Journals of Rzeszow University - Open Journal System
Not a member yet
8594 research outputs found
Sort by
Fantasy mitopoetyckie czyli o poszukiwaniu harmonii ze światem. Metateoretyczne rozważania z użyciem przykładu Ardy Tolkiena
No full textIn the presented research, the author reflects on the prevalent opinion among literary critics regarding the escapism of mythopoetic fantasy. According to the article’s thesis, considering the specificity of the contemporary understanding of reality against which the alleged escapism of fantasy is directed, as well as the character of the narrative worlds of mythopoetic fantasy, the primary aim is not escapism but rather a pursuit of harmony with the world. Investigating the validity of this claim, the issues conditioning our contemporary understanding of the world are analysed. This is followed by a presentation of the literary universe of fantasy (primarily in the mythopoeic subgenre) understood as a form of rebellion: a rebellion not against reality itself, but against the modern perception of the world. Embracing Eliade’s concept of homo religiosus, the author concludes that mythopoeic fantasy seeks to enable contemporary humans to sacralise their perception of the reality as a means of retuning to the natural way of perceiving the universe inherent to the religious nature of humanity. The article concludes that the purpose of mythopoeic fantasy is to seek harmony with the world rather than escaping from it.W niniejszych dociekaniach autor poddaje namysłowi popularną w środowisku krytyków literackich opinię o eskapizmie mitopoetyckiej fantasy. Wedle tezy artykułu, jeżeli wziąć pod uwagę specyfikę współczesnego pojmowania rzeczywistości, przeciwko której rzekomy eskapizm fantasy jest skierowany, a także charakter światów narracyjnych mitopoetyckiej odmiany owego gatunku, to okaże się, że jej celem jest nie tyle ucieczka, co poszukiwanie harmonii ze światem. W celu potwierdzenia słuszności owego twierdzenia poddano tu analizie kwestie warunkujące współczesne rozumienie świata, a następnie przedstawiono literackie uniwersum fantasy (przede wszystkim w mitopoetyckiej odmianie tego gatunku) jako swego rodzaju bunt, ale nie przeciwko samej rzeczywistości, a jej nowożytnemu sposobowi pojmowania. Przyjmując eliadowską koncepcję homo religiosus autor dochodzi do wniosku, że fantasy mitopoetycka ma umożliwić człowiekowi współczesnemu sakralizację obrazu świata, co miałoby być powrotem na czas czytania do naturalnego dla człowieka religijnego sposobu postrzegania uniwersum. Konkluzją artykułu jest, że fantasy mitopoetyckie rzeczywiście służy poszukiwaniu harmonii ze światem, a nie ucieczce od niego
Stanowisko Afganistanu wobec przyjęcia instrumentów międzynarodowej ochrony praw człowieka, cz. III: lata 1990–2001
No full textThe article is the third part of studies showing Afghanistan's path towards adopting international instruments for the protection of human rights. Based on national law, international documents and historical sources, it analyses the approach of the Islamic State of Afghanistan and the Islamic Emirate of Afghanistan to human rights, one of the main components of the concept of human security developing in the 1990s. The structure of the article corresponds with the research objectives: to highlight the role of human rights in the idea of human security 90s, to present the changes in the balance of power within the state which had an impact on the security and legal order of Afghanistan, to present the attitude of the Taliban to international standards of human rights protection leading to the security of the individual.Artykuł stanowi trzecią część cyklu opracowań ukazujących drogę jaką pokonał Afganistan na rzecz przyjęcia międzynarodowego instrumentarium ochrony praw człowieka. Na podstawie aktów prawa krajowego, dokumentów międzynarodowych oraz źródeł historycznych dokonano analizy podejścia Islamskiego Państwa Afganistanu i Islamskiego Emiratu Afganistanu względem praw człowieka będących ważnym elementem kształtującej się w latach 90. koncepcji human security. Struktura artykułu odpowiada celom badawczym jakim są: uwidocznienie roli praw człowieka w koncepcji human security lat 90., przedstawienie zmian w układzie sił wewnętrznych państwa mających wpływ na bezpieczeństwo i porządek prawny Afganistanu, ukazanie stosunku talibów do międzynarodowych standardów ochrony praw człowieka prowadzących do zapewnienia bezpieczeństwa jednostki
Geoekonomiczne skutki wojny w Ukrainie. Globalny i europejski wymiar problemu
No full textBased on a detailed diagnosis of the current socio-economic situation in the world caused by the war in Ukraine, and earlier by the COVID 19 pandemic, the presented analysis points to specific measures that, both conceptually and practically, must be taken in the global (world economy) and regional (European Union) dimensions, serving to strengthen security and economic resilience treated as priority elements of the new economic order of the second decade of the 21st century. Through the use of selected research methods and techniques characteristic of political science research, the author of the presented article points to concrete solutions to limit the threat of the emergence of successive waves of economic, food, energy and refugee crises, and a return to the Cold War in its new iteration, i.e. the growing geo-economic rivalry of the US-China confrontation and their main allies. He sees opportunities for a higher level of economic stability in the countries classified as part of the so-called Western World, with the European Union and the United States at the forefront, in at least a partial reduction of offshoring in favor of nearshoring and its frienshoring variants and the concept of open strategic autonomy promoted in the EU.W oparciu o szczegółową diagnozę bieżącej sytuacji społeczno– gospodarczej w świecie spowodowanej wojną w Ukrainie, a wcześniej pandemią COVID 19, w prezentowanej analizie wskazuje się na konkretne działania, które zarówno w wymiarze konceptualnym jak i praktycznym, muszą zostać podjęte w wymiarze globalnym (gospodarka światowa) i regionalnym (Unia Europejska), służąc wzmocnieniu bezpieczeństwa i odporności ekonomicznej traktowanych jako priorytetowe elementy nowego porządku gospodarczego drugiej dekady XXI wieku. Poprzez zastosowanie wybranych metod i technik badawczych charakterystycznych dla badań politologicznych, Autor prezentowanego artykułu wskazuje na konkretne rozwiązania ograniczające groźbę pojawiania się kolejnych fal kryzysów ekonomicznych, żywnościowych, energetycznych i uchodźczych, oraz powrotu do Zimnej Wojny w swej nowej odsłonie, czyli narastającej geoekonomicznej rywalizacji konfrontacji amerykańsko – chińskiej i ich głównych sojuszników. Szans na wyższy poziom stabilizacji gospodarczej w państwach zaliczanych do tzw. Świata Zachodu, z Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi na czele, upatruje w przynajmniej częściowym ograniczeniu offshoringu na rzecz nearshoringu i jego odmian typu frienshoring oraz promowanej w UE koncepcji otwartej strategicznej autonomii.
 
Perspektywa zabezpieczenia emerytalnego osób aktywnych zawodowo
No full textCompletion of the statutory retirement age gives the right to receive a retirement benefit. For most retirees, this benefit is the basic source of income. The article presents a perspective relating to the amount of future benefits of people currently professionally active. It also indicates the reasons why faith in the general pension security system is limited. It presents some recommendations of actions that may influence the increase in the level of social security of the society in the future.Ukończenie przewidywanego przepisami wieku daje prawo do uzyskaniaświadczenia emerytalnego. Dla większości emerytów świadczenie to jest podstawowym źródłem utrzymania. Artykuł przedstawia perspektywę odnoszącą się do wysokości przyszłych świadczeń osób aktualnie aktywnych zawodowo. Wskazuje także powody, dla których wiara w powszechny system zabezpieczenia emerytalnego jest ograniczona. Prezentuje niektóre rekomendacje działań mogących wpłynąć w przyszłości na wzrost poziomu bezpieczeństwa socjalnego społeczeństwa
Rola nauki czytania krytyczno-twórczego dzieci w procesie weryfikacji fake newsów i innych rodzajów dezinformacji
Get PDFThe proliferation of information, often imbued with emotive undertones, fosters the spread of disinformation phenomena such as fake news and post-truth narratives. Navigating through this inundation of content effectively necessitates individuals' acquisition of tools enabling them to discern the origins of information and critically evaluate it against objective reality. However, the drive for truth-seeking and the courage to challenge received narratives must precede the attainment of such tools. Cultivating critical creative reading skills serves as a catalyst for nurturing innate curiosity, even among preschoolers and students in the earliest stages of elementary education. By honing the ability to pose inquiries, seek answers, differentiate between subjective opinions and verifiable facts, and authenticate information, children become empowered to acknowledge the significance of their perspectives and dissent from prevailing narratives. Furthermore, incorporating a psychological perspective into reading instruction not only enriches cognitive faculties but also fosters effective communication and creative expression. The pedagogical endeavor of teaching critical-creative reading holds promise in instilling within young learners a reflexive inclination towards content verification and engagement with diverse viewpoints, thereby fostering active participation in social discourse.Wielość informacji, bazujących w dużej mierze na silnych emocjach, prowadzi do powstania fake newsów, postprawd i innych rodzajów dezinformacji. Chcąc dokonać weryfikacji otrzymywanych treści, należy poznać narzędzia dające możliwość odnalezienia źródeł informacji i skonfrontowania ich z rzeczywistością. Wcześniej jednak musi się pojawić chęć poszukiwania prawdy i odwaga w kwestionowaniu wiadomości. Umiejętność czytania krytyczno-twórczego pozwala wytworzyć już u dzieci w wieku przedszkolnym i uczniów klas 1–3 szkoły podstawowej imperatyw dociekliwości. Nauka zadawania pytań, poszukiwania odpowiedzi, oddzielania opinii od faktów czy weryfikacja prawdziwości informacji pozwalają dzieciom, nawet biernym społecznie, na wytworzenie przekonania, że ich zdanie ma znaczenie i mogą nie zgadzać się z tym, co widzą lub słyszą. Podejście psychologiczne w aspekcie czytania rozwija również umiejętności komunikacyjne, poznawcze, a także kreatywność. Uczenie czytania krytyczno-twórczego daje nadzieję na stworzenie w młodych ludziach odruchu weryfikowania treści i konfrontowania różnych punktów widzenia, a w rezultacie zachęci do aktywności społecznych
Perspektywy renesansu Trójkąta Weimarskiego i jego dzialalnośc po agresji Rosji na Ukrainę
Get PDFThis article is devoted to the so-called Weimar Triangle created in 1991, i.e. an informal group of countries consisting of Poland, Germany and France. It shows its origins, successes and failures, as well as its activities and prospects for the renaissance after Russia's aggression against Ukraine on February 24, 2022. The Weimar Triangle was created at a difficult time for Polish and Europe, i.e. after the reunification of Germany on 3 October 1990, but before the collapse of the Soviet Union in December 1991, which had a negative attitude towards the political transformation in Poland, which began in June 1989, and its Euro-Atlantic aspirations. The Russian Federation under the rule of Vladimir Putin has a similarly hostile attitude towards Ukraine's Euro-Atlantic aspirations, and he attacked this sovereign country in order to prevent it from joining the European Union and NATO. In this article I try to verify the hypothesis that the Weimar Triangle is one of the greatest successes of Polish's foreign policy after 1989, whose main goal was accession to Euro-Atlantic structures in order to ensure our sovereignty and strengthen our security. I would like to say that the Weimar Triangle has served its purpose here. Moreover, I believe that it can play a similar role in Ukraine's efforts to become a member of the Euro-Atlantic structures. Therefore, its renaissance is necessary, and the accelerator of this process is the war in Ukraine, which has been going on for almost two years. Furthermore, I would like to state that, given the increasingly complicated international situation today, the Weimar Triangle should once again operate and play an important role in the foreig policy of Polish, Germany, France and the European Union. It may also play an important role in ending the Russia-Ukraine war and Ukraine's accession to the European Union and NATONiniejszy artykuł poświęcony jest tzw. Trójkątowi Weimarskiemu utworzonemu w 1991 roku, czyli nieformalnej grupie państw, którą tworzą Polska, Niemcy i Francja. Ukazuje genezę, sukcesy i niepowodzenia oraz jego działalność i perspektywy renesansu po agresji Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 roku. Trójkąt Weimarski powstał w trudnym momencie dla Polski i Europy, tzn. po zjednoczeniu Niemiec 3 października 1990 roku, ale przed rozpadem Związku Sowieckiego w grudniu 1991 roku, który miał negatywny stosunek do transformacji ustrojowej w Polsce, rozpoczętej w czerwcu 1989 roku i jej euroatlantyckich aspiracji. Podobny, wrogi stosunek do euroatlantyckich aspiracji Ukrainy ma Federacja Rosyjska pod rządami Władimira Putina, który m. in. po to zaatakował ten suwerenny kraj, aby udaremnić mu akcesję do Unii Europejskiej i NATO. W artykule tym staram się zweryfikować hipotezę, że Trójkąt Weimarski, to jeden z największych sukcesów polityki zagranicznej Polski po 1989 roku, której głównym celem była akcesja do struktur euroatlantyckich, aby w ten sposób zapewnić nam suwerenność i umocnić nasze bezpieczeństwo. Stwierdzam, że Trójkąt Weimarski spełnił tu swoją rolę. Ponadto uważam, że może on odegrać podobną rolę w przypadku starań Ukrainy o członkostwo w strukturach euroatlantyckich. W związku z tym niezbędny jest jego renesans, a akceleratorem tego procesu jest tocząca się od prawie dwóch lat wojna w Ukrainie. Ponadto stwierdzam, że biorąc pod uwagę coraz bardziej komplikującą się dziś sytuację międzynarodową Trójkąt Weimarski powinien aktywnie działać i odgrywać istotną rolę w polityce zagranicznej Polski, Niemiec i Francji oraz Unii Europejskiej. Powinien też odegrać ważną rolę w zakończeniu wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz w akcesji Ukrainy do Unii Europejskiej i NATO
Szymon Hołownia – celebrytyzacja polityka
Get PDFThe study analysed Szymon Hołownia's image and identified the celebrity aspects of the politician's activities, thus proving the thesis that Szymon Hołownia is an example of a political celebrity who uses celebrity techniques to maximise his political gain. The study used a qualitative strategy with the following research methods: the method of analysing the content of source documentation together with an analysis of the literature on the subject and a case study illustrating the celebrity aspects of Szymon Hołownia's activities. The study can be introduction to in-depth theoretical reflections on the progressive celebritization of politics and empirical considerations showing the effectiveness of specific celebrity techniques.W pracy dokonano analizy wizerunku Szymona Hołowni oraz zidentyfikowano celebryckich aspektów działalności polityka, co pozwoliło udowodnić tezę, że Szymon Hołownia jest przykładem celebryty politycznego, który korzysta z technik celebrytyzacji, aby maksymalizować polityczne zyski. W badaniu zastosowano strategię jakościową wraz z następującymi metodami badawczymi: metodą analizy zawartości dokumentacji źródłowej wraz z analizą literatury przedmiotu oraz case study, mający pokazać celebryckie aspekty działalności Szymona Hołowni. Badanie może być wstępem do pogłębionych rozważań teoretycznych na temat postępującej celebrytyzacji polityki oraz rozważań empirycznych, pokazujących skuteczność konkretnych technik celebrytyzacji
Powrót znad krawędzi. Czyli jak Islandia stała się najbezpieczniejszym państwem na świecie
Get PDFIceland was hit hard by the 2008 financial crisis. It has created a serious threat to its economic, social and political stability, and, consequently, to its national identity and sovereignty. Iceland became almost bankrupt. At the same time, Iceland was recognized by the Australian Institute for Economics and Peace as the safest country in the world. The aim of the article is to answer the question: what makes Iceland consistently recognized as one of the safest countries in the world for over 15 years, both in military and non-military terms?Islandia mocno odczuła skutki kryzysu, który nastąpił jesienią 2008 roku. Stworzył on poważne zagrożenie dla jej stabilności gospodarczej, społecznej i politycznej, a co za tym idzie, tożsamości narodowej i suwerenności. W ciągu tygodnia państwo to stało się niemal bankrutem. To jednak nie przeszkodziło w uznaniu Islandii przez australijski Instytut Ekonomii i Pokoju za najbezpieczniejsze państwo świata. Celem artykułu jest uzyskanie odpowiedzi na pytanie: co sprawia, że Islandia od ponad 15 lat jest niezmiennie uznawana za jedno z najbezpieczniejszych państw na świecie, zarówno pod względem militarnym, jak i pozamilitarnym
Informacja i edukacja w strategiach polityki konsumenckiej Unii Europejskiej
Get PDFThe article aims to present information and education as one of the goals of the European Union consumer policy strategy. The idea of consumer information and education in the European Union took the form of a concept. It can be identifies two levels of it. The first was related to activities in the field of shaping consumer knowledge in the educational and information process. The second, with the creation of an appropriate legal environment. It consisted in creating legal regulations containing guidelines for consumer information. The idea of consumer protection in the field of information and education was developed in legal acts in the form of consumer policy programs. It was implemented through a number of legal and organizational activities, i.e. the creation of consumer legislation, as well as information and educational activities of consumer protection entities.Artykuł ma na celu przedstawienie informacji i edukacji jako jednego z celów strategii polityki konsumenckiej Unii Europejskiej. Idea informacji i edukacji konsumenckiej w Unii Europejskiej przybrała formę koncepcji. Można wskazać na ich dwie płaszczyzny. Pierwsza związana była z działaniami w zakresie kształtowania wiedzy konsumentów w procesie edukacyjnym i informacyjnym. Druga, z tworzeniem odpowiedniego środowiska prawnego. Polegała na tworzeniu regulacji prawnych zawierających wytyczne w zakresie informacji konsumenckiej.
Idea ochrony konsumentów w zakresie informacji i edukacji rozwijana była w aktach prawnych mających postać programów polityki konsumenckiej. Realizowana była poprzez szereg działań prawno-organizacyjnych, tj. tworzone prawodawstwo konsumenckie, jak również, działania informacyjne i edukacyjne podmiotów ochrony konsumentów
Instytucja tzw. małego świadka koronnego w świetle nowelizacji prawa karnego z 7 lipca 2022 r
Get PDFThe article analyzes the problems of the institution of the so-called “small crown witness” in the polish legal order against the background of the amendment to the criminal law of July 7, 2022. This institution is so significant importance in the context of the fight against organized crime. The commented legislative change makes the application of the institution described in Article 60 § 3 of the Penal Code conditional on a prior request by the prosecutor in this regard. The purpose of the article is to argue that the change in question in the content of Article 60 § 3 of the Penal Code, as well as the entire construction of the so-called obligatory application on the grounds of the polish Penal Code raises considerable constitutional doubts related to the obligation provided for in the Constitution of the Republic of Poland for the administration of justice exclusively by the courts. The author also draws attention to the negative impact of the July 7, 2022 amendment on the implementation of the procedural principle of equality of the parties to the proceedings.W artykule analizowana jest problematyka instytucji tzw. małego świadka koronnego w polskim porządku prawnym na tle nowelizacji prawa karnego z 7 lipca 2022 r. Instytucja ta ma istotne znaczenie w kontekście walki z przestępczością zorganizowaną. Komentowana zmiana legislacyjna uzależnia zastosowanie instytucji opisanej w art. 60 § 3 k.k. od uprzedniego wniosku prokuratora w tym zakresie. Celem artykułu jest uargumentowanie, że przedmiotowa zmiana w treści art. 60 § 3 k.k., jak i cała konstrukcja tzw. obligatoryjności wnioskowej na gruncie polskiego Kodeksu karnego budzi spore wątpliwości konstytucyjne związane z przewidzianym w Konstytucji RP obowiązkiem sprawowania wymiaru sprawiedliwości wyłącznie przez sądy. Autor zwraca również uwagę na negatywny wpływ nowelizacji z 7 lipca 2022 r. na realizację procesowej zasady równości stron postępowania