MAU GCRIS Standard Database (Mardin Artuklu University)
Not a member yet
7418 research outputs found
Sort by
Hakiki Vuslat, Mecazi Firak veya Hakiki Firak, Mecazi Vuslat; Klasik Zazaca Edebiyatta Vuslat ve Firak Terennümleri
No full textVuslat ve firak, edebiyatın önemli iki kavramı olmasının yanı sıra, hayatın da önemli iki gerçeğidir. Bu iki kavram beraber düşünüldüğü zaman anlam ifade ederler. Vuslat ve firak birbirine geçmiş iki kavramdır, meydana gelen bir olayın vuslat veya firak olarak kabul edilmesi görecelidir. Vuslat bir firaka, firak başka bir vuslata dönüşebilir. Çalışmada vuslat ve firak kavramları bu çerçevede ele alınmış, vuslat ve firakın göreceli durumu izah edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacı Zazaca klasik edebiyatındaki metinlerden vuslat ve firak kavramlarını ele almaktır. Dünya asıl vatanından ayrılan bir ruh için hakiki firak, onu bekleyen yakınları için ise mecazi bir vuslattır. Yine hicret, göç ayrılan ve varılan yere göre vuslat veya firak olarak yorumlanabilir. Bu çalışma iki kısımdan meydana gelmiştir. Çalışmanın ilk kısmında vuslat ve firak kavramları mecaz ve hakikat bağlamında ele alınmış; hakiki vuslatın mecazi bir firak olduğu, hakiki bir firakın mecazi bir firak olduğu üzerinde durulmuştur. Zazaca klasik edebiyattan örneklerin verildiği ikinci kısımda doğum, ölüm, göç ve dünya kavramları temele alınarak vuslat ve firak açıklanmıştır. Her alt başlıkta çeşitli yazarlardan örnekler verilmiş ve bunlar izah edilmiştir. Çalışma, Zazaca klasik edebiyatı bu iki kavram etrafında incelediği için önemlidir. Zazaca klasik edebiyat üzerine çeşitli derleme çalışmaları olsa da, bu tür özel okumaların az olduğu açıktır. Bu açıdan çalışma Zazaca klasik edebiyatı derin bir analize tabi tuttuğu için önemlidir. Çalışmada yayımlanmış ve temin edilen klasik edebiyat eserlerine yer verilmiş, Kurmancca, Türkçe, Arapça ve Farsça eserlerden de yararlanılmış ve bu dildeki klasik eserlerde vuslat ve firak kavramlarının nasıl ele alındığı izah edilmiştir. Çalışmada açıklama, örnek verme, karşılaştırma, tanık gösterme, tanımlama gibi yöntem ve teknikler kullanılmıştır
Factores Que Afectan La Motilidad Espermática Progresiva
No full textTuncekin, Adem/0000-0001-9951-2556Objective: In this study, it was aimed to investigate the effects of age, body mass index, and diet factors on sperm parameters and developing a novel index (Artuklu Sperm Quality Index [ASQI]). Method: The study incorporated a total of 115 patients who sought medical attention due to infertility and underwent semen analysis (spermiogram). The ASQI score was developed. Results: About 73% reported eating three meals daily, while 62% consume fruits a few times a week. When considering grain consumption, 30% rarely do, mirroring the 25% who never do. Carbonated drinks are consumed a few times in 15 days by 39% of respondents. Salt consumption showed 47% taking very little, whereas 42% consume caffeine very minimally. Sausage/ salami is minimally consumed by 44%, and 32% of participants reported never being exposed to air pollution. ASQI score ranges from 6 to 61 point. A lower score indicates good nutrition and quality of life, while a higher score suggests deteriorating nutrition and increasing unhealthy habits. Cronbach alfa value was noted as 0.72. A negative correlation was found between ASQI and sperm progressive motility (p < 0.001, r = -0.405). Conclusions: This study revealed a clear negative correlation between the ASQI score, which signifies deteriorating nutrition and escalating unhealthy habits, and sperm progressive motility
Theotokos in the Ancient Syriac Church
No full textHıristiyanlık tarihinde merkezi bir konuma sahip olan Theotokos (Tanrı doğuran) kavramı, Süryani Kadim Kilisesi bağlamında incelenmektedir. Bu unvanın yalnızca teolojik bir tanım olmanın ötesinde, erken dönem Hıristiyanlıkta yaşanan siyasi, kültürel, dini mücadelelerin bir yansıması olduğu ileri sürülmektedir. Meryem'in yüceltilmesinin ardındaki mitolojik temeller, Hıristiyanlığın pagan toplumlarla etkileşimi çerçevesinde analiz edilmektedir. Sümer'deki İnanna, Mısır'daki İsis ve Anadolu'daki Kibele gibi ana tanrıça kültlerinin Meryem figüründe devamlılık kazandığını ve eski inanç kalıplarının yani dine nasıl dahil edildiğini göstermektedir. Theotokos kavramının ortaya çıkışı, İskenderiye ve Antakya ekolleri arasında yaşanan İsa'nın doğası hakkındaki kristolojik tartışmalarla ilişkilendirilmektedir. Bu tartışmalar, Efes ve Kadıköy Konsilleri'nde doruk noktasına ulaşmış ve teolojik bir mesele olmaktan çıkıp, kiliseler arası güç mücadelesinin ve imparatorluk politikalarının bir uzantısı haline gelmiştir. Süryani Kadim Kilisesi'nin Theotokos kavramına yaklaşımı, miafizit kristoloji doğrultusunda ele alınmıştır. Bu anlayışa göre, Mesih ilahi ve insani doğalarının birleşimi, Meryem'in 'Tanrı doğuran' olarak kabulünü zorunlu kılmıştır. Süryani kilise babalarının eserlerinde Meryem, Mesih'in annesi olması dışında ilahi kurtuluş planında merkezi bir figür olarak tasvir edilir. Bu çalışma, Theotokos kavramının Hıristiyanlık dünyasında inanç, politika, mitoloji ve tarihin iç içe geçtiği çok boyutlu bir kavram olduğunu ortaya koymaktadır.The concept of Theotokos (God bearer), which holds a central place in the history of Christianity, is examined within the context of the Syriac Orthodox Church. This concept is not merely a theological definition; it is argued to be a reflection of the political, cultural, and religious struggles of the early Christian era. The mythological foundations behind the veneration of Mary are analyzed within the framework of Christianity's interaction with pagan societies. The study shows that ancient mother goddess cults such as Inanna in Sumer, Isis in Egypt, and Cybele in Anatolia continued in the figure of Mary, indicating that old belief patterns were passed on to the new religion. The emergence of the Theotokos concept is directly linked to the Christological debates concerning the nature of Jesus. These debates, which reached their peak at the Councils of Ephesus and Chalcedon, are presented as not just a theological issue but also an extension of the power struggle between churches and imperial politics. In this study, the Syriac Orthodox Church's approach to the Theotokos concept is examined. According to its Miaphysite Christology, which holds that the divine and human natures of Christ are united, the acceptance of Mary as the 'God bearer' became a necessity. In the works of the Syriac Fathers, Mary is described as a central figure in the divine plan of salvation, not merely as the mother of the Messiah. This study reveals that the concept of Theotokos is a multi-dimensional one in the Christian world, where faith, politics, mythology, and history are intertwined
Evaluation of the Relationship Between Adherence to the Mediterranean Diet, Sustainable Food Literacy and Depression in Health Workers
No full textGiriş: Akdeniz Diyeti (AD), fiziksel ve zihinsel sağlık üzerinde olumlu etkiler sağlarken; sürdürülebilir beslenme okuryazarlığı, çevreye duyarlı ve sağlık bilincine sahip beslenme davranışlarını desteklemektedir. Sağlık profesyonelleri ise toplumsal rollerinden dolayı hem AD'ye uyumu hem de sürdürülebilir beslenme davranışlarını teşvik etmede önemli bir gruptur. Amaç: Bu çalışma, sağlık çalışanları arasında AD'ye uyum, sürdürülebilir beslenme okuryazarlığı ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek ve bunların demografik ve yaşam tarzı faktörleriyle olan bağlantılarını araştırmayı amaçlamıştır. Yöntem: Bu çalışma, 251 sağlık çalışanı ile kesitsel, nicel desen olarak yapılmıştır. Verilerin toplanması yüz yüze görüşme yöntemi ile gerçekleştirilmiş olup, katılımcılara AD'ye Uyum Tarama Testi (MEDAS), Sürdürülebilir Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. İstatistiksel analizler korelasyon ve regresyon modellerini içermektedir. Bulgular: Erkeklere göre kadınlar sürdürülebilir beslenme okuryazarlığı alt boyutunda daha yüksek puana sahiptir. Sigara içmeyenler AD'ye daha fazla bağlılık gösterirken, kronik hastalığı olan bireyler daha yüksek depresyon puanları almıştır. Depresyon düzeyi minimum olan katılımcılar, şiddetli depresyon olanlara göre MEDAS puanlarında önemli ölçüde daha yüksek puana sahiptir. MEDAS puanları, sürdürülebilir beslenme okuryazarlığı ile pozitif, beden kütle indeksi ile negatif korelasyon göstermiştir. Regresyon analizi, depresyonun hem MEDAS puanını hem de sürdürülebilir beslenme okuryazarlığı puanını olumsuz yönde görülmüştür. Sonuç: Bulgular, sağlık çalışanlarında AD'ye uyum düzeyi ile sürdürülebilir beslenme okuryazarlığının yükselmesinin depresyon puanlarının azalmasıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, beslenme okuryazarlığını artırmaya yönelik eğitim programlarının ve AD'nin teşvik edilmesinin yalnızca sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarını güçlendirmekle kalmayıp aynı zamanda psikolojik iyilik hâlini de destekleyebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Gelecekteki araştırmalar, farklı meslek gruplarında bu tür müdahalelerin etkililiğini değerlendirerek daha geniş kanıtlar sunmalıdır. Anahtar Kelimeler: Akdeniz Diyeti, Sürdürülebilir Gıda Okuryazarlığı, Depresyon, Sağlık Profesyonelleri, Beslenme DavranışıBackground: While the Mediterranean diet provides beneficial effects on physical and mental health, sustainable food literacy supports environmentally responsible and health-conscious eating behaviors. Owing to their societal roles, healthcare professionals constitute a key group in promoting both adherence to the Mediterranean diet and the adoption of sustainable dietary practices. Objectives: This study aimed to examine the relationships among Mediterranean diet adherence, sustainable nutrition literacy, and depression levels among healthcare workers and to explore their associations with demographic and lifestyle factors. Methods: This study was conducted as a cross-sectional, quantitative design with 251 healthcare workers. Data collection was carried out using face-to-face interviews, and participants were administered the Mediterranean Diet Adherence Screening Test (MEDAS), the Sustainable Nutrition Literacy Scale, and the Beck Depression Inventory. Statistical analyses included correlation and regression models. Results: Compared with men, women scored higher on the sustainable nutrition literacy subdimension. Nonsmokers demonstrated greater adherence to the Mediterranean diet, whereas individuals with chronic diseases had higher depression scores. The participants with minimal depression reported significantly higher MEDAS and food literacy (knowledge subscale) scores than did those with severe depression. MEDAS scores were positively correlated with sustainable nutrition literacy and negatively correlated with body mass index. Regression analysis indicated that depression negatively predicted both the MEDAS score and the sustainable nutrition literacy score. Conclusions: The findings indicate that higher levels of adherence to the Mediterranean diet and sustainable food literacy among healthcare workers are associated with lower depression scores. Accordingly, it can be concluded that implementing educational programs aimed at enhancing food literacy and promoting adherence to the Mediterranean diet may not only strengthen sustainable eating habits but also support psychological well-being. Future research should assess the effectiveness of such interventions across different professional groups to provide broader evidence. Keywords: Mediterranean Diet, Sustainable Food Literacy, Depression, Healthcare Professionals, Dietary Behavio
Philanthropy in the Middle East and North African Region: A Comparative Perspective From Iran, Lebanon, and Türkiye
No full textThe aim of the chapter is to critically review institutionalised forms of philanthropic organisations in the extant literature about the Middle East and North Africa region by focusing on Iran, Lebanon, and Turkey—three low-middle and high-middle income countries which represent a breadth of historical, cultural and political contexts. The chapter examines the current context, trends, and profile of the philanthropic sector in the MENA region along with the key challenges and potential opportunities facing the sector in terms of addressing social welfare needs effectively and strengthening social values and state institutions in favour of equitable social policy. The chapter also covers the prospects for sustainability and inclusiveness of philanthropic social policy in the region. © 2025 Elsevier B.V., All rights reserved
Yeşil Örgüt İkliminin Yeşil Örgütsel Davranış Üzerindeki Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracılık Rolü
No full textYeşil örgüt iklimi ve yeşil örgütsel davranış, çevresel hassasiyeti yüksek üretim yaklaşımlarını teşvik eden işletmeler için giderek daha önemli hale gelmektedir. Özellikle üretim sektöründe, sürdürülebilirlik odaklı politikalar ve uygulamalar, çalışanların algılarını, motivasyonlarını ve örgüte olan bağlılıklarını etkileyen kritik unsurlardır. Bu bağlamda, örgüt içinde yeşil bir iklimin benimsenmesi ve çalışanların çevresel sorumluluk taşıyan davranışlara yönlendirilmesi, adalet algısında olumlu bir etki yaratabilmektedir. Yeşil örgüt iklimi, işletmenin tüm paydaşları için adil, etik ve çevresel açıdan sorumlu bir çalışma ortamı sağlayarak, çalışanların iş yerinde kendilerini daha değerli ve saygı duyulan bireyler olarak hissetmelerine katkıda bulunur. Bu nedenle, üretim işletmelerinde yeşil örgütsel davranışların ve iklimin örgütsel adalet üzerindeki rolünün anlaşılması, hem çalışan memnuniyeti hem de uzun vadeli sürdürülebilirlik stratejileri açısından önem arz etmektedir. İşletmelerde yeşil politika ve uygulamaların etkin bir şekilde benimsenmesi, örgütsel adaletin sağlanmasında kritik bir rol üstlenmektedir. Bu durum, çalışan memnuniyeti ile uzun vadeli sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşılmasına katkıda bulunmaktadır. Bu çalışmada, yeşil örgüt ikliminin yeşil örgütsel davranış üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin aracılık etkisi araştırılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen veriler, çevrimiçi anket tekniği kullanılarak kolayda örnekleme yöntemi yoluyla seçilen 285 çalışandan elde edilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeklerin geçerliliğini doğrulamak için AMOS 24 programı ile doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. SPSS 24.0 nicel analiz programı vasıtasıyla, ölçeklerin güvenirliğini test etmek için Cronbach Alfa katsayısı değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen veriler, yapısal eşitlik modellemesi teknikleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; yeşil örgüt ikliminin yeşil örgütsel davranış ve örgütsel adalet üzerinde pozitif etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yeşil örgüt ikliminin yeşil örgütsel davranış üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin aracılık rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır
The Effects of Maternal Body Weight on Iodine Concentration in Breast Milk and Cord Blood and Infant Growth
No full textSarahman, Ceren/0000-0002-6394-8101; Yabanci, Nurcan/0000-0003-1233-246XBreast milk (BM) is the only source of iodine and bioactive compounds that influence growth and development in infants. The content of BM may be influenced by maternal body mass index (BMI). The aim of this study was to investigate the effect of maternal weight on BM and cord blood iodine concentrations, growth-related hormones, infant anthropometric measurements. A total of 84 mother-infant pairs participated. Levels of leptin, adiponectin and insulin-like growth factor-I (IGF-I) in postnatal BM and cord blood were analysed by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA), iodine by Sandell-Kolthoff reaction. Dietary iodine intake of women was determined by food frequency questionnaire, and anthropometric measurements of infants at birth and 3 months were evaluated. Dietary iodine intake was found to be similar in normal weight (NW) and overweight/obese (OW/OB) women (p > 0.05). Breast milk iodine concentration (BMIC) was 17.4 mu g in NW, 18.2 mu g in OB/OW women. Adiponectin in cord blood and IGF-I in BM were higher OB/OW than NW women (p < 0.05). Positive correlations were found between the infant birth weight and adiponectin in BM, between the infant body weight at 3 months and leptin and adiponectin in BM, between the infant birth head circumference and IGF-I in BM (p < 0.05). In multiple linear regression model, leptin and adiponectin in BM had a positive effect on infant body weight (p < 0.05). Maternal BMI may influence infant body weight via leptin and adiponectin in BM and infant head circumference via IGF-I. No relationship was found between maternal BMI and iodine levels and anthropometric measurements of the infant. Longitudinal studies are recommended to understand the effect of BMIC on growth.Alanya Alaaddin Keykubat University Scientific Research Projects [2022-04-03-MAP05]This study was supported by Alanya Alaaddin Keykubat University Scientific Research Projects coordinatorship with the project number 2022-04-03-MAP05
Retrospective Analysis of Online News on Femicide in Türkiye (2018-2022)
No full textObjective: The aim of this study is to examine the femicides covered in online newspapers in T & uuml;rkiye between 2018 and 2022, to identify the characteristics of perpetrators and victims, and to reveal the reasons for these murders and how they took place. Method: News published in 19 online newspapers was analyzed by using the Google Search Engine in a retrospectivedescriptive design. The data were evaluated based on variables such as the age of the victims, marital status, family type, place of murder, cause and manner of murder, and the relationship of the perpetrators with the victims. Data were analyzed using SPSS 24. Results: We found that most femicides occurred in 2020, were committed by husbands (34.2 degrees/x) using firearms (43.3 degrees/x), and were driven by arguments (45.5 degrees/x). Victims were predominantly 20-40 years old, married, and housewives. Conclusion: In order to prevent violence against women, it is important to raise social awareness, strengthen legal regulations and develop protective policies. Although the findings provide insight into the media visibility and demographic trends of femicides in T & uuml;rkiye, they need to be supported by more comprehensive epidemiological studies
Psychological Resilience and Trait Anxiety as Mediators in the Relationship Between Perceived Family Social Support and Life Satisfaction Among Youth
No full textAslan, Yavuz/0000-0002-6692-5247;PurposeThis study examines the impact of perceived family social support on youth life satisfaction, focusing on the mediating roles of psychological resilience and trait anxiety.Materials and methodsA cross-sectional quantitative research design was employed, collecting data from 626 participants via an online survey. A convenience sampling method was used. Analyses, including confirmatory factor analysis, correlation analysis, and structural equation modeling (SEM) path analysis, were conducted using SPSS 24 and AMOS 24 softwareResultsThe findings indicate that perceived family social support positively influences psychological resilience and life satisfaction while reducing trait anxiety. Psychological resilience lowers trait anxiety; however, its direct effect on life satisfaction is insignificant. Trait anxiety, on the other hand, negatively affects life satisfaction and acts as a mediator between perceived family social support and life satisfaction. Additionally, psychological resilience plays an indirect role in the effect of perceived family social support on life satisfaction through trait anxiety.DiscussionThe results suggest that perceived family support enhances resilience and reduces anxiety among youth, contributing to greater life satisfaction. These findings underscore the complex interplay between these variables and highlight the mediating roles of psychological resilience and trait anxiety.ConclusionThis study contributes to the literature by demonstrating that perceived family support enhances life satisfaction by strengthening psychological resilience and reducing trait anxiety. In addition, the study emphasizes the importance of fostering family-based support systems to promote youth well-being
Predicting the Severity of Obstructive Sleep Apnea Using Artificial Intelligence Tools
No full textBACKGROUND:We developed an artificial intelligence (AI) model to predict the severity of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS).METHODS:We used data from 750 inpatients at a research hospital between 2021 and 2023. The dataset comprises 20 attributes, including demographic information, medical history, anthropometric measurements, and polysomnography (PSG) data. The target attribute was the apnea-hypopnea Index (AHI), from which OSAS severity was determined. Data preprocessing included min-max scaling for normalization and the Synthetic Minority Over-sampling Technique algorithm to address the class imbalance, increasing the dataset size to 1250. We invented and further developed a multilayer artificial neural network (ANN) model to predict OSAS severity and evaluated its performance using k-fold cross-validation. We also performed an information gain analysis to rank the features by importance.RESULTS:The ANN model accurately predicted OSAS severity (area under the receiver operating characteristic curve: 0.966, CA: 0.880). Information gain analysis revealed strong associations between OSAS severity and the Epworth Sleepiness Scale, lowest nighttime oxygen saturation, percentage of sleep time with oxygen saturation between 80% and 90% during the night, and neck thickness. These identified features represent important risk factors for early OSAS diagnosis and treatment.CONCLUSION:Our findings suggest that AI-based models can effectively predict OSAS severity. This research may contribute to the development of next-generation diagnostic tools for OSAS diagnosis and risk assessment. AI can readily determine OSAS severity from overnight pulse oximetry recordings, combined with other risk factors, in patients with suspected OSAS