MAU GCRIS Standard Database (Mardin Artuklu University)
Not a member yet
7418 research outputs found
Sort by
5-6 Yaş Grubu Çocuklarda Problemli Medya Kullanımı ile Ekran Süresi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
No full textBu çalışma, 5-6 yaş grubu çocuklarda problemli medya kullanımı ile ekran süresi arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve problemli medya kullanımının cinsiyet, ebeveyn eğitim düzeyi ve aile gelir düzeyine göre farklılık gösterip göstermediğini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 5-6 yaş çocuklarına sahip 407 ebeveyn (191 kız, 216 erkek) oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modelinde desenlenen çalışmada, Problemli Medya Kullanım Ölçeği- Ebeveyn Formu (PMKÖ-EF) ve demografik bilgi formu kullanılarak çevrimiçi anket yöntemiyle toplanan veriler SPSS 25.0 programında analiz edilmiştir. Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılarak yapılan analizler sonucunda, çocukların problemli medya kullanım düzeylerinin ortalamanın altında olduğu belirlenmiştir. Problemli medya kullanımı ile ekran süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde bir ilişki bulunurken, cinsiyet, ebeveyn eğitim durumu ve aile gelir düzeyine göre anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Bu çalışma, okul öncesi dönemde problemli medya kullanımına ilişkin farkındalık oluşturarak, bu konuda alınabilecek önleyici tedbirlerin belirlenmesine katkı sağlamaktadır
Hemşirelik Öğrencileri için Periferik İntravenöz Kateteri Yerleştirme Özgüven Ölçeği’nin Türkçe Geçerlilik ve Güvenirliği: Metodolojik Çalışma
No full textAmaç: Bu çalışmada, Hemşirelik Öğrencileri İçin Periferik İntra- venöz Kateter Yerleştirme Özgüven Ölçeği’nin Türkçe geçerlilik ve güve- nilirliğinin yap ılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, Mart-Haziran 2024 tarihleri arasında, 3 farklı devlet üniversitesinin hemşi- relik bölümünde öğrenimine devam eden 587 hemşirelik öğrencisi ile me- todolojik bir ara ştırma olarak yürütülmü ştür. Verilerin toplanmas ında “Öğrenci Tanıtım Formu” ve “Hem şirelik Öğrencileri için Periferik İntra- venöz Kateteri Yerle ştirme Özgüven Ölçe ği” kullanılmıştır. Veriler SPSS 26.0 ve AMOS 23 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin de- ğerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum, mak- simum, Cronbach alfa güvenirlik katsay ısı, faktör analizi yöntemleri, korelasyon analizi ve Path Diyagramı kullanılmıştır. Bulgular: Ölçeğin içe- rik geçerlik indeksi 0,994, genel iç tutarl ılık katsayısı ise 0,936 olarak ol- dukça güvenilir bulunmuştur. Doğrulayıcı Faktör Analizi ile uyum indeksi değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu ve modelin bu durumla uyumlu olduğu belirlenmiştir. Ölçek 3 alt boyut ve 15 maddeden oluşmaktadır. Bu araştırmada, Hemşirelik Öğrencileri İçin Periferik İntravenöz Kateter Yer- leştirme Özgüven Ölçe ği toplam puan ortalamas ı 3,81±0,63 saptanmıştır. Ayrıca öğrencilerin Periferik İntravenöz Kateter Kanül Güvenirliği alt bo- yutundan 3,81±0,67, periferik intravenöz kateter hazırlık ve güvenlik güve- nirliği alt boyutundan 3,90±0,67, Periferik İntravenöz Kateter Ö ğrenme Güvenirliği alt boyutundan 3,72±0,69 puan aldığı belirlenmiştir. Sonuç: Öl- çeğin Türkçe versiyonu, hemşirelik öğrencilerinin periferik intravenöz ka- tater yerle ştirmeyi ö ğrenme ve gerçekle ştirme konusundaki öz güven düzeylerini belirlemek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araçtır
Higher Education Administration in Türkiye and France: Analysis of Differences and Similarities
No full textBu çalışma, Türkiye ve Fransa'daki yükseköğretim sistemlerini karşılaştırmalı olarak inceleyerek, benzerlikleri ve farklılıkları sistematik biçimde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada nitel veri toplama tekniklerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu minvalde bilgi toplamak için yazılı materyaller sistematik olarak incelenmiş, özellikle resmi belgeler, akademik kaynaklar ve kurumsal raporlar içindeki bilgiler temel alınmıştır. Araştırmada, Türkiye ve Fransa'daki yükseköğretim sistemleri çok yönlü olarak ele alındığından, karşılaştırmalı durum çalışması modeline göre hareket edilmiştir. Çalışmada, her iki ülkenin yükseköğretim sistemlerinin tarihsel gelişimi, kurumsal yapıları, idari düzenlemeleri, akademik derecelendirme kademeleri, üniversiteye giriş sistemleri, merkezi örgüt sistemleri, finansal yapıları, özerklik seviyeleri ve yönetici atama şekilleri gibi temel unsurlar ele alınmıştır. Araştırma bulguları, Türkiye'ye göre Fransa'nın daha köklü ve özerk bir yükseköğretim yapısına sahip olduğunu; Türkiye'nin yükseköğretim yönetiminin Fransa'ya göre daha merkeziyetçi olduğunu, Bologna Süreci'ne uyumlu reformlarla gelişim gösterdiğini ortaya koymuştur. Fransa'daki 'Grandes Écoles' sisteminin Türkiye'de doğrudan bir karşılığının bulunmaması da dikkat çekici bir farklılık olarak öne çıkmıştır. Bu çalışma neticesinde politika yapıcılar için, günümüz şartlarına hitap edebilecek, ulusal ve uluslararası alanda rekabet edebilecek, toplumun hem bilimsel bilgi hem de yetişmiş insan gücünü karşılayabilecek, finans kaynakları daha geniş, özerk yapıları daha fazla, yönetici belirleme biçimlerinin daha katılımcı bir uygulamaya sahip olacağı, merkezi yetkilerin yanında üniversite özelindeki yetkilerin de arttırıldığı bir yükseköğretim yönetimi modeli önerisi sunulmuştur.This study aims to systematically reveal the similarities and differences between the higher education systems of Türkiye and France through a comparative analysis. The research employed the document analysis method, one of the qualitative data collection techniques. Written materials, including official documents, academic sources, and institutional reports, were systematically examined. Because the higher education systems in Turkey and France are examined from a multifaceted perspective, the study employs a comparative case study model. The study examines key elements of both countries' higher education systems, including their historical development, institutional structures, administrative regulations, academic grading levels, university admission systems, centralized organizational systems, financial structures, levels of autonomy, and administrative appointment methods. The research findings revealed that France has a more established and autonomous higher education structure than Turkey; that Turkey's higher education administration is more centralized than France's and has evolved through reforms aligned with the Bologna Process. Another notable difference is that the French 'Grandes Écoles' system has no direct equivalent in Turkey. As a result of this study, a higher education management model proposal has been presented for policy makers that can address today's conditions, compete nationally and internationally, provide both scientific knowledge and trained human resources to the society, have broader financial resources, more autonomous structures, have more participatory methods of determining administrators, and increase university-specific powers in addition to central powers
The Effect of Argumentation-Based Activities on the Development of Moral Reasoning
No full textIsiker, Yakup/0000-0003-3493-0620;This study aims to investigate the effects of argumentation-based activities on moral reasoning development of 4th-grade primary school students. A concurrent nested mixed method was employed. The sample consisted of 30 fourth grade students from a primary school. Before and after the argumentation-based activities "Moral Reasoning Scenarios Inventory" was administered, then interviews were conducted with the students regarding the scenarios. It was found that there was a significant difference in favor of post-intervention results, with a decrease in students' hedonistic and punishment avoidance reasoning, and an increase in the norm and rule-based, the good-empathy of the other, social approval-based and rights and justice-based reasoning. When the students' argumentation activities and their views on moral situations were considered together, it was concluded that argumentation-based activities have a positive effect on the development of students' moral reasoning
Yeniliklerin Şiirde İz Düşümü: Uskûbî ve Hicaz Demiryolu Şiiri
No full textŞiir şairin ve içinde yaşadığı toplumun aynasıdır. Bu doğrultuda bu çalışmada Arap coğrafyasında bir yeniliğin şiirde nasıl yer edindiği ele alınmıştır. Çalışmada “Hicaz Demiryolu” şiiri içerik, dil ve edebi sanatlar açısından hangi önemi haizdir? Hangi tarihî veri ve olaylara ışık tutmuştur? Şiirde yeniliklere karşı duyulan heyecan nasıl dile getirilmiştir? gibi sorulara cevaplar verilmiş, bu hususlarda değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmada Uskûbî’nin yaşadığı dönem, hayatı, edebî ve ilmî şahsiyeti ele alındıktan sonra İstanbul ve Medine’yi birleştirme hedefini güden ve Sultan Abdülhamid’in en büyük projelerinden olan Hicaz demiryolu hakkında yazdığı şiir incelenmiştir. Dönemin başta dinî ve tarihi yönüne ışık tutması yönüyle önem arz eden bu şiirin gerek Arap coğrafyasında gerek Türkiye’de herhangi bir çerçevede bilimsel olarak çalışılmamış olması, bu çalışmanın özgün değerini ortaya koyan durumlardan biridir. Şiir, muhteva olarak Hicaz demiryolunu işlemekte, demiryolunun Şam, Amman, Tebük, Medine gibi dinî ve tarihî olarak büyük öneme sahip merkezleri birleştirecek olmanın heyecanını dile getirmektedir. Ayrıca trenin sadece bölgenin değil, tüm Müslüman coğrafyasında manevi olarak oluşturduğu sevinç ve coşkuyu ve bu vesileyle Sultan’a minnettarlığı aktarmaktadır. Şiirin dilinin sade ve edebî terkiplerden uzak olduğu ve belagat açısından zengin bir malzeme sunmasa da özellikle tasvir ve teşbihte ön plana çıkan örnekleri barındırdığı, çalışmada elde edilen sonuçlardan bazılarıdır
Tüketicilerin Yeme Farkındalıkları ile Restoranda Yemek Tercihleri Arasındaki İlişki
No full textBu çalışmada, tüketicilerin yeme farkındalıkları ve restoranda yemek tercihleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ile gerçekleştirilmiş ve veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmıştır. Çalışma 415 kişinin katılımı ile gerçekleştirilmiş ve elde edilen verilerin analizi sonucunda katılımcıların yeme farkındalıkları ve restoranlardaki yemek tercihleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yeme farkındalıkları ile restorandaki yemek şeçiminin alt boyutlarından, “kişisel faktörler” ve “psikolojik faktörler” arasında negatif yönlü anlamlı ilişki saptanırken, yeme farkındalıkları ile “yemekle ilgili faktörler” arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yeme farkındalıkları ile “çevresel faktörler” alt boyutu arasında ise anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Araştırmada özellikle yeme farkındalığı ile “yemekle ilgili faktörler” arasında pozitif yönde ilişki olması nedeniyle bireylerin yeme farkındalığı yüksek ise seçeceği yemeklerin özelliğine dikkat ettiği ve bilinçli bir seçim yaptığı sonucuna varılmaktadır. Yeme farkındalığı bulunan tüketicileri ve onların yemek seçimlerini etkileyen faktörleri dikkate alan restoran işletmelerinin tercih edilme olasılıklarının artacağı ve müşteri memnuniyetini sağlamada daha başarılı olacakları öngörülmektedir. Ayrıca toplumun beslenme kaynaklı hastalıklardan korunmasını sağlamak için yetkili otoritelerin ve konu ile ilgili araştırmacıların toplumun yeme farkındalığını artırıcı ve sağlığa uygun besinlere ulaşılmasını teşvik edici çalışmalarda bulunmalarının önemli olduğu düşünülmektedi
Isokinetic Knee Strength as a Predictor of Performance in Elite Ski Mountaineering Sprint Athletes
No full textBackground and Objectives: This study aims to investigate the relationship between isokinetic knee strength and competition performance in elite male ski mountaineering sprint athletes and to identify strength parameters that predict performance and contribute to injury prevention. Materials and Methods: Thirteen male athletes participating in the Ski Mountaineering Turkey Cup final stage were included. Isokinetic knee flexion (FLX) and extension (EXT) strength of dominant (DM) and non-dominant (NDM) legs were measured at angular velocities of 60 degrees/s and 180 degrees/s using the DIERS-Myolin Isometric Muscle Strength Analysis System. Competition performance was evaluated using the ISMF scoring system. Data were analyzed using SPSS 26.0 with Pearson correlation and multiple regression analyses after normality, linearity, and homoscedasticity checks. Results: Strong positive correlations were found between hamstring strength at high angular velocities (180 degrees/s) and performance (DM FLX: r = 0.809; NDM FLX: r = 0.880). Extension strength showed moderate correlations at low velocities (60 degrees/s) (DM EXT: r = 0.677; NDM EXT: r = 0.699). Regression analysis revealed that DM FLX at 180 degrees/s and DM EXT at 60 degrees/s explained 49% of performance variance (Adj. R2 = 0.498). For NDM legs, only 180 degrees/s FLX was a significant predictor (beta = 1.468). Conclusions: High-velocity hamstring strength plays a critical role in ski mountaineering sprint performance, particularly during sudden directional changes and dynamic balance. Quadriceps strength at low velocities contributes to prolonged climbing phases. Moreover, identifying and addressing bilateral strength asymmetries may support injury prevention strategies in elite ski mountaineering athletes. These findings provide scientific support for designing training programs targeting explosive hamstring strength, bilateral symmetry, and injury risk reduction, essential for optimizing performance in the 2026 Winter Olympics sprint discipline
Osmanlı'nın Son Dönemi'nde Arnavut Milliyetçiliğinin Yükselmesi ve Arnavutça Eğitim Sorunu
No full text19. yüzyılın ortalarına kadar Arnavutlar Osmanlı Devleti'nin en az sorun yaşadığı gruplardan biriydi. Fransız İhtilali sonrası yükselen milliyetçilik kaynaklı fikirler Osmanlı Devleti'nde yaşayan Müslüman olmayan gruplarda 19.yüzyılın erken dönemlerinden itibaren etki göstermeye başladı. Osmanlı'nın ekonomi, askeri ve yönetim alanlarında problemler yaşaması, Balkanlar'daki grupların yükselen milliyetçilik akımının etkisiyle artan otonomi ve bağımsızlık talepleri, Arnavutlar'da da diğer gruplarda olduğu gibi milliyetçilik düşüncesinin yayılmasına neden oldu. Otonomi ve bağımsızlık fikirleri Arnavut elitlerden başlayarak diğer Arnavut gruplar içerisinde de etki göstermeye başladı. Milliyetçiliğin arttığı bu ortamda Arnavutların Arnavutça eğitim talebi Osmanlı yönetimi ile Arnavut milliyetçileri arasında büyük bir mücadele alanına dönüştü. Arnavutça eğitim talebi Osmanlı yönetiminin \"Osmanlı Birliği\"ni bozacağı düşüncesiyle temelden karşı çıktığı bir durumken, Osmanlı'nın artık Balkanlar’da daha fazla kalamayacağını düşünen Arnavutların \"Milli Birlikleri\"ni sağlamak için bir an önce uygulamaya geçirmek istedikleri bir durumdu. Bu makale 19. yüzyılın sonunda itibaren Arnavut milliyetçiliğinin Balkanlar'daki diğer milliyetçilik kaynaklı hareketlere bir tepki olarak doğuşunu Osmanlı'nın yükselen milliyetçilik ve Arnavutça eğitim talebine verdiği cevapları göstermeye çalışmaktadır
A Study on the Low-Cost Synthesis of Selenium Nanoparticles From Chickpea Agricultural Wastes With an Environmentally Friendly Approach and Their Potential as Anticancer Agents
No full textNanoparticles are esteemed commodities owing to their exceptional physicochemical characteristics. They are utilized effectively throughout various domains, ranging from agriculture to the aerospace business. Owing to ecological considerations, green synthesis is significantly essential among the strategies for procuring these products using ecologically sustainable technology. This work synthesized selenium nanoparticles (Se NPs) from chickpea plant peels, an agricultural waste, using an environmentally acceptable, cost-effective, and easy method. The characteristics of these valuable Se NPs were ascertained through UV-visible spectrophotometry (UV-vis), X-ray diffraction (XRD), scanning electron microscopy (SEM), energy dispersive X-ray spectroscopy (EDX), Transmission Electron Microscopy (TEM), scanning transmission electron microscopy (STEM), dynamic light scattering (DLS), Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR), and atomic force microscopy (AFM) analyses It was established that Se NPs predominantly exhibited spherical and hexagonal morphologies, with peak absorbance at wavelengths of 290 and 360 nm. It was established that Se NPs had a surface charge distribution of -21.8 mV. The synthesized Se nanoparticles exhibited an 85.53% suppression of A549 and OVCAR-3 cancer cells, as evaluated by the MTT experiment. They were demonstrated to be important in inhibiting cancer cells.Mardin Artuklu UniversityThe authors declare that they have not received any grants, funds or any other support during the preparation of this article. The authors thank Mardin Artuklu University and Dicle University
The Effect of Global Value Chains and Geopolitical Risks on Export Performance: A Review on Turkey
No full textKüresel ekonomideki yapısal dönüşümler, üretim ve ticaret süreçlerini daha karmaşık ve coğrafi olarak dağınık hale getirerek Küresel Değer Zincirleri 'nin (KDZ) önemini artırmıştır. Üretim artık tek bir ülke sınırında değil, birçok ülkenin katkısıyla gerçekleşmekte; bu durum ara mal ticaretini ve ihracat amaçlı ithal girdi kullanımını yaygınlaştırmaktadır. KDZ'ler, ülkelerin farklı üretim aşamalarında uzmanlaşarak katma değer yaratmasını sağladığından, özellikle gelişmekte olan ülkeler için ihracat kapasitesi ve teknolojik yetkinlik açısından kritik bir rol oynamaktadır. Ancak, son yıllarda artan jeopolitik riskler, uluslararası ticaret ve makroekonomik göstergeler üzerinde baskı oluşturarak ticaret hacmini daraltmakta ve yatırım kararlarını olumsuz etkilemektedir. Türkiye gibi jeopolitik açıdan hassas konumdaki ülkelerde bu risklerin ihracat performansı üzerindeki etkileri daha belirgin hale gelmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin KDZ'ler ve jeopolitik risklerin ihracat performansı üzerindeki etkilerini 1990-2018 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak ARDL modeli ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunmuştur. Uzun dönem katsayı tahminini tespit etmek amacıyla FMOLS, DOLS ve CCR yöntemleri kullanılmış ve değişkenler arasında pozitif ilişki belirlenmiştir Anahtar Kelimeler: Küresel Değer Zincirleri, Jeopolitik Risk, İhracat, ARDLThe structural transformations in the global economy have rendered production and trade processes increasingly complex and geographically fragmented, thereby underscoring the significance of Global Value Chains (GVCs). Production is no longer confined within the borders of a single nation but is instead carried out through the contributions of multiple countries, which in turn has expanded the trade in intermediate goods and the reliance on imported inputs for export-oriented production. GVCs allow countries to create value-added by specializing in different stages of production, thus playing a crucial role in enhancing export capacity and technological capabilities, particularly for developing economies. Nevertheless, the recent surge in geopolitical risks has placed considerable pressure on international trade and key macroeconomic indicators, leading to contractions in trade volumes and adverse effects on investment decisions. For countries such as Turkey, situated in a geopolitically sensitive region, these risks exert a more pronounced influence on export performance. This study aims to examine the effects of GVC participation and geopolitical risks on Turkey's export performance by employing annual data for the period 1990–2018 within the framework of the ARDL model. The empirical findings confirm the existence of a cointegration relationship among the variables. Furthermore, long-run coefficient estimations obtained through FMOLS, DOLS, and CCR methodologies indicate a statistically significant positive relationship between the variables