Journals of Rzeszow University - Open Journal System
Not a member yet
8594 research outputs found
Sort by
Szkoła środowiskowa i szkoła w środowisku, dwie strategie rozwojowe szkoły wiejskiej i jej podmiotów
The rural school operates in a specific educational environment. It’s created by rural values: the dignity of the farmer, land, farm, household, farm work, rural family, folk culture, nature.
Integration of curriculum content with rural values creates an opportunity to build the school in the perspective of its development, as well as the development of its entities. In this way, an environmental school is created - deriving content/values inherent in the socio-cultural and natural environment, enriching the implementation of its functions.
A school in the community is an educational and didactic institution that becomes a center of social, cultural and educational animation. A kind of laboratory of new ideas for solutions to current rural problems. It connects the rural environment with a broad supra-local environment, opening new perspectives for the school, its entities and rural residents.Szkoła wiejska funkcjonuje w specyficznym środowisku wychowawczym. Tworzą je wartości wiejskie: godność rolnika, ziemia, gospodarstwo rolne, gospodarstwo domowe, praca na roli, rodzina wiejska, kultura ludowa, przyroda.
Integracja treści programowych z wartościami wiejskimi stwarza szansę budowania szkoły w perspektywie jej rozwoju, jak również rozwoju jej podmiotów. W ten sposób budowana jest szkoła środowiskowa – czerpiąca treści/wartości tkwiące w środowisku społeczno – kulturowym i przyrodniczym, ubogacając realizację swoich funkcji.
Szkoła w środowisku to placówka wychowawczo – dydaktyczna, która staje się ośrodkiem animacji społeczno – kulturowej i edukacyjnej. Swego rodzaju laboratorium nowych pomysłów rozwiązań aktualnych problemów wsi. Łączy środowisko wiejskie z szerokim środowiskiem ponadlokalnym, otwiera nowe perspektywy dla szkoły, jej podmiotów i mieszkańców wsi
Sukcesy i porażki reformy systemu pieczy zastępczej
Since the early years of the 21st century, a reform of the foster care system has been introduced in Poland. Although the main goal was to abolish foster care facilities and replace them with family care, this has not been fully achieved. Despite intensive efforts to work with families, children are still being sent to foster care. There are still not enough foster families.The article aims to show the problems existing in the system of institutional care for children. It points to ineffective work with the family as the main reason for the continuing need for institutional care. The article recommends a proposal for a new approach to child and family support. The use of risk estimation tools enabling the planning of effective interventions was identified as key. The need for short-term programs with scientifically proven effectiveness was noted.Od pierwszych lat XXI w. w Polsce wprowadzana jest reforma systemu opieki zastępczej. Chociaż głównym celem było zlikwidowanie placówek opiekuńczo-wychowawczych i zastąpienie ich pieczą rodzinną, to nie udało się tego w pełni osiągnąć. Mimo intensywnych wysiłków w pracy z rodziną, dzieci nadal kierowane są do pieczy zastępczej. Wciąż brakuje wystarczającej liczby rodzin zastępczych.Artykuł ma na celu ukazanie problemów istniejących w systemie instytucjonalnej opieki nad dziećmi. Wskazano na nieefektywną pracę z rodziną jako główną przyczynę utrzymującego się zapotrzebowania na opiekę instytucjonalną. W artykule zarekomendowano propozycję nowego podejścia do wsparcia dziecka i rodziny. Jako kluczowe wskazano wykorzystanie narzędzi do szacowania ryzyka umożliwiające planowanie skutecznych interwencji. Zwrócono uwagę na konieczność wprowadzenia krótkoterminowych programów o udowodnionej naukowo skuteczności
Praca z młodzieżą i osoby pracujące z młodzieżą jako kluczowe elementy rozwoju i realizacji pedagogiki młodzieży
In recent decades, youth work, being the tool supporting young people to develop and reach their full potential, is gaining more and more attention and support from various actors on different levels. As youth work is mainly focused on learning and personal development, it would highly benefit from a specification of the terminologies and refining the youth workers' professional profile, both putting a solid, scientific-based foundation for its development. Here, the youth pedagogy comes to the scene.
This paper is an attempt to identify and characterise “youth pedagogy” in terms of its specific approaches, contexts and ways of fostering the learners’ development, differing from the classical (child-oriented) pedagogy and the (adult-oriented) andragogy. Additionally, the connection between youth work and youth pedagogy will be observed and analysed, exploring the out-of-school environment offering a number of learning opportunities in the context of both - non-formal and informal learning. Finally, outlines of a professional profile of practitioners delivering youth pedagogy activities will be suggested and explained.W ostatnich dziesięcioleciach praca z młodzieżą będąca narzędziem wspierającym młodych ludzi w rozwoju i osiąganiu pełnego potencjału zyskuje coraz większą uwagę i wsparcie ze strony wielu podmiotów na różnych poziomach. Praca z młodzieżą koncentruje się głównie na uczeniu się i rozwoju osobistym ludzi młodych, dlatego kluczowe jest uszczegółowienie terminologii i dopracowanie profilu zawodowego pracowników młodzieżowych, tworząc solidne, naukowe podstawy dla rozwoju subdyscypliny, jaką jest pedagogika młodzieży.Niniejszy artykuł jest próbą zidentyfikowania i scharakteryzowania „pedagogiki młodzieży” pod względem jej specyficznych podejść, kontekstów i sposobów wspierania rozwoju uczniów różniących się od klasycznej (zorientowanej na dzieci) pedagogiki i (zorientowanej na dorosłych) andragogiki. Dodatkowo będzie obserwowany i analizowany związek między pracą z młodzieżą a pedagogiką młodzieży, badane środowisko pozaszkolne oferujące szereg możliwości uczenia się w kontekście zarówno pozaformalnym, jak i nieformalnym. Na koniec zostaną zaproponowane i wyjaśnione zarysy profilu zawodowego praktyków prowadzących działania z zakresu pedagogiki młodzieży
Polskie propozycje wychowania estetycznego u progu XX wieku
The aim of the presentation is to reconstruct the assumptions of aesthetic education at the turn of the 19th and 20th centuries in Poland. The subject of the research is to determine and analyze the interest in aesthetic education addressed to children and youth by Polish researchers such as Maria Grzegorzewska, Janina Mortkowiczowa, Władysław Skoczylas and others. This area combines assumptions and indications for the implementation of art education; such a narrowing and specification of the research field is necessary due to the extensive possibilities of the area of influence of art. The subject of the research did not cover the methods and forms of implementing the examined assumptions. The implications of the analyzes for the contemporary condition aesthetic education seem to be important.Celem prezentacji jest rekonstrukcja założeń wychowania estetycznego na przełomie wieku XIX i XX w. na polskich terenach. Przedmiotem badań jest ustalenie i analiza zainteresowań wychowaniem estetycznym adresowanym do dzieci i młodzieży polskich badaczy, takich jak Maria Grzegorzewska, Janina Mortkowiczowa, Władysław Skoczylas i innych. W tym obszarze mieszczą się założenia i wskazania do realizacji wychowania plastycznego; takie zawężenie i dookreślenie pola badawczego jest konieczne z racji rozległości możliwości obszaru oddziaływania sztuki. Przedmiotem badań nie objęto sposobów i formy realizacji badanych założeń. Istotne wydają się być wynikające z analiz implikacje dla współczesnej kondycji wychowania estetycznego
Ukryty wpływ wojny na tożsamość i przywiązanie dzieci: „Magiczna słonica”
Significant advances in neurology, cognition, and sociopsychology occur during adolescence. Teenagers usually spend less time with their parents as they get older, but they tend to spend a lot more time with their peers let it be their friends or siblings. However, parents still have a significant impact on their adolescent’s growth. The bond between a teen and their parent has a significant impact on emotional, social, and cognitive development. Less high-risk behavior, fewer mental health issues, and improved social skills and strategies for coping are all linked to secure attachment. “The Magician’s Elephant” is a 2023 computer-animated fantasy action film that Wendy Rogers directed, Martin Hynes wrote the screenplay for, and Julia Pistor acted as producer. This paper questions the hidden impact of war on Children’s identity and attachment with the help of the narrative.W okresie dojrzewania mają miejsce znaczące zmiany w neurologii, poznaniu i socjopsychologii. Nastolatki zazwyczaj spędzają mniej czasu z rodzicami, ale za to więcej z rówieśnikami, przyjaciółmi i rodzeństwem. Jednak rodzice nadal mają znaczący wpływ na rozwój nastolatków. Więź między nastolatkiem a jego rodzicem ma znaczący wpływ na rozwój emocjonalny, społeczny i poznawczy. Z bezpiecznym przywiązaniem między nastolatkiem a rodzicem związanych jest wiele pozytywnych efektów: mniej ryzykownych zachowań, mniej problemów ze zdrowiem psychicznym oraz lepsze umiejętności społeczne i strategie radzenia sobie ze stresem. „Magiczna słonica” to animowany komputerowo film akcji fantasy z 2023 r., który wyreżyserowała Wendy Rogers, scenariusz napisał Martin Hynes, a Julia Pistor pełniła rolę producenta. W artykule zakwestionowano ukryty wpływ wojny na tożsamość i przywiązanie dzieci za pomocą narracji
Wędrówki z Mikołajem Kopernikiem. Komiksowy przewodnik historyczno-kulturowy jako źródło pracy na rzecz edukacji regionalnej w przestrzeni szkolnej
The article presents the item "Wanderings with Nicolaus Copernicus. A comic historical and cultural guide". The content of the comic book and the elements it contains as factors enabling the implementation of regional education in the school space were analyzed, and the form of work with a guide was proposed. The study used the qualitative method of searching secondary sources.
The comic book is a tool for working for regional education at various levels of education. It can be used to construct a macroworld among students on the foundations of the microworld. Building individual and then social, regional, cultural, national and finally continental and planetary identity. The creative use of this tool and its elements allows for the active inclusion of children and young people in the process of regional education and for them to settle in the local culture while being open to experiences and values from other social groups.W artykule zaprezentowano pozycję „Wędrówki z Mikołajem Kopernikiem. Komiksowy przewodnik historyczno-kulturowy”. Dokonano analizy treści komiksu oraz zawartych w nim elementów jako czynników umożliwiających realizację edukacji regionalnej w przestrzeni szkoły, a także zaproponowano formę pracy z przewodnikiem. W badaniach posłużono się metodą jakościową przeszukiwania źródeł wtórnych.
Komiks stanowi narzędzie do pracy na rzecz edukacji regionalnej na różnych poziomach kształcenia. Może służyć do konstruowania wśród uczniów makroświata na podwalinach mikroświata. Budowaniu tożsamości indywidualnej a następnie społecznej, regionalnej a także kulturowej, narodowej aż wreszcie kontynentalnej i planetarnej. Twórcze wykorzystanie tego narzędzia i jego elementów pozwala na czynne włączenie dzieci i młodzieży do procesu edukacji regionalnej oraz na ich zadomowienie się w kulturze lokalnej przy otwartości na doświadczenia i wartości płynące z innych grup społecznych
Rola rodziny w rozwoju dziecka
In the article the attempt has been undertaken to present the role of the family in a child’s development. The family is the most important environment as far as the perspective of personality’s development is concerned. The parents function as teachers whose behaviours are permanently recorded in their children’s minds. This way the specific patterns of behaviour, which the child is going to use even throughout their entire life, are created. It is of the key importance to provide each child with the sense of security as it guarantees their proper development. The term ‘family’ can be defined in a lot of various ways, which indicates its multifacetedness in the optics of multiple branches of science. Undoubtedly, the family is where a child satisfies their various needs, for example emotional or social ones. Children draw on everything that their closest relatives offer them. There are a lot of roles, functions and tasks that are ascribed to the family, but first of all it is the environment of each individual human being’s birth, growth, development, education and upbringing. The primary context of the deliberations this article is based on is the dysfunctional family, which is the main source of dangers for each child’s proper functioning and development. The author of the article has paid attention to the set of features that characterise both correctly and incorrectly functioning families. In the first one of previously mentioned the child is brought up surrounded by the sense of security and the feeling of love which derive not only from the parents but all the family members, too. On the other side, the children who are brought up in dysfunctional families have to adapt their everyday life to their families’ problems, which are of the primary importance, and this way they are forced to develop such features of their characters which will enable them to survive. In dysfunctional families the children’s needs are not the most important ones and that is why they are not satisfied to an adequate level. The main reasons for the depravity of children’s needs are the co-existing dysfunctions such as: parents’ alcohol abuse, drug addiction and using violence. The existence of these extremely difficult phenomena influences the child’s position in a significant way. Such families are unable to perform the traditional roles, tasks and functions that are ascribed to them, because of the disorders in their existence. All these lead to a conclusion that having been brought up in a proper or improper (dysfunctional) family has its strong consequences for a child’s future and deeply influences their functioning as a grown-up person.
W artykule podjęto próbę ukazania roli rodziny w rozwoju dziecka. Jest ona najważniejszym środowiskiem z perspektywy kształtowania osobowości. Rodzice pełnią rolę nauczycieli, których zachowania zapisują się trwale w umyśle dziecka. Będzie ono z określonych wzorów czerpać przez całe życie. Kluczowe jest zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa, dzięki czemu jego rozwój będzie przebiegał prawidłowo. Istnieje wiele definicji pojęcia „rodzina”, co wskazuje na jej wieloaspektowość w optyce wielu dyscyplin naukowych. Niewątpliwie w rodzinie dziecko zaspokaja różnorodne swoje potrzeby, np. emocjonalne, społeczne. Potrzeby biologiczne, które były na pierwszym miejscu są wpisane w dobrobyt współczesnego społeczeństwa. Czerpie ze wszystkiego, co dają mu bliscy. Rodzinie przypisuje się także wiele ról, funkcji i zadań. Jest to przede wszystkim środowisko narodzin, rozwoju i wychowania człowieka. Kontekstem dla rozważań stała się rodzina dysfunkcyjna. To w niej należy upatrywać zagrożeń dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania dziecka. Zwrócono uwagę zarówno na cechy rodziny prawidłowej, jak i na cechy rodziny dysfunkcyjnej. W pierwszej dziecko wychowywane jest w poczuciu bezpieczeństwa i miłości ze strony rodziców i całej rodziny. W drugim musi dostosować się do problemów rodziny, które stoją na piedestale, wykształcić cechy, które zapewnią mu przetrwanie. W rodzinie dysfunkcyjnej potrzeby dzieci nie są na pierwszym miejscu, nie są spełniane w odpowiednim stopniu. Powodem deprywacji potrzeb są dysfunkcje, np. uzależnienie członków rodziny od alkoholu, narkotyków bądź też stosowanie przemocy. Występowanie trudnych zjawisk wpływa znacząco na pozycję dziecka. Rodzina nie jest w stanie urzeczywistnić przypisywanych jej ról, zadań i funkcji z uwagi na występujące w niej zaburzenia. W związku z tym, wychowanie w rodzinie prawidłowej i nieprawidłowej (dysfunkcyjnej) posiada swoje konsekwencje w przyszłości, kiedy dziecko staje się dorosłym człowiekiem
Recenzja książki Mirosława Łapota: Inspektorzy szkolni w Galicji doby autonomicznej (1867–1918), Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2024, 508 ss.
Święty obraz w liturgii w ujęciu kardynała Josepha Ratzingera
In his theological reflections on the question of liturgy in the Church, Cardinal Joseph Ratzinger also addressed the issue of art and the sacred image. He did not develop any theological aesthetics of his own, but his theological remarks on the image are of great importance. Ratzinger demonstrated that the image is an integral and integrating part of the liturgy and, as such, demands appropriate consideration within the Church. Two issues merit particular attention in the context of contemporary challenges, particularly the phenomenon of what has been termed ‘new iconoclasm’. The first issue is that of the coherent presence of the image in the ongoing development of divine revelation, which moves from the Old to the New Testament. This clearly expresses the need for the image. Subsequently, the liturgy, which is rooted in the history of revelation and represents its lived experience within the Church, requires the image in order for it to reveal its full salvific meaning. The purpose of the image in the liturgy, and in a broader sense in the Church, is to prompt contemplation and adoration of the love of God revealed in Jesus Christ.Kardynał Joseph Ratzinger, głównie w ramach podjętej refleksji teologicznej nad zagadnieniem liturgii w Kościele, zajął się także problematyką sztuki i świętego obrazu. Nie wypracował on jakiejś własnej estetyki teologicznej, ale jego uwagi teologiczne na temat obrazu posiadają duże znaczenie. Ratzinger pokazał, że obraz stanowi integralną i integrującą część liturgii, a zatem domaga się odpowiedniego uwzględnienia w Kościele. Na uwagę zasługują w świetle aktualnych wyzwań, zwłaszcza tak zwanego nowego ikonoklazmu, dwie kwestie. Najpierw jest to sprawa spójnej obecności obrazu w dokonującym się rozwoju objawienia Bożego, które przechodzi od Starego do Nowego Testamentu, wyrażając jasno zapotrzebowanie na obraz. Następnie liturgia, zakorzeniona w dziejach objawienia i będąca jego przeżywaniem w Kościele, po prostu domaga się obrazu, aby mogła ukazać swój pełny sens zbawczy. Właściwym celem obrazu w liturgii, a w sensie szerszym – w Kościele, jest dążenie do obudzenia w człowieku spojrzenia zwróconego do kontemplacji i adoracji miłości Bożej objawionej w Jezusie Chrystusie.