Cumhuriyet Ä°lahiyat Dergisi - Cumhuriyet Theology Journal
Not a member yet
57 research outputs found
Sort by
Ninian Smart ve Din Fenomenolojisi (Doktora Özeti)
No full textModern dönemin önemli dinbilimcilerinden birisi olarak kabul edilen Ninian Smart’ın DinFenomenolojisi’nin parametrelerini ortaya koymak tezin temel amacıdır. Bubağlamda özellikle Smart’ın eserlerine müracat edilerek Din Fenomenolojisianlayışı ortaya konulmaya gayret edilmiştir. Tez giriş, üç bölüm ve sonuçtanoluşmaktadır. Giriş kısmında konunun önemi, amacı,sınırları, kullanılan metot ve kaynaklar ele alınmışıtr.Birinci bölümde; genel anlamda DinFenomenolojisi’nin ortaya çıkışı ve temel özellikleri, belli başlı dinfenomenologlarının ortaya koyduğu temel kavramlar ve Din Fenomenolojisi’ninbilimsel konumu ile ona yönelik temel eleştirilere yer verilmiştir. İkincibölümde; Smart’ın hayatı,ilmi kişiliği ve eserleri ele alındıktan sonra fenomenolojiyi nasıluyguladığı üzerinde durulmuştur. Bu doğrultuda onun dini/dinleri fenomenolojikolarak tanımlama ve inceleme yaklaşımı olan yedi boyutlu din modeli ve bumodele dayanarak din/dinlerle ilgili yaptığı fenomenolojik incelemeler ortayakonulmaya çalışılmıştır. Bölüm sonunda özellikle yedi boyutlu din modelineyönelik değerlendirmelere yer verilmiştir.Üçüncübölümde; Smart’ın Din Fenomenolojisi yöntemi ve din fenomenologlarına yönelikeleştirileri üzerinde durulmuştur. Smart’a göre din fenomenolojisinin anlamı vegörevi ele alındıktan sonra fenomenolojik anlayışının başlıca özellikleri veDin Fenomenolojisi’nde kullandığı kavramlar ve yöntemler incelenmiştir. AyrıcaGerardus van der Leeuw, Rudolf Otto, Joachim Wach, Mircea Eliade ve WilfredCantwell Smith gibi din fenomenologlarına yönelik temel eleştirileri elealınmıştır. Bölüm sonunda ise Smart’ın fenomenolojik anlayışına yönelikdeğerlendirmelere yer verilmiştir.Sonuçbölümünde; ortaya konulan temel varsayımlar çerçevesinde Smart’ın DinFenomenolojisi anlayışının genel anlamda Dinler Tarihi ve Din Fenomenolojisialanına katkıları ve önemi deskriptif bir şekilde belirtilmeye çalışılmıştır
Avrupa Okullarında Dini Simgelerin Yasallığı
No full text1959 yılında AvrupaKonseyine bağlı olarak kurulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa İnsanHakları Sözleşmesi ve diğer protokollerle belirlenmiş temel haklar kapsamındabirey, tüzel kişilik ve devletlerarasındaki sorunları çözümleyen yargımerciidir. Tarihsel olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, düşünce, vicdan vedin özgürlüğü kapsamında değerlendirilen çeşitli kararlar almıştır. Mahkeme sözkonusu kararlarında ve özellikle nelerin dini simge kapsamındadeğerlendirilebileceğini laik bir bakış açısıyla tanımlamaktadır. Mahkeme, birtaraftan dini inanca sahip olma hakkını tasdik etmekte, bir taraftan da buhakkı kamusal alanda inancı beyan etme hakkı olarak nitelemektedir. Bu çalışmada,son yıllarda Avrupa kamu okullarında giderek artan dini simgeciliğe karşı yürütülenyerel ve yasakçı yasal girişimlere odaklanılmakta ve söz konusu girişimlerindoğası ve kapsamı incelenmektedir. Bununla birlikte, Avrupa eğitimsistemlerinde dinin yeri ve sosyal sistem içinde “kilise – devlet ilişkisi” bumakalenin çalışma konusudur. Bu çalışma, mahkemelerin kararlarını, dini inançve geleneklerin kamusal alanda özgürce beyan edilmesi yönünde şekillendirmelerigerekliliğini de belirlemektedir
Kutlu, Sönmez. Selefiliğin Fikrî Arkaplanı: İslam Düşüncesinde İlk Gelenekçiler. Ankara: Otto Yayınları, 2016.
No full textKutlu, Sönmez. Selefiliğin Fikrî Arkaplanı: İslam Düşüncesinde İlk Gelenekçiler. Ankara: Otto Yayınları, 2016.Kutlu, Sönmez. Selefiliğin Fikrî Arkaplanı: İslam Düşüncesinde İlk Gelenekçiler. Ankara: Otto Yayınları, 2016
Söylev, Ömer Faruk. “Türkiye’de Dini Danışma ve Rehberlik: Alanları, İmkanları ve Yöntemleri: Diyanet İşleri Başkanlığı Örneği”. Doktora tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa 2014.
No full textIn this study, religious counseling and guidance services in our country, applications, opportunities and methods were examined in terms of the psychology of religion. Including the theoretical framework and survey application, this study basically consists of two parts, the mental state of people under threat, religious services focuses on the issues of how to provide assistance.The theoretical part consists of two parts, the first conceptual framework of religious counseling and guidance, including approaches have been devised in pastoral psychology. Religious counseling and guidance classic religious knowledge transfer rather than religious knowledge transfer the therapeutic process or psychological help is about. Therefore, religious counseling and guidance in this section, within the framework of the relationship between psychological counseling and guidance, psychological and religious foundations are emphasized. The theoretical part in the second part, Turkey\u27s religious guidance and counseling relationship is necessary fields, religious counseling and guidance relationships provide paths (opportunities) and problem solving that will help approaches, techniques and methods are discussed.A field study in the application part of the work of clergy religious counseling and guidance on how a pattern of relationships which have been examined. For this purpose, The Presidency of Religious Affairs Personnel providing religious counseling and guidance services, Personal Information Form, Innovative Attitude Scale, Religious Counseling and Guidance, and Maslach Burnout Inventory Attitude Scale was administered survey from. According to the findings obtained in the study, participated in the survey of religious officials of the differences in the degree of significance have been identified where relationship and interaction. At the end of the statistical analysis supported research has been observed that the majority of hypotheses predicted.Bu çalışmada dini danışma ve rehberlik hizmetlerinin ülkemizdeki uygulama alanları, imkânları ve yöntemleri din psikolojisi açısından incelenmiştir. Teorik çerçeve ve anket uygulaması olmak üzere temelde iki bölümden oluşan bu araştırma, insanın tehdit altındaki ruhsal durumuna, din hizmetlerinin nasıl destek sağlaması gerektiği hususuna odaklanmaktadır.İki bölümden oluşan teorik bölümde ilk olarak dini danışma ve rehberliğin kavramsal çerçevesi, pastoral psikoloji yaklaşımları dâhil edilerek oluşturulmuştur. Dini danışma ve rehberlik, klasik dini bilgi aktarımından daha çok dini bilginin terapötik aktarımı ya da psikolojik yardım süreci ile ilgilidir. Bu nedenle bu bölümde dini danışma ve rehberliğin, psikolojik danışma ve rehberlik ile ilişkisi çerçevesinde, psikolojik ve dini temelleri üzerinde durulmuştur. Teorik kısmın ikinci bölümünde, Türkiye’de dini danışma ve rehberlik ilişkilerinin gerekli olduğu alanlar, dini danışma ve rehberlik ilişkilerini sağlama yolları (imkânlar) ve sorunların çözümüne yardımcı olacak yaklaşımlar, teknik ve yöntemler ele alınmıştır.Bir alan araştırması olan çalışmanın uygulama bölümünde ise din görevlilerinin dini danışma ve rehberlik ilişkilerinin nasıl bir örüntü gösterdiği incelenmiştir. Bu amaçla Diyanet İşleri Başkanlığı’nda dini danışma ve rehberlik hizmeti veren personele, Kişisel Bilgi Formu, İnovatif Tutum Ölçeği, Dini Danışma ve Rehberlik Tutum Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği’nden oluşan anket uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, araştırmaya katılan din görevlileri arasında anlamlılık derecesinde farklılıkların, ilişki ve etkileşimin bulunduğu tespit edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonunda araştırmada öngörülen hipotezlerin büyük çoğunluğunun desteklendiği gözlenmiştir
Badeen, Edward. Sunnitische Theologie in Osmanischer Zeit [Osmanlı Döneminde Ehl-i Sünnet Kelamı]. Würzburg: Ergon Verlag, 2008.
No full textBadeen, Ulrich Rudolph’un “Al-Māturīdī und die sunnitische Theologie in Samarkand”(Mâturîdî ve Semerkant’ta Ehl-i Sünnet Kelamı) adlı eserinde kendisinin ele aldığı risalelerden bahsettiğini ve onlara bir başka açıdan temas ettiğini zikretmektedir (s. 6). Eserin yazılış amacının Eş’arilik ve Maturdilik arasındaki farkları ortaya koyan eserlerin bir listesini vermekten daha ziyade bu farkları ele alan ancak şu ana kadar sadece el yazması halinde bulunan yedi eseri incelemek olduğunu bildirmektedir (s. 7). Badeen, kitabının 2. kısmını zikredilen yedi eserden ilkinin yazarı olan Taceddin es-Subkî’nin hayatı ve eserlerine ve özellikle de en-Nuniyye’sine ayırmıştır (s. 10-19)...Badeen, Edward. Sunnitische Theologie in Osmanischer Zeit [Osmanlı Döneminde Ehl-i Sünnet Kelamı]. Würzburg: Ergon Verlag, 2008
The Chicago Manual of Style
No full textİlahiyat Temel Alanı Akademik Yazım Kılavuzu, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi için “The Chicago Manual of Style” atıf ve referans sistemine uygun olarak hazırlandı. İmlâ esasları hususunda ise Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nin ilk cildinde yer alan yazım kurallarından istifade edildi. Bu kılavuzda, akademik bir yazı hazırlanırken dikkat edilmesi gerekli şekilsel özellikler örnekler ile açıklanmaya çalışıldı.The Chicago Manual of Styl
Usûlî Kıyasın Bilgi ve Amel Değeri
No full textABSTRACT: The value of knowledge and deeds of the methodology of the reasoning defined such as “due to they have a common effective cause (ʿilla), the provision of principle (aṣl) is given to the branch (farʿ)” has been the subject of debate from the first period. That is, on the one hand there are some who reject the method of analogical reasoning by saying that although the authority of legislation belongs to Shāri’only, this method is to make legislation in the religion and that its value in knowledge is condemned as conjecture by the injunction (naṣṣ). They also put forward some arguments as well. However, on the other hand the majority accepts the method of reasoning as an essential and sharʿī (religious) argument. This study will not compare the opinions of those who reject qiyās and that of those who approve it. By means of religious and rational evidences this study will deal with that the method of analogical reasoning is not a rational effort simply, that the knowledge gained by it is not a conjecture criticised by the injunctions, that it is the highest ranking conjecture based on the proof, and that it is sufficient to practice in the field of law. After a general frame is drawn about qiyās, this article has been limited with the place of qiyās in the hierarchy of evidence and its value concerning knowledge and practice. This article wants to clarify the discussions related to the value of knowledge and deeds of the methodology of the reasoning.SUMMARY: The value of knowledge and deeds of the methodology of the reasoning defined such as “due to they have common effective cause, the provision of principle is given to the branch” has been the subject of debate from the first period. In spite of some Muʿtazila and Ẓāhiriya who reject the reasoning by claiming that it expresses conjecture and a deed cannot be based on conjecture, the majority of jurists (fuqahā) use the method of reasoning and see it within the hierarchy of evidence. This indicates the value of the analogical reasoning for the fuqahā.Location of the method of reasoning in the hierarchy of evidence changes according to the meaning ascribed to the concept of “evidence”. But this change does not devalue the reasoning in terms of knowledge and practice because scholars (ʿulamā’) by using the concept of evidence with a broad meaning covering conjectural knowledge have regarded the reasoning as independent evidence and have said that it is an individual principal proof separated from the first three principal proofs. On the other hand, some scholars by using the concept of evidence with narrow sense covering certain knowledge only have regarded the reasoning as independent evidence while others have counted it among the methods of inference (istinbāṭ). But both groups have approved that the reasoning expresses conjecture because the foremost factor in the reasoning is the assumption of mujtahid. Therefore, it is unavoidable that the knowledge gained by the reasoning expresses conjecture. But this conjecture is not a haphazard one. The most obvious indicator of this is that the reasoning is not independent evidence from the injunction (naṣṣ). The one, who applies analogical reasoning, does neither invent a rule, nor does he give a new judgment. He just applies the provision of principle to the branch since he sees the similarity legitimating the reasoning. The reasoning is not alternative evidence to the injunction (naṣṣ) because the reasoning (qiyās) is not accepted where the injunction is present. The conditions as well asserted on the conformity between the feature determined as an effective cause (ʿilla) and the general framework of the religion prove that qiyās is not a random reasoning.Scholars, who have regarded the value of knowledge of the judgements gained by the methods of inference (istinbāṭ) as conjecture, have not always seen the conjecture at the same level and have approved that conjectural meaning comes close to certain meaning as soon as indications increase. In this regard, they have developed even some criteria. For example, Bāqillānī has divided the value of knowledge of the judgement gained by inference (istinbāṭ) depending on whether inference has based on a specific principle or not. He, also, has indicated that the value of knowledge of inference not based on a specific principle is conjecture (ẓann) and that the value of knowledge of inference based on a specific principle is “ẓann al-ghālib” (conjecture close to certainty). Bāqillānī has stated the analogical reasoning as an example of this. In this context, jurists have considered the value of knowledge of the reasoning to be the highest degree of “ẓann” by using some terms such as of ra’y al-ghālib, ẓann al-akbar, and ẓann al-ghālib. Even in Islamic law, this ẓann, in some cases, has been included in the conception of certainty (yaqīn). For example Ali Haydar, the commentator of Majalla, has described yaqīn such as that it is to know the existence or non-existence of something with certainty or with ẓann al-ghālib. Eventually, while the probable knowledge has not been accepted as a proof in principle in Kalām theology, “ʿilm al-ghālib al-ẓann” has been accepted as a method of ijtihād in the methodology of Islamic jurisprudence. It is especially emphasized that to act by the conjectural knowledge is necessary. Then, if mujtahids were content with certain knowledge only in judicial matters, ijtihād would not be mentioned and connection of the jurisprudence with life would have been broken.Scholars have brought evidences from the Qur’ān and Sunnah of the Prophet about necessity of acting by conjectural knowledge. Scholars, alongside with the verses of the Qur’ān (al-Baqarah/230; al-Mumtahinah/60; and Yūsuf/81) have provided the case in which the Prophet adjudges through conjectural knowledge between two claimants. The Prophet said that let no one perform prayer until arriving in Banī Kurayza, and Companions of the Prophet deduced from the Prophet’s statement two different results. According to scholars, this is also evidence because the Prophet approved those who deduce different results through adjudging basing on conjectural knowledge. Thus we can say that when a mujtahid deduces different results from the same qiyās, it does not make an act based on these results problematic. Moreover, the consensus of Companions has been given as evidence in the matter of acting by conjectural knowledge.Scholars have brought many rational evidences regarding acting by conjectural knowledge. In this direction, they have compared qiyās to khabar al-wāḥid. According to them, if khabar al-wāḥid whose the value of knowledge is not certain, is sufficient for a judicial rule, the conjectural knowledge gained by qiyās is likewise sufficient for it. Scholar again have compared qiyās to that the explained word (lafẓ muavval), though has the properties of mistake and probability, requires to act and that the general word (lafẓ ʿumūm) which assigned for once is accepted as sufficient for act. Moreover, a kind of the method of “taḥqīq al-manāt” accepted unanimously shows that the conjectural knowledge is evidence.Finally, on the basis of the comments of “muhattie and musavvibe”, it can be demonstrated that to act with the conjectural knowledge gained by qiyās is necessary because according to both comments, even though there are not Shāriʿs explicit address about the rule gained by qiyās, it is accepted that there are his address by the way of signification. A mujtahid is responsible to reach this rule. Due to mujtahid reaches this result by making an effort to understand the divine will, it has the religious (sharʿī) quality as a result. For this reason, qiyās has been accepted as the fourth proof, and acting through this gained rule has been considered necessary.“Ortak bir illete sahip olmaları nedeniyle, aslın hükmünün fer‘e verilmesidir" şeklinde tanımlanan usûlî kıyasın bilgi ve amel değeri, ilk dönemden itibaren tartışma konusu olmuştur. Şöyle ki; hüküm verme yetkisi sadece Şar‘î’e ait olduğu halde usûlî kıyasın dinde hüküm verme anlamına geldiği ve bilgi değerinin de nasslarca yerilmiş zan olduğu gibi bazı argümanlar ileri sürerek usûlî kıyası reddedenler olsa da, çoğunluk tarafından usûlî kıyas aslî ve şer‘î delil olarak kabul edilmiş ve elde edilen bu hüküm ile amel edilmesi gerekli görülmüştür. Bu çalışma, usûlî kıyası kabul eden ve etmeyenlerin görüşlerini mukayese etmenin ötesinde, usûlî kıyasın salt aklî bir çaba olmadığını, kendisi ile ulaşılan bilginin naslarda yerilen zan olmayıp aksine delile dayalı zannın en üst derecesi olduğunu ve bunun da furû fıkıhta amel için yeterli olduğunu naklî ve aklî deliller ile ele alan bir çalışmadır. Kıyasla ilgili genel bir çerçeve çizildikten sonra, usûlî kıyas ve deliller hiyerarşisindeki yeri ve kıyasın bilgi ve amelî değeri ile sınırlandırılan bu makale ile usûlî kıyasın bilgi ve amel değeri konusundaki tartışmalara açıklık getirilmek istenmektedir
Gombeyaz, Kadir. “Heresiological Classifications in Islamic Literature”. Ph.D. Dissertation, Uludag University, Graduate School of Social Sciences, Bursa 2015.
No full textİslam literatüründe gerek akademik merakın bir sonucu olarak gerekse de belli bir fikrî ve mezhebî kimlik açısından tenkît gayesi ile İslam toplumu içerisinde ortaya çıkan itikâdî fırkaları ve görüşleri biraraya getirme ve belli şekilde tasnif etme faaliyeti erken dönemlerden itibaren Müslüman âlimlerin ilgi duyduğu uğraşlardan biri olmuştur. Özellikle İslam ümmetinin 73 fırkaya bölüneceğini ifade eden hadisin referans alınmasıyla bu tasnifler daha sistematik ve şematik bir şekle bürünmüştür. Fırka tasnifleri gerek kullandıkları fırak malzemesi, gerekse de fırkaları tasnif ederken takip ettikleri metot ve usul bakımından birbirinden çoğu zaman farklılaşan girişimlerdir. Bu da aralarındaki kaynaklık ilişkisi, benzerlikler ve farklılıklardan hareketle belli geleneklerin varlığına dair tespit ve öneriler yapılmasını mümkün kılmaktadır.Hususen İslam’ın ilk yedi asrında vücuda getirilen ve farklı türde eserler içerisinde karşımıza çıkan fırka tasniflerini inceleyen bu çalışma fırkaları tasnif etme faaliyetinin mahiyetini ve tarihsel gelişim çizgisini tespit etmeye çalışmakta, tasnifleri takip edilen metot, kapsam, üslup ve biçim bakımından kendi içinde kategorize ederek fırka tasniflerine dair bütüncül bir tasvir ortaya koymaya çalışmaktadır. Ayrıca ulaşabildiği fırka tasniflerini metodu, biçimi, muhtevası gibi yönlerden analiz ederek ve aralarında mukayeseler yaparak fırka tasnif gelenekleri önermektedir. Gathering information about theological Islamic dissidents/sects and classifying and listing them in various ways as a literary genre in Islamic literature has been of interest to Muslim scholars as a result of scholarly curiosity or in the aim of criticizing and refuting their ideas from a certain ideological and theological point of view. After especially taking the ḥadīth saying that the Muslim community will divide into 73 sects as a main reference, heresiological classifications or lists became more systematic and schematic. These heresiological classifications or lists are in fact mostly different attempts in terms of material, method and style. This enables to determine and offer possible traditions of classifying and listing sects based on the similarities, differences and connections among them.This dissertation that examines heresiological classifications and lists that emerged in particularly seven centuries after the hijra and appeared in books of various literary genres tries to identify their characteristics and historical development, and categories them according to their methods, scopes, styles and contents in order to reach a holistic understanding. Also it offers possible traditions for heresiological classifications or lists after analysing and comparing the available ones