Georgian Open Library Digital Repository
Not a member yet
10010 research outputs found
Sort by
Некоторые аспекты антропогенного воздействия на русловые деформации
No full textსაქართველოში უკანასკნელ ათწლეულში იმატა სხვადასხვა სახის ჰიდროტექნიკური ნაგებობების მშენებლობამ და ქალაქების ურბანულმა განვითარებამ. მიმდინარე ტენდენციები გვაფიქრებინებს, რომ უახლოეს პერიოდში ეს პროცესი კიდევ უფრო გაგრძელდება. სწორედ ჰიდროტექნიკური ნაგებობების მშენებლობა და ექსპლუატაცია იწვევს, მდინარის წყლის ნაკადის და მყარი ნატანის ცვლილებას და შესაბამისად, კალაპოტურ პროცესებზე გავლენას. ეს შეიძლება იყოს მცირე ზომის სათავე ნაგებობები, რომლებიც ძირითადად დერივაციული ტიპის ჰესებზე გვხვდება, წყალსაცავიანი ტიპის ნაგებობები, ნაპირდამცავი ნაგებობები, ასევე, კალაპოტების გასწორხაზოვნება, გაღრმავებითი სამუშაოები, დრენაჟი, სახიდე გადასასვლელების მშენებლობა და სხვა. საქართველო მთიანი ქვეყანაა, სადაც კალაპოტური პროცესები კიდევ უფრო თავისებურებებით გამოირჩევა. წყალსამეურნეო ღონისძიებების გატარება აუცილებელია, მის გარეშე წარმოუდგენელია ქვეყნის განვითარება, ამიტომ დღის წესრიგში დგება კალაპოტური პროცესების დეტალური შესწავლა, რომელიც ითვალისწინებს: მდინარის კალაპოტის პროცესების ბუნებრივი და ანთროპოგენური ფაქტორების იდენტიფიცირებას, ცვალებადობის განვითარების ეტაპების განსაზღვრას, ზღვრული მნიშვნელობების დასაბუთებას, მდინარის არხების შეუქცევადი გარდაქმნების განსაზღვრას, მისი სტაბილიზაციის საკითხებს და სხვა.In Georgia, the construction of various types of hydraulic structures and urban development of cities has intensified over the last decade. Current trends indicate that this process will continue in the near future. It is the construction and operation of hydraulic structures that cause changes in the flow of river water and solid sediment and, consequently, impact on channel processes. These may be small headworks, which are encountered mainly at derivation-type hydroelectric power plants, structures with reservoirs, bank protection structures, as well as bed-rectification, dredging and drainage works, construction of bridges, etc.
Georgia is a mountainous country with even more peculiar channel processes. Water management measures are necessary, without which the development of the country is unthinkable. Therefore, a detailed study of channel processes is on the agenda, which includes: identification of natural and anthropogenic factors of channel processes, determination of stages of variability development, justification of threshold values, determination of irreversible transformations of river channels, issues of their stabilization and many others.В Грузии за последнее десятилетие увеличилось строительство различных гидротехнических сооружений и урбанистическое развитие городов. Нынешние тенденции позволяют предполагать, что этот процесс продолжится и в ближайшем будущем. Именно строительство и эксплуатация гидротехнических сооружений вызывает изменение водного потока рек и твердого стока, следовательно, оказывает влияние на русловые процессы. Это могут быть небольшие водозаборные сооружения, в основном характерные для деривационных ГЭС, сооружения с водохранилищами, берегоукрепительные конструкции, а также выпрямление русел, углубительные работы, дренаж, строительство мостовых переходов и другое. Грузия — горная страна, где русловые процессы отличаются особыми чертами. Проведение водохозяйственных мероприятий необходимо. Без них невозможно развитие страны, поэтому актуальной становится задача детального изучения русловых процессов, что включает в себя: идентификацию естественных и антропогенных факторов русловых процессов, определение этапов развития и их изменений, обоснование предельных значений, определение необратимых изменений русел рек, вопросы их стабилизации и другие аспекты
Изменчивость ежегодного числа регистрированных оползней и селей в Грузии в 1995-2024 годах и их ожидаемое изменение до 2030 года
No full textThe paper presents the results of a study of the variability features of the annual number of registered landslides (LS) and mudflows (MF) in Georgia in 1995-2024 and their expected change up to 2030. The stability of the time series of LS and MF values was studied by determining their correlation links over time (linear correlation, Kendall and Spearman rank correlation). The level of autocorrelation in the time series of LS and MF values was determined. The periodicity of these time series was studied. Interval forecasting of LS and MF values up to 2030 was carried out, taking into account the periodicity in the observation series.ნაშრომში წარმოდგენილია კვლევის შედეგები, რომელიც შეისწავლის საქართველოში რეგისტრირებული მეწყერების (LS) და ღვარცოფების (MF) წლიური რაოდენობის ცვალებადობას 1995 წლიდან 2024 წლამდე და მათ მოსალოდნელ ცვლილებებს 2030 წლამდე. შესწავლილი იქნა LS და MF მნიშვნელობების დროითი სერიების სტაბილურობა მათი დროთა განმავლობაში კორელაციის განსაზღვრით (წრფივი კორელაცია, კენდალისა და სპირმანის რანგული კორელაცია). განისაზღვრა LS და MF მნიშვნელობების დროითი სერიების ავტოკორელაციის დონე. შესწავლილი იქნა ამ დროითი სერიების პერიოდულობა. ჩატარდა LS და MF მნიშვნელობების ინტერვალური პროგნოზირება 2030 წლამდე, დაკვირვების სერიების პერიოდულობის გათვალისწინებით.В работе представлены результаты исследования особенностей изменчивости ежегодного числа регистрированных оползней (LS) и селей (MF) в Грузии в 1995-2024 годах и их ожидаемое изменение до 2030 года. Изучена устойчивость временных рядов значений LS и MF путем определения их корреляционных связей со временем (линейная корреляция, ранговая корреляция Кендалла и Спирмена). Определен уровень автокорреляции во временных рядах значений LS и MF. Изучена периодичность указанных временных рядов. Проведено интервальное прогнозирование значений LS и MF до 2030 г. с учетом периодичности в рядах наблюдений
სეტყვის საწინააღმდეგო რაკეტები
No full textმონოგრაფია შეეხება ატმოსფერულ პროცესებზე აქტიური ზემოქმედების ჩატარების ერთ-ერთ მეთოდს. სარაკეტო მეთოდი, მიუხედავათ შედარებითი სიძვირისა, უზრუნველყოფს საკმარის სიზუსტეს, ოპერატიულობას და უშუალოდ სეტყვის წარმოქმნის ზონაში და ფრენის ტრაექტორიის გასწვრივ მაკრისტალიზირებელი ნივთიერებების ნაწილაკების გენერაციას საჭირო რაოდენობით სწრაფ შეტანას. ამ პრინციპზე მომუშავე სხვადასხვა გაბარიტებისა და ტექნიკური მახასიაებლების მრავალი სისტემა არის შექმნილი მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში მათი პირობების და კონცეფციის სპეციფიკიდან გამომდინარე. მონოგრაფია დახმარებას გაუწევს სწავლის პროცესში როგორც საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლების შესაბამისი პროფილის პროფესორ-მასწავლებლებსა და სხვადასხვა საფეხურის სტუდენტებს, ასევე სეტყვაზე აქტიური ზემოქმედების სფეროში მომუშავე პერსონალსა და აღნიშნული პრობლემატიკით დაინტერესებულ პირებს
Studying some forest characteristics using a drone
No full textThe article presents some results of the study of the Roshni-Chu forest area using the Geoscan 401 unmanned aerial vehicle. The research methods include multispectral and lidar imaging. The equipment used includes a digital camera, a multispectral camera, and a laser scanner
Changeability of Average Values of Daily Absolute Minimum, Maximum and Mean Air Temperature for Each Month of the Year in Baku and Tbilisi in 2005-2024
No full textResults of statistical analysis of average values of daily absolute minimum (Tmin), maximum (Tmax), Daily Temperature Range (DTR) and mean (Tmean) air temperature for each month of the year in Baku and Tbilisi in 2005-2024 and their variability in 2020-2024 (second period) compared to 2005-2009 (first period) are presented.
It is shown that against the background of rapid climate warming over the past two decades, in the second period of the selected temporal interval compared to the first, in both cities, increase in the specified air temperature characteristics is mainly observed (except for the average absolute maximum of Tmin and DTR in Baku, as well as the average absolute minimum in Tbilisi). In general, in both cities, the warming effect for the average values of the absolute minimum of the specified air temperature parameters is higher than for the average values of the absolute maximum of these parameters. At the same time, the greatest warming effect is observed in Baku for the average absolute minimum for Tmin (increase of 2.9 °C) and in Tbilisi for the average absolute minimum for Tmax (increase of 2.4 °C)
საქართველოს მთიანი რაიონების საავტომობილო გზების ზვავსაშიშროება და მისი შერბილების რეკომენდაციები
No full textმონოგრაფიაში განხილულია საქართველოს მთიანი რაიონების საავტომობილო გზების ზვავსაშიშროება, მათ შორის ექსპედიციური და კარტოგრაფიული მასალების ანალიზის საფუძველზე. დადგენილია ზვავწარმომქმნელი ფაქტორების თავისებურებანი. კერძოდ, დადგინდა ასეულობით ზვავშემკრების გავრცელების საზღვრები და მორფომეტრიული მახასიათებლები, გამოვლინდა რეჟიმი და გამოთვლილია ზვავების დინამიკური მახასიათებლები. შედგენილია საავტომობილო გზებზე ზვავშემკრებების გავრცელების მსხვილმასშტაბიანი რუკები. ზვავწარმომქმნელი ფაქტორების (რელიეფი, კლიმატი, მცენარეული საფარი) და ზვავსაშიშროების გათვალისწინებით, საავტომობილო გზებისთვის ზვავებისაგან მიყენებული ზარალის თავიდან აცილების მიზნით, წარმოდგენილია ზვავსაწინააღმდეგო რეკომენდაციები
Investigation of the Connection Between the Space Weather and Earth Atmospheric Instabilities Using AI
No full textThe study of space weather, particularly its influence on Earth's atmospheric dynamics, has gained attention due to its potential impact on various technological systems, communication networks, and even global climate. Recent advancements in Artificial Intelligence (AI) have opened new pathways to investigate and understand the connections between space weather phenomena and atmospheric instabilities on Earth. This paper explores the application of AI models, particularly machine learning (ML) techniques, to examine the interplay between space weather events—such as solar flares, geomagnetic storms, and cosmic rays—and atmospheric disturbances like thunderstorms, turbulence, and jet stream anomalies. By analyzing large datasets from both space weather satellites and ground-based atmospheric sensors, AI-driven algorithms aim to identify correlations and predict how space weather can trigger or exacerbate atmospheric instabilit
Physical-Geographical Factors of the Geodynamical Processes Activation (The Region Racha-Lechkhumi)
No full textRacha and Lechkhumi is a mountainous regions characterized with complex relief and geological structure. Here, nearly all kinds of hazardous geodynamical processes such as landslides, mudflows, erosion, rock flows, avalanches, karst and suffosive phenomena are observed, though the most frequent are landslides, mudflows and erosive processes and washing-off of river banks. The activation of the geodynamical process, hazard of large-scale development of gravitational phenomena are extremely increased by the fact that the whole region territory is prone to earthquakes of intensity 7-9. Among the factors taking part in geodynamical processes the most noteworthy are geological, geomorphological, climatic and anthropogenic factors. The large-scale map (1:50 000) of distribution of geodynamical processes in the Racha - Lechkhumi region, has been compiled on GIS
Current State of Vegetation in the Carbon Polygon “Way Carbon” (Chechen Republic)
No full textAs part of the monitoring, route studies were conducted at the WayCarbon carbon site (Chechen Republic) in two areas (the operator – M.D. Millionshchikov Grozny State Oil Technical University) in July 2024. Area 1 is located in the Green Zone of Grozny City (nature reserve name) and its surroundings, and Area 2 (Carbon Farm) is located in the reclaimed urban landfill, which is now an experimental area. Complete geobotanical descriptions were compiled for the test sites in the forest and meadow communities. Groups of plant associations and their current state have been identified. The results are important for monitoring the dynamics of the state of the plant cover in the implementation of programs of the carbon polygon for monitoring and control of the balance within natural ecosystem
Statistical Analysis of the Annual Number of Registered Landslides and Mudflows in Georgia in 1995-2024
No full textThe results of statistical analysis of data from the Geological Department of the Environment Agency of Georgia on the annual number of re-activated and newly formed landslides (LS) and mudflows (MF) in Georgia for the period from 1995 to 2024 are presented. In particular, the following results were obtained. The number of landslides varies in the range from 56 to 1360 with an average annual value of 581, and mudflows - from 23 to 355 with an average annual value of 141. There is a high linear correlation between the studied parameters (the correlation coefficient is 0.81). The trends of the LS and MF values have the form of a polynomial of the seventh degree