Journals of Rzeszow University - Open Journal System
Not a member yet
8594 research outputs found
Sort by
Mapa majątku ziemskiego Żary (Herrschaft Sorau) z 1758 roku. Co źródło kartograficzne poświadcza o historii rodu von Promnitz?
Get PDFAs a result of the Allied air raid on the city of Żary in April 1944, part of broader air operations against Nazi Germany during World War II, the records of the Żary Land ownership, which had been in the possession of the von Promnitz family for over 200 years, were destroyed. From fragmentary records, historians are unable to fully reconstruct the economic history and economic situation of the Land ownership. Due to the insufficient number of archival records, a map of the Żary Land ownership (Herrschaft Sorau) from 1758 can supplement them. The elements included on it, related to: hydrography, forestation of the area, administrative divisions, settlement, roads, places related to production and manufacturing, mean that its informational and historical value should be greatly appreciated. In addition, the map sheds new light on the last of the family, Count Johann Erdmann von Promnitz, who is described negatively in historiography as an incompetent figure. The map, which was created during his reign, shows him as a good administrator, skillfully managing his lands. One might be tempted to say that it shows an almost model structure of landed estates. The discussed cartographic object is in the collections of the Cyprian Kamil Norwid Provincial and Municipal Public Library in Zielona Góra.W nalocie alianckim na miasto Żary w kwietniu 1944 r. zniszczone zostały akta majątku ziemskiego Żary, pozostającego przez ponad 200 lat we władaniu rodu von Promnitz. Ze szczątkowych źródeł historycy nie są w stanie w pełni odtworzyć historii gospodarczej i sytuacji ekonomicznej majątku. Wobec niedostatecznej liczby materiałów archiwalnych jako źródło wiedzy na ten temat może posłużyć mapa majątku ziemskiego Żary (Herrschaft Sorau) z 1758 r. Zamieszczone na niej elementy, związane między innymi z hydrografią, zalesieniem, podziałami administracyjnymi, osadnictwem, drogami, miejscami produkcji i wytwórstwa, pozwalają wysoko ocenić jej wartość informacyjną i historyczną. Dodatkowo mapa rzuca nowe światło na ostatniego z rodu ‒ hrabiego Johanna Erdmanna von Promnitza, w historiografii przedstawianego dotąd negatywnie, jako postać nieudolna. Mapa, która powstała w czasie jego władania, ukazuje go raczej jako dobrego gospodarza, zręcznie zarządzającego ziemiami. Można pokusić się o stwierdzenie, że pokazuje prawie modelową strukturę dóbr ziemskich. Omawiany obiekt kartograficzny znajduje się w zbiorach Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej imienia Cypriana Kamila Norwida w Zielonej Górze
Przysposobienie Wojskowe Leśników w II RP ‒ idea, rola, funkcje i ich realizacje
Get PDFThe text is devoted to a relatively comprehensive description of the PWL (Foresters Military Training), a paramilitary organization established in 1933 by the State Forests of the Second Polish Republic. It presents the legal foundations on which the creation of this organization was based, the theoretical assumptions of its functioning, the profiles of its initiators and later members of the supreme authorities. It also presents an example of a manual dedicated to foresters, in which a large part is devoted to training in the military sphere. It also cites specific examples of the PWL’s activities in various spheres: military training, and patriotic activities, which were an important component of the activities of this organization. The aim of these considerations is to show the specificity of the PWL as a paramilitary organization. This specificity resulted on the one hand from the great possibilities offered by the area where the foresters worked and, on the other hand, from the specificity of forest production, while on the third hand, from the general vision of the organization adopted by one of its creators ‒ A. Loret ‒ based on statism, the authority of Marshal Piłsudski and building a sense of patriotism. Military training was one, but not the main, component. The considerations concern mainly the Interwar period in the years 1933‒1939.Tekst został poświęcony w miarę kompleksowej charakterystyce powstałego w 1933 r. Przysposobienia Wojskowego Leśników (PWL), organizacji paramilitarnej powołanej przy Lasach Państwowych II RP. Zaprezentowano podstawy prawne, które legły u podstaw formowania tej organizacji, założenia teoretyczne jej funkcjonowania, postacie inicjatorów i późniejszych członków władz naczelnych. Przedstawiono także przykład podręcznika dedykowanego leśnikom, którego obszerną część autorzy poświęcili szkoleniu wojskowemu. Przytoczono również konkretne przykłady aktywności PWL w różnych sferach: szkoleń wojskowych, działań o charakterze patriotycznym, które były ważnym komponentem aktywności tej organizacji. Celem tych rozważań było ukazanie specyfiki PWL jako organizacji paramilitarnej. Swoistość ta wynikała z jednej strony z dużych możliwości, jakie dawał obszar, na którym pracowali leśnicy, z drugiej ze specyfiki produkcji leśnej, z trzeciej zaś z przyjętej przez jednego z jej twórców – Adama Loreta – ogólnej wizji organizacji opartej na etatyzmie, autorytecie marszałka Piłsudskiego i budowaniu poczucia patriotyzmu, a szkolenie wojskowe było jednym z elementów składowych statutu i to nie naczelnym. Rozważania dotyczą głównie okresu międzywojennego w latach 1933‒1939
Aktywna polityka rynku pracy wobec osób młodych. Rozwiązania ustawowe i ich realizacja przez publiczne służby zatrudnienia
Get PDFThe purpose of the study is to present solutions within the active labor market policy addressed to young people and their implementation by public employment services in the context of the situation of these people on the labor market. Due to than the demographic and still decreasing number of young people entering the labor market, it would seem that their situation in this market is improving. The Act on employment promotion and labor market institutions, however, still includes this category as people in a special situation on the labor market and therefore they can use a wider range of active labor market programs. Young people entering the labor market must meet the challenges related to the increasing requirements of employers in the absence or relatively low professional experience. In this context, the activities of the state aimed at programs supporting the entrance and persistence of this category of social life are important. The article reviews active forms of support dedicated to young people entering the labor market and analyzed the solutions used against the background of the situation of these people on the labor market. The research problem is therefore to answer the question whether the support methods used by public employment services towards young people eliminate basic barriers that make it difficult to enter the labor market. The research methods used are literature studies, analysis of normative documents, comparative method and analysis of existing data.Celem opracowania jest prezentacja rozwiązań w ramach aktywnej polityki rynku pracy skierowanych do osób młodych oraz ich realizacja przez publiczne służby zatrudnienia w kontekście sytuacji tych osób na rynku pracy. Ze względu na niż demograficzny oraz wciąż malejącą liczbę osób młodych wchodzących na rynek pracy wydawać by się mogło, że ich sytuacja na tym rynku poprawia się. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nadal jednak zalicza tę kategorię do osób w szczególnej sytuacji na rynku pracy i w związku z tym mogą one korzystać z szerszego wachlarza aktywnych programów rynku pracy. Osoby młode wchodzące na rynek pracy muszą bowiem sprostać wyzwaniom związanym ze zwiększającymi się wymaganiami pracodawców przy braku lub stosunkowo małym doświadczeniu zawodowym. W tym kontekście ważne są działania państwa nakierowane na programy wspierające wejście i utrzymanie się na rynku pracy tej kategorii osób. W artykule dokonano przeglądu aktywnych form wsparcia dedykowanych osobom młodym wchodzącym na rynek pracy oraz analizy stosowanych rozwiązań na tle sytuacji tych osób na rynku pracy. Problemem badawczym jest zatem odpowiedzenie sobie na pytanie, czy metody wsparcia stosowane przez publiczne służby zatrudnienia wobec osób młodych niwelują podstawowe bariery utrudniające im wejście na rynek pracy. Zastosowane metody badawcze to studia literaturowe, analiza dokumentów normatywnych, metoda porównawcza i analiza danych zastanych
Polityka energetyczna i ochrona klimatu w Unii Europejskiej w programach niemieckich partii politycznych na wybory do Parlamentu Europejskiego w 2024 roku
Get PDFThe aim of paper is to analyze the election programs for the 2024 European Parliament elections in the areas of the European Union's energy and climate protection policy of the main political parties in Germany, i.e. those represented in the 20th Bundestag: CDU and CSU, Alliance '90/The Greens, SPD, Alternative for Germany (AfD), the Left, FDP and the Sahra Wagenknecht Alliance (BSW). The author, presenting the positions and electoral demands of political parties, seeks answers to questions about the place of these two thematic areas in the election programs, references to challenges in the area of the EU energy policy and climate protection, especially the European Green Deal, and plans for slight modifications or complete changes in the EU energy policy and climate protection.Celem artykułu jest analiza programów na wybory do Parlamentu Europejskiego w 2024 r. w obszarach polityki energetycznej i ochrony klimatu Unii Europejskiej głównych partii politycznych w Niemczech, tj. reprezentowanych w Bundestagu 20. kadencji: CDU i CSU, Sojuszu 90/Zielonych, SPD, Alternatywy dla Niemiec (AfD), Lewicy, FDP i Sojuszu Sahry Wagenknecht (BSW). Autorka prezentując stanowiska i postulaty wyborcze partii politycznych poszukuje odpowiedzi na pytania o miejsce tych dwóch obszarów tematycznych w programch wyborczych, odniesienia się do wyzwań w obszarze polityki energetycznej i ochrony klimatu UE, zwłaszcza Europejskiego Zielonego Ładu, oraz plany nieznacznych modyfikacji bądź całościowych zmian w polityce energetycznej i ochrony klimatu UE
Prawne aspekty wykorzystania translatora w postępowaniu administracyjnym, którego stroną jest cudzoziemiec
Get PDFThe aim of this study is determine the appropriateness of using an electronic translator during administrative proceeding which part is foreigner. The use of modern solutions may have a positive influence for the duration of the proceeding. While maintaining standards, the translator can be classified as an auxiliary tool. The use of this solution should be thoroughly documented in the case files. Celem niniejszego opracowania jest określenie zasadności korzystania z tłumacza elektronicznego w toku postępowania administracyjnego, którego stroną jest cudzoziemiec. Wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań może mieć pozytywny wpływ na czas trwania postępowania. Przy zachowaniu standardów tłumacz elektroniczny może zostać zakwalifikowany jako narzędzie pomocnicze. Ważne jednak, aby wykorzystanie tego rozwiązania zostało dokładnie udokumentowane w aktach sprawy
Prawo konkurencji a sektor publiczny: ujęcie porównawcze praktyk antymonopolowych na przykładzie wybranych przedsiębiorstw
Get PDFThis article analyzes the complex relationship between antitrust regulations and the operations of various enterprises. The public sector often encompasses key industries, necessitating specific legal approaches to balance public objectives with competitiveness requirements. Antitrust legislation in the USA, including the Sherman Act, Clayton Act, and Federal Trade Commission Act, forms the foundation for regulatory and judicial actions aimed at protecting the competitive process. The Microsoft case illustrates how US law balances innovation with the need to prevent market dominance. In the European Union, the Gazprom case is a pivotal example of a state-owned enterprise suspected of abusing its dominant position in the gas market. Actions taken by the European Commission and the European Court of Justice reflect efforts to maintain a balance between fair competition and the interests of member states. Analyses in the article underscore the equilibrium between public interest and market competitiveness, highlighting challenges and strategies in regulating state-owned enterprises across different legal systems.Niniejszy artykuł analizuje złożone relacje między regulacjami antymonopolowymi a działalnością różnych przedsiębiorstw. Sektor publiczny obejmuje kluczowe branże gospodarki, co wymaga specyficznych podejść prawnych, aby zrównoważyć cele publiczne z wymogami konkurencyjności. Ustawodawstwo antymonopolowe w USA, w tym Sherman Act, Clayton Act oraz Federal Trade Commission Act, stanowi fundament dla działań regulacyjnych i sądowych mających na celu ochronę procesu konkurencji. Przykład Microsoftu pokazuje, jak amerykańskie prawo balansuje między innowacyjnością a koniecznością zapobiegania dominacji rynkowej. W Unii Europejskiej przypadek Gazpromu stanowi kluczowy przykład przedsiębiorstwa państwowego podejrzanego o nadużywanie swojej dominującej pozycji na rynku gazu. Kroki podjęte przez Komisję Europejską i Trybunał Sprawiedliwości UE ukazują starania wspólnoty w zachowaniu równowagi między uczciwą konkurencją a interesami państw członkowskich. Analizy podjęte w artykule wskazują na potrzebę zachowania równowagi między interesem publicznym a konkurencyjnością rynkową, ukazując wyzwania i strategie w regulacji przedsiębiorstw państwowych w różnych systemach prawnych
Recenzja książki Kariny Gamoń: Emocje i uczucia do przeżucia, wyd. bookplan.pl, Wodzisław Śląski 2024, 82 ss.
Get PDFŹródła art déco w twórczości graficznej Bogny Krasnodębskiej-Gardowskiej na przykładzie cyklu „Męka Pańska” (1926–1928)
Get PDFW 1926 roku Bogna Krasnodębska-Gardowska, warszawska graficzka, współzałożycielka Stowarzyszenia Polskich ArtystówGrafików „Ryt”, przystąpiła do pracy nad stworzeniem cyklu „Męka Pańska” w technice drzeworytu. Wysiłek trzyletniej pracyzaprezentowała na drugiej wystawie ugrupowania w 1929 roku, zwracając uwagę krytyków, którzy uznali serię 14 prac zanajwiększe wydarzenie wystawy. Wyraźne nawiązanie do sztuki ludowej poprzez typ postaci i jej strój a także uproszczenia,płaskość kształtów wypełnionych dekoracyjnym, syntetycznym ornamentem wpisały twórczość artystki do folklorystycznegonurtu polskiego art déco. Był on powiązany z dążeniem do stworzenia nowego stylu narodowego inspirowanego sztukąrodzimą, głównie ludową. Z takimi postulatami Krasnodębska-Gardowska spotkała się już jako uczennica Karola Tichego na Kursach dla Nauki Rysunków dla Nauczycieli w Warszawie (1918–1921), a później od 1923 roku jako studentka warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych w pracowni graficznej Władysława Skoczylasa. Drzeworyty z cyklu „Męka Pańska” zostały nagrodzone srebrnym medalemna Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu (1929) i Międzynarodowej Wystawie Nowoczesnej Sztuki Religijnej w Padwie (1931–1932), gdzie zauważano odrębny, narodowy charakter tych prac. Eksponowany w zaaranżowanej kaplicy wokół ołtarza Jana Szczepkowskiego, wśród witraży Aleksandra Raka i Anieli Cukierówny oraz tkanin Spółdzielni Artystów Plastyków „Ład” doskonale wpisał się w najnowsze tendencje w sztuce. Jednocześnie podarowany przez artystkę do szesnastowiecznego, kościoła w Harklowej spełnił swoją religijną funkcję wśród ludu
Mirosławie Rocheckiej (1960–2024) – In Memoriam
Get PDFSeveral years ago, when as a young doctoral student I workedin the editorial office of the journal “Litteraria Copernicana”at the Faculty of Philology, Nicolaus Copernicus University inToruń, I received for review a collection of sketches by MirosławaRochecka from the years 1999–2007, entitled Tajemnice światłai koloru. Abstrakcja i sacrum [‘The mysteries of light and colour.Abstraction and the sacred’] (2007) – a fascinating publicationon the boundary between aesthetics and metaphysics; being atthe same time a philosophical study of abstraction and a formof meditation on art, rooted in Christian spirituality.Reading this book was an incredibly moving scientific andaesthetic experience for me; it largely shaped my understandingnot only of abstraction but of art in general. On the anniversaryof Mirosława Rochecka’s death, it is worth revisiting thisparticular publication, for in my opinion, the essays collectedin the volume Tajemnice światła i koloru most fully explain theauthor’s output, her inspirations, her perspective on the meaningof artistic work, as well as reveal the deepest, spiritualfoundations of Mirosława Rochecka’s abstract painting.Kilkanaście lat temu, kiedy jako młoda doktorantka pracowałamw redakcji czasopisma „Litteraria Copernicana” na WydzialeFilologicznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, trafiłw moje ręce, do recenzji, zbiór szkiców Mirosławy Rocheckiej z lat1999–2007 zatytułowany Tajemnice światła i koloru. Abstrakcjai sacrum (2007) – fascynująca publikacja z pogranicza estetykii metafizyki; zarazem filozoficzne studium o abstrakcji, ale teżforma medytacji o sztuce zakorzeniona w duchowości chrześcijańskiej.Lektura tej książki była dla mnie niezwykle poruszającymdoświadczeniem naukowym i estetycznym; w dużej mierzeukształtowała moje rozumienie nie tylko abstrakcji, ale sztukiw ogóle. W rocznicę śmierci Mirosławy Rocheckiej wartowrócić na chwilę do tej właśnie publikacji, bowiem w moimprzekonaniu szkice zebrane w tomie Tajemnice światła i kolorunajpełniej objaśniają twórczość autorki, jej inspiracje, jejspojrzenie na sens pracy artystycznej, ale też odsłaniają najgłębsze,duchowe fundamenty abstrakcyjnego malarstwaMirosławy Rocheckiej