DSpace@ATÜ (Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Universiti)
Not a member yet
3463 research outputs found
Sort by
Odaklanmayla ilgili EEG kayıtlarından örnek seçimi
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim DalıEmbargoed Access: 04.07.2027 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Traditional approaches to improving EEG classification performance have predominantly focused on feature selection techniques. However, alongside selecting appropriate features, the presence of relevant samples within the dataset plays an equally critical role in boosting classification success. This thesis proposes a novel approach for sample selection from EEG data. To facilitate a robust evaluation of the proposed method, a task-specific EEG dataset was constructed, and the performance of the developed sample selection algorithm was systematically assessed within this framework. EEG dataset was collected from 20 healthy university students and graduates (15 males, 5 females) residing in Adana and Hatay, Turkey. Following data collection, a Continuous Wavelet Transform (CWT) analysis was performed, resulting in two sets of data: Feature-Data (FD) and Task-Engagement-Index (TEI) data, which were subsequently used for classification. To apply sample selection to the dataset, we employed the newly proposed Relief-based Sample Selection (RbSS) algorithm. Primarily, k-Nearest Neighbor (kNN) classification on the raw Feature-Data (FD) without sample selection achieved an accuracy rate of 79.20%. Applying the RbSS algorithm to the FD data demonstrably increased classification accuracy to 79.74%. To improve the classification of Feature-Data (FD), a subsequent sample selection study focused on using TEI data. This two-stage approach involved an initial selection of samples based on the TEI data, followed by the selection of corresponding FD samples based on the index values of the selected TEI data samples. This strategy, incorporating TEI data, yielded a higher classification accuracy of 80.26%.EEG sınıflandırma performansını artırma yönündeki geleneksel yaklaşımlar, genellikle öznitelik seçim yöntemleri üzerine odaklanmıştır. Ancak, uygun öznitelikleri seçmenin yanı sıra, verisetindeki görevle ilgili örneklerin varlığı da sınıflandırma başarısını artırmada kritik bir rol oynar. Bu tez çalışmasında, EEG verilerinden örnek seçimine yönelik yeni bir yaklaşım önerilmektedir. Çalışma kapsamında, sınıflandırma sürecini desteklemek amacıyla görev odaklı bir veri seti oluşturulmuş ve geliştirilen örnek seçimi algoritmasının performansı bu veri seti üzerinde değerlendirilmiştir. EEG kayıtları, Adana ve Hatay'da ikamet eden 20 sağlıklı üniversite öğrencisinden ve mezunlarından (15 erkek, 5 kadın) toplanmıştır. EEG verilerine Sürekli Dalgacık Dönüşümü (CWT) uygulanarak Öznitelik Verileri (ÖV) ve Görev Katılım Endeksi (TEI) verileri olmak üzere iki farklı veri seti elde edilmiştir. ÖV veri setinden örnek seçimi yapmak için, yeni önerilen Relief-Tabanlı Örnek Seçimi (RTÖS) algoritması kullanılmıştır. Öncelikle, örnek seçimi olmadan ham Öznitelik Verilerine uygulanan k-en yakın komşu yöntemi ile sınıflandırma doğruluğu %79.20 olarak bulunmuştur. Öznitelik Verilerine RTÖS algoritmasının doğrudan uygulanması sonucunda sınıflandırma doğruluğu %79.74 olarak artış göstermiştir. ÖV veri setinin sınıflandırmasını iyileştirmek için bir sonraki örnek seçim çalışmasında TEI verileri kullanılmıştır. Bu iki aşamalı yaklaşım, ilk aşamada TEI verilerine dayalı olarak örnek seçimini, ikinci aşamada ise seçilen TEI örneklerinin indekslerine karşılık gelen ÖV örneklerinin seçimini içermektedir. TEI verilerini temel alan bu strateji, %80.26 doğruluk oranına ulaşarak en yüksek sınıflandırma başarısını sağlamıştır
Deep learning-based landslide tsunami run-up prediction from synthetic gage data
No full textThe present study proposes a deep learning model based on Long-Short Term Memory (LSTM) that uses gage measurements for prediction of landslide-driven maximum tsunami run-up. In an attempt to overcome the limitation of insufficient real-world data in the field, our methodology refers to analytical models to create a comprehensive dataset employing a time series recorded from an offshore gage as input and its corresponding maximum run-up at the shoreline as output, for different landslide scenarios with pre-determined parameters. The LSTM-based model is then trained using this dataset in order to predict the maximum run-up. The results, with mean values of 0.211 m, 0.149 m, 1.745% and 0.9988 for RMSE, MAE, MAPE and R2, respectively, indicate that our model is both accurate and precise. As the data-driven models such as the one proposed here are often utilized to identify relationships that may not be immediately apparent from the physical models alone, our interdisciplinary approach has the potential to foster the development of innovative solutions and methodologies for addressing complex natural hazards by enhancing early warning systems, preparedness and response to tsunamis
The historical origins of the institution of ambassadorship: The case of Ancient Greece and Rome
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim DalıBu çalışma, Antik Yunan ve Roma'daki elçilik kurumu ve diplomatik ilkelerin, günümüz diplomasi anlayışına nasıl etki ettiğini incelemektedir. Antik dönemlerde, diplomatik ilişkiler, devletler arasındaki savaşların durdurulması, barışın sağlanması ve toplumsal gelişmelerin düzenlenmesi gibi çok yönlü ihtiyaçları karşılamak amacıyla ortaya çıkmıştır. Hem Antik Yunan hem de Roma, diplomasiye büyük katkılarda bulunmuş, elçilik kurumunun temellerini atmış ve bu kurumları uluslararası ilişkilerin önemli bir aracı haline getirmiştir. Elçilik kurumunun güvenliği ve dokunulmazlıkları, Antik Yunan ve Roma'da önemli bir yere sahiptir. Elçilere sağlanan bu ayrıcalık, onların görevlerini bağımsız ve güvenli bir şekilde yerine getirmelerini sağlamış, aynı zamanda diplomatik ilişkilerdeki temel ilkelerden biri haline gelmiştir. Elçilerin devletlerarası ilişkilerdeki güvenlikleri, modern diplomasi anlayışının temel ilkelerinden biri olarak günümüze kadar taşınmıştır.Antik Yunan ve Roma dönemlerinde şekillenen elçilik kurumu ile diplomatik ilkelerin, modern diplomasi anlayışının oluşumunda belirleyici bir rol oynadığı görülmektedir. Elçilerin güvenliği ve dokunulmazlığı gibi kavramların, tarihsel süreçte evrilerek günümüz diplomatik uygulamalarında da temel ilkeler haline gelmesi, bu kurumların sürekliliğini ve etkisini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Antik Yunan ve Roma'nın diplomatik ilkeleri ve elçilik kurumu, günümüz diplomasi anlayışının temel yapı taşlarını oluşturmuştur. Elçilerin görevleri, temsil ve güvenlik gibi unsurlar, modern diplomatik uygulamalarda hala geçerliliğini korumaktadır. Antik dönemin diplomatik deneyimleri, diplomasiye yaklaşımda bir temel sağlayarak, uluslararası ilişkilerdeki stratejik, barışçıl ve güvenli yöntemlerin evrimini sağlamıştır.This study examines how the institution of ambassadors and diplomatic principles in Ancient Greece and Rome affect today's understanding of diplomacy. In ancient times, diplomatic relations emerged to meet multifaceted needs such as stopping wars between states, ensuring peace, and regulating social developments. Both Ancient Greece and Rome made great contributions to diplomacy, laid the foundations of the institution of ambassadors, and made these institutions an important tool of international relations. The security and immunities of the institution of ambassadors had an important place in Ancient Greece and Rome. This privilege granted to ambassadors enabled them to fulfill their duties independently and securely, and at the same time became one of the basic principles in diplomatic relations. The security of ambassadors in interstate relations has been carried to the present day as one of the basic principles of the modern understanding of diplomacy. It is seen that the institution of ambassadors and diplomatic principles shaped in Ancient Greece and Rome played a decisive role in the formation of the modern understanding of diplomacy. The fact that concepts such as the security and immunity of ambassadors have evolved over time and become fundamental principles in today's diplomatic practices reveals the continuity and impact of these institutions. As a result, the diplomatic principles of Ancient Greece and Rome and the institution of the embassy have formed the fundamental building blocks of today's understanding of diplomacy. Elements such as the duties of ambassadors, representation and security are still valid in modern diplomatic practices. The diplomatic experiences of the ancient period provided a basis for the approach to diplomacy, enabling the evolution of strategic, peaceful and secure methods in international relations
Determination of pyrrolizidine alkaloids (PA) in honey by SPE-LC-MS/MS in flower and secret honey produced in cukurova region
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Ana Bilim DalıBalın ana bileşenleri fruktoz ve glikozdur (~%70, w/w). Bal ayrıca önemli miktarlarda disakkaritler ve trisakkaritleri (%10–15, w/w) ve su, mineraller, vitaminler, organik asitler, enzimler, lipidler, fenolik ve uçucu bileşikler, serbest amino asitler, proteinler ve bitki sekonder metabolit bileşikleri dahil olmak üzere doğal kaynaklı çeşitli kimyasalları içerir. İnsan sağlığına faydalı etkiler sağlayan bileşiklere ek olarak, mikotoksinler ve pirolizidin alkaloidleri (PA'lar) gibi doğal toksinler de arı poleni ve diğer arı ürünlerinde bulunabilmektedir Yapılan bu tez çalışmasında, bal üretiminin yaygın olarak yapıldığı Çukurova bölgesinden çiçek balı (5 adet) temin edilmiştir. Bal numunelerinde pirolizidin alkaloid bileşenleri ve konsantrasyonları belirlenmiştir. Ayrıca bu bal numunelerinde Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği (Tebliğ No: 2020/7)'nde yer alan ballara ait diğer bazı özellikler (nem, şeker profili, suda çözünmeyen madde, serbest asitlik, elektrik iletkenliği, diastaz sayısı, HMF, delta C13 değeri, protein, prolin, naftalin) belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda örneklerde prolizidin alkoloidleri analizi harici diğer analizler bakımından TGK Bal tebliğine göre uygun, toplam prolizidin alkolidlerin sonucu 0.25-216.91 ug/kg aralığında bulunmuştur. Bu değerler bakımından örnek sonuçları Avrupa Birliği'nin belirlemiş olduğu maksimum kalıntı limitinin altında (500 ug/kg) tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ışığında prolizidin alkoloid bakımından kapsamlı bölgesel bal ve bal ürünlerinin analizi yapılmalı, bu veriler sonucunda bal üretiminde önlemler alınmalıdır.The main components of honey are fructose and glucose (~70%, w/w). Honey also contains significant amounts of disaccharides and trisaccharides (10–15%, w/w), as well as various naturally occurring chemicals including water, minerals, vitamins, organic acids, enzymes, lipids, phenolic and volatile compounds, free amino acids, proteins, and plant secondary metabolite compounds. In addition to compounds that provide beneficial effects on human health, natural toxins such as mycotoxins and pyrrolizidine alkaloids (PAs) can also be found in bee pollen and other bee products. In this thesis study, flower honey (5 samples) was obtained from the Çukurova region, where honey production is common. Pyrrolizidine alkaloid components and concentrations were determined in the honey samples. Additionally, other properties of the honey samples, as specified in the Turkish Food Codex Honey Regulation (Regulation No: 2020/7), were determined, including moisture content, sugar profile, insoluble substances, free acidity, electrical conductivity, diastase number, HMF, delta C13 value, protein, proline, and naphthalene. As a result of the analysis, the other properties of the samples were found to be in compliance with the Turkish Food Codex Honey Regulation, except for pyrrolizidine alkaloid analysis. The total pyrrolizidine alkaloid content was found to range from 0.25 to 216.91 µg/kg. These values were found to be below the maximum residue limit set by the European Union (500 µg/kg). In light of these results, a comprehensive regional analysis of honey and honey products for pyrrolizidine alkaloids should be conducted, and measures should be taken in honey production based on these findings
Karaciğer hastalıklarında anahtar biyomoleküllerin tanımlanması için makine öğrenmesi ve sistem biyolojisi temelli yaklaşımlar
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyomühendislik Ana Bilim DalıEmbargoed Access: 26.06.2027 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Liver diseases remain a significant global health concern, causing approximately two million deaths annually. In this thesis, presents a comprehensive systems biology investigation into the molecular landscape of liver diseases by integrating bulk and single-cell transcriptomic, proteomic, regulatory, and microbiome data. Spanning a wide range of clinical conditions including early chronic liver disease (eCLD), chronic liver disease (CLD), acute liver failure (ALF), acute-on-chronic liver failure (ACLF), non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD), steatohepatitis, cirrhosis, and hepatocellular carcinoma (HCC) the study identifies both known and novel biomolecular signatures with potential diagnostic, prognostic, and therapeutic relevance. Differential expression analysis, gene regulatory network inference, and single-cell-informed modeling were combined with microbiome profiling to characterize stage-specific molecular changes. Novel candidate biomolecules included genes (e.g., PRKAB2, CLEC1B, CRHBP, TJP2), microRNAs (e.g., miR-548az-5p, miR-548t-5p), and transcription factors (e.g., FOXO1, SP1, ESR2). Additionally, microbial species such as Eikenella and Dictyostelium discoideum emerged as potentially new contributors within the gut-liver axis. Machine learning played a central role in the analytical framework, enhancing both the diagnostic and prognostic interpretability of the results. Diagnostic classification was performed using principal component analysis (PCA) and several supervised algorithms, including Random Forest, k-Nearest Neighbors, Multilayer Perceptron (MLP), XGBoost, LightGBM, Gradient Boosting, and CatBoost. Notably, CatBoost achieved the highest accuracy in HCC diagnosis (93.75%) with perfect sensitivity and specificity (AUC = 1.0). Prognostic modeling using Random Survival Forests (RSF) enabled the stratification of HCC patients by risk level and highlighted key survival-associated genes in specific immune cell types—for instance, RTN3, ENO1, and FOLR3 in monocytes, and CRIP1, PSMA7 in NK cells. Robustness was ensured through 1,000-iteration bootstrap resampling and one-sample t-tests against random baseline models, confirming the reliability of the computational predictions. Altogether, this thesis demonstrates the power of integrating multi-omics data with machine learning and systems-level approaches to reveal critical insights into liver disease biology. The findings not only provide a curated resource of biomolecular signatures across disease states and cell types but also highlight candidates with high translational potential. By combining data-driven discovery with clinical relevance, this work lays a strong foundation for future biomarker validation and precision medicine strategies in liver disease research.Karaciğer hastalıkları, dünya genelinde yılda yaklaşık iki milyon ölüme neden olan önemli bir sağlık sorunudur. Bu tez çalışmasında, karaciğer hastalıklarının moleküler peyzajını anlamaya yönelik kapsamlı bir sistem biyolojisi yaklaşımı sunmakta; bulk ve tek hücre transkriptomik verilerle birlikte proteomik, düzenleyici (regülatör) ve mikrobiyom verilerini entegre etmektedir. Erken kronik karaciğer hastalığı (eCLD), kronik karaciğer hastalığı (CLD), akut karaciğer yetmezliği (ALF), akut-kronik karaciğer yetmezliği (ACLF), alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), steatohepatit, siroz ve hepatoselüler karsinom (HCC) gibi çok çeşitli klinik durumları kapsayan bu tez, tanısal, prognostik ve terapötik açıdan potansiyel taşıyan hem bilinen hem de yeni biyomoleküler imzaları ortaya koymuştur. Farklılaşmış gen ekspresyonu analizleri, gen düzenleyici ağ çıkarımları ve tek hücre verileriyle bilgilendirilmiş modelleme, mikrobiyom profillemesiyle birleştirilerek hastalık evresine özgü moleküler değişimler karakterize edilmiştir. Tanımlanan yeni aday biyomoleküller arasında genler (örneğin PRKAB2, CLEC1B, CRHBP, TJP2), mikroRNA'lar (örneğin miR-548az-5p, miR-548t-5p) ve transkripsiyon faktörleri (örneğin FOXO1, SP1, ESR2) yer almaktadır. Ayrıca Eikenella ve Dictyostelium discoideum gibi mikrobiyal türler, bağırsak-karaciğer ekseninde potansiyel yeni katkı sağlayıcılar olarak ortaya çıkmıştır. Makine öğrenimi yöntemleri, analitik çerçevenin merkezinde yer alarak elde edilen sonuçların hem tanısal hem de prognostik yorumlanabilirliğini artırmıştır. Tanı sınıflandırmaları, temel bileşen analizi (PCA) ve Random Forest, k-En Yakın Komşu (k-NN), Çok Katmanlı Algılayıcı (MLP), XGBoost, LightGBM, Gradient Boosting ve CatBoost gibi çeşitli denetimli algoritmalarla gerçekleştirilmiştir. Özellikle CatBoost, HCC tanısında %93.75 doğruluk ve mükemmel hassasiyet/özgüllük (AUC = 1.0) ile en yüksek performansı sergilemiştir. Prognostik modellemelerde kullanılan Random Survival Forest (RSF) algoritmaları, HCC hastalarını risk düzeylerine göre ayırabilmiş ve özgül bağışıklık hücre tiplerinde sağkalım ile ilişkili genleri ortaya koymuştur örneğin monositlerde RTN3, ENO1 ve FOLR3; NK hücrelerinde CRIP1 ve PSMA7. Hesaplamalı tahminlerin güvenilirliğini sağlamak adına, 1000 iterasyonluk bootstrap yeniden örnekleme ve rastgele temel modellerle karşılaştırmalı tek örneklem t-testleri uygulanmıştır. Genel olarak bu tez, çoklu-omik verilerin makine öğrenimi ve sistem biyolojisi yaklaşımlarıyla bütünleştirilmesinin karaciğer hastalıklarının biyolojisine dair önemli bilgiler sunduğunu göstermektedir. Bulgular, hastalık evreleri ve hücre tipleri arasında küratörlü bir biyomoleküler imzalar kaynağı sağlamanın yanı sıra, klinik geçerliliği yüksek adayları da ön plana çıkarmaktadır. Veri odaklı keşif ile klinik uygulama arasında köprü kuran bu çalışma, gelecekteki biyobelirteç doğrulama çalışmaları ve karaciğer hastalıklarında kişiselleştirilmiş tıp stratejileri için güçlü bir temel oluşturmaktadır
Finansal raporlama kalitesi ve sürdürülebilirlik raporlaması bilgi açıklamaları ilişkisi: Borsa İstanbul ve Alman Borsası şirketleri üzerine bir uygulama
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, İşletme Ana Bilim DalıThis thesis empirically examines the relationship between financial reporting quality (FRQ) and sustainability reporting disclosures based on the samples of Turkey and Germany. The study covers data from 75 Turkish companies listed on Borsa Istanbul (BIST) and 140 companies listed on German Stock Exchange (GSE) for the period 2019–2022. All financial and environmental, social and governance (ESG) data employed in this study were sourced from the Refinitiv database, a subsidiary of the London Stock Exchange Group (LSEG). The empirical analysis utilised a range of statistical techniques, including panel data regression analyses, independent samples t-test, and cross-sectional dependence tests. The measurement of financial reporting quality (FRQ) was grounded in earnings management (EM) proxies, specifically the Modified Jones Model and the Performance-Matched Modified Jones Model. In the analyses conducted for the Turkish sample, no statistically significant relationship was identified between overall ESG scores and financial reporting quality. However, the management score variable exhibited a positive and statistically significant association with financial reporting quality as measured by both the Modified Jones Model (FRQ1) and the Performance-Matched Modified Jones Model (FRQ2). Furthermore, within the framework of the Modified Jones Model (FRQ1), a negative and statistically significant relationship was observed between financial reporting quality and the emissions score variable. These findings indicate that certain ESG subcomponents, albeit to a limited extent, exert significant effects on financial reporting quality. Moreover, during the 2019–2021 period, firms engaged in sustainability reporting demonstrated statistically significantly higher financial reporting quality compared to non-reporting firms. However, this difference lost its statistical significance as of 2022. In the analyses for the German sample, financial reporting quality, as measured by the Modified Jones Model (FRQ1) and the Performance-Matched Modified Jones Model (FRQ2), was found to have negative and statistically significant associations with the management score, CSR (Corporate Social Responsibility score) strategy score and emissions trading participation variables. In contrast, a positive and statistically significant relationship was identified between financial reporting quality, under both models, and the governance score. These findings suggest that the variables in question significantly influence the quality of firms' financial reporting practices. The findings of this study demonstrate that the relationship between sustainability reporting and financial reporting quality is influenced not only by institutional contexts but also by external factors such as regulatory frameworks and investor expectations. This outcome underscores the necessity, from the perspective of policymakers and regulatory bodies, of developing strategies aimed at enhancing the content of sustainability disclosures. Furthermore, it provides a meaningful contribution to the international literature based on comparative analyses. Keywords: Borsa Istanbul, ESG Scores, German Stock Exchange, Financial Reporting Quality, Sustainability Reporting Disclosures.Bu tez, finansal raporlama kalitesi (FRK) ile sürdürülebilirlik raporlaması bilgi açıklamaları arasındaki ilişkiyi, Türkiye ve Almanya örneklemleri temelinde ampirik olarak analiz etmektedir. Çalışma, 2019–2022 yılları arasında Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören 75 Türk şirketi ile Alman borsasında işlem gören 140 şirkete ilişkin verileri kapsamaktadır. Çalışmada kullanılan tüm finansal, çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇSY-ESG) verileri, London Stock Exchange Group (LSEG) bünyesindeki Refinitiv veri tabanından temin edilmiştir. Analiz sürecinde panel veri regresyon analizleri, bağımsız örneklemler için t-testi ve çapraz kesit bağımlılığı testleri gibi istatistiksel yöntemler uygulanmıştır. Finansal raporlama kalitesinin ölçümünde ise kâr yönetimine dayalı Modifiye Edilmiş Jones Modeli ile Performans Eşlemeli Modifiye Edilmiş Jones Modeli kullanılmıştır. Türkiye örneklemine ilişkin analizlerde, genel ESG skorları ile finansal raporlama kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, yönetim skoru değişkeni ile hem Modifiye Edilmiş Jones Modeli (FRK1), hem de Performans Eşlemeli Modifiye Edilmiş Jones Modeli (FRK2) kapsamında hesaplanan finansal raporlama kalitesi arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca, Modifiye Edilmiş Jones Modeli (FRK1) kapsamında hesaplanan finansal raporlama kalitesi ile emisyon skoru değişkeni arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu bulgular, bazı ESG alt bileşenlerinin finansal raporlama kalitesi üzerinde sınırlı da olsa anlamlı etkiler yarattığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, 2019–2021 döneminde sürdürülebilirlik raporlaması yapan firmaların, raporlama yapmayan firmalara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde daha yüksek finansal raporlama kalitesi sergilediği tespit edilmiştir. Ancak bu fark, 2022 yılı itibarıyla anlamlılığını yitirmiştir. Almanya örneklemine ilişkin analizlerde ise, Modifiye Edilmiş Jones Modeli (FRK1) ve Performans Eşlemeli Modifiye Edilmiş Jones Modeli (FRK2) kapsamında hesaplanan finansal raporlama kalitesi ile yönetim skoru, CSR (Corporate Social Responsibility score) strateji skoru ve emisyon ticaretine katılım değişkenleri arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Buna karşılık, her iki model kapsamında hesaplanan finansal raporlama kalitesi ile kurumsal yönetim skoru arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Elde edilen bulgular, ilgili değişkenlerin işletmelerin finansal raporlama uygulamalarının kalitesini anlamlı ölçüde etkilediğini göstermektedir. Çalışmanın bulguları, sürdürülebilirlik raporlamasının finansal raporlama kalitesiyle ilişkisini yalnızca kurumsal bağlamların değil, aynı zamanda yasal düzenlemeler ve yatırımcı beklentileri gibi dışsal faktörlerin de etkilediğini göstermektedir. Bu sonuç, politika yapıcılar ve düzenleyici kurumlar açısından sürdürülebilirlik açıklamalarının içeriğini güçlendirmeye yönelik stratejilerin gerekliliğini ortaya koymakta, ayrıca karşılaştırmalı analizlere dayanan uluslararası literatüre anlamlı bir katkı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Alman Borsası, Borsa İstanbul, ESG Skorları, Sürdürülebilirlik Raporlaması Bilgi Açıklamaları, Finansal Raporlama Kalitesi
The single-step operation for enzyme-modified cheese production: Influence and importance of process parameters
No full textoai:openaccess.atu.edu.tr:20.500.14669/4022Enzyme-modified cheeses (EMCs) are natural flavour ingredients with intense cheese flavour. This study utilized a single-step process to produce an EMC; a single step process offers benefits such as shorter processing time, reduced equipment needs, and lower costs. However, product development and optimization are challenging due to multiple influencing factors. The study investigated incubation parameters (temperature, time, agitation speed), enzyme concentrations (proteolytic and lipolytic ratios), and homogenisation pressures to determine the important factors. The proteolytic ripening parameters, free fatty acid profiles, and volatile compounds of EMCs were examined. Key findings indicate that incubation conditions and protease concentration significantly influence EMC properties. Proteolytic enzyme concentration and incubation time were the main contributors to proteolytic ripening, while lipolytic ripening was primarily influenced by incubation temperature and agitation speed. Notably, incubation temperature was the most critical factor affecting the variation of volatile compounds in EMC production.Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK) [120O115]This study is a part of the M.Sc. thesis Enzyme modified cheese production with a single-step production technique and was supported by The Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK) [project no: 120O115]
Kenevir esaslı kompozit yapıların dinamik davranışı
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Makine Mühendisliği Ana Bilim DalıThis study investigated the free vibration behavior of hemp-based laminated composite structures through both numerical modeling and experimental investigation. The study includes two primary structural forms: curved composite beams and laminated rectangular plates. The main objective of the study was to assess the dynamic performance of pure and hybrid hemp fiber-reinforced composites and to evaluate the viability of hemp fibers as a sustainable alternative to conventional synthetic reinforcements, particularly glass fiber. The governing equations for the free vibration of curved beams and laminated plates were derived using the principle of virtual work within the framework of First-Order Shear Deformation Theory (FSDT). For laminated plates exhibiting large-amplitude vibrations, the equations were formulated based on nonlinear Green-Lagrange strain measures. Spatial derivatives in the vibration equations were computed using the Generalized Differential Quadrature (GDQ) method. To determine the mechanical properties, tensile tests were conducted on laminates reinforced with hemp, carbon, and glass fibers. Tensile and vibration test specimens were manufactured using the Vacuum-Assisted Resin Transfer Molding (VARTM) technique. First-mode natural frequencies and damping ratios were measured experimentally using a vibration test setup for nine different composite beams. The developed numerical models were validated through experimental testing and comparison with existing literature, showing a high degree of agreement and confirming the models' accuracy and reliability. After validation, a series of parametric studies was conducted to investigate the influence of curvature ratio, aspect ratio, stacking sequence, boundary conditions, and hybrid fiber configurations on the natural frequencies. The experimental and numerical findings revealed that, in terms of natural frequency performance, the pure carbon composite indicated the highest value. After pure carbon composites, a certain configuration of the carbon/hemp hybrid composites exhibited the highest natural frequency values, higher than the carbon/glass counterpart. CHHHC (C: carbon, H: hemp) and CHCHC stacking sequences consistently indicated higher frequency values than carbon/glass hybrid composites in various configurations, regardless of the boundary conditions. Overall, the results confirm that carefully configured hemp-based hybrid laminates offer promising frequency values for structural applications.Bu çalışmada, kenevir esaslı lamine kompozit yapıların serbest titreşim davranışı hem nümerik modelleme hem de deneysel olarak araştırılmıştır. Çalışma, iki temel yapısal formu içermektedir: eğri kompozit kirişler ve lamine dikdörtgen plakalar. Çalışmanın temel amacı, saf ve hibrit kenevir elyaf takviyeli kompozitlerin dinamik performansını değerlendirmek ve kenevir elyaflarının, özellikle cam elyaf olmak üzere, geleneksel sentetik takviyelere sürdürülebilir bir alternatif olarak uygulanabilirliğini değerlendirmektir. Eğri kirişler ve lamine plakaların serbest titreşimine ait temel denklemler, Birinci Mertebe Kesme Deformasyon Teorisi (FSDT) çerçevesinde sanal iş ilkesi kullanılarak türetilmiştir. Büyük genlikli titreşim gösteren lamine plakalar için denklemler, doğrusal olmayan Green-Lagrange gerinim ifadelerine dayalı olarak formüle edilmiştir. Titreşim denklemlerindeki mekânsal türevler, Genelleştirilmiş Diferansiyel Kareleme (GDQ) yöntemiyle hesaplanmıştır. Mekanik özellikleri belirlemek amacıyla, kenevir, karbon ve cam lifi ile takviye edilmiş lamine numunelere tek eksenli çekme testleri uygulanmıştır. Çekme ve titreşim testi numuneleri, Vakum Destekli Reçine Transfer Kalıplama (VARTM) yöntemi kullanılarak üretilmiştir. Birinci mod doğal frekansları ve sönüm oranları, dokuz farklı kompozit kiriş için bir titreşim test düzeneği kullanılarak deneysel olarak ölçülmüştür. Geliştirilen nümerik modeller, deneysel veriler ve literatürdeki mevcut sonuçlarla karşılaştırılarak doğrulanmış; yüksek uyum göstermiş ve modellerin doğruluğu ile güvenilirliğini kanıtlamıştır. Doğrulama sonrasında, eğrilik oranı, boy/en oranı, tabaka dizilimi, sınır şartları ve hibrit lif konfigürasyonlarının doğal frekans üzerindeki etkisini incelemek üzere parametrik bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Deneysel ve nümerik bulgular, doğal frekans performansı açısından en yüksek değerin saf karbon kompozitte elde edildiğini göstermiştir. Saf karbon kompozitleri takiben, belirli karbon/kenevir hibrit konfigürasyonları, karbon/cam hibrit konfigürasyonlarından daha yüksek doğal frekans değerleri sergilemiştir. CHHHC (C: karbon, H: kenevir) ve CHCHC gibi tabaka dizilimleri, sınır şartlarından bağımsız olarak farklı konfigürasyonlarda karbon/cam hibritlerinden daha yüksek frekans değerleri göstermiştir. Genel olarak sonuçlar, dikkatli şekilde tasarlanmış kenevir esaslı hibrit laminatların yapısal uygulamalar için umut vadeden doğal frekans değerleri sunduğunu ortaya koymaktadır
CBD-synthesized Mg-doped CdS thin films for hybrid solar cells and self-powered photodetectors
No full textMg-doped CdS samples were deposited via chemical bath deposition onto fluorine-doped tin oxide slides with varying levels of Mg-doping. Structural analysis revealed improved crystal quality in CdS films upon Mg incorporation. Morphological examinations indicated a reduction in grain size alongside appearance of smooth, void-free surfaces particularly evident at 3 % Mg-doping. Mg-doping also resulted in enhanced transparency of CdS films, notably at 3 % and 5 % within the visible spectrum. Efficient exciton dissociation was observed in hybrid solar cells based on 1 % and 3 % Mg-doped CdS, as evidenced by photoluminescence. Top-performing solar cell achieved an efficiency of 0.220 %, nearly seven times that of control device. 5 % Mg-doped CdSbased photodetectors exhibited favorable photosensing characteristics: a responsivity of 0.011 A/W, detectivity of 4.4 x 108 Jones, external quantum efficiency of 3.1 %, and rise/decay times of 26/25 ms at zero bias. These findings underscore beneficial effects of Mg-doping on both hybrid solar cell and self-driven photodetector performance.Scientific Research Projects Coordination Unit at Adana Alparslan Turkes Science and Technology University [22103007]We extend our gratitude to the Scientific Research Projects Coordination Unit at Adana Alparslan Turkes Science and Technology University, funded under grant number 22103007
Arama kurtarma birimlerinde kapsayıcı liderliğin işe adanmışlık, örgütsel güven ve yenilikçi davranış üzerindeki etkisi
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, İşletme (İngilizce) Ana Bilim DalıSearch and Rescue (SAR) is a service whose standards are set by international organizations and is offered free of charge to individuals in danger, regardless of their nationality. SAR operations are sometimes conducted in small areas and sometimes in very large ones, depending on the magnitude of the disaster. While a few SAR units are sufficient for operations conducted in small areas, national and even international units work together in larger areas. Therefore, the unit leader assigned to ensure coordination among personnel from different organizations and to oversee assigned tasks and implemented procedures is considered extremely important in SAR operations. In this context, this study explores the relationship between the concepts of Inclusive Leadership, Job Engagement, Organizational Trust, and Innovative Behavior in the management of new units formed with personnel and volunteers from different organizations and structures. In the study, firstly, a detailed literature review was conducted on the concepts of Inclusive Leadership, Job Engagement, Organizational Trust and Innovative Behavior, then the purpose of the study and the research model were created and the hypotheses to be tested between the concepts were established. In order to test the validity and reliability of the survey prepared within the scope of the study, it was decided to conduct a pilot study. In the study where the cross-sectional method was used in the data collection process, simple random sampling method was applied and volunteering was taken as a basis, and the survey form prepared via googledocs was distributed through social platforms after the necessary permissions were obtained. As a result of the analysis of 118 valid surveys obtained within the scope of the pilot study, it was concluded that the Cronbach's Alpha values of all scales were above the accepted value of .70 for determining reliability (IL: .974; JE: .919; OT: .812; IB: .921), and it was decided to use the scale as in the pilot study. During the main study process, which employed the same methods and procedures as the pilot study, 386 valid surveys were reached, and Exploratory Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis, Correlation Analysis and Hayes Process Macro analyses were conducted with SPSS and AMOS Statistical Programs to test the hypotheses and to determine mediation and serial mediation effects. When the relationships between the variables were examined, it was seen that all the hypotheses established within the scope of the research model were supported, the model developed within the research was verified and it was also determined that Innovative Behavior and Organizational Trust had separate and serial mediating effects between Inclusive Leadership and Job Engagement.Arama Kurtarma (AK), uluslararası kuruluşlar tarafından standartları belirlenen ve tehlike altında olan bireylere uyruklarına bakılmaksızın ücretsiz olarak sunulan bir hizmettir. AK faaliyetleri felaketin büyüklüğüne göre bazen küçük alanlarda icra edilirken bazen de çok büyük alanlarda icra edilmektedir. Küçük alanlarda icra edilen faaliyetlerde birkaç AK birimi yeterli iken büyük alanlarda icra edilen faaliyetlerde ulusal ve hatta uluslararası birimler birlikte çalışmaktadır. Dolayısı ile AK faaliyetlerinde farklı örgütlerden gelen çalışanlar arasındaki eşgüdümün sağlanması, verilen görevlerin ve uygulanan prosedürlerin takibi için görevlendirilen birim liderinin son derece önemli olduğu değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmada AK faaliyetlerinde farklı örgüt ve yapılardan gelen personel ve gönüllüler ile oluşturulan yeni birimlerin yönetilmesinde Kapsayıcı Liderlik, İşe Adanmışlık, Örgütsel Güven ve Yenilikçi Davranış kavramları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çalışmada, öncelikle Kapsayıcı Liderlik, İşe Adanmışlık, Örgütsel Güven ve Yenilikçi Davranış kavramları hakkında detaylı bir literatür taraması yapılmış, ardından çalışmanın amacı ve araştırma modeli oluşturularak kavramlar arasında test edilmek istenen hipotezler kurulmuştur. Çalışma kapsamında hazırlanan anketin geçerlilik ve güvenirliliğinin test edilmesi amacıyla öncelikle pilot çalışma yapılmasına karar verilmiştir. Veri toplama sürecinde kesitsel yöntemin kullanıldığı çalışmada basit rastgele örnekleme metodu uygulanmış ve gönüllülük esas alınmış olup googledocs üzerinden hazırlanan anket formu, gerekli izinler alındıktan, sonra sosyal platformlar vasıtasıyla dağıtılmıştır. Pilot çalışma kapsamında ulaşılan 118 geçerli anketin analizi sonucunda tüm ölçeklerin Cronbach Alpha değerlerinin güvenilirlik tespitinde kabul gören .70 değerinin üzerinde olduğu (KL:.974; İA:.919; ÖG:.812; YD:.921) sonucuna ulaşılmış ve ölçeğin pilot uygulamada olduğu şekilde kullanılmasına karar verilmiştir. Pilot çalışma ile aynı yöntem ve usullerde uygulanan ana çalışma sürecinde 386 geçerli ankete ulaşılmış olup, SPSS ve AMOS İstatistik Programları ile hipotezleri test etmek, aracılık ve seri aracılık etkilerini tespit etmek maksadıyla Keşfedici Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Korelasyon Analizi ve Hayes Process Makro analizleri yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilere bakıldığında araştırma modeli kapsamında kurulan tüm hipotezlerin desteklendiği, araştırma kapsamında oluşturulan modelin doğrulandığı görülmüş ve ayrıca Yenilikçi Davranış ve Örgütsel Güven'in Kapsayıcı Liderlik ile İşe Adanmışlık arasında ayrı ayrı ve seri aracılık etkilerinin olduğu tespit edilmiştir