Journals of Rzeszow University - Open Journal System
Not a member yet
8594 research outputs found
Sort by
Forensic aspects of salbutamol overdose – doping, abuse, and suicide
Get PDFIntroduction and aim. Salbutamol is a popular drug used in respiratory diseases. With the increasing prevalence of the use of this substance for therapeutic purposes and its availability on the market, the frequency of its use for other purposes has also risen due to its effects outside the respiratory system. The aim of the study was to investigate the medico-legal aspects of salbutamol.
Material and methods. Medical literature databases such as PubMed, Scopus, Web of Science and Google Scholar were searched. The search was carried out in accordance with the specified purpose of the keyword research using Boolean operators.
Analysis of the literature. In sports, the use of salbutamol is strictly regulated by anti-doping regulations. Recreational substance abuse and accidental overdoses, mainly among children and the elderly, are also important. Rare cases of suicide attempts associated with the use of salbutamol have also been reported.
Conclusion. Salbutamol overdoses are usually not life threatening. However, one should remember about the possibility of accidental overdose, especially among the elderly and children taking the drug chronically. Currently, the use of salbutamol for recreational purposes is rare. In sports, the status of salbutamol use, especially among athletes who do not require its use for therapeutic reasons, is still a controversial issue
Semaglutide – a long – awaited cure for obesity or an elusive treatment?
Get PDFIntroduction and aim. Obesity is a challenging disease that affects various organs and cannot be easily treated. Therefore, the discovery that taking semaglutide results in weight loss caused great excitement amongst patients and medical professionals. The aim of this literature review is to explore the benefits and dangers of semaglutide and its effectiveness in treating obesity.
Material and methods. Review of articles published in PubMed since 2017 until first quarter of 2024.
Analysis of literature. Obesity is an increasing problem of the world population. There are different approaches in obesity treatment. Semaglutide seems effective in treating diabetes, as well as conditions that emerge from long-lasting obesity. It showed positive influence regarding diabetic neuropathy, cardiovascular risk and more. It is important to remember about possible adverse events. The most prominent are gastrointestinal symptoms, such as nausea, diarrhea, vomiting, and abdominal pain. New reports show complications with simultaneous use of anesthesia or coexisting depression. Larger studies on semaglutiderelated side effects will be published in 2025 and in 2026.
Conclusion. Semaglutide is an anti-diabetic drug showing promising effects in treating diabetes and in alleviating conditions caused by obesity. It is worth remembering that its side effects have not yet been fully investigated
Specjalna ochrona świadka w Republice Czeskiej. Zarys problematyki
No full textThe article presents the protection of witnesses within the framework of coordinated actions against organised crime in the Czech Republic. It points out the legal possibilities available in the Czech Republic for the protection of witnesses and furthermore characterises the institution of the anonymous witness. The so-called institution of special witness protection, which operates under a 2001 law, is also addressed. A form of witness protection involving short-term protection of persons is also described.Artykuł prezentuje ochronę świadków w ramach skoordynowanych działań wymierzonych w przestępczość zorganizowaną na terenie Republiki Czeskiej. Wskazano na możliwości prawne, jakie są dostępne w Republice Czeskiej dla ochrony świadka i scharakteryzowano instytucję świadka anonimowego. Poruszono również kwestię tzw. instytucji specjalnej ochrony świadka, która funkcjonuje na mocy aktu prawnego z 2001 roku. Opisano również formę ochrony świadka polegającą na krótkoterminowej ochronie osób
Rozwiązania prawne w obszarze podtrzymywania i wzmacniania więzi z rodziną w kontekście osadzonych długoterminowych a godność i podmiotowość jednostki
No full textThe situation of long-term imprisonment is an area requiring intensive exploration. A special complement to this issue are the relevant legal regulations, which determine the uniqueness of a specific, optimal model of penitentiary proceedings in the context of a long-term penalty. The family will provide significant support for the process of change, correction and revaluation, as it ensures comprehensive and coherent activities that build the future of the individual from the perspective of the social inclusion process.Sytuacja długoletniego uwięzienia jest obszarem wymagającym intensywnych eksploracji. Szczególnym dopełnieniem tej problematyki są stosowne regulacje prawne, które stanowią o wyjątkowości konkretnego, optymalnego modelu postępowania penitencjarnego w kontekście kary długoterminowej. Znaczącym wsparciem procesu zmiany, korekty, rewaloryzacji będzie tutaj rodzina, bowiem zabezpiecza kompleksowe i spójne działania budujące przyszłość jednostki z perspektywy procesu inkluzji społecznej
Rola władzy ustawodawczej i sądowniczej Unii Europejskiej w kształtowaniu polityki praw podstawowych. Studium na przykładzie polityki równości płci
No full textThis article aims to determine what role the EU legislature (Commission, Council, European Parliament) and the judiciary (Court of Justice) play in shaping EU equality policy, as well as to determine what factors drive the behavior of these political actors. The study was carried out on the example of the process of formulating the EU gender equality policy in the years 1975-2022 based on EU legislative acts and judicature. The theoretical and methodological approach was rational choice, historical and sociological institutionalism, and the process tracing method was used. The study showed that each EU authority has a specific role in shaping gender equality policy. The legislature plays the leading role in the process of shaping equality policy. The Court of Justice of the EU generally follows the direction set by the legislature and sometimes limits or inhibits it. The interactions between the authorities mentioned above are also of great importance. The behavior of the legislature and judiciary can be explained using rational, institutional and ideational factors.Niniejszy artykuł ma na celu określenie, jaką rolę w procesie kształtowania polityki równościowej UE odgrywa władza ustawodawcza (Komisja, Rada, Parlament Europejski) oraz władza sądownicza (Trybunał Srawiedliwości) UE, a także ustalenie, jakie czynniki kierują zachowaniami tych aktorów politycznych. Badanie przeprowadzono na przykładzie procesu formułowania polityki równości płci UE w latach 1975-2022 w oparciu o akty ustawodawcze i orzecznictwo sądowe UE. Jako podejście teoretyczno-metodologiczne przyjęto instytucjonalizm racjonalnego wyboru, historyczny i socjologiczny, a ponadto wykorzystano metodę śledzenia procesu. Badanie wykazało, że każda z władz UE posiada swoją specyficzną funkcję w procesie kształtowania polityki równości płci. Główną rolę w procesie kształtowania polityki równościowej odgrywa legislatywa. Trybunał Sprawiedliwości UE zasadniczo podąża za kierunkiem wyznaczonym przez władzę ustawodawczą, niekiedy go ogranicza czy powstrzymuje. Duże znaczenie posiadają również interakcje pomiędzy wspomnianymi władzami. Zachowania władzy ustawodawczej i sądowniczej można wyjaśnić przy pomocy czynników o charakterze racjonalnym, instytucjonalnym oraz ideacyjnym
„My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę”. Dyplomacja i wywiad w okresie zbliżającej się wojny
Get PDFAfter gaining power in Germany, Adolf Hitler consistently implemented his plan to revise the borders with Poland. He attached great importance to the expansion of military potential. In 1935, the Third Reich began unlimited expansion of its armed forces and preparations for war. The Abwehr implemented an important part of the war preparation plan, focusing its attention on reconnaissance of Poland. Hitler's peace gains in the second half of the 1930s enabled him to dominate Central Europe. The policy of concessions of the Western powers made it easier for Germany to implement its expansionist plans. During the Sudeten Crisis, Minister of Foreign Affairs Józef Beck sought an agreement with the Third Reich. However, Hitler had other plans. J. Beck categorically rejected Hitler's territorial demands presented to the Polish side in the autumn of 1938 and repeated the following year. He was aware of the consequences of this decision. He presented his position on German demands and the threat of use of force by the Third Reich in the Parliament on May 5, 1939. He obtained the full support of parliamentarians and Polish society. The diplomatic actions undertaken by J. Beck did not protect Poland from Hitler's aggression. The information from Polish intelligence was of exceptional importance during the war threat from the Third Reich. In the summer of 1939, the leadership of the Second Department of the Main Staff received information from various sources about the inevitably approaching war. The military attaché in Berlin, Lt. Col. Antoni Szymański, sent reports to Warsaw about the concentration of the Wehrmacht in the area of the border with Poland. The highest military authorities treated this type of news with some reserve. The Polish side's intelligence reconnaissance regarding the Third Reich's preparations for war, despite many shortcomings, was quite good. The Supreme Command obtained from the intelligence the appropriate characteristics of the situation and sufficient materials to make strategic decisions. Polish intelligence and diplomacy have not figured out German-Soviet relations since the beginning of 1939 and the rapprochement of both enemies. The article, based largely on source materials, presents the behind-the-scenes of Polish diplomacy in the face of the German threat and the secrets of intelligence in identifying the Third Reich's preparations for war with Poland.Adolf Hitler po zdobyciu władzy w Niemczech konsekwentnie realizował plan rewizji granic z Polską. Przywiązywał duże znaczenie do rozbudowy potencjału militarnego. Trzecia Rzesza od 1935 r. rozpoczęła nieograniczoną rozbudowę sił zbrojnych i przygotowania do wojny. Abwehra realizowała istotną część planu przygotowań wojennych, skupiając swą uwagę na rozpoznaniu Polski. Pokojowe zdobycze Hitlera w drugiej połowie lat trzydziestych umożliwiły mu dominację w Europie Środkowej. Polityka ustępstw mocarstw zachodnich ułatwiała Niemcom realizację ekspansjonistycznych planów. Minister spraw zagranicznych Józef Beck w okresie kryzysu sudeckiego dążył do porozumienia z Trzecią Rzeszą. Jednak Hitler miał inne plany. Żądania terytorialne Hitlera przedstawione stronie polskiej jesienią 1938 r. i ponawiane w następnym roku, J. Beck kategorycznie odrzucał. Miał on świadomość konsekwencji tej decyzji. Swoje stanowisko wobec żądań niemieckich i groźby użycia siły przez Trzecią Rzeszę przedstawił w Sejmie 5 maja 1939 r. Uzyskał pełne poparcie parlamentarzystów i społeczeństwa polskiego. Podejmowane przez J. Becka działania dyplomatyczne nie uchroniły Polski przed agresją Hitlera. Informacje polskiego wywiadu miały wyjątkowe znaczenie w okresie zagrożenia wojennego ze strony Trzeciej Rzeszy. Latem 1939 r. kierownictwo Oddziału II Sztabu Głównego otrzymywało z różnych źródeł informacje o nieuchronnie zbliżającej się wojnie. Attaché wojskowy w Berlinie ppłk Antoni Szymański przesyłał do Warszawy meldunki na temat koncentracji Wehrmachtu w rejonie granic z Polską. Najwyższe władze wojskowe z pewną rezerwą przyjmowały tego typu wiadomości. Rozpoznanie wywiadowcze strony polskiej dotyczące przygotowań Trzeciej Rzeszy do wojny, mimo wielu mankamentów, było dość dobre. Naczelne Dowództwo uzyskało od wywiadu właściwą charakterystykę sytuacji oraz wystarczające materiały do podejmowania strategicznych decyzji. Polski wywiad i dyplomacja nie rozpoznały stosunków niemiecko-sowieckich od początku 1939 r. i zbliżenia obu wrogów. W artykule, opartym w dużym stopniu na materiałach źródłowych, przedstawiono kulisy działalności polskiej dyplomacji w obliczu zagrożenia niemieckiego oraz tajemnice wywiadu w zakresie rozpoznania przygotowań Trzeciej Rzeszy do wojny z Polską
Incydent zbrojny jako element walki dyplomatycznej na Bliskim Wschodzie na przykładzie starcia w rejonie Rafah 7 stycznia 1949 roku
Get PDFBy the end of first Israel-Arab war, on 7 January 1949 there occurred a military incident near Rafah, at the border between Palestine and Egyptian Sinai. The Israeli air force and anti-aircraft defence shot down five British aircraft. Three British pilots died and two ended up in captivity. London claimed, that the aircraft were only supervising the implementation of the truce between Egypt and Israel. Tel Aviv recognised the flights as an act of hostility. Great Britain did not recognise the proclamation of Israel and did not receive the UN permission for these flights. The following text discusses two issues. Firstly, it presents the paradox that the clash of 7 January 1949 eventually led to the change of London’s policy and recognising the state of Israel by Great Britain. Thus, it was an example of a military incident that led to positive political outcomes. Secondly, it is pointed out that the clash of 7 January 1949 was a clear signal of the decline of imperial position of Great Britain in the area of Levant. Pod koniec I wojny izraelsko- arabskiej 7 stycznia 1949 roku miał miejsce incydent zbrojny koło Rafah na pograniczu Palestyny i egipskiego Synaju. Izraelskie lotnictwo i obrona przeciwlotnicza zestrzeliły tam pięć brytyjskich samolotów. Zginęło trzech brytyjskich pilotów, a dwóch dostało się do niewoli. Londyn twierdził, że samoloty kontrolowały jedynie wprowadzenie w życie rozejmu między Egiptem a Izraelem. Tel Awiw uznawał loty brytyjskie za wrogi akt. Wielka Brytania nie akceptowała proklamowania Izraela i nie miała zgody ONZ na te loty. W tekście poniższym przedstawione zostaną dwie kwestie. Po pierwsze ukazany zostanie paradoks, że starcie z 7 stycznia 1949 roku ostatecznie doprowadziło do zmiany polityki Londynu i uznania przez Wielką Brytanię państwa Izrael. Był to więc przykład incydentu zbrojnego, który doprowadził do pozytywnych skutków politycznych. Po drugie wskazano, że rezultat starcia z 7 stycznia 1949 roku był wyraźnym sygnałem upadku mocarstwowej pozycji Wielkiej Brytanii w regionie Lewantu
Stereotypowy wizerunek czy marka osobista - film źródłem wiedzy o niepełnosprawności
Get PDFA feature film, as an element of popular culture, is produced for the needs of a mass audience and is expected to achieve both attendance and financial success. The way information is presented in the film suggests certain interpretations to the audience and gives the appearance of reality. Taking both of these statements into account and referring to two concepts: stereotypical image and personal brand, the method of presenting the character of a child with a disability in a feature film was analyzed, using the example of the film "Wonder".Film fabularny, jako element kultury popularnej, produkowany jest na potrzeby masowej widowni, ma odnieść sukces frekwencyjny i finansowy. Sposób przedstawiania informacji w filmie, sugeruje widzom określone interpretacje, daje pozór rzeczywistości. Uwzględniając oba te stwierdzenia i odnosząc się do dwóch pojęć: stereotypowego wizerunku oraz marki osobistej, poddano analizie, na przykładzie filmu „Cudowny chłopak” sposób przedstawiania w filmie fabularnym postaci dziecka z niepełnosprawnością
Wybrane aspekty teorii inteligencji wielorakich Howarda Gardnera w opiniach studentek pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej
Get PDFThe article focuses on selected types of intelligence proposed by Howard Gardner's theory of multiple intelligences, specifically: interpersonal, intrapersonal, existential and moral-ethical intelligence. Brief theoretical and methodological considerations related to the subject matter are followed with the results of the author’s own research assessing both the participants' knowledge of the theory and their willingness to develop these types of intelligence in course of their work with children in kindergarten and primary school grades I-III. The respondents’ opinions are then briefly discussed in relation to various aspects of social and moral development of children at early stages of education. Finally, conclusions from the current study are presented along with pedagogical recommendations for preschool and early primary school teachers.Tekst koncentruje się wokół wybranych rodzajów inteligencji z teorii Howarda Gardnera, a zwłaszcza interpersonalnej, intrapersonalnej, egzystencjalnej i moralno-etycznej. Po krótkich rozważaniach teoretycznych i metodologicznych dotyczących badanej problematyki przedstawione zostaną zgromadzone wyniki badań własnych dotyczące zarówno wiedzy badanych na temat tej teorii, jak i chęci rozwijania przez nich wymienionych wcześniej rodzajów inteligencji w pracy z dziećmi w przedszkolu i klasach I–III szkoły podstawowej. Zaprezentowane opinie respondentek odniesione zostaną pokrótce do problematyki rozwoju społecznego i moralnego dzieci we wczesnej edukacji. Na zakończenie wyciągnięte zostaną wnioski z badań własnych i skonstruowane rekomendacje pedagogiczne dla nauczycieli wczesnej edukacji
Zadania pedagoga specjalnego w systemie wsparcia psychologiczno-pedagogicznego uczniów z niepełnosprawnością
Get PDFThe aim of the article is to describe the role of a new specialist – a special educator – in the mainstream education system. Its establishment, starting from the 2022/2023 school year, results from the need to support teachers in implementing the idea of inclusive education. Based on the method of pedagogical hermeneutics, knowledge about the status, tasks and responsibilities of a special educator (cognitive level) was organized, and the opinions of other specialists on the professional role of a special educator were presented (practical level). The analyzes conducted indicate the need to employ a special educator due to the wide range of diagnostic, educational and therapeutic activities assigned to him in the education of students with special educational needs.Celem artykułu jest opisanie roli nowego specjalisty – pedagoga specjalnego – w systemie edukacji ogólnodostępnej. Jego powołanie, począwszy od roku szkolnego 2022/2023, wynika z konieczności wspierania nauczycieli w realizacji idei kształcenia włączającego. Opierając się na metodzie hermeneutyki pedagogicznej, uporządkowano wiedzę na temat statusu, zadań i obowiązków pedagoga specjalnego (poziom poznawczy), zaprezentowano opinie innych specjalistów na temat roli zawodowej pedagoga specjalnego (poziom praktyczny). Przeprowadzone analizy wskazują na potrzebę zatrudnienia pedagoga specjalnego ze względu na przydzielony mu szeroki zakres czynności diagnostycznych, edukacyjnych i terapeutycznych w kształceniu uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi