics and pedagogy, pastoral care of families, pastoral psychology and pastoral medicine, who have their own methodological apparatus. Pastoral theology, as a scientific discipline, appeared only in modern times. It is not just a set of indications, experiences and methods. It`s a scientific reflection on the daily growth of the Church, in the power of the Holy Spirit, in the context of history. It has the status of a full-fledged theological discipline. The article presents the progenitors of Silesian pastoralists and the scientific and practical activities of pastoralist theologians directly related to the diocese and archdiocese of Katowice until the establishment of the Faculty of Theology of the University of Silesia. They made a major contribution to the development of this discipline of theology.Formacja intelektualna przyszłych duszpasterzy powinna cechować się wysokim poziomem merytorycznym. Liczą na to również wykładowcy szeroko pojętej dydaktyki pastoralnej z zakresu takowej teologii, a także liturgii i muzyki kościelnej, homiletyki, katechetyki i pedagogiki, duszpasterstwa rodzin, psychologii pastoralnej i medycyny duszpasterskiej, posiadający własny aparat metodologiczny. Teologia pastoralna jako dyscyplina naukowa pojawiła się dopiero w nowożytności. Jest ona nie tylko zbiorem wskazań, doświadczeń i metod, ale i naukową refleksją nad codziennym wzrostem Kościoła: w mocy Ducha Świętego i w kontekście historii. Ma status pełnoprawnej dyscypliny teologicznej. W artykule przedstawiono przodków śląskich pastoralistów oraz działalność naukową i praktyczną teologów pastoralnych związaną bezpośrednio z diecezją i archidiecezją katowicką do momentu powstania Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego. Wnieśli oni ogromny wkład w rozwój tej dyscypliny teologii
Oswajanie dziczy
No full textThe increasing development and tourism in the mountains have caused significant ecological degradation. This paper explores the historical, architectural and environmental impact of human activity, as a new anthropogenic layer, into once pristine wilderness. Through a case study – Demänovská Valley in Slovakian Low Tatras – the researchtraces expansion of infrastructure since the early 20th century, planned mass recreation in the late 20th century, and their impacts on landscape transformation. The research highlights the ongoing conflict between economic conflict and environmental conservation. Despite efforts to protect the valley, rapid construction continues of unrestrained development on this fragile mountain ecosystem.Rosnąca ekspansja człowieka i rozwój turystyki w górach spowodowały znaczną degradację ekologiczną. W artykule zbadano historyczny, architektoniczny i środowiskowywpływ działalności człowieka jako nowej warstwy antropogenicznej na niegdyś dziewiczą dziką przyrodę. Poprzez studium przypadku – chodzi o Dolinę Demianowską w słowackich Tatrach Niskich – autorka śledzi rozbudowę infrastruktury od początku XX wieku, planowaną masową rekreację pod koniec XX wieku i jej wpływ na przekształcenie krajobrazu. Badanie podkreśla utrzymujący się konflikt między interesem gospodarczym a ochroną środowiska. Pomimo wysiłków na rzecz ochrony doliny, w tym delikatnym górskim ekosystemie trwa szybka rozbudowa i niepohamowany rozwój infrastruktury
Wędrówki, które stworzyły literaturę staroangielską
No full textThe mid-5th century AD saw the peak of the migration period – the great migration of barbarian tribes towards southern and western Europe. Groups of Germanic peoples inhabiting what is now Denmark, northern Germany, and eastern Netherlands – the Jutes, Angles and Saxons – crossed the North Sea and invade the British Isles, pushing the Celtic Britons to Cornwall and Wales. Contrary to their barbarian origins, the invaders brought with them sophisticated material culture, beliefs (similar to Nordic ones) and orature – spoken literature, which would later become the basis of Old English (pre-Norman) literature. The elegiac poems, riddles and wisdom literature created at that time reveal the spirituality and sensitivity of medieval people, far from the stereotype of the Dark Ages.W połowie V wieku n.e. trwa apogeum wędrówki ludów – wielkiej migracji plemion barbarzyńskich w kierunku południowej i zachodniej Europy. Grupy ludów germańskich zamieszkujących dzisiejszą Danię, północne Niemcy i wschodnią Holandię – Jutowie, Anglowie i Sasi – przeprawiają się przez Morze Północne i dokonują inwazji na Wyspy Brytyjskie, spychając celtyckich Brytów do Kornwalii i Walii. Najeźdźcy wbrew swojemu barbarzyńskiemu rodowodowi przywożą ze sobą wyrafinowaną kulturę materialną, wierzenia (zbliżone do wierzeń nordyckich) i oraturę – literaturę mówioną, która stanie się podstawą literatury staroangielskiej, zwanej także przednormańską. Powstałe wówczas poematy elegijne, zagadki i utwory mądrościowe odsłaniają duchowość i wrażliwość ludzi średniowiecza, daleką od stereotypu ciemnych wieków
A note on the fuzzy Xor
No full textIn this paper we will try to answer what conditions must be met by the fuzzy Xor to be used for cryptographic purposes. We will also show that defining the fuzzy Xor using other fuzzy connectives is not suitable for this purpose