Journals of Rzeszow University - Open Journal System
Not a member yet
8594 research outputs found
Sort by
Motywacyjne i emocjonalne determinanty efektywnej nauki czytania we wczesnym dzieciństwie
Get PDFIndividualization in the teaching and educational process encourages taking personalized actions. One of the most important educational activities is learning to read. This extra-curricular project was undertaken by kindergarten teachers from the Lower Silesian Voivodeship.
Experimental research conducted in several institutions was aimed not only at assessing the effectiveness of alternative methods of learning to read but mainly at identifying the factors that motivate a child to learn and determining the importance of the emotional states that accompany this process. The undertaken research problem was expressed by a question about the quality of psychological conditions in learning to read, motivation and emotions during the learning process. The observation method and a questionnaire addressed to parents were used to achieve the research goal.
The analysis of research results shows that the motivation of parents and children increases in proportion to the level of learning effectiveness and reaches 80%. Reading in kindergarten motivates to continue reading at home, as indicated by 78% of respondents. Parents are even demanding that educational materials be made available so that they can teach their children at home. They also indicate the possibility of strengthening the emotional bond with the child during joint exposure to the text.
Therefore, it is worth taking actions that motivate effort. It is postulated to make the course of tasks more attractive, which involves effort and tedious, multiple repetitions. Internal motivational mechanisms can be activated by, among others, creating: a friendly atmosphere. The culmination of undertaken activities should be an action motive, which is expressed in reading on the child's initiative.
To sum up, it can be said that motivating a child to learn in an atmosphere of friendship and joy promotes effectiveness in early learning to read.Indywidualizacja w procesie dydaktyczno-wychowawczym skłania do podejmowania działań spersonalizowanych. Jednym z węzłowych poczynań edukacyjnych jest nauka czytania. To ponadprogramowe przedsięwzięcie podjęli nauczycieli przedszkoli województwa dolnośląskiego.
Eksperymentalne badania prowadzone w kilkunastu placówkach miały na celu nie tylko ocenę efektywności alternatywnych metod nauki czytania, ale głównie wydobycie czynników motywujących dziecko do nauki oraz określenie znaczenia stanów emocjonalnych, które towarzyszą temu procesowi. Podjęty problem badawczy wyrażono pytaniem o jakość psychologicznych uwarunkowań w nauce czytania. Wyodrębniono motywację jako siłę napędową do nauki oraz emocje, które stanowią odzwierciedlenie stosunku do rzeczywistości. W założeniach hipotetycznych wskazano na istotny wpływ wymienionych czynników na poziom efektywności w nauce czytania. Do realizacji celu badawczego przydatna okazała się metoda obserwacji. Instrumentarium badawcze uzupełniono ankietą skierowaną do rodziców.
Analiza wyników badań pokazuje, że motywacja rodziców i dzieci zwiększa się proporcjonalnie do poziomu efektywności w nauce i sięga 80%. Towarzyszą temu pozytywne emocje, które wyrażają zarówno dzieci, jak też ich rodzice. Czytanie w przedszkolu motywuje do podjęcia kontynuacji w domu, na co wskazuje 78% respondentów. Rodzice domagają się nawet udostępnienia materiałów edukacyjnych, by móc uczyć swoje dziecko w domu. Wskazują też na możliwość zacieśniania więzi emocjonalnej z dzieckiem w czasie wspólnego obcowania z tekstem. Z kolei brak postępów we wczesnym czytaniu przekłada się na zniechęcenie i występowanie emocji o znaku ujemnym.
Warto zatem podejmować działania motywujące do wysiłku. Postuluje się, by uatrakcyjnić przebieg zadań, którym towarzyszy wysiłek i żmudne, wielokrotne powtórzenia. Uruchomienie wewnętrznych mechanizmów motywacyjnych może następować poprzez stworzenie m.in. przyjaznej atmosfery. Sugeruje się też dobór humorystycznych tekstów do czytania, by wywołać klimat radości. Kulminacją podejmowanych przedsięwzięć powinien być motyw działaniowy, który wyraża się w czytaniu z inicjatywy dziecka.
Reasumując, można stwierdzić, że motywowanie dziecka do nauki w atmosferze przyjaźni i radości sprzyja efektywności we wczesnej nauce czytania. 
Formy leczenia zaburzeń psychosomatycznych u młodzieży – także za pomocą muzykoterapii
Get PDFThe World Health Organization predicts that from 2020 the most important health problem will be psychosomatic disorders. „Today it is believed that the psychogenic factor plays a greater or lesser role in virtually every disease, so a psychosomatic approach is adopted towards each of tchem”. In other words, in the broad sense and understanding of psychosomatic diseases, all diseases that a person experiences are of this nature. Therefore, the concept of psychosomatic diseases will refer to many disease entities. Therefore, it will be important to present methods of treating psychosomatic diseases that are so widespread in society. Not only adults suffer from psychosomatic diseases and disorders. More and more often we meet young people who also have symptoms of these diseases. This article will present comprehensive methods of treating psychosomatic disorders that increasingly affect young people. In addition to pharmacotherapy and psychotherapy, the role of complementary therapies will be emphasized, including music therapy.Światowa Organizacja Zdrowia prognozuje, że od roku 2020 najważniejszym problemem zdrowotnym będą zaburzenia psychosomatyczne. „Współcześnie uważa się, że czynnik psychogenny odgrywa większą lub mniejszą rolę właściwie w każdej chorobie, więc przyjmuje się wobec każdej z nich psychosomatyczne podejście”. Innymi słowy, w szerokim rozumowaniu i pojmowaniu chorób psychosomatycznych wszystkie choroby, jakich człowiek doświadcza, mają właśnie taki charakter 2 . Zatem pojęcie chorób psychosomatycznych będzie odnosiło się do bardzo wielu jednostek chorobowych. Ważne będzie przybliżenie sposobów leczenia chorób psychosomatycznych, które są tak rozpowszechnione w społeczeństwie. Nie tylko osoby dorosłe cierpią na choroby i zaburzenia psychosomatyczne. Symptomy chorób psychosomatycznych dotykają również młodzież. W niniejszym artykule przedstawione zostaną kompleksowe metody leczenia zaburzeń psychosomatycznych, na które coraz częściej zapadają także osoby młode. Oprócz farmakoterapii i psychoterapii podkreślona zostanie rola terapii uzupełniających, m.in. muzykoterapii
Tożsamość, kreatywność i alienacja w kontekście dziecka i sztuki
Get PDFThe child avoids reflecting judgment on the specifics of what s/he sees because many things can change in the child’s eyes. The importance of exposing children to art early on and helping them to develop an aesthetic sense cannot, therefore, be overstated. Since they can focus on the details because they cannot grasp the whole, children can be excellent artists. However, many children are hesitant to share their creative thoughts and innovations due to the fact that they are concerned about how others might reflect on them. This study was motivated by the experience of writing a story after taking part in art and aesthetic sessions with elementary school pupils in an underprivileged area. There seem to be many similarities between what kids experience in the real world and the virtual one they create. The research’s findings indicate that children’s loneliness, alienation, and identity issues were reflected in their narratives.Dziecko potrafi dostrzec wiele cech przedmiotów, a osąd tego, co widzi, szybko się zmienia. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na znaczenie wczesnego wystawiania dzieci na sztukę i pomagania im w rozwijaniu zmysłu estetycznego. Ze względu na specyfikę dziecięcego ujmowania rzeczywistości, spostrzegania przedmiotów, centrację dzieci mogą być doskonałymi artystami. Jednak wiele dzieci niechętnie dzieli się swoimi kreatywnymi myślami i innowacjami, ponieważ obawiają się, jak inni mogą je postrzegać. Motywacją do przeprowadzenia prezentowanego w artykule badania było doświadczenie udziału w sesjach artystycznych i estetycznych z uczniami szkoły podstawowej w ubogiej okolicy, po których uczniowie pisali własne historie. Wydaje się, że istnieje wiele podobieństw między tym, czego dzieci doświadczają w świecie rzeczywistym i wirtualnym, który tworzą. Wyniki badań wskazują, że samotność, wyobcowanie i kwestie tożsamości dzieci znalazły odzwierciedlenie w ich narracjach
Wartość sukcesu rodzinnego i zawodowego oraz dopasowanie ról rodzinnych i zawodowych wśród kobiet i mężczyzn z Podkarpacia
Get PDFModernity poses many challenges to people. They are required to develop in the professional field, and at the same time encouraged to perform roles such as being a partner, spouse or father, mother. At the same time, everyone is supposed to realize themselves and achieve broadly understood success in life. The aim of this article was to seek an answer to the question of how success in life is understood today. The study involved 191 people from the Podkarpackie Voivodeship, aged 16 – 60. Research tools in the form of a questionnaire "Success and its value" were used in the elaboration of the S. and the Work and Family Matching Questionnaire by Joseph Grzywacz and Brenda Bass prepared by Bogusława Lachowska. The results of the study highlight the importance of family values in the lives of both women and men, and point to the need for a better understanding of the differences in perceptions of work-life balance.Współczesność stawia wiele wyzwań przed ludźmi. Wymaga się od nich rozwijania się na polu zawodowym, a jednocześnie zachęca do pełnienia takich ról jak bycie partnerem, małżonkiem czy ojcem, matką. Jednocześnie każdy ma realizować się i odnosić szeroko rozumiany sukces życiowy. Celem niniejszego artykułu było poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, jak obecnie rozumiany jest sukces życiowy. W badaniach wzięło udział 191 osób z woj. podkarpackiego w wieku 16 – 60 lat. Zastosowano narzędzia badawcze w postaci kwestionariusza „Sukces i jego wartość” w oprac. własnym oraz Kwestionariusza Dopasowania Pracy i Rodziny Josepha Grzywacz i Brendy Bass w opracowaniu Bogusławy Lachowskiej. Wyniki badań podkreślają znaczenie wartości rodzinnych w życiu zarówno kobiet, jak i mężczyzn, a także wskazują na potrzebę lepszego zrozumienia różnic w postrzeganiu równowagi między życiem zawodowym a rodzinnym
Badania nad historią polskiej inteligencji w okresie zaborów
Get PDFPrezentowany tekst to próba charakterystyki badań nad historią polskiej inteligencji w okresie zaborów, które prowadzono od lat sześćdziesiątych XX w. w ramach dwóch nurtów, traktujących inteligencję jako warstwę społeczno-zawodową i warstwę opiniotwórczą, wywierającą wielostronny wpływ na polskie społeczeństwo. Niniejszy artykuł nie rości sobie pretensji do wyczerpania poruszonego bardzo obszernego tematu ani w aspekcie metodologicznym, ani w aspekcie praktycznych postulatów badawczych. Wyraża przede wszystkim stanowisko autora i jest zaproszeniem do dyskusji o przyszłości badań, także w zakresie historii społecznej, nad dziejami inteligencji polskiej w okresie zaborów, zwłaszcza w Galicji
Sekretarz jako urzędnik magistratu w większych miastach galicyjskich w dobie autonomii
Get PDFThe secretary was one of the most important officials of the city magistrate. As an educated and influential person, he was counted among the elite of the city's intelligentsia. He usually took a lively part in the social and cultural life of the city and often animated it as a member of various organisations and associations. The issues dealt with in this article are: the legal requirements for candidates for the office of secretary, the competitions held for the post, the scope of duties, the salary, the length of service, and participation in the life of the local community.Sekretarz był jednym z najważniejszych urzędników miejskiego magistratu. Jako osobę wykształconą i wpływową zaliczano go do elity miejskiej inteligencji. Przeważnie brał żywy udział w życiu społecznym i kulturalnym miasta, a często je animował jako członek różnego rodzaju organizacji i stowarzyszeń. Zagadnienia podjęte w artykule dotyczą: wymogów stawianych przez prawo wobec kandydatów na urząd sekretarza, konkursów rozpisywanych na to stanowisko, zakresu obowiązków, uposażenia, czasu pełnienia służby, udziału w życiu społeczności lokalnej
Uroki wielkomiejskiego i prowincjonalnego życia muzycznej rodziny Bursów. Przyczynek do historii galicyjskiej inteligencji
Get PDFThe aim of the article is to depict selected aspects of daily life of the Bursa family, a three-generation family of musicians, through the lens of their everyday existence in major urban centers (Lviv, Kraków) and a small provincial town (Rzeszów). The article presents living conditions, intra-family relationships, leisure activities, social interactions, cultural participation, daily duties, etc., taking into account the differences in lifestyle between urban and provincial realities. The primary sources for the study include correspondence and documents primarily housed in Polish archival and library collections.Celem artykułu jest ukazanie wybranych aspektów życia codziennego Bursów, trzypokoleniowej rodziny muzyków, poprzez pryzmat ich powszedniej egzystencji w dużych ośrodkach miejskich (Lwów, Kraków) i małym mieście na prowincji (Rzeszów). W artykule przedstawiono warunki życia, relacje wewnątrzrodzinne, formy spędzania czasu wolnego, kontakty towarzyskie, uczestnictwo w kulturze oraz codzienne obowiązki itp. z uwzględnieniem różnic stylu życia w realiach wielkomiejskich i małomiasteczkowych. Podstawę źródłową opracowania stanowi korespondencja oraz dokumenty zdeponowane głównie w polskich zasobach archiwalnych i bibliotecznych
Sprawozdanie z uroczystości pogrzebowych księcia Andrzeja Lubomirskiego w dniu 20 stycznia 2024 roku
Get PDFThe author presents the profile of Prince Andrzej Lubomirski (1862–1953), his ties to Przeworsk, and his social and economic activity. The reflections are prompted by the ceremonies marking the return of the prince’s remainsto Poland (he died in exile), and his reburial in the Basilica of the Holy Spirit in Przeworsk. A significant part of the article is devoted to a report on the funeral ceremonies in Przeworsk (January 20, 2023), a discussion of the genesis of the event, and a presentation of the institutions involved in its organization.Autorka przedstawia sylwetkę Andrzeja ks. Lubomirskiego (1862-1953), jego związki z Przeworskiem oraz działalność społeczną i gospodarczą. Pretekstem do tych rozważań są uroczystości sprowadzenia do Polski prochów zmarłego na obczyźnie księcia oraz ponowny pochówek w bazylice św. Ducha w Przeworsku. Znaczną część artykułu stanowi relacja z uroczystości pogrzebowych w Przeworsku (20 stycznia 2023 r.), omówienie genezy wydarzenia oraz prezentacja podmiotów zaangażowanych w to wydarzenie
Grupy spółgłoskowe w nagłosie toponimów w badaniu psycholingwistycznym
Get PDFThe subject of the article are initial clusters in toponyms. The role of several factors was investigated: the existence, SSG obeying or SSG violating and the distance of the place and method of articulation. Real names were more often thought of as potentially existing. Artificial names that start with an existing and SSG obeying cluster were more often identified as potentially existing. Artificial names that start with a cluster that does not exist and is SSG violating, were more often identified as potentially non-existent. In the case of names beginning with a non-existent cluster, but SSG obeying or existing and SSG violating, the respondents had greater problems with providing answers.Tematem artykułu są zbitki początkowe w toponimach. Badano kilka czynników: istnienie, poprawność ukształtowania zbitki pod względem sonorności oraz odległość miejsca i sposobu artykulacji. Prawdziwe nazwy były częściej uznawane za potencjalnie istniejące. Nazwy sztuczne rozpoczynające się zbitką istniejącą i poprawną pod względem sonorności, były częściej identyfikowane jako potencjalnie istniejące. Nazwy sztuczne rozpoczynające się zbitką nieistniejącą i niepoprawną pod względem sonorności, były częściej identyfikowane jako potencjalnie nieistniejące. Przy nazwach rozpoczynających się zbitką nieistniejącą, ale poprawną pod względem sonorności lub istniejącą i niepoprawną pod względem sonorności, badani mieli większe problemy z udzieleniem odpowiedzi
Rolnicza przestrzeń produkcyjna i bilans glebowej materii organicznej w województwie podkarpackim
Get PDFThe article presents an assessment of the environmental potential of agricultural production area and regional differentiation of soil organic matter balance (2019-2020) against the background of habitat conditions in the Podkarpackie Voivodeship. Podkarpackie is a region with variable potential of environmental conditions, which affects the spatial differentiation of the level of development of agriculture and rural areas.
The greatest variability of environmental elements characterizing agricultural production area was noted in the terrain. Lower variability was demonstrated by the quality and agricultural suitability of soils, agroclimate, and the lowest by water conditions. The soil organic matter balance in the Podkarpackie Voivodeship showed that in 14 districts, soil organic matter degradation occurred in the range from -0.01 to -0.38 t∙ha-1, while in the remaining 7 districts, the degree of organic matter reproduction ranged from 0.05 to 1.09 t∙ha-1. The intensification of crop production favoured the mineralisation of soil organic matter and the occurrence of a definitely negative balance in 4 districts located in the central-eastern part of the Podkarpackie Voivodeship, where in order to balance it, annual ploughing of straw in the amount of 1.29 to 1.81 t∙ha-1 would be necessary.
Currently, agricultural production area is perceived more broadly, which, in addition to production functions, also performs landscape and protective functions, as important for the development of rural areas. Therefore, agricultural production area should be managed in such a way as to slow down the degradation of its environmental factors.W artykule przedstawiono ocenę potencjału środowiskowego rolniczej przestrzeni produkcyjnej oraz regionalnego zróżnicowania bilansu glebowej materii organicznej w latach 2019-2020, na tle warunków siedliskowych w województwie podkarpackim. Podkarpacie jest regionem o zmiennym potencjale warunków środowiskowych co wpływa na przestrzenne zróżnicowanie poziomu rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich. Największą zmiennością elementów środowiskowych charakteryzujących rolniczą przestrzeń produkcyjną odznaczała się rzeźba terenu. Mniejszą zmienność wykazywała jakość i przydatność rolnicza gleb i agroklimat, a najmniejszą warunki wodne. Bilans glebowej materii organicznej w województwie podkarpackim wykazał, że w 14 powiatach następowała degradacja glebowej materii organicznej w zakresie od -0,01 do -0,38 t∙ha-1 natomiast w pozostałych 7 powiatach stopień reprodukcji materii organicznej wynosił od 0,05 do 1,09 t∙ha-1. Intensyfikacja produkcji roślinnej sprzyjała mineralizacji glebowej substancji organicznej i występowaniu zdecydowanie ujemnego jej bilansu w 4 powiatach zlokalizowanych w środkowo-wschodniej części województwa podkarpackiego, gdzie w celu jego zrównoważenia niezbędne byłoby coroczne przyorywanie słomy w ilości od 1,29 do 1,81t∙ha-1.
Obecnie szerzej postrzega się rolniczą przestrzeń produkcyjną, która oprócz funkcji produkcyjnych pełni również funkcje krajobrazowe i ochronne, jako istotne dla rozwoju obszarów wiejskich. Dlatego też należy tak gospodarować rolniczą przestrzeń produkcyjną aby spowolnić degradację jej czynników środowiskowych