ISS PAS Journals
Not a member yet
2214 research outputs found
Sort by
Uwagi wstępne
No full textThe thematic block of the 14th issue of Colloquia Humanistica (2025) is entitled Commemoration of Jewish Culture, Tradition and Heritage Outside Western Europe. The Discussions. Presentations. Book Reviews section complements this subject matter, as it contains an article in which Jolanta Sujecka discusses Jewish sites of memory on the examples of Sofia, Kielce and Warsaw, Muhammad Muhammad’s paper on the perception of Jews in the Qur’an, but also Grzegorz Kwiatkowski’s text on the memory of the Jews from Pomerania, Nourit Melcer-Padon’s presentation of an Italian monograph by Benedetto Ligorio, and Katarzyna Taczyńska’s review of an anthology of Polish Yiddish women poets translated from Polish into Serbian. An article by Teresa Dobrzyńska outlines the Slavic Comparative Metrics programme, headed by Lucylla Pszczołowska, at the Polish Academy of Sciences’ Institute of Literary Research.Czternasty numer „Colloquia Humanistica” (2025) zawiera blok tematyczny zatytułowany: Commemoration of Jewish Culture, Tradition and Heritage Outside Western Europe. Dział Discussions. Book reviews. Presentations jest jego tematycznym dopełnieniem. Zawiera artykuł Jolanty Sujeckiej o żydowskich miejscach pamięci na przykładzie Sofii, Kielc i Warszawy, artykuł Muhammada Muhammada o percepcji Żydów w Koranie, ale także Memory of the Jews from Pomerania [Wspomnienia o Żydach z Pomorza] Grzegorza Kwiatkowskiego, prezentację włoskiej monografii Benedetto Ligorio (Nourit Melcer-Padon) i recenzję serbskiej antologii polskich poetek jidysz (Katarzyna Taczyńska). Artykuł Teresy Dobrzyńskiej przypomina realizowany przez Lucyllę Pszczołowską program Instytutu Badań Literackich PAN poświęcony Słowiańskiej Metryce Porównawczej
Niewidoczne dziedzictwo żydowskie w Europie Środkowo-Wschodniej: „(po)ŻYDOWSKIE… Sztetl Opatów oczami Majera Kirszenblata“. Recenzja wystawy w Muzeum Historii Żydów Polskich Polin
No full textThe review discusses the preservation of Jewish material heritage in Central-Eastern Europe using the exhibition (post)JEWISH… Shtetl Opatów Through the Eyes of Mayer Kirshenblatt, organized in 2024 at the Polin Museum of the History of Polish Jews, as a case study. The exhibition offers an in-depth exploration of the Jewish heritage in Opatów through Kirshenblatt’s paintings and contemporary curatorial research. The review presents the structure of the display and delves into details related to selected exhibits. It further examines the Authorized Heritage Discourse, a term used in critical heritage studies to describe the official mechanisms of heritage protection. The review argues that the exhibition highlights the significance of preserving material remnants of everyday Jewish life, which are often overlooked in official heritage practices that prioritize grand and monumental sites. It draws attention to the underrepresentation of Jewish heritage sites on the UNESCO World Heritage List and advocates for broader recognition and preservation efforts beyond the Holocaust narrative.Recenzja wystawy (po)ŻYDOWSKIE… Sztetl Opatów oczami Majera Kirszenblata zorganizowanej w 2024 roku w Muzeum Historii Żydów Polskich Polin służy otwarciu dyskusji na temat zachowania materialnego dziedzictwa żydowskiego w Europie Środkowo-Wschodniej. Wystawa eksploruje ten temat poprzez prezentację malarstwa Majera Kirszenblata oraz współczesne, pogłębione badania kuratorskie. Recenzja prezentuje strukturę wystawy i zagłębia się w szczegóły dotyczące wybranych eksponatów, by następnie odnieść je do usankcjonowanego dyskursu dziedzictwa, pojęcia z zakresu krytycznych studiów nad dziedzictwem opisującego mechanizmy oficjalnej opieki nad dziedzictwem. Ekspozycja dostarcza argumentów za tym, by podejmować kroki w kierunku zachowania dziedzictwa życia codziennego Żydów w regionie. To zaś jest często przeoczane w oficjalnych praktykach dziedzictwa, które przyznają priorytet ochronie monumentalnych i imponujących miejsc i obiektów. Recenzja także zwraca uwagę na niedostateczną reprezentację miejsc dziedzictwa żydowskiego na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO i postuluje szersze uznanie i działania na rzecz ochrony dziedzictwa wykraczającego poza narrację Holocaustu
Tabu w oczach polskich studentów
No full textSince 1989, the democratisation of Polish society and the accompanying changes (e.g. the shifting boundaries of privacy, “media exhibitionism”, adopting American-style openness in communication) have been intensifying the process of detabuisation. In the face of ongoing cultural and social changes, this article considers the question of what is currently subject to taboo. The issue is analysed on the basis of a survey conducted in a group of 25 female and 25 male students at Polish universities. The information collected makes it possible to identify 13 categories of modern taboo: sex, politics, family, money, mental health, religion, emotions, violence, death, romantic relationships, illness, physiology, and appearance. The article describes them in terms of the source of tabuisation and the impact of institutions that maintain their status as taboo.Postępująca od roku 1989 demokratyzacja polskiego społeczeństwa oraz towarzyszące jej zmiany (m.in. przesuwanie granic prywatności, skłonność do „medialnego ekshibicjonizmu”, wpływy amerykańskiej swobody w komunikacji) wzmagają proces detabuizacji. W obliczu postępujących przemian społeczno-kulturowych autorka stawia pytanie o to, co współcześnie podlega tabuizacji. Problem został przeanalizowany na podstawie badań ankietowych przeprowadzonych na grupie 25 studentek i 25 studentów polskich uniwersytetów. Zebrane wyniki pozwalają na wyodrębnienie 13 kategorii przedmiotów tabu – seksu, polityki, rodziny, pieniędzy, zdrowia psychicznego, religii, emocji, przemocy, śmierci, relacji romantycznych, choroby, spraw fizjologicznych oraz wyglądu – które zostały scharakteryzowane pod kątem przyczyn zaistnienia tabuizacji oraz instytucji je podtrzymujących
Zajmij się swoimi sprawami. Funkcje metafory w serbskim dyskursie przeciw wydobyciu litu
No full textFrom the perspective of Critical Metaphor Analysis, the paper examines how the topic of lithium mining and extraction is metaphorically conceptualized in the Serbian political and media discourse, particularly focusing on the ways anti-lithium activists and politicians use metaphor in the argumentation of their viewpoints. Based on a dataset collected fromvarious electronic news media in the period June–September 2024, we aim to investigate the functions of the two metaphors manifested in the anti-lithium discourse, i.e., WAR and COLONIALISM, and how they help shape attitudes against Rio Tinto’s lithium mining and extraction in the Jadar river valley in Western Serbia. Our analysis shows that these two metaphors exhibit three main functions: the persuasive one, to convince the various audiences of the seriousness of the issue and mobilize the public against the Jadar lithium-mining project; the affective one, to create a sense of urgency in the public and deepen their emotional reaction to the project; and the evaluative one, to provide a negative judgment of opponents and belittle their arguments. The third function becomes particularly evident when anti-lithium activists and politicians use the ideologically charged COLONIALISM metaphor. The paper highlights the irreplaceable role of metaphor in structuring reasoning about controversial and contentious issues.W artykule zbadano z perspektywy krytycznej analizy metafory, w jaki sposób temat wydobycia i eksploatacji litu jest metaforycznie konceptualizowany w serbskim dyskursie politycznym i medialnym, ze szczególnym uwzględnieniem tego, jak przeciwnicy wydobycia litu – aktywiści i politycy – wykorzystują metafory w argumentacji na rzecz swoich poglądów. Na podstawie zbioru danych zebranych z różnych elektronicznych mediów informacyjnych w okresie od czerwca do września 2024 roku chcemy zbadać funkcję dwóch metafor obecnych w dyskursie antylitowym, tj. WOJNA i KOLONIALIZM, oraz sposób, jak przyczyniają się one do kształtowania postaw sprzeciwu wobec wydobycia i eksploatacji litu przez firmę Rio Tinto w dolinie rzeki Jadar w zachodniej Serbii. Nasza analiza pokazuje, że te dwie metafory pełnią trzy główne funkcje: perswazyjną – mającą na celu przekonanie różnych grup odbiorców o powadze problemu oraz zmobilizowanie społeczeństwa do sprzeciwu wobec projektu wydobycia litu w regionie Jadar; afektywną – służącą wywołaniu poczucia pilności oraz pogłębieniu emocjonalnej reakcji opinii publicznej na ten projekt; oraz ewaluatywną – pozwalającą na formułowanie negatywnych ocen wobec przeciwników i deprecjonowanie ich argumentów. Trzecia funkcja staje się szczególnie widoczna, gdy przeciwnicy wydobycia litu – zarówno aktywiści, jak i politycy – posługują się ideologicznie nacechowaną metaforą KOLONIALIZMU. Artykuł podkreśla niezastąpioną rolę metafory w kształtowaniu sposobu rozumowania na temat kwestii kontrowersyjnych i spornych
Apartheid, antyfaszyzm i misja cywilizacyjna. Dyskurs antyapartheidowski w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku
No full textIn the Polish People’s Republic, antiapartheid discourse emerged after the Second World War and grew to considerable proportions. Over a period of forty years, more than twenty books and dozens of articles were published, and a number of novels and nonfiction, journalism and history books were translated. In this article, I analyse a section of the Polish antiapartheid discourse by pointing out several dominant organising patterns. Their first group consists in the depiction of apartheid as close to ‘Hitlerism’, irrational, backward, isolationist, imperialist, while the second group consists in the depiction of Black South Africans as identical to nonWhite inhabitants of the entire continent as well as ‘civilisationally younger’. I discuss both groups using the concept of antifascism. Framing antiapartheid discourse as a component of a broader cultural formation operating in the postwar period in the Eastern Bloc, as well as in Western countries and globally, allows to explain the configuration of concepts, images and positions taken by discourse actors.W PRL dyskurs antyapartheidowski wyłonił się niedługo po drugiej wojnie światowej i rozrósł do znacznych rozmiarów. W ciągu czterdziestu lat wydano ponad dwadzieścia książek oraz kilkadziesiąt artykułów, a także przetłumaczono kilka powieści i książek reporterskich, publicystycznych i historycznych. W artykule częściowo analizuję ten dyskurs, wskazując na kilka organizujących go dominant, które omawiam przy użyciu pojęcia antyfaszyzm. Ich pierwsza grupa obrazuje apartheid jako bliski „hitleryzmowi”, irracjonalny, zacofany, izolujący się, imperialistyczny. Druga grupa ukazuje czarnych mieszkańców Południowej Afryki jako tożsamych z niebiałymi mieszkańcami całego kontynentu i cywilizacyjnie „młodszych”. Ujęcie dyskursu antyapartheidowskiego jako składowej szerszej formacji kulturowej funkcjonującej w okresie powojennym w Bloku Wschodnim, a także w państwach zachodnich i globalnie pozwala wytłumaczyć konfigurację pojęć, obrazów i pozycji zajmowanych przez aktorów dyskursu.
„Ostatni Żydzi Polski” czy ostatnia lewica po polsku? Wokół książki Davida Kowalskiego „Polens letzte Juden. Herkunft und Dissidenz um 1968”
No full textIn his PhD thesis entitled Polens letzte Juden: Herkunft und Dissidenz um 1968 [Poland’s Last Jews: Descent and Dissidence around 1968], which was published in 2018, David Kowalski analyses “the relation between the milieu of descent” – in the sociological sense – and “oppositional activity”. The milieu in question refers to the students in post-war Poland who were part of the Club of the Seekers of Contradictions (Klub Poszukiwaczy Sprzeczności), among them Jan Tomasz Gross and Adam Michnik as its co-founders, the author’s parents, Irena Grudzińska Gross and others. Members of the club met at the beginning of the 1960s on a regular basis to discuss books and organize political debates. For the author, the category of milieu is key to understanding the question of why many students of Jewish origin were engaged in the protest movement of 1968 in Poland. The students’ political activity points to “the last revolt of Jewish hope in communism”, as stated in the conclusion of the book. Kowalski’s work is based on archival sources from the Central Archives of Modern Records in Warsaw (Archiwum Akt Nowych) and the archives of the Institute of National Remembrance in Warsaw (Instytut Pamięci Narodowej) as well as on twenty interviews with dissidents. The author also conducted interviews with his parents (23 December 2014). He spoke to all people involved once, except Jan Tomasz Gross, whom he interviewed twice, and Irena Grudzińska-Gross, whom he interviewed on three occasions (in June 2010, on 30 September 2012 and on 11 September 2014). To understand how the author has reached his conclusions, I examine his argument through an analytical framework that I have adopted from my dissertation advisor Ingrid Gilcher-Holtey, who specializes in 1968. This analytical method requires reconstruction of the author’s argumentation, followed by its deconstruction.W pracy doktorskiej pt. Polens letzte Juden. Herkunft und Dissidenz um 1968 [Ostatni Żydzi Polski. Pochodzenie i postawa dysydencka związane z rokiem 1968], która ukazała się w 2018 roku, jej autor David Kowalski analizuje „związek między środowiskiem pochodzenia” – w sensie socjologicznym – „i działalnością opozycyjną”. O jakie środowisko chodzi? O żyjących w powojennej Polsce studentów, którzy byli członkami i członkiniami Klubu Poszukiwaczy Sprzeczności, w tym Jana Tomasza Grossa i Adama Michnika jako współzałożycieli tego klubu, o rodziców autora książki, o Irenę Grudzińską-Gross oraz innych. Od początku lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku członkowie Klubu spotykali się regularnie na dyskusjach i debatach politycznych. Kategoria „środowiska” jest dla Kowalskiego kluczem do odpowiedzi na pytanie, dlaczego w ruch protestu ‘68 roku w Polsce zaangażowało się wyjątkowo wielu studentów żydowskiego pochodzenia. W konkluzji książki czytamy, że polityczna aktywność studentów wskazuje na „ostatni zryw żydowskiej nadziei na komunizm”. Praca Kowalskiego opiera się na źródłach archiwalnych (zbiorach Instytutu Pamięci Narodowej i Archiwum Akt Nowych) oraz na dwudziestu rozmowach z dysydentami ‘68 roku. Autor przeprowadził też rozmowę ze swoimi rodzicami (23 grudnia 2014 roku). Z większością wymienionych rozmawiał raz, tylko z Janem Grossem dwa razy, a z Ireną Grudzińską-Gross – trzy razy (w czerwcu 2010 roku, 30 września 2012 roku i 11 września 2014 roku). Aby zrozumieć, jak autor doszedł do sformułowanych przez siebie konkluzji, przedstawię analizę jego tekstu przeprowadzoną za pomocą instrumentarium analitycznego, którego nauczyłam się od Ingrid Gilcher-Holtey, promotorki mojego doktoratu i badaczki roku 1968. Jak twierdzi Gilcher-Holtey, rekonstrukcja zdarzeń powinna poprzedzać ich dekonstrukcję – taką też perspektywę przyjmuję w tym artykule
Zachowując pamięć o żydowskiej przeszłości Europy Wschodniej poprzez krajobrazy: Zuzanna Ginczanka i kontekst ukraińskiego „miasteczka”
No full textThe author examines the relationships between a poet, geography and local memory in the case of the iconic Polish poet of Jewish descent, Zuzanna Ginczanka (1917–1944), and her native region, today’s Rivne Oblast in Ukraine. The geography of Zuzanna’s life encompasses the Ukrainian cities of Kyiv where she was born, Rivne and surroundings where she grew up, and Lviv where she hid from the Nazis, as well as the Polish cities of Warsaw where she studied and Kraków where she died at the hands of the Gestapo in 1944. Poised between the real and the imagined as well as the private and the cultural, the article proposes to focus on the locality of Rivne and its understudied importance for Ginczanka’s work. Through the lens of her poetic concept of the “Little City,” the article looks at the connection between the real cityscapes and their imaginary portrayal offered by Ginczanka’s poetry, in order to analyze the correlation between her image of the “Little City” and the modern idea of Rivne. By introducing a term “memory agent”, the author explores how poetry and the poet’s personality may inform and affect local memory of Jewish heritage and the Holocaust and, at the same time, the present city’s self-perception. The paper argues that the rediscovery of the histories of non-Ukrainian personalities who were once connected to places in Ukraine will enrich these communities’ historical and cultural understanding, strengthening their sustainability and resilience amid the ongoing Russo-Ukrainian war and the struggle against post-Soviet colonial and totalitarian trauma.Artykuł przedstawia związki między poezją, geografią a pamięcią lokalną na przykładzie kultowej polskiej poetki żydowskiego pochodzenia Zuzanny Ginczanki (1917–1945) i jej rodzinnego regionu – współczesnego obwodu rówieńskiego w Ukrainie. Geografia życia Ginczanki obejmuje ukraińskie miasta: Kijów, gdzie się urodziła; Równe i jego okolice, gdzie dorastała; Lwów, gdzie ukrywała się przed nazistami, a także polskie miasta: Warszawę, gdzie studiowała, i Kraków – miejsce jej śmierci w murach gestapo w 1944 roku. Artykuł, balansując między tym, co realne i wyobrażone, prywatne i kulturowe, koncentruje się na mieście Równe i jego znaczeniu (niewystarczająco zbadanym) w twórczości Ginczanki. Odwołując się do poetyckiej koncepcji „miasteczka”, autorka analizuje związek między rzeczywistymi pejzażami miejskimi a ich odwzorowaniem w poezji poetki oraz to, jak jej obraz „miasteczka” koreluje ze współczesnym postrzeganiem Równego. Wprowadzając pojęcie „agentki pamięci” / „agenta pamięci”, autorka bada, w jaki sposób osobowość i twórczość Ginczanki mogą wpływać i kształtować lokalną pamięć o dziedzictwie żydowskim i Holokauście, a także na współczesne postrzeganie miasta. Artykuł dowodzi, że ponowne odkrywanie historii znanych postaci nieukraińskiego pochodzenia, których życie było związane z ukraińską przestrzenią i pamięcią lokalną, wzbogaca historyczną i obywatelską świadomość lokalnych społeczności. Ma to kluczowe znaczenie dla ich trwałości i odporności w kontekście przedłużającej się wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz walki z postradziecką traumą kolonialną i totalitarną.
Sieci wspólnych interesów we wczesnej nowożytności: Recenzja książki: Benedetto Ligorio, „L’interesse comune nel Rinascimento: I network dei sefarditi della Repubblica di Ragusa tra Italia e Balcani”, Editori Riuniti Univ. Press (15 November 2024), pp. 218. ISBN-10: 8835982294; ISBN-13: 978-8835982296 (Paperback)
No full textBenedetto Ligorio’s book delves into the role of Sephardic Jews in the Republic of Ragusa during the 16th century as key players in international trade. Drawing on social network analysis and quantitative archival data, Ligorio examines the Jews’ commercial activities and demonstrates they were integral to Ragusa’s thriving economy, connecting Venice, Ancona, and Ottoman-controlled regions. He compares the establishment of the ghetto in Ragusa in 1546 with those in Venice and Rome, and highlights the pragmatism of Ragusa’s government in allowing its Jewish merchants to continue their commercial activities despite imposed restrictions. Ligorio sheds light on the fluctuating size of the Jewish community, and the eventual concentration of their economic activities in merchant roles after the 1571 decree. Ligorio’s work contributes significantly to the understanding of the Jewish diaspora in the Early Modern Mediterranean, opening avenues for further research into the socioeconomic dynamics of the vibrant Ragusan community and beyond.Tematem książki Benedetto Ligorio są Żydzi sefardyjscy w Republice Raguzy w XVI w. oraz ich rola jako kluczowych graczy w handlu międzynarodowym. W oparciu o analizę ilościową materiałów archiwalnych Ligorio bada działalność handlową Żydów i pokazuje, że stanowili oni nierozerwalną część kwitnącej gospodarki Republiki Raguzy, łącząc ją z Wenecją, Ankoną oraz terenami pod panowaniem osmańskim. Ligorio porównuje utworzenie getta w Raguzie w 1546 r. z powstaniem gett w Wenecji i Rzymie, kładąc nacisk na pragmatyczne podejście władz Raguzy, które pozwoliły swoim żydowskim poddanym na dalszy udział w handlu pomimo narzuconych na nich ograniczeń. Ligorio rzuca światło na zmiany demograficzne zachodzące w społeczności żydowskiej i na to, że ostatecznie w wyniku dekretu z 1571 r. działalność gospodarcza Żydów ograniczona została do handlu. Badania Ligorio wnoszą znaczący wkład w zrozumienie funkcjonowania żydowskiej diaspory epoki wczesnonowożytnej, otwierając jednocześnie nowe perspektywy dalszych badań nad dynamiką społeczno-gospodarczą Raguzy i nie tylko
Od świetności do upadku. Sto lat od „Mniejszości niemieckiej w Czechosłowacji” Wacława Junoszy (1929) do współczesności
No full textThis paper offers a critical reflection on the article “Mniejszość niemiecka w Czechosłowacji” [The German Minority in Czechoslovakia] by Wacław Junosza, published in Sprawy Narodowościowe in 1929. The article under discussion provides an overview of civic associations of the German-speaking minority in the interwar First Czechoslovak Republic. The present study deepens this perspective by looking at contemporaneous reflections on ethnic relations and current academic research on this period of Czechoslovak history. Referring to examples from the spheres of education and industry, which are covered by Junosza, the author examines the possibilities and limits of the coexistence of national groups in Czechoslovakia. The present work focuses on periods both before and after the 1920s: it shows how clear national categories used by Junosza were created, and how inequalities and struggles between these invented national categories led to the fall of multinational Czechoslovakia.Niniejsza praca jest krytycznym spojrzeniem na artykuł Wacława Junoszy Mniejszość niemiecka w Czechosłowacji, opublikowany w „Sprawach Narodowościowych” w 1929 roku. Zaprezentowano w nim przegląd organizacji społecznych mniejszości niemieckojęzycznej w międzywojennej Pierwszej Republice Czechosłowackiej. Autorka niniejszego artykułu pogłębia tę perspektywę o ówczesne refleksje na temat stosunków etnicznych oraz o aktualne badania naukowe dotyczące wspomnianego okresu czechosłowackiej historii. Na przykładach z dziedziny edukacji i przemysłu, którymi zajmuje się Junosza, autorka omawia możliwości i ograniczenia dotyczące współistnienia grup narodowych w Czechosłowacji. Niniejsza praca koncentruje się zarówno na okresie sprzed 1920 roku, jak i na czasach późniejszych. Pokazuje, w jaki sposób powstały jasne kategorie narodowe używane przez Junoszę, a także w jaki sposób nierówności i walki między wyobrażonymi kategoriami narodowymi doprowadziły do upadku wielonarodowej Czechosłowacji
O warsztacie leksykograficznym Johannesa Reuchlina
No full textOn the Lexicographic Workshop of Johannes Reuchlin
The work of Johannes Reuchlin Vocabularius breviloquus is an important milestone in the history of lexicography. Frequently reissued, it stimulated readers to contemplate the relationships between the Latin and national languages. This is evidenced by copies with Czech or German glosses; one of the copies of the dictionary belonged to Bartholomeus de Bydgostia, who added Polish glosses to some entries – this is how the work containing the most Polish words of that time was created. So far, Reuchlin’s Vocabularius has not attracted significant attention from Polish linguists, although examining this source could yield new insights into Bartholomeus himself, the significance of his achievements, his working methods, as well as the quality of the Polish language and its equivalence. The aim of this study is to provide an initial exploration of the Vocabularius, namely, to present general information about this work, situate it within the tradition of lexicography, and showcase the dictionary itself, its content and the nature of its lexical layer (on selected examples).
O warsztacie leksykograficznym Johannesa Reuchlina
Dzieło Johannesa Reuchlina Vocabularius breviloquus stanowi ważne ogniwo w dziejach leksykografii. Wielokrotnie wznawiane, pobudzało czytelników do rozważań nad relacjami między łaciną a językami narodowymi. Świadczą o tym egzemplarze z glosami czeskimi czy niemieckimi; jeden z egzemplarzy dzieła był własnością Bartłomieja z Bydgoszczy, który dodał do niektórych haseł polskie glosy – tak powstało najobszerniejsze świadectwo zasobów leksykalnych ówczesnej polszczyzny. Vocabularius Reuchlina nie cieszył się dotychczas szczególnym zainteresowaniem polskich językoznawców, choć zbadanie tego źródła może przynieść nowe wnioski na temat samego Bartłomieja, rangi jego dokonań, sposobu pracy czy też jakości polszczyzny i ekwiwalencji. Celem niniejszego opracowania jest wstępne rozpoznanie Vocabulariusa, mianowicie: przedstawienie ogólnych informacji o tym dziele, umiejscowienie go na tle tradycji leksykograficznej, zaprezentowanie samego słownika, jego zawartości i charakteru warstwy leksykalnej (na wybranych przykładach)