Georgian Open Library Digital Repository
Not a member yet
10010 research outputs found
Sort by
Присвоение классификации качества воды реке Мтквари и некоторым ее малым притокам и оценка изменений их экологического состояния на основе сравнительного анализа (2015-2016, 2023-2024 гг.)
No full textკვლევის ფარგლებში მოხდა წყლის ხარისხის დადგენა და შესაბამისად მათი კლასიფიკაციის მინიჭება მდინარე მტკვრის შემდეგ პუნქტებში: ხერთვისი, ბორჯომი, ზაჰესი, ვახუშტის ხიდი (თბილისი), გაჩიანი, რუსთავი, და თბილისის ტერიტორიაზე მისი ზოგიერთი შენაკადის: გლდანისხევი, დიღმისწყალი, ვერე, ლოჭინი, მათი ჰიდროქიმიური ინდიკატორების მეშვეობით. გამოყენებული იქნა 8 ინდიკატორი ევროკავშირის ქვეყნების წყლის ჩარჩო დირექტივების რეკომენდაციების მიხედვით (2000/60/EC), რომელთა საშუალებით მოხდა წყლის ხარისხის განსაზღვრა მდ. მტკვრის ზემოთ აღნიშნულ პუნქტებსა და მის მცირე შენაკადებში.Within the framework of the study, the water quality was determined, and accordingly, their classification was assigned in the following points of the Mtkvari River: Khertvisi, Borjomi, Zahesi, Vakhushti Bridge (Tbilisi), Gachiani, Rustavi, and some of its tributaries in the Tbilisi area: Gldaniskhevi, Dighmitskali, Vere, and Lochini, through their hydrochemical indicators. 8 indicators were used according to the recommendations of the Water Framework Directives of the European Union countries (2000/60/EC), through which the water quality was determined in the above-mentioned points of the Mtkvari River and its adjacent tributaries. Also, changes in the ecological status of the study rivers between 2015-2016 and 2023-2024 were assessed based on a comparative analysis.В рамках исследования было определено качество воды и соответственно присвоена ее классификация в следующих пунктах реки Мтквари: Хертвиси, Боржоми, Загеси, мост Вахушти (Тбилиси), Гачиани, Рустави и некоторых ее притоках в районе Тбилиси: Глданисхеви, Дигомисцкали, Вере и Лочини по их гидрохимическим показателям. Были использованы 8 показателей согласно рекомендациям Рамочных директив по воде стран Европейского Союза (2000/60/EC), по которым определялось качество воды в вышеуказанных пунктах реки Мтквари и ее прилегающих притоках. Также на основе сравнительного анализа оценены изменения экологического состояния исследуемых рек в период 2015–2016 и 2023–2024 годов
Статистический анализ временных параметров и оценка стационарности часовых категориальных рядов
No full textსტატია წარმოგიდგენთ დისკრეტული კატეგორიული დროითი რიგების სტატისტიკურ ანალიზს. გამოყენებულია ADF და KPSS ტესტები, ტრენდ-სტაციონარული მოდელები, მარკოვის ჯაჭვების ანალიზი, სეზონურობის შეფასება და ასტრონომიულ პარამეტრებთან — დღის ხანგრძლივობასა და მთვარის განათებასთან - კორელაციული კავშირები. შედეგები აჩვენებს, რომ რიგები არ ექვემდებარებიან არც მკაცრ სტაციონარულობას, არც ერთეულ–ფესვიანობას; მათი ყველაზე სწორი აღწერა ხდება ტრენდ–სტაციონარული პროცესებით.The article presents a statistical analysis of discrete categorical time series. ADF and KPSS tests, trend-stationary models, Markov chain analysis, seasonality estimation, and correlations with astronomical parameters — day length and moonlight — are used. The results show that the series are neither strictly stationary nor unit-rooted; their most correct description is given by trend-stationary processes.В статье представлен статистический анализ дискретных категориальных временных рядов. Используются тесты ADF и KPSS, тренд-стационарные модели, анализ цепей Маркова, оценка сезонности и корреляции с астрономическими параметрами — продолжительностью дня и лунным светом. Результаты показывают, что ряды не являются ни строго стационарными, ни единично-корневыми; их наиболее точное описание дается тренд-стационарными процессами
Моделирование загрязнения воздуха г. Кутаиси PM2.5 в условиях штиля на суше и бароклинных западных ветров в свободной атмосфере
No full textშეფასებულია ავტოტრანსპორტის მიერ გაფრქვეული მიკროაეროზოლის(PM2.5) გავრცელება ქ. ქუთაისის ჰაერში ზამთარში ფონური შტილური მეტეოროლოგიური პირობების დროს. გამოთვლები ჩატარებულია კავკასიაში მეზო მასშტაბის ატმოსფერული პროცესების სამგანზომილებიანი (3D) მოდელისა და ატმოსფეროში პასიური დამაბინძურებელი მინარევების გავრცელების განტოლების ერთობლივი ინტეგრირებით. მიღებული მონაცემების ბაზაზე აგებულია ქალაქის სხვადასხვა პუნქტში PM2.5-ის კონცენტრაციის მნიშვნელობების დროში ცვლილების გრაფიკები. აღმოჩნდა, რომ ქალაქის ატმოსფეროში PM2.5-ის მიწის დონეზე კონცენტრაცია მნიშვნელოვნად მაღალია დილის 7-დან 9 საათამდე და საღამოს 8-დან 9 საათამდე. აგებულია PM2.5-ის სივრცითი განაწილების იზოხაზები ატმოსფეროს ზედაპირულ და სასაზღვრო ფენებში. ნაჩვენებია, რომ ქუთაისისა და მიმდებარე ტერიტორიის რელიეფი განსაზღვრავს ქარის სიჩქარის ციკლონური მორევების წარმოქმნას ხმელეთზე.მიღებულია, რომ აეროზოლის გავრცელების პროცესი დამოკიდებულია დინამიურ ველებზე, ტერიტორიის ოროგრაფიასა და ზედაპირული ფენის თერმულ რეჟიმზე. განისაზღვრა ქალაქსა და მიმდებარე ტერიტორიებზე ჰაერის დაბინძურების მაღალი და საშუალო დონეები, ასევე მათი მდებარეობის ცვლილებები დღის განმავლობაში.An assessment was made of the spread of microaerosol(PM2.5) emitted by motor vehicles in the air of Kutaisi in the winter period under background calm meteorological conditions. The calculations were performed by jointly integrating a three-dimensional (3D) model of mesoscale atmospheric processes in the Caucasus and the equation for the distribution of passive pollutants. Based on the data obtained, graphs of changes in PM2.5 concentration values over time at various points in the city were constructed. It was found that in the city’s atmosphere, ground-level concentrations of PM2.5 are significantly higher between 7 and 9 a.m. and between 8 and 9 p.m. Isolines of spatial distribution of PM2.5 in the surface and boundary layers of the atmosphere are constructed. It is shown that the relief of Kutaisi and the adjacent territory determines the formation of a cyclonic vortex of wind speed on land. It is accepted that the process of aerosol propagation depends on dynamic fields, the orography of the territory and the thermal regime of the surface layer. High and medium levels of air pollution in the city and surrounding areas, as well as changes in their location during the day, were determined.Проведена оценка распространения микроаэрозоля (PM2.5), выбрасываемых автотранспортом, в воздухе г. Кутаиси в зимний период при фоновых спокойных метеорологических условиях. Расчеты выполнены путем совместной интеграции трехмерной (3D) модели мезомасштабных атмосферных процессов на Кавказе и уравнения распределения пассивных загрязняющих веществ. На основании полученных данных построены графики изменения значений концентрации PM2.5 во времени в различных точках города. Получено, что в атмосфере города приземные концентрации PM2.5 значительно выше в период с 7 до 9 часов утра и с 20 до 21 часа вечера. Построены изолинии пространственного распределения PM2.5 в приземных и пограничных слоях атмосферы. Показано, что рельеф Кутаиси и прилегающей территории определяет формирование циклонического вихря скорости ветра на суше. Принято, что процесс распространения аэрозоля зависит от динамических полей, орографии территории и термического режима приземного слоя. Определены высокие и средние уровни загрязнения атмосферы в городе и прилегающих территориях, а также изменение их расположения в течение суток
The Impact of Schumann Resonance on the Human Body
No full textThis paper provides an informative review of studies on the Earth's natural electromagnetic resonance, the so-called Schumann resonance. It discusses the potential applications of this phenomenon in various fields, with particular emphasis on its role in the sensing and monitoring of catastrophic events. Special attention is given to its interaction with living organisms, especially the human body, due to its proximity to brainwave frequencies (delta, theta, alpha, beta, gamma). Research findings indicate that the fundamental Schumann frequency of 7.83 Hz may reduce stress, improve sleep quality, enhance cognitive functions, and contribute to emotional stability
Agricultural By-products: Ecological, Economic, and Social Dimensions and Pathways toward Sustainable Technologies
No full textBy-products arising from the industrial processing of agricultural raw materials impose considerable ecological, economic, and social challenges. The uncontrolled disposal of organic matter in landfills leads to methane emissions, which account for nearly 20% of global greenhouse gas outputs and represent a major driver of climate change and global warming. Environmental pollution further threatens human health and biodiversity while exacerbating ecosystem and soil degradation. Economically, the underutilization of agricultural by-products results in estimated annual global losses ranging from USD 780 billion to 1 trillion. Socially, approximately 1.3 billion tons of food are lost worldwide each year, even as 690–829 million people experience chronic hunger, 3 billion lack access to nutritious diets, and thousands of children die annually due to food scarcity. Within the framework of the circular economy, the valorization of agricultural by-products offers a sustainable pathway for their safe conversion into value-added food products, thereby promoting integrated economic growth, social well-being, and environmental protection. In this study, we examine the recovery of dietary fiber from by-products derived from the industrial processing of mandarin (Citrus reticulata) flowers and assess the biosorption capacity of the extracted fiber
Modeling Solar Wind Activity Using a Physical Second-Order Oscillator Approach
No full textThis paper presents a second-order differential equation model describing the dynamics of solar wind activity. The model captures the system’s oscillatory nature by incorporating lunar illumination and daily periodic forcing as external drivers. Parameter calibration shows the model’s capacity to forecast activity trends with physical interpretabilit
Transdermal Delivery of Endogenous Growth Inhibiting Proteins Using Polyvinyl Alcohol Based Films
No full textTo evaluate the feasibility of non-invasive, specifically transdermal, delivery of a thermostable growth - inhibiting protein complex (TPC) isolated from adult rat liver, we investigated its effects on cell proliferation in the tissues of juvenile rats when immobilized in polyvinyl alcohol (PVA)-based films of different compositions. It was found that immobilization of TPC in films composed of polyvinyl alcohol and vinyltriethoxysilane (VTES) led to a significant reduction in the mitotic index of liver and kidney cells in experimental animals compared with controls (by 46% and 30%, respectively). In contrast, immobilization of TPC in films composed solely of polyvinyl alcohol did not produce an inhibitory effect in any tissue. In parallel, we examined whether the incorporation of starch as a third component could enhance film solubility and the release of proteins. The results showed that starch addition did not increase film solubility, nor did it alter the antiproliferative activity of the immobilized TPC
Результаты изучения морфологии и экспозиции ледников и снежников ледниковых бассейнов Восточной Грузии на основе спутникового дистанционного зондирования
No full textსტატიაში წარმოდგენილია აღმოსავლეთ საქართველოს მყინვარული აუზების მყინვარებისა და თოვლნარების მორფოლოგიისა და ექსპოზიციის კვლევის შედეგები კატალოგის და თანამგზავრული დისტანციური დაკვირვების 2010, 2015 და 2020 წლების მონაცემების მიხედვით. გამოყენებულია მყინვარების ექსპოზიციის დადგენის თანამედროვე მეთოდი, რომელიც აპრობირებულია და მიღებულია მსოფლიოში. ეს მეთოდი პრაქტიკულად გამორიცხავს შეცდომებს მყინვარების ექსპოზიციის შესწავლის დროს. მოყვანილია კლიმატის მიმდინარე ცვლილების შედეგად დასავლეთ საქართველოს მყინვარული აუზების სხვადასხვა მორფოლოგიური ტიპებისა და ექსპოზიციის მქონე მყინვარებისა და თოვლნარების რაოდენობისა და ფართობების ცვლილების შესწავლის შედეგები.The article presents the results of the study of the morphology and exposure of glaciers and snowfields in the glacial basins of eastern Georgia according to the catalogue and satellite remote sensing data for 2010, 2015 and 2020. A modern method for determining the exposure of glaciers has been used, which is tested and accepted worldwide. This method practically eliminates errors when studying the exposure of glaciers. The results of changes in the number and areas of various morphological types and exposed glaciers and snowfields of the glacial basins of eastern Georgia as a result of ongoing climate change are presented.В статье представлены результаты изучения морфологии и экспозиции ледников и снежников ледниковых бассейнов восточной Грузии по данным каталога и спутникового дистанционного зондирования за 2010, 2015 и 2020 годы. Использован современный метод определения экспозиции ледников, который апробирован и принят в мировой практике, что практически исключает ошибки при изучении экспозиции ледников. Представлены результаты изменения количества и площадей различных морфологических типов и экспонированных ледников и снежников ледниковых бассейнов восточной Грузии в результате современного изменения климата
