Journals of Rzeszow University - Open Journal System
Not a member yet
8594 research outputs found
Sort by
Niepokój przychodzi po zmroku. Topika nocy w prozie Sylwii Chutnik
Full text linkThis article is devoted to the theme of night in the prose of Sylwia Chutnik. The author focuses on discussing three variants of night landscapes. In the first one, the falling dusk is a catalyst for traumatic memories from the past. In the second variant, the theme of night accompanies an alternative life in which the characters' true "self" comes to the fore. Chutnik uses the day-night opposition here in the context of normative patterns that impose specific roles and behaviors on the characters. Night turns out to be the only time when the characters, far from public opinion, can live their lives to the fullest without fear of ostracism or social exclusion. In the third variant, night and the accompanying smoking of cigarettes on balconies becomes an experience that unites all the female characters; it is a moment when fears and concerns repressed during the day come to the fore. In this variant, the first-person narrator ("we") comes to the fore, identical with the entire female community. The narration is symbolically transformed into the internal landscape of the characters. These images, under the influence of the changing intensity of the moonlight and stars, as well as the rising fog, take on dreamlike shapes. This unreal industrial landscape also corresponds to the "dark" side of existence, which is exemplified by the "inner demons" that the heroines struggle with. The night at Chutnik's prose is conducive not only to searching for melancholic traces of life, but also to wandering along the pathless paths of human existence.Artykuł ten poświęcony jest topice nocy w prozie Sylwii Chutnik. Autor koncentruje się na omówieniu trzech wariantów pejzaży nocnych. W pierwszym z nich zapadający zmrok jest katalizatorem traumatycznych wspomnień z przeszłości. W drugim wariancie topika nocy towarzyszy alternatywnemu życiu, w którym do głosu dochodzi prawdziwe „ja” bohaterów. Chutnik wykorzystuje tutaj opozycję dzień-noc w kontekście wzorców normatywnych narzucających konkretne role i zachowania bohaterom. Noc okazuje się jedyną porą, kiedy bohaterowie z dala od opinii publicznej mogą żyć pełnią życia bez obaw przed ostracyzmem czy wykluczeniem społecznym. W trzecim wariancie noc i towarzyszące jej palenie papierosów na balkonach staje się doświadczeniem łączącym wszystkie bohaterki; to moment, w którym do głosu dochodzą lęki, obawy wypierane w ciągu dnia. W wariancie tym do głosu dochodzi narrator pierwszoosobowy („my”), tożsamy z całą kobiecą wspólnotą. Snuta narracja przekształca się symbolicznie w pejzaż wewnętrzny bohaterek. Obrazy te pod wpływem zmiennego natężenia światła księżyca i gwiazd oraz unoszącej się mgły nabierają onirycznych kształtów. Ten odrealniony pejzaż industrialny koresponduje także z „ciemną” stroną egzystencji, których egzemplifikacją stają się „wewnętrzne demony”, z którymi borykają się bohaterki. Noc u Chutnik sprzyja nie tylko poszukiwaniom melancholijnych śladów życia, ale również błąkaniu się po bezdrożach ludzkiej egzystencji
Arteterapia jako forma pomocy w radzeniu sobie z lękiem w resocjalizacji osób pozbawionych wolności
Full text linkThe aim of this article is to summarise the current state of knowledge on the use of art therapy in reducing anxiety associated with imprisonment and to assess its rehabilitation potential. The main research problem was to assess the impact of art therapy on the mental condition of persons deprived of liberty and to discuss its rehabilitation value. For this purpose, an analysis of the documentation of conducted and completed art therapy in the Remand Prison in Kielce was carried out and a systematic review of scientific research was conducted. The article discusses anxiety from the perspective of various psychological concepts and lists selected sources of anxiety specific to conditions of penitentiary isolation. The basic assumptions of art therapy are presented, followed by a review of research on its effectiveness in reducing anxiety in persons deprived of liberty, taking into account its rehabilitation value.Celem artykułu jest podsumowanie aktualnego stanu wiedzy na temat zastosowania arteterapii w redukowaniu lęku związanego z pobytem w izolacji penitencjarnej oraz ocena jej potencjału resocjalizacyjnego. Głównym problemem badawczym była ocena oddziaływania arteterapii na kondycję psychiczną osób pozbawionych wolności oraz omówienie jej wartości resocjalizacyjnej. W tym celu dokonano analizy dokumentacji prowadzonej i zakończonej arteterapii w Areszcie Śledczym w Kielcach oraz przeprowadzono systematyczny przegląd badań naukowych. W artykule omówiono lęk z perspektywy rożnych koncepcji psychologicznych oraz wyszczególniono wybrane źródła lęku specyficzne dla warunków izolacji penitencjarnej. Przybliżono podstawowe założenia arteterapii, a następnie dokonano przeglądu badań dotyczących jej skuteczności w redukowaniu lęku u osób pozbawionych wolności, uwzględniając jej wartość resocjalizacyjną. 
Publiczna działalność inżyniera Leona z Rozprzy Krobickiego (1854-1923). Szkic biograficzny
Full text linkThis article focuses on Leon Krobicki, who combined his professional work as a construction engineer and geometer with his engagement in the “Sokół” Gymnastic Society. He crowned his achievements by establishing the Technical Office in Lviv and by carrying out the construction of houses, waterways and land works, as well as facilities related to the extraction and processing of crude oil. His cooperation with the industry may be illustrated by his participation in managing the only steel rope factory in Galicia. His civic involvement included establishing local “Sokół” branches and promoting physical education. He influenced the direction of development of “Sokół” by being a member of its management. He played a role in the public life of Kołomyja, Złoczów, Lviv, and then Zakopane, and while living there from 1916, as a municipal councillor, he participated in actions for the incorporation of the disputed areas of Spisz, Orawa and Jaworzyna to the Republic of Poland.Bohater niniejszego artykułu Leon Michał Krobicki łączył w swej działalności dwie pasje: wykonywanie zawodu inżyniera budownictwa i geometry oraz aktywność w szeregach Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Osiągnięcia w pierwszej ukoronował założeniem Biura Technicznego we Lwowie i przedsiębiorstw realizujących budowy domów, dróg wodnych i lądowych oraz obiektów związanych z wydobyciem i przetwórstwem ropy naftowej. Jego działalność na polu przemysłowym ilustruje też udział w kierowaniu jedyną w Galicji fabryką lin stalowych. Druga pasja to zakładanie i kierowanie gniazdami sokolimi oraz wpływ na kierunek rozwoju „Sokoła” poprzez zasiadanie w jego kierownictwie. Był propagatorem ćwiczeń gimnastycznych. Odegrał rolę w życiu publicznym Kołomyi, Złoczowa, Lwowa, następnie Zakopanego, a mieszkając tam od 1916 r., jako radny gminny, uczestniczył w akcjach na rzecz przyłączenia do Rzeczpospolitej spornych terenów Spisza i Orawy oraz Jaworzyny
Przedmowa. Problemy i przyszłe zadania badań muzyczno-historycznych: muzyczne związki w perspektywie topograficznej
No full textАльфа-наука у Львівському університеті: історія, постаті, здобутки (до 110-літнього ювілею заснування Закладу музикології Львівського університету)
Full text linkThe history of musicology as a component of the history of humanitarian science from ancient times to the 20th century is considered. The meaning of the term „alpha science” in relation to musicology is revealed, which was introduced by the Dutch scientist Rance Bode, who claims that the musical laws created by musicologists acquire universal meaning and find their place in the field of other Humanities. In the 19th century, musicology became an independent university discipline with its own methodology and research methods, which were established for centuries in musicological practice. The principles of university education, which embody the Idea of the University, formulated and systematized in the works of German philosophers, are highlighted, and the place of musicology in the commonwealth of university disciplines is determined. The history of the Department of Musicology of the Lviv University, created in 1912–1939 by the Polish medievalist- musicologist and ethnographer Adolf Chybiński, is investigated, the signs of A. Chybiński „Lviv school of musicology”, the directions of scientific activity of his Polish and Ukrainian students and its influence on the post-war development of Ukrainian musicology are revealed
До питання створення дидактичної літератури для хормейстерів Галичини на прикладі „Курсу для диригентів аматорських хорів” Осипа [Йосипа] Хомінського
Full text linkThe article analyzes the prerequisites for the formation of didactic literature for the choirmasters of Halychyna. It was investigated that they consisted in the activation of the choral movement of the region in the 20s and 30s of the XX century and in connection with this, the growing need for the education of practical conductors, the forms of training of choirmasters and the intensity of publications on choral topics in music magazines of the interwar twenty years. It was found out that O. Khominsky’s „Course for Conductors of Amateur Choirs”, published in 1930, was the first publication in Halychyna in which the author comprehensively approached the problems of training conductors-practitioners. The research updates the significance of this publication for the development of Ukrainian conducting and choral art. The historical function of O. Khominsky’s work is emphasized, which consists in the persistence of traditions in the matter of creating didactic literature for the choirmasters of Halychyna
Aparat bezpieczeństwa wobec tradycji organmistrzowskich na ziemi krakowskiej w latach 1959–1962
Full text linkAfter the end of the Second World War, a communist government and a Stalinist “order” were imposed in Poland against the will of the people. Throughout the communist period, the Catholic Church in Poland was an opponent of the totalitarian order and an enemy of the authorities under Moscow’s supervision. The clergy and the faithful in the former Galician lands of southern Poland, especially in the Kraków voivodeship, were particularly active against the regime. The political police (Security Service) showed, according to archival documentation from the years 1959–1962, an interest in church organs as a musical instrument in terms of their manufacture, repair, reparation and tuning. For the secret police it was important who built the organ (legality of organbuilding companies, individual organ-builders and fiscalism of their incomes), where the funds for such undertakings came from (sources of financing and their legality), and in the case of antique organs, whether the work was carried out with the consent, knowledge and under the supervision of the Provincial Conservator of Monuments (official state decision-making). Often the fact of organising financial collections for the purchase or renovation of organs was not, in the opinion of the communist authorities, legal, if it had not been officially reported and formally authorised by the organisers beforehand. The “people’s” authorities, fighting against the Catholic Church (clergy, believers), permanently obstructed its functioning in order to secularise and humiliate it. In the period analysed, one of the main punishments used against Church people for manifestations of resistance and opposition to the “people’s” government were penal and administrative proceedings with the imposition of fines. The text gives examples of the use of this type of repression, showing one of the mechanisms used to combat the Catholic Church. The official communist machine had at its disposal a wide range of repressive proceedings, often leading to the collapse and liquidation of organ-building companies, whose traditions dated back to the Galician times.Po zakończeniu II wojny światowej Polsce wbrew woli narodu został narzucony komunistyczny rząd i stalinowski „ład”. Przez cały okres komunizmu Kościół katolicki w Polsce był przeciwnikiem totalitarnego porządku i wrogiem władz będących pod nadzorem Moskwy. Szczególną aktywnością antyreżimową odznaczało się duchowieństwo i wierni na byłych galicyjskich ziemiach południowej Polski, zwłaszcza w województwie krakowskim. Policja polityczna (Służba Bezpieczeństwa) wykazywała, jak wynika z archiwalnej dokumentacji z lat 1959–1962, zainteresowanie organami kościelnymi jako instrumentami muzycznymi pod kątem ich wytwarzania, remontów, reperacji, strojenia. Dla aparatu bezpieczeństwa istotne było, kto zbudował organy (legalność funkcjonowania zakładów organmistrzowskich, indywidualnych organmistrzów i fiskalizm ich przychodów), skąd pochodziły na takie przedsięwzięcia fundusze (źródła finansowania i ich legalność), a w przypadku organów zabytkowych – czy prace wykonywane były za zgodą, wiedzą i pod nadzorem wojewódzkiego konserwatora zabytków (urzędnicza państwowa decyzyjność). Często fakt organizowania zbiórek finansowych na zakup lub remont organów nie był zdaniem komunistycznej władzy legalny, jeżeli nie był uprzednio urzędowo przez organizatorów zgłoszony i formalnie zezwolony. Władza „ludowa”, walcząc z Kościołem katolickim, permanentnie utrudniała jego funkcjonowanie celem laicyzacji wiernych i upokorzenia duchownych. W analizowanym okresie jedną z zasadniczych kar stosowanych wobec ludzi Kościoła za przejawy oporu i opozycji wobec władzy „ludowej” były postępowania karno-administracyjne z wymierzaniem grzywien. W artykule podano przykłady stosowania tego rodzaju represji, ukazując jeden z mechanizmów zwalczania Kościoła katolickiego. Urzędnicza komunistyczna machina dysponowała szerokim wachlarzem postępowań represyjnych, nierzadko doprowadzając do upadku i likwidacji firm organmistrzowskich, których tradycje sięgały czasów galicyjskich
Antoni Kocipiński i Stanisław Moniuszko w sieci wspólnych interesów
Full text linkThis article is devoted to reconsidering the negative opinion disseminated by Moniuszko’s biographer, Witold Rudziński, regarding the business dealings that united Stanisław Moniuszko and Antoni Kocipiński gthe bookseller from Kamieniec Podolski. The second goal was to detail the information we possess about Kocipiński’s fate, particularly during his stay in Vienna. His connections with the Viennese Slavophile community were highlighted and opinions on his works performed in Austrian capital were presented.Artykuł jest poświęcony rewizji rozpowszechnionej przez biografa Moniuszki Witolda Rudzińskiego negatywnej opinii na temat interesów, które połączyły Moniuszkę i księgarza z Kamieńca Podolskiego, Antoniego Kocipińskiego. Drugim celem było uszczegółowienie posiadanych przez nas wiadomości na temat losów Kocipińskiego, szczególnie w okresie jego pobytu w Wiedniu. Wyeksponowano jego związki z wiedeńskim środowiskiem słowianofilskim i zaprezentowano opinie na temat jego utworów prezentowanych w stolicy Austrii
Artificial Intelligence in Function of Multimedia Quality for Functional Learning
Full text linkArtificial intelligence (AI) is transforming the quality of multimedia content, enabling person-alized, interactive, and adaptive learning (AL). This paper explores how AI contributes to improving multimedia materials using methods such as user data analysis, speech synthesis, and image recog-nition. The focus is on functional learning (FL), where AI enhances student comprehension and engagement. The works of prominent researchers, including Mitchell, Goodfellow, and Russell, are analyzed. The results indicate that AI enhances accessibility, personalization, and efficiency of mul-timedia educational resources.In addition, recent research 2020–2024 confirms that AI-supported multimedia significantly im-proves higher-order cognitive processes, problem-solving skills, and learning transfer, which are central components of FL (Zawacki-Richter, Marín, Bond, Gouverneur, 2020; Papamitsiou, Economides, 2021; Holmes, Tuomi, 2022; de Araujo, Dorça, Lima, Fernandes, 2023; Chen, Xie, Zou, 2024)