Journals of Rzeszow University - Open Journal System
Not a member yet
8594 research outputs found
Sort by
Wpływ prywatnoprawnego dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na skuteczność publicznego prawa konkurencji
The growing importance of private law antitrust enforcement also has an impact on public law antitrust enforcement, including its effectiveness. Attempts were made to reduce the negative impact by implementing Directive 2014/104/EU. It provides for new institutions, such as limiting the joint and several liability of an immunity recipient and limiting the disclosure of evidence. The legislator conservatively applies restrictions only to cartels, thereby increasing the negative impact on the principle of effective public enforcement of the law. It seems that the legislator assumed, following the CJEU, that private enforcement also has a positive impact on the principle of effectiveness of public competition law by discouraging its violation.Zyskujące na znaczeniu prywatnoprawne dochodzenie roszczeń z tytułu naruszenia prawa konkurencji wywiera wpływ również na publicznoprawne egzekwowanie prawa antymonopolowego, w tym na jego skuteczność. Negatywne oddziaływanie starano się zmniejszyć za pomocą wdrożenia dyrektywy 2014/104/UE. Przewiduje ona nowe instytucje, takie jak ograniczenie odpowiedzialności solidarnej podmiotu zwolnionego z kary i ograniczenie możliwości wyjawiania środków dowodowych. Prawodawca zachowawczo stosuje ograniczenia w zakresie ujawniania dowodów jedynie do karteli, tym samym nie uderza całkowicie w prywatne egzekwowanie roszczeń za szkodę antymonopolową. Jednak, owe ograniczenie zwiększa negatywne oddziaływanie na zasadę skuteczności publicznego wykonywania prawa konkurencji. Wydaje się, że ustawodawca przyjął za TSUE, że private enforcement również ma swój pozytywny wpływ na zasadę skuteczności publicznego prawa konkurencji poprzez zniechęcanie do jego naruszania
Teoria „wychowania” TW – analiza założeń
In 1984, lecturers at Zakład Teorii Pracy Operacyjnej Departamentu Szkolenia I Doskonalenia Zawodowego [the Department of Operational Work Theory of the Department of Training and Professional Development] of Ministerstwo Spraw Wewnętrznych [the Ministry of Internal Affairs] of the Polish People's Republic published four studies concerning the training, education, work organization and control of secret collaborators, the so-called TW. According to these publications, dedicated to Security Service officers, education was “the conscious, purposeful and systematic activity of an operational employee, which shapes (instills) and consolidates certain positive attitudes and personal characteristics of secret collaborators necessary – in a given political and operational situation – for effective partnership with the Security Service.” In the presented text the assumptions of this concept are analysed.W 1984 r. wykładowcy z Zakładu Teorii Pracy Operacyjnej Departamentu Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych opublikowali cztery opracowania dotyczące szkolenia, wychowania, organizacji pracy i kontroli tajnych współpracowników. W publikacjach tych, przeznaczonych dla funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, wychowanie zostało zdefiniowane jako „świadoma, celowa i systematyczna działalność pracownika operacyjnego, która kształtuje (zaszczepia) oraz utrwala określone pozytywne postawy i cechy osobnicze [TW] niezbędne – w danej sytuacji polityczno-operacyjnej – do skutecznej współpracy z SB”. W prezentowanym tekście omawiam założenia tej koncepcji
Postawy młodych konsumentów w obliczu inflacji po pandemii COVID-19
The main objective of the article is to answer the question: How do young consumers manage their money in a high inflation environment? The observed economic slowdown, inflation and the decline in the purchasing power of money create conditions in which a change in the ways people manage their finances can be expected. In order to understand this, research was conducted among students using an online survey and individual in-depth interviews. Combining a quantitative method (diagnostic survey) with qualitative field research made it possible not only to describe behaviour, but also to gain insight into the emotions and mindset of young consumers. Respondents admit that their shopping behaviour has changed due to inflation: they buy less, and look for the lowest prices or substitutes for their favourite products. Both their purchasing decisions and the way of managing the budget are characterised by rationality: awareness of one's own needs, monitoring the market offer, planning expenses, or taking advantage of price promotions using special applications. 'Saving' often appears in students' narratives, understood as behaviour aimed at maintaining financial liquidity or securing against unexpected events or the future purchasing of expensive goods. Rationality is also evident at the level of using items: using products as long as they are fit for use, repairing them, selling or giving away the things that are no longer needed. Respondents have a mostly positive attitude towards buying second-hand items. They perceive it as an action that is at the same time economically rational, ecological and socially responsible. It seems that the attitudes of rational money management, which have intensified due to inflation are, in the minds of young consumers, linked to the trend of responsible consumption.Głównym celem artykułu jest odpowiedź na pytanie: w jaki sposób młodzi konsumenci gospodarują pieniędzmi w warunkach wysokiej inflacji? Obserwowane spowolnienie gospodarcze, inflacja i spadek siły nabywczej pieniądza tworzą warunki, w których można się spodziewać zmiany sposobów gospodarowania posiadanymi środkami. W celu analizy tego zagadnienia przeprowadzono badania wśród studentów. Jako narzędzia badawcze wykorzystano ankietę internetową oraz indywidualne wywiady pogłębione. Połączenie metody ilościowej (sondaż diagnostyczny) z jakościowymi badaniami terenowymi pozwoliło nie tylko opisać zachowania, ale także uzyskać wgląd w emocje i sposób myślenia młodych konsumentów. Badani przyznają, że pod wpływem inflacji zmieniły się ich zachowania zakupowe: kupują mniej, szukają najniższych cen bądź zamienników swoich ulubionych produktów. Zarówno decyzje zakupowe, jak i sposób gospodarowania budżetem cechuje racjonalność: świadomość własnych potrzeb, śledzenie oferty rynkowej, planowanie wydatków, korzystanie z promocji cenowych przy użyciu specjalnych aplikacji. W narracjach studentów często pojawia się „oszczędzanie”, rozumiane jako zachowania mające na celu utrzymanie płynności finansowej lub zabezpieczenie przed nieoczekiwanymi wydarzeniami czy zakup drogich dóbr w przyszłości. Racjonalność widoczna jest również na poziomie używania przedmiotów: korzystanie z produktów tak długo, jak tylko są zdatne do użytku, naprawianie ich, sprzedawanie lub oddawanie rzeczy niepotrzebnych. Badani mają w większości pozytywny stosunek do kupowania używanych rzeczy. Postrzegają to jako działanie, które jest jednocześnie racjonalne ekonomicznie oraz ekologiczne i odpowiedzialne społecznie. Wydaje się, że postawy racjonalnego gospodarowania pieniędzmi, które nasiliły się pod wpływem inflacji, są wśród młodych konsumentów powiązane z trendem odpowiedzialnej konsumpcji
Deep fake – postęp technologiczny a prawo karne
The concept of deep fake refers to technology that, thanks to the use of artificial intelligence, generates images, videos and recordings that simulate reality. Technical and technological progress in recent years has made creating deep fakes even easier and faster, and the results obtained are more realistic. Therefore, deep fake poses a serious threat to many areas of social and economic life. With the above in mind, the topic of the article is to present the issue of deep fakes from the perspective of Polish criminal law. The threats resulting from their operation and criminal law problems will be indicated.
The result of the considerations carried out is to indicate that, in the current legal situation, deep fakes may be subject to penalization under criminal law, but this protection is only fragmentary. Moreover, the introduction of new legal regulations is also a problematic issue, because the introduction of regulations banning all deep fakes would violate the scope of constitutionally protected freedom of expression.Pojęcie deep fake odnosi się do technologii, która dzięki użyciu sztucznej inteligencji generuje obrazy, filmy i nagrania symulujące rzeczywistość. Postęp techniczny i technologiczny w ostatnich latach sprawił, że tworzenie deep fake jest jeszcze łatwiejsze i szybsze do wykonania a otrzymane rezultaty bardziej realistyczne. Tym samym, deep fake stanowi poważne zagrożenie dla wielu dziedzin życia społecznego oraz gospodarczego. Mając powyższe na uwadze, tematem artykułu jest przybliżenie zagadnienie deep faków z perspektywy polskiego prawa karnego. Wskazane zostaną zagrożenia wynikających z ich funkcjonowania oraz problemy prawnokarne.
Wynikiem przeprowadzonych rozważań ma być wskazanie, że w obecnym stanie prawnym deep fake może podlegać penalizacji na gruncie prawa karnego, jednakże ochrona ta jest jedynie fragmentaryczna. Ponadto, wprowadzenie nowych regulacji prawnych jest również kwestią problematyczną, albowiem wprowadzenie regulacji zakazujących wszystkich deepfaków wkraczałoby w zakres konstytucyjnie chronionej wolności wypowiedzi
Postępowanie naprawcze zażalenia poziomego w świetle nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 9 marca 2023 r
The study is an attempt to analyze remedial proceedings in the field of horizontal complaints. The issue of restructuring proceedings regarding this type of appeal was not included in the Act until 1 July 2023. Therefore, this work is an analysis of remedial proceedings regarding horizontal complaints after the entry into force of the Act amending the Code of Civil Procedure of 9 March 2023.Opracowanie stanowi próbę analizy postępowania naprawczego w zakresie zażaleń poziomych. Zagadnienie postępowania naprawczego w zakresie tego rodzaju środka zaskarżenia nie było aż do 1 lipca2023 r. ujęte w ustawie. Praca ta stanowi zatem analizę postępowania naprawczego względem zażaleń poziomych po wejściu w życie ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego z 9 marca 2023 r
Wspieranie potencjału psychospołecznego młodzieży na przykładzie projektu me_HeLi-D
The project presented during the conference is called “Mental Health Literacy and Diversity. Enhancing Mental Health and Resilience through digital Resources for Youth” (me_HeLi-D). The project is implemented under the Erasmus+ program in international partnership. It is focused on directly improving mental health and building mental health skills, and more indirectly, promoting diversity awareness among students. The aim of the project is to develop
a research-based digital tool, publicly available, for a specific target group of students (aged 12 to 15). The tool is intended to serve students in supporting their personal resources, strengthening and spreading knowledge about mental health. The project consortium includes professionally active teachers, health psychologists and clinical psychologists, as well as scientists dealing with inclusive education, pedagogy, psychology, sociology and computer science.W artykule zaprezentowano projekt “Mental Health Literacy and Diversity. Enhancing Mental Health and Resilience through digital Resources for Youth” (me_HeLi-D), który jest realizowany w ramach programu Erasmus+ w partnerstwie międzynarodowym. Projekt jest zorientowany na bezpośrednią poprawę zdrowia psychicznego i budowanie niezbędnych umiejętności w tym zakresie, a także na promowanie świadomości różnorodności wśród uczniów. Jego nadrzędnym celem jest opracowanie opartego na badaniach, ogólnie dostępnego narzędzia cyfrowego, przeznaczonego dla konkretnej grupy docelowej jaką są uczniowie (w wieku od 12 do 15 lat). Narzędzie ma służyć uczniom do wspierania ich zasobów osobistych oraz wzmacniania i szerzenia wiedzy na temat zdrowia psychicznego
Oddziaływanie popularnych seriali amerykańskich a obraz polskiego społeczeństwa – na przykładzie serialu Przyjaciele
Over the past decades, many factors have influenced the current image of Polish society, including people's lifestyles and mentalities. An undeniable impact of mass media, including television series, was one of them. The presence of American productions in the Polish media space was a particularly interesting phenomenon. They were extremely popular and significantly contributed to cultural changes. The question arises: to what extent does the current image of Polish society mirror the qualities, lifestyles, and mentalities of Americans, featured for over quarter of a century in polish media, for example, in the series „Friends”? Among other things, the article highlights the similarities in morality and peculiarities of the formed relationships, ways of spending time, attitudes towards life, and careers. It also presents the mechanisms underlying this influence.Na aktualny obraz społeczeństwa polskiego – styl życia i mentalność ludzi – przez ostatnie dekady miały wpływ różne czynniki. Jednym z nich było niewątpliwie oddziaływanie środków masowego przekazu, w tym seriali telewizyjnych. Szczególnie ciekawym zjawiskiem była obecność w polskiej przestrzeni medialnej amerykańskich produkcji, które cieszyły się niezmierną popularnością i istotny sposób przyczyniły się do zaistniałych przemian kulturowych. Można zadać sobie pytanie: W jakim stopniu aktualny obraz społeczeństwa polskiego odzwierciedla cechy, styl życia i mentalność Amerykanów, prezentowane przez ponad ćwierć wieku w polskich mediach – na przykład w serialu Przyjaciele? W artykule zwrócono uwagę między innymi na podobieństwa w zakresie obyczajowości i specyfiki nawiązywanych związków, sposobów spędzania czasu, podejścia do życia, kariery zawodowej. Przedstawiono w nim również mechanizmy leżące u podstaw tego wpływu
Jak teksty literackie o rodzinie mogą kształtować system wartości u dzieci?
Family means not only individuals but first and foremost relationships, which have been developing between parents and children for years. Father and mother are the first people from whom children learn how to behave in different situations, how to express their thoughts and feelings, what should be valued, what kind of people they are worth being, what is wrong, what love is. Children adopt their parents’ views and value system. The purpose of the article is to make an attempt to show how, by interpreting literary texts about family, the value system can be shaped and the value of family be presented. The authors of the selected texts constructed their content in such a way so that a child could relate the content to their own personal experiences. Moreover, children have an opportunity to find out what love is. They can realise that love is not only words but also mutual concern, readiness to help, support and the displays of affection at any time and any day. By analyzing the texts we can show values such as confidence, sincerity, the feeling of security, care, help, spending time together as well as love. By referring to varied content one can not only encourage children to display similar forms of behaviour, explain, teach the right patterns of life, prevent wrong behaviour but also show the meaning of values. The selection of suitable literature is an invaluable help in educational work, because it provides children with knowledge in every field and it shapes attitudes. The more frequently children have to do with different stories in which values are presented, the more they understand and will imitate those behaviours. One should not give in to time pressure, on the contrary, it is advisable to take care of children’s well-being and encourage them to think as well as show them different problems and engage them in discussions so that children could start appreciating values on their own.Rodzina to nie tylko osoby, ale przede wszystkim relacje, jakie przez lata kształtują się między rodzicami i dziećmi, wspomnienia i przeżycia ich łączące. Ojciec i matka są pierwszymi osobami, od których dziecko uczy się jak postępować, jak zachowywać się w różnych sytuacjach, jak wyrażać swoje myśli, uczucia, co należy cenić, jakim warto być, co jest złe, co to jest miłość. Przejmuje ich poglądy i system wartości. Celem artykułu jest próba ukazania, jak interpretując teksty literackie o tematyce rodzinnej można kształtować system wartości i ukazywać wartość rodziny. Autorzy wybranych tekstów tak skonstruowali ich treści, by dziecko mogło je odnieść do własnych doświadczeń i osobistych przeżyć. Ponadto ma możliwość dowiedzieć się, co to jest miłość. Może przekonać się, że miłość to nie tyle słowa, co wzajemna troska o siebie, gotowość do pomocy, to wsparcie i okazywanie uczuć o każdej porze i każdego dnia. Analizując je możemy ukazać takie wartości jak: zaufanie, szczerość, poczucie bezpieczeństwa, opieka, pomoc, wspólne spędzanie czasu, miłość. Odwołując się do różnorodnych treści można nie tylko zachęcać dzieci do podobnych form zachowań, tłumaczyć i uczyć prawidłowych wzorców życia, przeciwdziałać niepoprawnym postępowaniom, ale także ukazywać znaczenie wartości. Dobór odpowiedniej literatury jest nieocenioną pomocą w pracy wychowawczej, ponieważ przez kontakt z nią można dostarczyć dziecku wiedzy z każdej dziedziny, kształtować postawy. Im częściej dziecko ma do czynienia z różnymi opowiadaniami, utworami lub historyjkami, w których ukazywane są wartości, tym więcej zrozumie i będzie naśladowało te zachowania. Nie należy ulegać presji czasów, a wręcz przeciwnie warto zadbać o dobrostan dziecka i skłaniać je do przemyśleń, ukazywać różne problemy, angażować w dyskusje, by zaczynało samodzielnie doceniać wartości
Nadmiarowość informacji wyzwaniem w procesie samokształcenia
The aim of the article is to present selected problems related to the development of self-education skills in the context of the phenomenon of information redundancy. The article presents the following issues: self-education, developing self-learning skills, redundancy of information, tips on how to distinguish between important and unimportant information.Celem artykułu było przedstawienie wybranych problemów związanych z rozwijaniem umiejętności samokształcenia w kontekście zjawiska nadmiarowości informacji. W artykule przedstawiono zagadnienia samokształcenia, rozwijania umiejętności samodzielnego uczenia się, nadmiarowości informacji, wskazówki, jak odróżnić informacje ważne od nieważnych
Projekt cyfrowy jako sposób na lekturę w szkole podstawowej
In his article, the author presented the idea of implementing Polish language lessons in the form of a short class idea using the computer game Minecraft (Mojang Studios 2011). In his opinion, such a lesson can help develop students’ creativity and activate them, which is a particularly desirable element today during lessons related to working with a book. In the introduction, the author described the phenomenon of computer games and the possibilities of their didactic use in grades 4–6. Then he presented the advantages of working with this method, including developing creativity, activating students, and involving the entire class team in project work. The article ends with a proposed scenario of conducting such a lesson in every school, which may be helpful in the work of practicing teachers. The author also posted a video summarizing his Minecraft project and issues developed with sixth-grade students for a film script that can be made with students.Autor przedstawił w artykule pomysł realizacji lekcji języka polskiego w formie krótkiego klasowego pomysłu z wykorzystaniem gry komputerowej Minecraft (Mojang Studios 2011). W jego opinii taka lekcja może przysłużyć się rozwijaniu kreatywności uczniów, a także ich aktywizacji, co jest dziś elementem szczególnie pożądanym podczas lekcji związanych z pracą z książką. We wstępie autor opisał fenomen gier komputerowych i możliwości ich dydaktycznego wykorzystania w klasach IV–VI. Następnie przedstawił zalety pracy taką metodą, do których zaliczył między innymi rozwijanie twórczości, aktywizację uczniów, a także zaangażowanie całego zespołu klasowego w pracę projektową. Artykuł zamyka zaproponowany scenariusz przeprowadzenia takiej lekcji w każdej szkole, co może być pomocne w pracy nauczycieli praktyków. Autor zamieścił także film podsumowujący realizowany przez niego projekt w grze Minecraft oraz opracowane z uczniami klasy VI zagadnienia do scenariusza filmowego, który można wykonać z uczniami