MAU GCRIS Standard Database (Mardin Artuklu University)
Not a member yet
7418 research outputs found
Sort by
Kürt İşaret Dili: Hîwa Enstitüsü Bağlamı
No full textBu çalışma, Kürt İşaret Dili (ZAK) hakkındadır ki Iraq Kurdistan Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY), Hîwa Enstitüsünün okullarında, 1980 yılından bu yana sistemli bir şekilde öğretilmektedir. IKBY'de resmiyette Zimanê Amaje Kurdî (ZAK) diye adlandırılmaktadır. Kürdologlar sadece konuşma diline odaklandıkları için işaret dilini ihmal etmişler. Amacımız ZAK'ın gramerini sistemli bir şekilde tanımlamak, belgelemek ve korumak. Çalışmamızı genel olarak Hîwa enstitüsünün eğitim altyapısı üzerine kurduk. Gramer açısında çok fazla benzedikleri için, sahada yapılan çalışmaların çoğu Kürt İşaret Dili (ZAK) ile Amerikan İşaret Dili'nin (ASL) karşılaştırması üzerine kuruludur. Biz de ZAK'ı fonetik ve morfoloji açısından ASL ile karşılaştırdık ve ZAK'ın gramerini tanımladık ki kayıt altına alınmış olsun. İşaret dili üç boyutlu (3D) bir dildir ve görsel kanalı kullanır, o yüzden biz de çalışmalarımızı genel olarak fotoğraflar ve videolar üzerine yaptık. Hîwa enstitüsünün öğretmenlerinin ve IKBY'deki özel kuruluşların hazırladığı videoarşivlerden faydalandık. IKBY'deki öğretmenlerden ve bazı aktivistlerden yardım aldık. Verilerimizi CD ve Google Drive'da topladık. ZAK üzerine yapılmış çok az çalışma var, bu çalışma sayesinde ZAK Kürdolojinin gündemine gireceği için bu çalışma önemlidir. Amacımız artık işaret dilinin ve sağır dilsizlerin durumunun öğrenilmesi ve akademinin ilgisini işaret diline çekmek ve bu sayede işaret dili üzerine daha çok çalışma yapılmasını sağlamak. Çünkü eğitim sağır ve dilsizlerin de hakkı vardır. Anahtar Kelimeler: Kürt İşaret Dili (ZAK), Hîwa Enstitüsü, Amerikan İşaret Dili (ASL), Fonolojî, Morfolojî, Sentaks.This work is about Kurdish Sign Language (ZAK), which has been regularly taught in the schools of the HÎway Institute in Southern Kurdistan since 1980. In the South, it is called Kurdish Target Language (ZAK). Since Kurdish linguists have focused only on spoken language, they have neglected sign language. Our goal is to define, document and protect ZAK in a systematic way from a grammatical perspective. We have based our work largely on the education provided by the HÎway Institute. Because of their grammatical similarities, the studies conducted in the field mostly compare Kurdish Sign Language (ZAK) and American Sign Language (ASL). We compared it with ASL in terms of phonetics and morphology and showed the grammar of KSL, so that it could be documented. Sign language is a 3D language and uses the visual channel, so we mainly based our studies on images and videos. We used the video archive of teachers in Hiva and institutions in the South. We also asked for help from teachers in the South and some activists. We collected our data on CD and Google Drive. This work is important because there are very few studies on ZAK, and through this work, ZAK will enter the agenda of Kurdology. The goal is to make sign language and the situation of the deaf and dumb known and to focus the attention of the academy on sign language, so that studies can be done on it. Therefore, the deaf and dumb also have the right to education. Keywords: Kurdish Sign Language (ZAK), Hîwaya Institute, American Sign Language (ASL), Phonology, Morphology, Syntax
Factors Affecting Academic Success in Project Anatolian Imam Hatip High Schools According to School Administrators and Teachers
No full textÜlkemizde Proje Anadolu İmam Hatip Liseleri yeni bir program olarak uygulanmaya başlanmıştır. Akademik başarı, öğrencilerin yalnızca bireysel çaba ve yetenekleri ile şekillenmeyip; dışsal faktörlerin etkileşimiyle de ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmamız, Mardin ilinde bulunan Proje Anadolu İmam Hatip Liselerindeki Öğrencilerin akademik başarılarını etkileyen faktörleri ve söz konusu faktörlerin etki düzeylerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu araştırmanın evrenini, Türkiye genelinde Proje Anadolu İmam Hatip Liselerinde görev yapan okul idarecileri ve öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklemini ise maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenen farklı özelliklere (örneğin yaş, cinsiyet, branş ve görev türü) sahip 18 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formları kullanılmıştır. Veriler 2023-2024 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Görüşme verilerinin analizinde nitel analiz yöntemleri arasında yer alan içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların görüşleri doğrultusunda öğrencilerin akademik başarılarını etkileyen faktörler çok yönlü bir perspektiften ele alınmıştır. Katılımcılar okul idaresinin yönetim anlayışının ve okul kültürünün öğrenci akademik başarısı üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca okulun sağladığı fiziksel imkanlarının çeşitliliğinin ve sosyal-kültürel etkinliklerin öğrencilerin okula bağlılığını artırdığı ve akademik başarılarını da etkilediği belirlenmiştir. Aynı zamanda öğrenci ve veli profili akademik başarıyı etkileyen önemli faktörlerdendir; ailenin ilgisi, sosyo-ekonomik durumu, velilerin meslekleri gibi etkenler de başarıyı etkilemektedir. Öğretmen ve okul idaresinin atama usulleri, karma eğitim, meslek-kültür derslerinin bir arada işlenmesi gibi başarıyı etkileyen diğer faktörler arasında olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak elde edilen veriler doğrultusunda Proje Anadolu İmam Hatip Liselerindeki öğrencilerin akademik başarıları okul, aile, birey ve çevresel gibi bütüncül faktörlerle şekillenmektedir.Project Anatolian Imam Hatip High Schools have recently been implemented as a new program in our country. Academic achievement is not shaped solely by students' individual efforts and abilities, but also emerges through the interaction of external factors. This study aims to identify the factors affecting the academic achievement of students in Project Anatolian Imam Hatip High Schools located in the province of Mardin and to determine the extent of their influence. The population of this research consists of school administrators and teachers working in Project Anatolian Imam Hatip High Schools across Turkey. The sample group includes 18 voluntary participants with diverse characteristics (such as age, gender, subject area, and role), determined through maximum variation sampling. Semi-structured interview forms were used as the data collection tool. Data were collected through face-to-face interviews during the second semester of the 2023–2024 academic year. For the analysis of the interview data, content analysis, one of the qualitative analysis methods, was used. Based on participants' opinions, the factors affecting students' academic achievement were addressed from a multidimensional perspective. Participants revealed that the management approach of the school administration and the school culture have an impact on student academic success. Additionally, it was determined that the variety of physical facilities provided by the school and socio-cultural activities increased students' attachment to the school and also influenced their academic performance. Furthermore, the student and parent profiles are also important factors affecting academic achievement. Elements such as parental involvement, socio-economic status, and parents' professions also influence student success. Other factors such as the appointment procedures of teachers and school administrators, co-education, and the integration of vocational and cultural courses were also found to affect academic achievement. In conclusion, based on the data obtained, the academic achievement of students in Project Anatolian Imam Hatip High Schools is shaped by holistic factors such as school, family, individual, and environmental elements
Respiratory Function and Facial Muscle Mechanics in Chronic Obstructive Pulmonary Disease: The Role of Pursed-Lip Breathing
No full textBackground Pursed-lip breathing (PLB) is common in chronic obstructive pulmonary disease (COPD) as both a compensatory pattern and a rehabilitation technique, yet the biomechanical properties of the orbicularis oris and buccinator muscles remain underexplored. Aims The aim of this study was to compare the tone and viscoelastic properties of the orbicularis oris and buccinator muscles among COPD patients with PLB, COPD patients without PLB, and healthy controls, and to examine the relationship of these parameters with pulmonary function. Subjects and methods This prospective observational study included 67 participants: COPD with PLB (n = 21), COPD without PLB (n = 22), and healthy controls (n = 24). Inclusion criteria were age 40-65 years, body mass index 18.5-29.9 kg/m(2), and clinically stable COPD (GOLD stage 1-3). Muscle biomechanics were assessed using the Myoton (R) PRO device, and pulmonary function was evaluated by spirometry in accordance with ATS/ERS standards. Results In the COPD group with PLB, FVC, FEV1, and FEV1/FVC values were significantly lower compared to the non-PLB group (p < 0.05). Both COPD groups demonstrated higher tone and stiffness but lower elasticity in the orbicularis oris and buccinator muscles compared with healthy controls (p < 0.05). No significant differences were observed between COPD subgroups. In the PLB group, orbicularis oris elasticity showed a negative correlation with FVC (r = - 0.547) and FEV1 (r = - 0.614). Conclusion In COPD, PLB is both a compensatory pattern and a marker of disease severity. Reduced orbicularis oris elasticity relates to impaired lung function, and facial muscle biomechanics may serve as a non-invasive biomarker, supporting the inclusion of orofacial muscles in rehabilitation
Determinants of Online Health Information Seeking and Trust in Kuwait
No full textHealth information seeking behaviors and trust in health information can facilitate medical decision-making. This study aimed to determine the effects of certain sociodemographic, health, and health-related characteristics associated with online health information seeking behaviors and trust in health information. The study was conducted with 590 participants from Kuwait, and the logistic regression method was used. Gender, perceived health status, and health information-seeking topics (illness, doctor, medication, etc.) influenced health information-seeking behaviors. Another finding was that employment status significantly influenced trust in online health information related to the research topic. Various sociodemographic and other characteristics influence people’s seeking behaviors for health information online and their trust in health information. Seeking behaviors and trust in online health information can improve healthcare outcomes by promoting communication and interaction between patients and healthcare providers. By examining the impact of sociodemographic and health-related factors on patient behaviors and trust in online health information, healthcare providers can better tailor their communication with patients to each individuals’ needs. © The Author(s) 2025
Evaluation of Antibiotic Resistance, Staphylococci Carriage and Biochemical Parameters of Intensive Care Unit Patients
No full textCarriers and diseases caused by Staphylococci, one of the important hospital pathogens, are an important problem in the emergence of antibiotic resistance and finding effective treatments. Our study aimed to investigate the relationship between changes in hematological and biochemical parameters and the development of antibiotic-resistant Staphylococcus infections in patients hospitalized in the intensive care unit (ICU). The study included the 1st and 5th day data of 100 patients who had been hospitalized in the adult ICU for at least 5 days. Demographic data, blood and biochemical parameters and culture samples of the patients were evaluated. The higher NLR, CRP, LAC, and WBC values and lower HGB values observed on the 5th day compared to the 1st day suggest that patients in the ICU were likely exposed to hospital-acquired Staphylococcus infections, which adversely affected their prognosis. Indeed, the 31 Staphylococcus strains identified were isolated from blood (18), sputum (6), wound (4), urine (0), stool (0) and, catheter (3) cultures. It was determined that the most isolated strains, S. aureus, were resistant to levofloxacin, erythomycin, tetracycline, nitroforantoin, trimethoprim/sulfamethoxazole, oxacillin MIC, clindamycin, fusidic acid and oxsf. Based on our results, the observed increase in hematological and biochemical values on day 5 relative to day 1 reinforces the probability of hospital-acquired infection. Since this situation will put the life of the patient and the individuals related to the patient at risk, monitoring these values, early diagnosis and initiation of treatment are vital
Enerji Nakil Hatlarının (ENH) Coğrafi Bilgi Sistemine (CBS) Entegrasyonu ve Analizi: Mardin İli Örneği
No full textTeknolojik gelişimlerin neticesinde elektrik iletim ve dağıtım şirketleri tarafından son yıllarda karmaşık enerji ağına ait verilerin coğrafi bilgi sistemi platformlarına aktarılmasıyla; görselleştirme, analiz ve iş süreçleri geliştirme yönelik iş yükünü minimize etme, zaman ve maliyetleri azaltmaya yönelik coğrafi bilgi sistemi kullanımı yaygınlaştırılmaktadır. Enerji nakil hattı topolojisinin diğer sistemlerle entegre edilmesiyle enerji ağı içerisinde ilgili güzergah ve hat kolları üzerinde analiz ve incelemeler yapılarak karşılaşılan problemler karşısında süreçlerin bir sonuca bağlanması ve karar vermede zaman ve maliyet bakımından fayda sağlanmaktadır. Enerji nakil hatları için kurulan topolojik sistem sayesinde olası senaryolar karşısında, fider güzergâhında bulunan tüm hatların uzunluğu, karakteristik özellikleri, trafo merkezleri, dağıtım merkezleri, hücre tipleri ve besleme noktalarına ait veri derleme ve raporlama bölümü ile anlık olarak veri alışveriş işlemleri gerçekleştirilebilmektedir. Bu çalışma kapsamında enerji nakil hatları içerisinden referans olarak alınan fider, coğrafi bilgi sistemi üzerinden sanal olarak enerjilendirilmesi ile fider güzergâhında bulunan ve fidere bağlı olan hatların karakteristikleri, hat uzunluğu ve TM-DM merkezleri içerisindeki hücre tipleri, trafo sayısı ve trafo güçleri analiz edilerek fider bazlı olarak tek hat şeması çıkarımı çalışmaları yapılmıştır. Tek hat çıkarımı yapılan fiderin iletken karakteristiği, uzunluğu ve güçleri referans alınarak güç analizleri, fider doluluk oranları ve enerji sürekliliği topolojisi için analiz çalışmaları yapılmıştır
Evaluation of the Relationship Between Lung Ultrasound Findings and Degree of Obstruction in Newly Diagnosed Pediatric Asthma Patients
No full textBackground Lung ultrasound (LUS) is a rapid and accurate tool for diagnosing respiratory distress in children, though data on its findings in pediatric asthma is limited. This study aimed to evaluate LUS findings in children with asthma and their relationship with respiratory function test parameters at diagnosis. Methods A prospective cross-sectional study included 6-18-year-old patients newly diagnosed with asthma by a pediatric allergist or pulmonologist, capable of performing spirometry. The Asthma Control Questionnaire (ACQ-7) was administered. LUS was performed by a blinded pediatric emergency specialist using a six-region scanning protocol. LUS artifacts included >= 3 B-lines per intercostal space, pulmonary consolidation, or pleural abnormalities. Results Of 105 patients, positive LUS findings were observed in 76 (70.4%): 61 had focal B-lines, 36 had small consolidations (= 3 B-lines, and 5 had larger consolidations (> 1 cm). Focal B-lines were mostly found in posterior zones (65.5%), confined to 1-2 intercostal spaces. No correlation was found between LUS findings and FEV1 or FEF25-75 parameters, but higher LUS scores were associated with poorer asthma control (ACQ-7, p = 0.007). Conclusions These findings suggest that LUS may serve as a non-invasive adjunct in assessing asthma severity in newly diagnosed children
Erdelan Emirleri, Şiilik ve Şeyhilik: Emanullah Han-i Sânî Örneği
No full textİslam dininin iki ana mezhebinden biri olan İsnâaşeriyye-On İki İmamlı Şiilik mezhebi Kürtlerin Müslümanlaşmasıyla birlikte, yani hicri birinci yüzyıldan itibaren bazı Kürt bölgelerinde yayılmaya ve kabul görmeye başladı. Kürt emirlikleri arasında bu mezhebin en çok kabul gördüğü emirlik, yedi yüz sene boyunca geniş bir coğrafyada hüküm sürmüş olan Erdelan Emirliğidir. Tarihi kaynakların kaydettiği verilere dayanarak Erdelan emirlerinin birçoğunun bu mezhebe bağlı oldukları ve bu inancı benimsediklerini söylemek mümkün görünmektedir. Her ne kadar Erdelan emirlerinin Şiileşme tarihi hakkında kesin bir bilgi vermek mümkün olmasa da, son Erdelan emir/valisi olan Gulam Şah Han lakaplı Emanullah Han-i Sânî’nin Şii olduğu ve bir Şii olarak vefat ettiğine kesin gözüyle bakılabilir. Bu makalenin amacı Erdelan emirleri ve onların inançlarını genel olarak değerlendirdikten sonra özellikle son emir olan Emanullah Han’ın Şiiliği ve 19. yüzyıldan itibaren İran’da yaygınlaşan bâtıni bir Şii düşünce ekolü olan Şeyhiliğini incelemektir. Bu amaçla çalışmamızda Erdelan Emirliğinin tarihi genel olarak incelendikten sonra, emirlik yöneticilerinin bağlı oldukları inanç/mezhepler hakkında bilgi verilecek ve son olarak sözkonusu emirliğin son valisi Emanullah Han-i Sani’nin Şiiliği/Şeyhiliği özellikle daha önce araştırma konusu olmayan kaynaklar arcılığıyla incelenecektir
The Role of Flow Experience in the Effect of Fear of Missing Out and Netlessphobia on Tour Saticfaction in Guided Tours: The Case of Cappadocia
No full textÇalışmada turistlerin rehberli tur sürecinde yaşadıkları psikolojik kaygı ve korkuların tur tatmini üzerindeki etkisinde akış deneyiminin boyutlarının tatmin algısını nasıl şekillendirdiğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında rehberli tur sürecinde turistlerin gelişmeleri kaçırma ve internetsiz kalma korkularının tur tatmini üzerindeki etkisinde akış deneyiminin rolü incelenmiştir. Bu kapsamda çalışmanın verileri Kapadokya Bölgesi'nin Nevşehir ilini ziyaret eden ve rehberli tura katılan 400 yabancı turistten elde edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında çalışmada geliştirilen modelin test edilmesi için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre turistlerin rehberli bir turda gelişmeleri kaçırma korkuları ve internetsiz kalma korkuları tur tatminini negatif şekilde etkilemektedir. Akış deneyiminin kontrol boyutunun gelişmeleri kaçırma korkusu ile tur tatmini arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Akış deneyiminin merak boyutunun gelişmeleri kaçırma korkusu ile tur tatmini arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Akış deneyiminin kontrol boyutunun internetsiz kalma korkusu ile tur tatmini arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkisi olduğu, akış deneyiminin merak boyutunun ise internetsiz kalma korkusu ile tur tatmini arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Bu bulgular dijital çağın kaçınılmaz korku ve kaygı türlerinin etkili yönetiminin rehberli turlarda tatmin ve memnuniyet için önemini ortaya koymaktadır.This study aimed to reveal how the dimensions of flow experience shape the perception of satisfaction in the impact of tourists' psychological anxiety and fear during guided tours on tour satisfaction. The study examined the role of flow experience in the impact of tourists' fear of missing out and being without internet access on tour satisfaction during guided tours. Data were collected from 400 foreign tourists who visited the Nevşehir province of the Cappadocia Region and participated in a guided tour. Structural equation modeling was used to test the model developed in the study based on the obtained data. The research findings indicated that tourists' fear of missing out and being without internet access negatively impact tour satisfaction during a guided tour. The control dimension of flow experience was found to moderate the relationship between fear of missing out and tour satisfaction. It was concluded that the curiosity dimension of flow experience did not moderate the relationship between fear of missing out and tour satisfaction. The control dimension of the flow experience was found to moderate the relationship between fear of being without internet access and tour satisfaction, while the curiosity dimension of the flow experience was found to have no moderating effect on the relationship between fear of being without internet access and tour satisfaction. These findings highlight the importance of effectively managing the inevitable fears and anxieties of the digital age for satisfaction and enjoyment in guided tours
Kutsal Mekânlarda Ziyaretçi Deneyimi: Kasımiye Medresesi ve Deyrulzafaran Manastırı Örneği
No full textBu çalışmanın amacı, Mardin ilinde bulunan Kasımiye Medresesi ile Deyrulzafaran Manastırı’nı ziyaret eden turistlerin deneyimlerini keşfetmektir. Bu doğrultuda adı geçen mekânları ziyaret edenlerin TripAdvisor platformu üzerinden yazdıkları yorumlar üzerinden deneyimleri netnografi analiziyle incelenmiştir. Kasımiye Medresesi için Nisan 2011-Aralık 2024 tarihleri arasında yazılmış olan 274 yorumdan 250’si; Deyrulzafaran Manastırı için ise Ekim 2011-Aralık 2024 tarihleri arasında yazılmış olan 716 yorumdan 634’ü olmak üzere toplam 884 yorum değerlendirmeye alınmıştır. Yorumları incelemek için içerik analizinden faydalanılmış ve bu süreçte MAXQDA nitel veri analizi programından faydalanılmıştır. Analiz neticesinde, Kasımiye Medresesi’nin deneyim boyutları fiziksel deneyim, duygusal deneyim, çevresel deneyim, öğretici deneyim ve olumsuz deneyim olarak beş boyuttan oluşmuştur. Deyrulzafaran Manastırı’nın deneyim boyutları ise fiziksel deneyim, duygusal deneyim, öğretici deneyim, çevresel deneyim, gastronomik deneyim ve olumsuz deneyim olmak üzere altı boyuttan oluşmuştur. Elde edilen bulgular ile ziyaretçi deneyimlerinin daha iyi anlaşılacağı ve söz konusu ziyaret mekânlarının gelişmiş ve gelişime açık yönlerinin tespit edilerek, hizmet kalitesini artırmada yol göstereceği öngörülmektedir. Bu doğrultuda çıkan sonuçlara yönelik teorik ve pratik önerilerde bulunulmuştur