MAU GCRIS Standard Database (Mardin Artuklu University)
Not a member yet
7418 research outputs found
Sort by
Investigation of the Effect of Suitable Potassium (K) and Leonardite Doses Applied to Lentils (lens Culinaris Medik.) on Its Production, Efficiency and Quality
No full textMitolojik Bir Kavramın Serencamı: Homa
No full textHoma, Zazaların tanrı kavramını karşılamak için kullandıkları özgün bir isimdir. Zazaların yaşadığı yerlerin dışında da geniş bir coğrafyada kullanılan bu ismin “Hum, Haoma, Soma, Som, Saoma” gibi varyantları da bulunmaktadır. Homa yenilen veya kaynatılarak suyu içilen bir otu ifade etmektedir. Süreç içerisinde bu ottan yapılan içecek ilahi bir nitelik kazanmış, tanrının gücünü ve kuvvetini temsil etmeye başlamıştır. Farklı coğrafyalarda ayrı isimleri olsa da “Hum-Homa” birbirine yakın anlamlarda kullanılmıştır. Hindistan’da daha çok kaynatılıp içilen bir otu temsil eden “Soma”, İran coğrafyasında “Homa” şeklini almaktadır. Avesta’da “Hum” olarak geçen bu kavram, Zerdüştlükte adına ayin yapılan bir zahit, Şahname’de ise “Humê Abid” olarak geçmektedir. Çalışmanın amacı “Homa” sözcüğünün anlamını ve işlevini diyakronik bir yöntemle incelemek, eski metinlerde bu sözcüğün izlerini aramak ve Zazacadaki kullanımlarını izah etmektir. Çalışmada Hint ve İrani metinlerde “Homa” sözcüğünün kökü incelenmiş, bu sözcüğün varyantları izah edilmiş ve sözcüğe yüklenen işlevler analiz edilmiştir. Önceki çalışmalardan yararlanarak, Zazaca kaynaklardan konuyla ilgili örnekler verilmiştir. Çalışmada açıklama, tanık gösterme, örneklendirme gibi yöntem ve teknikler kullanılmıştır
The Effect of Human Resources Planning on Job Performance (Mardin Artuklu University Example)
No full textBu çalışma, insan kaynakları planlaması uygulamalarının Mardin Artuklu Üniversitesi çalışanlarının iş performansını artırmadaki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, iş gücü planlaması, iş analizi ve tasarımı, kariyer yolu planlaması, halefiyet planlaması ve yetenek yönetimi gibi uygulamaların, üniversite çalışanlarının verimliliğini artırabilecek stratejik araçlar olduğu varsayımına dayanmaktadır. Araştırma betimsel-analitik nicel bir yaklaşımı benimsemiş ve üniversitenin fakülte ve bölümlerinde görev yapan akademik ve idari personele dağıtılan, geçerliliği test edilmiş bir anketten elde edilen verilere dayanmıştır. Veriler, ölçeğin güvenilirliği ve yapı geçerliliği doğrulandıktan sonra Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular, insan kaynakları planlaması boyutlarının iş performansı üzerindeki etkisinin yön ve şiddet açısından farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle, iş analizi ve tasarımı, kariyer geliştirme ve yetenek yönetimi gibi uygulamaların pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiş, bu da çalışanların yetkilendirilmesine, yetkinliklerinin geliştirilmesine ve kurumsal gelişime aktif katılımlarına odaklanan politikaların etkinliğini yansıtmaktadır. Buna karşılık, iş gücü planlamasının anlamlı bir etkisi bulunmamış, çalışanların bu süreci merkezi olarak yönetilen ve operasyonel şeffaflığı sınırlı bir uygulama olarak algıladıklarını düşündürmektedir. Öte yandan, halefiyet planlamasının negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi tespit edilmiş, bu durumun söz konusu uygulamanın iş güvencesizliği kaynağı veya örtük kurumsal ayrımcılık olarak algılanmasından kaynaklanabileceği değerlendirilmiştir. Bu çalışma, bir Türk üniversitesi bağlamında insan kaynakları uygulamalarının uygulanma gerçekliğine ışık tutmakta ve bu uygulamaların daha kapsamlı ve katılımcı hale getirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, gelecekteki analitik modellerde örgütsel güven veya iş tatmini gibi aracılık eden değişkenlerin dahil edilmesi önerilmekte, bu sayede İK planlaması uygulamaları ile performans arasındaki ilişkinin nedensel açıdan daha zengin bir biçimde anlaşılması sağlanabilecektir. Çalışmanın teorik katkısı, İK planlaması bileşenlerinin farklı etkilerini doğrulamasında; pratik katkısı ise karar vericilere daha etkili ve bütünleşik planlama uygulamalarına yönelmede rehberlik etmesinde yatmaktadır. Anahtar Kelimeler: İnsan Kaynakları Planlaması, İş Performansı, İş Analizi ve Tasarımı, Yetenek Yönetimi, Mardin Ertılığlu Üniversitesi, Türkiye.This study aims to explore the impact of human resource planning practices on enhancing job performance among employees at Mardin Artuklu University, based on the assumption that practices related to workforce planning, job analysis and design, career path planning, succession planning, and talent management represent strategic tools capable of improving university employees' productivity. The study adopts a descriptive-analytical quantitative approach and relies on a validated questionnaire distributed to a sample of academic and administrative staff across the university's colleges and departments. Data were analyzed using Structural Equation Modeling (PLS-SEM) after verifying the reliability and construct validity of the instrument. The findings revealed varying levels of strength and direction of the impact of human resource planning dimensions on job performance. Specifically, the study indicated a positive and significant effect of practices such as job analysis and design, career development, and talent management, reflecting the effectiveness of policies focusing on employee empowerment, competence enhancement, and active participation in institutional development. In contrast, workforce planning did not show a significant effect, suggesting that employees may perceive it as centrally managed with limited operational transparency. Meanwhile, succession planning demonstrated a negative and statistically significant effect, potentially indicating that it is perceived as a source of job insecurity or implicit organizational discrimination. This study contributes to shedding light on the reality of implementing HR practices within a Turkish university setting and calls for developing these practices to become more comprehensive and participatory. Furthermore, it suggests extending future analytical models to include mediating variables such as organizational trust or job satisfaction, enriching the causal understanding of the relationship between HR planning practices and performance. The theoretical contribution lies in confirming the diverse effects of HR planning components, while the practical contribution guides decision-makers toward more effective and integrated planning practices. Keywords: Human Resource Planning, Job Performance, Job Analysis and Design, Talent Management, Mardin Artuklu University, Türkiye
GIS-Based FUCOM Method for Assessing Land Suitability for Almond Cultivation in Midyat, Southeastern Türkiye
No full textConducting land suitability assessments is essential for agricultural planning, productivity, and sustainability. This study develops a land suitability model for almond cultivation in Midyat, Turkiye, by integrating the Full Consistency Method (FUCOM) with Geographic Information Systems (GIS). Key criteria, including temperature, rainfall, elevation, slope, soil characteristics, and land use capability, were weighted using FUCOM based on expert and farmer input. The suitability map, generated via a weighted overlay method, classified land into five categories: highly suitable (512.72 ha), moderately suitable (32,783.22 ha), marginally suitable (55,295.96 ha), not suitable (342.66 ha), and restricted areas (35,204.06 ha). Validation through ROC analysis yielded an AUC value of 0.817, indicating a high level of classification performance for the suitability model, confirming substantial accuracy. To the best of our knowledge, this paper is the first application of FUCOM in almond land suitability studies, providing valuable insights for farmers and policymakers in agricultural land management
Kentsel Mekâna Duygular Üzerinden Bakmak: Mardin Örneği Üzerine Sosyolojik Bir Analiz
No full textKent, insanlarla iç içe geçmiş bir bütün olan, yenilenen ve gelişen, iletişim, etkileşim ve duygulanımın çok yoğun olduğu yerlerdir. Bu çalışmada, kent ve duygular arasındaki ilişki ele alınmaktadır. Bu bağlamda, çalışma kent ve duygular arasındaki karşılıklı etkileşime odaklanmaktadır. Araştırmada, kentin duygusal boyutlarının neler olduğu, duyguların kent algısını nasıl şekillendirdiği ve kent-birey ilişkisi bağlamında duyguların rolü gibi temel sorulara yanıt aranmaktadır. Çalışmanın temel amacı, kent mekânı ile duygular arasındaki dinamikleri analiz ederek bireyin yaşam alanını oluşturan kenti duygular bağlamında incelemektir. Kentte yaşayan bireylerin kente duygusal anlam yüklemeleri kentsel mekân tercihinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Dolayısıyla kentli bireyler için çoğu kentsel alanın duygusal anlamlarla yoğrulduğu söylenebilir. Araştırma, kentli bireylerin yaşadıkları mekânla ilgili duygu durumlarının analizini yapmayı amaçlamaktadır. Duyguların nasıl şekillendiği, kent ve kimlik etkileşiminin nasıl ortaya çıktığı, insanların yaşadıkları kenti deneyimlerken hangi duygular içinde hareket ettikleri ve bu duyguların neye göre değiştiği incelenmektedir. Ayrıca, en önemli noktalardan biri, bireylerin kentin farklı alanlarında yaşadıkları hislerin ve duyguların zaman içindeki değişimlerinin ele alınması ve bu süreçlerin kent mekânının duygusal boyutlarıyla ilişkisini derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada araştırma deseni olarak nitel araştırma yöntemi olan görüşme tekniği kullanılarak veri toplama süreci için yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Çalışma, kent ve duygular arasındaki ilişkiyi derinlemesine inceleyerek, kentsel mekânın sadece fiziksel bir yapı olmanın ötesinde, bireylerin duygusal ve bilişsel ihtiyaçlarını karşılayan dinamik bir alan olduğunu ortaya koymuştur. Kentsel mekânların zaman içinde bireylerin duygusal durumlarıyla nasıl şekillendiğini ve bu duyguların mekânda nasıl bir değişim gösterdiğini inceleyerek, kentsel alanların duygusal boyutlarının önemi ön plana çıkmıştır. Araştırma sonucunda, kent ve duygular arasındaki etkileşimin bireylerin kentle kurdukları ilişkileri anlamada önemli bir faktör olduğu anlaşılmıştır.The city is a whole intertwined with people, renewing and developing, where communication, interaction and emotion are very intense. This study focuses on the relationship between the city and emotions. In this context, the study focuses on the interaction between the city and emotions. The study seeks answers to basic questions such as what are the emotional dimensions of the city, how emotions shape the perception of the city and the role of emotions in the context of the city-individual relationship. The main purpose of the study is to analyze the dynamics between urban space and emotions and to examine the city, which constitutes the living space of the individual, in the context of emotions. The emotional meaning that urban dwellers attribute to the city plays a decisive role in their choice of urban space. Therefore, it can be said that most urban spaces for urban dwellers are characterized by emotional meanings. The research aims to analyze the emotions of urban individuals about the space they live in. It examines how emotions are shaped, how the interaction between the city and identity emerges, which emotions people act in while experiencing the city they live in and how these emotions change. In addition, one of the most important points is to examine the changes in the feelings and emotions experienced by individuals in different areas of the city over time and to examine the relationship of these processes with the emotional dimensions of the urban space in depth. In the study, semi-structured in-depth interviews were conducted for the data collection process using the interview technique, which is a qualitative research method, as the research design. By examining the relationship between the city and emotions in depth, the study reveals that urban space is not only a physical structure, but also a dynamic space that meets the emotional and cognitive needs of individuals. By examining how urban spaces are shaped by the emotional states of individuals over time and how these emotions change in space, the importance of the emotional dimensions of urban spaces has come to the fore. As a result of the research, it is understood that the interaction between the city and emotions is a critical factor in understanding individuals' relationships with the city
Atypical Pneumonia Mimicking Childhood Interstitial Lung Disease with Imaging Findings: A Case Report
No full textComparison and Optimization of Machine Learning Methods for Fault Detection in District Heating and Cooling Systems
No full textAslan, Emrah/0000-0002-0181-3658;In this study, the methods used for the detection of sub-station pollution failures in district heating and cooling (DHC) systems are analyzed. In the study, high, medium, and low-level pollution situations are considered and machine learning methods are applied for the detection of these failures. Random forest, decision tree, logistic regression, and CatBoost regression algorithms are compared within the scope of the analysis. The models are trained to perform fault detection at different pollution levels. To improve the model performance, hyper parameter optimization was performed with random search optimization, and the most appropriate values were selected. The results show that the CatBoost regression algorithm provides the highest accuracy and overall performance compared to other methods. The CatBoost model stood out with an accuracy of 0.9832 and a superior performance. These findings reveal that CatBoost-based approaches provide an effective solution in situations requiring high accuracy, such as contamination detection in DHC systems. The study makes an important contribution as a reliable fault detection solution in industrial applications
Decarbonizing Buildings With Autoclaved Aerated Concrete (AAC): Climate-Specific Meta-Analysis of Global Performance
No full textThe building sector, which accounts for 40% of global energy consumption and 36% of CO2 emissions, requires immediate access to scalable low-carbon materials. The theoretical thermal advantages of Autoclaved Aerated Concrete (AAC) remain incomplete because field performance reports show inconsistent results between 15% and 50% energy savings, and multiple unaddressed implementation challenges have prevented its strategic adoption. The systematic review used worldwide climate-based empirical data to resolve existing performance discrepancies and develop practical implementation strategies. The meta-analysis of 12 studies comprising 847 dwelling units, assessed using CASP and ROBINS-I quality tools, showed that energy savings depend on climate zone: hot-arid zones achieving 48.3% (95% CI: 42.1-54.5%), cold-temperate zones 32.7% (27.3-38.1%), and hot-humid zones 28.4% (22.9-33.9%). The strongest predictor of performance was cooling degree days (beta = 0.0089, p < 0.001), while implementation quality explained 26% of performance variation. Economic modelling revealed median payback periods from 4.2 years (hot-arid) to 9.7 years (cold-temperate), with a 78-92% probability of positive lifetime returns. Carbon pricing at $50/tCO(2) reduces payback by 23%. The research develops a climate-oriented analytical system that analyses performance variations to help designers and policymakers achieve maximum AAC decarbonization results by combining environmental data with system information and financial metrics. [GRAPHICS]
Determination of Bioactive and Anti-Inflammatory Molecules of Thymbra Spicata L. from Mardin by GC-MS and LC-Orbitrap HRMS: A DFT, Molecular Docking, ADMET, Biological Target and Activity Study
No full textObjectives In this study, phenolic compounds (PC), volatile compounds (VC), antioxidant, anti-inflammatory, and antimicrobial properties of the Thymbra spicata L. plant grown in the Mardin Yesilli region were investigated. The properties of compounds such as rhoifolin, leucoside, naringenin, rosmarinic acid, gamma-terpinene, and carvacrol, which were found to be higher than other compounds as a result of PC and VC analysis of Thymbra spicata L. plant, and the properties of non-steroidal anti-inflammatory drugs diclofenac and ketoprofen were compared with computer-based calculations. In this context, the Absorption, Distribution, Metabolism, Excretion, and Toxicity (ADMET) profiles of the mentioned molecules were calculated, Density Functional Theory (DFT)-based quantum chemical calculations were performed, and molecular docking analyses were performed. In addition, the pharmacological properties, biological targets, and biological activities of these compounds were comprehensively evaluated. This study provides important data for understanding the therapeutic potential of these plant components. Materials and methods Chromatographic methods (GC-MS and LC-Orbitrap HRMS) were used to look at PC and VC profiles, spectrophotometry (ABTS, DPPH, CUPRAC) to look at antioxidant activities, and the disk diffusion method to look at antimicrobial properties. Results While the most detected volatile compounds were gamma-terpinene (35.34%), carvacrol (17.55%), caryophyllene (10.53%), and p-cymene (9.15%), the most detected phenolic compounds were rosmarinic acid (3334.9 ng/mL), naringenin (2610.00 ng/mL), leucoside (1956.42 ng/mL), and rhoifolin (1288.55 ng/mL). The ethanol extract of Thymbra spicata L. stopped the growth of K. aerogenes in particular. The IC50 value for DPPH was 158.01 mu g/mL, the IC50 value for ABTS was 185.03 mu g/mL, and the C0.5A value was 87.13 for the ethanol extract of Thymbra spicata L. The molecular docking results that the strongest binding energy was between TNF-alpha and naringenin (-6.77 kcal/mol), IL-6 and rosmarinic acid (-5.55 kcal/mol), and NLRP3 and carvacrol (-6.88 kcal/mol). Naringenin, rosmarinic acid, diclofenac, and ketoprofen completely violated the restrictions established by Lipinski, Ghose, Veber, Egan, and Muegge. Rosmarinic acid is the most reactive antioxidant compound with low energy deficit (Eg) and high softness (S). gamma-terpinene and carvacrol, on the other hand, are more stable and durable wit high hardness (eta) and low softness. Conclusion Naringenin, rosmarinic acid, and carvacrol demonstrate significant anti-inflammatory and immunomodulatory properties owing to their high binding affinity for TNF-alpha, IL-6, and NLRP3, positioning them as promising candidates for the treatment of inflammatory disorders. Naringenin and rosmarinic acid effectively target TNF-alpha, whereas carvacrol demonstrates potential in the management of NLRP3 inflammasome-associated diseases. The strong binding of rosmarinic acid to IL-6 shows that it can change the immune system. Thymbra spicata L., abundant in bioactive compounds, may provide benefits compared to conventional NSAIDs and exhibit potential as monotherapy or adjunctive therapies. Their strong anti-inflammatory, antioxidant, antimicrobial, and pharmacological properties, along with their safety, make naringenin, rosmarinic acid, and carvacrol good candidates for more preclinical and clinical research
Mücâhid B. Cebr ve Zeyd B. Ali’ye Nispet Edilen Tefsirlerin Kaynak, Muhteva ve Metot Açısından Mukayeseli Değerlendirilmesi
No full textMücâhid b. Cebr ve Zeyd b. Ali tefsirleri, erken dönem tefsir literatürünün müstakil nitelik arz eden iki özgün örneğidir. Her iki müfessirin tefsir metodu, Kur’ân lafızlarının lugavî ve semantik çözümlemeleri etrafında şekillenirken, kullandıkları kaynakların niteliği ve yönteme yansıyışı bakımından dikkat çekici farklar ihtiva etmektedir. Mücâhid’in tefsiri, büyük oranda hocası Abdullah b. Abbâs’tan aktardığı rivayetlere dayanan bir yapıya sahiptir. Bu durum, onun tefsirini klasik rivayet tefsirlerinin öncülü kılmakta, ayrıca eserini Ehl-i sünnet nezdinde muteber kılmaktadır. Buna karşın, Zeyd b. Ali’nin tefsirinde sened zinciri genellikle kısa tutulmuş; buna rağmen metnin birçok yerinde Hz. Ali üzerinden Hz. Peygamber’e dayanan rivayet silsilesi zımnî olarak hissedilmiştir. Zeyd’in tefsirinde öne çıkan temel unsurlardan biri, Arap şiirinden istişhâd ile tefsir edilen lafızların yoğunluğudur. Bu durum, onun, Kur’ân’daki ğarîb lafızları anlamlandırırken şiirsel bağlamdan beslenerek dil merkezli bir yaklaşımı öncelediğini göstermektedir. Mücâhid ise bu yönteme başvurmamış; bunun yerine yer yer İsrâiliyyât nev’inden aktarımlara yer vermiştir. Özellikle kıssalar bağlamında Hz. Âdem, Tâlût ve Hz. Yusuf ile ilgili nakiller, Eski Ahid’le paralellik arz edecek niteliktedir. Her iki tefsirde de nüzul sebeplerine yer verilmekle birlikte, bu rivayetler çoğunlukla ayetin doğrudan anlamına ışık tutacak şekilde sunulmuştur. Tefsirlerin hiçbirinde kapsamlı bir sebeb-i nüzul sistematiği bulunmamakla birlikte, örnek mahiyetindeki rivayetler tarihsel bağlamı açıklamaya yöneliktir. Mücâhid ve Zeyd’in tefsirleri, hem kaynak kullanımı hem yöntemsel tercihleri itibariyle klasik dönem tefsir anlayışının gelişim çizgisinde iki farklı uçta durmaktadır. Mücâhid’in rivayet merkezli ve İbn Abbas eksenli aktarımı, onu daha geleneksel bir çizgiye yerleştirirken; Zeyd’in lugavî çözümlemeleri, şiirle istişhadı, İsrâiliyyât’a temkinli yaklaşımı, onun selefî eğilimli ve ehl-i beyt rivayetlerine sadık bir tefsir anlayışı geliştirdiğini göstermektedir