Bursa Technical University Institutional Repository
Not a member yet
2618 research outputs found
Sort by
Processing of inconel 718 super alloy with vacuum induction gas atomization (VIGA) and laser powder bed fusion
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, İleri Teknolojiler Ana Bilim DalıMevcut çalışma ile, vakum indüksiyonlu gaz atomizasyon (VIGA), seçici lazer ergitme (SLM) ve ısıl işlemin bir kombinasyonuyla üretilen Inconel 718 süper alaşım numunelerinin üretim prosesleri/mikroyapı/mekanik davranış özelliklerinin incelenmesiyle ilgilidir. Bu çalışma kapsamında fiziksel, kimyasal, mikro yapısal ve mekanik özellikleri karakterize etmek için taramalı elektron mikroskobu (SEM), Helyum piknometresi, partikül boyut dağılım analizörü, karbon-kükürt ve oksijen-azot-hidrojen analizi, indüktif eşleşmiş plazma optik emisyon spektrometresi (ICP-OES) karakterizasyonu, Arşimet yoğunluk ölçümü, optik mikroskop, Vickers sertlik ölçümü ve çekme testi yöntemleri kullanılmıştır. Yüksek sıcaklık uygulamalarındaki mukavemeti, yüksek korozyon direnci ve kaynaklanabilirliği dolayısıyla uzay ve havacılık endüstrisindeki yapısal bir malzeme olarak benimsenen ön alaşımlandırılmış Inconel 718 serisi süper alaşım ham maddesi kullanılarak VIGA ile eklemeli imalatın SLM teknolojisine uygun 20-45 µm partikül boyut dağılımına sahip lazer toz yataklı ergitme (LPBF) toz üretimi gerçekleştirilip sonrasında Inconel 718 tozuna fiziksel ve kimyasal karakterizasyon testleri yapılmıştır. Bu toz grubuyla yerli ENAVISION-250 metal eklemeli imalat SLM makinasıyla mekanik karakterizasyon yapmaya yönelik numuneler üretilmiştir. Üretilen numuneler ise imal edildiği gibi olan, çözeltiye alma yaşlandırma ve rekristalizasyon ısıl işlemleri uygulanmış numuneler olarak sınıflandırılmıştır. Aynı zamanda ısıl işlemin etkilerini gözlemlemek için mikroyapısal olarak incelemeler ile birlikte mekanik testler uygulanmıştır. Bu kapsamda, SLM ile numune üretiminde kullanılan değişken lazer gücü parametrelerinin her bir numune grubu özelindeki optimum parametre seti belirlenerek yerli Enavision-250 eklemeli imalat SLM makinası ile bir malzeme veri sayfası oluşturulması hedeflenmiştir. Belirli kimyasal kompozisyona sahip olarak temin edilen Inconel 718 ingotlarının atomizasyon sırasında ve/veya sonrasında potansiyel herhangi bir reaksiyon ya da kontaminasyon risklerine karşın kimyasal içeriğinde değişim olup olmadığını tespit etmek için karbon-kükürt, oksijen-azot-hidrojen ve ICP-OES ile kimyasal karakterizasyon analizleri yapılmıştır ve malzemenin herhangi bir kimyasal değişime uğramadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, Inconel 718 tozunun SLM ile proses edilebilirliğindeki diğer önemli etkenler olan tozun morfoloji incelenmiş; toz gurubunun tamamen küresele yakın, nispeten uydusuz bir toz üretildiği anlaşılmıştır. Tozun yoğunluğu, teorik yoğunluğa yakın %99,6 seviyesinde ölçülmesiyle birlikte tozun akış/serilebilme kabiliyetinin göstergesi olan Hausner oranı 1,08 olarak hesaplanarak tozun mükemmel bir akış/serilebilme kabiliyeti gösterdiği tespit edilmiş ve sırasıyla SEM, Helyum piknometresi, sıkıştırılmış yoğunluk/görünür yoğunlukların ölçülmesiyle bu özellikler karakterize edilmiştir. VIGA ile atomize edilmiş Inconel 718 tozlarıyla imal edildiği gibi olan, argon atmosferinde çözeltiye alma-yaşlandırma ve rekristalizasyon ısıl işlemleri uygulanmış numunelere mikroyapısal ve mekanik olarak değerlendirmelerde bulunmakla birlikte nihayetinde optimum proses parametre setinin oluşturulmasına yönelik tekli lazer taraması (single-line), çekme testi numuneleri ve küp şeklindeki numunelerin SLM ile üretimleri gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, optik mikroskop görüntüleri ile tekli lazer taramasıyla ergiyik havuzu süreklilikleri değerlendirildiğinde en düzgün ve kesintisiz tarama performansı sergileyen lazer güçleri 350W ve 430W ile olduğu gözlenmiştir. Çekme testleri kapsamında en yüksek akma gerilmesine imal edildiği gibi olan numune gurubunda 370W ile, çözeltiye alma-yaşlandırma ısıl işlemi uygulanmış numune gurubunda 370W ile ve rekristalizasyon ısıl işlemi uygulanmış numune gurubunda ise 350W ile ulaşılmıştır. En yüksek çekme gerilmesine imal edildiği gibi olan numune gurubunda 390W ile, çözeltiye alma-yaşlandırma ısıl işlemi uygulanmış numune gurubunda 390W ile ve rekristalizasyon ısıl işlemi uygulanmış numune gurubunda ise 430W ile ulaşılmıştır. Çalışma kapsamında %uzama değerlerinde çözeltiye alma-yaşlandırma ısıl işlemli numunelerin uzama değerleri beklentinin altında olduğu ilgili ısıl işlem yöntemi ile özellikle tane sınırlarında yoğun ? fazı biriktiği optik mikroskop incelemeleri ile tespit edilmiştir ve ? fazının keskin uçlu morfolojisi dolayısıyla yüksek sıcaklıklarda çentik etkisi göstermesi, çatlak büyümesi ve ilerlemesini tetikleyici bir etken olduğu anlaşılmış En yüksek %uzama değerlerine imal edildiği gibi olan numune gurubunda 350W ile, çözeltiye alma-yaşlandırma ısıl işlemi uygulanmış numune gurubunda 390W ile ve rekristalizasyon ısıl işlemi uygulanmış numune gurubunda ise 430W ile ulaşılmıştır. Vickers sertlik ölçümü çerçevesinde ise en yüksek sertlik değerine imal edildiği gibi olan numune gurubunda 350W ile, çözeltiye alma-yaşlandırma ısıl işlemi uygulanmış numune gurubunda 350W ile ve rekristalizasyon ısıl işlemi uygulanmış numune gurubunda ise 370W ile ulaşılmıştır. Arşimet yoğunluk ölçümleri ile maksimum yoğunluk seviyesine imal edildiği gibi olan numune gurubunda 350W ile, çözeltiye alma-yaşlandırma ısıl işlemi uygulanmış numune gurubunda 390W ile ve rekristalizasyon ısıl işlemi uygulanmış numune gurubunda ise 370W ile ulaşılmıştır Elde edilen bu sonuçlar ile, yerli Enavision-250 metal eklemeli imalat SLM makinası ile LPBF Inconel 718 özelinde optimum proses parametreleri belirlenerek oluşturulması hedeflenen malzeme veri sayfasında değişken lazer güçleri ile imal edildiği gibi olan numuneler için optimum lazer gücü 350W, çözeltiye alma-yaşlandırma ısıl işlemli numuneler için 350W ve rekristalizasyon ısıl işlemli numune grubu için LPBF Inconel 718 parçalarının uygulama alanına göre talep edilen mekanik özelliklere göre parametre seti tercihi yapılabileceği sonucuna varılmıştır.The present work concerns the investigation of production processes/microstructure/mechanical behavior properties of Inconel 718 superalloy samples produced by a combination of vacuum induction gas atomization (VIGA), selective laser melting (SLM) and heat treatment. In this study, scanning electron microscopy (SEM), Helium pycnometer, particle size distribution analyzer, carbon-sulfur (C-S) and oxygen-nitrogen-hydrogen (O-N-H) analysis, inductively coupled plasma optical emission spectrometry (ICP-OES) characterization, Archimedes' density measurement, optical microscope, Vickers hardness measurement and tensile test methods were used. By using Inconel 718 series super alloy raw material, laser powder bed melting (LPBF) powder with 20-45 µm particle size distribution in accordance with the SLM technology of additive manufacturing was produced with VIGA, and then physical and chemical characterization tests were carried out. With this powder group, samples for mechanical characterization were produced with the local ENAVISION-250 metal additive manufacturing SLM machine. The samples were classified as the as-built samples, solutionized and aged heat treated and recrystallization heat treated samples. At the same time, mechanical tests were applied together with microstructural examinations to observe the effects of heat treatment. In this context, it is aimed to create a material data sheet for Inconel 718 with the Enavision-250 SLM machine by determining the optimum process parameter set for each sample group of the variable laser power parameters used in sample production with SLM. Chemical characterization analyzes with C-S, O-N-H and ICP-OES to detect whether there is a change in the chemical content of Inconel 718 ingots despite any potential reaction or contamination risks during and/or after atomization. No change was found in the results with the analyzes. Besides, the morphology of the powder, which is another important factor in the processability of Inconel 718 powder with SLM, was investigated; it has been understood that the powder is completely close to spherical, and a relatively satelliteless powder is produced. The density of the powder was measured at the level of 99.6%, and the Hausner ratio, was calculated as 1.08 and it was determined that the powder showed an excellent flow/layability ability, and it was determined by SEM, Helium pycnometer, tapped density/apparent densities measurement, respectively. Microstructural and mechanical evaluations are made on the samples, which have been subjected to as-built, solutionizing-aging and recrystallization heat treatments, Inconel 718 powders atomized with VIGA. Single-line scanning, tensile test samples and cube-shaped samples were produced with SLM. Herein, when the melt pool continuities were evaluated with optical microscope images and single-line scanning, it was observed that the laser powers that exhibited the most smooth and uninterrupted scanning performance were 350W and 430W. According to tensile tests, the highest yield stress was reached with 370W in the sample group as-built, with 370W in the sample group with solutionizing-aging heat treatment, and with 350W in the recrystallized samples. The highest tensile stress was reached with 390W in the sample group as-built, with 390W in the sample group with solutionizing-aging heat treatment, and with 430W in the sample group that underwent recrystallized samples. Within the scope of the study, it was determined that the elongation values of the samples with solution-aging heat treatment at elongation% values were below the expectations with the related optical microscopy examinations, especially at the grain boundaries, and the ? phase showed notch effect at high temperatures due to its sharp-edged morphology, crack growth The highest elongation% values were reached with 350W in the sample group as-built, with 390W in the sample group with solution-aging heat treatment, and with 430W in the sample group with recrystallization heat treatment. According to Vickers hardness measurement, the highest hardness value was reached with 350W in the sample group as-built, with 350W in the sample group with solutionizing-aging heat treatment, and with 370W in the heat treatment. With Archimedes' density measurements, the maximum density level was reached with 350W in the sample group as-built, with 390W in the sample group with solution-aging heat treatment, and with 370W in the recrystallization heat treatment samples. With these results, it has been determined that the optimum laser power is 350W for the as-built samples produced with variable laser powers in the material data sheet, which is aimed to be created by determining the optimum process parameters for the LPBF Inconel 718 with the local Enavision-250 metal additive manufacturing SLM machine, with solution taking-aging heat treatment. It has been concluded that the parameter set can be preferred according to the mechanical properties requested according to the application area of 350W for the samples and LPBF Inconel 718 for the recrystallization heat treated sample group
A qualitative study on the perspective of the society towards divorced women: The case of Trabzon
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyoloji Ana Bilim DalıToplumsal yaşam bireylerin hayatlarını etkilemektedir. Çünkü, toplum bireylerin bir araya gelmesi sonucu oluşan bir yapıdır. Bu yapı içinde evlilik ve boşanma gibi eylemler genellikle toplumsal kabullenişle gerçekleştirilmektedir. Boşanma, evlilik birliğine son verilmesi üzerine oluşan bir sosyal olgudur. Toplum, evlilikte olduğu gibi boşanma sonrasında da cinsiyet bağlamında bireylere farklı roller dayatmaktadır. Kadın ve erkek bireylerin boşanma sonrası karşılaştığı ve toplumun kendisinden beklediği davranış kalıpları bu noktada farklılaşabilmektedir. Bu bağlamda cinsiyetin boşanma olgusuna bakış açısını şekillendiren en önemli etmenlerden biri olduğunu söylenebilir. Bu etmen boşanan kadın ve erkeğe atfedilen anlamları, sergilenen tutumları ve davranışları biçimlendirmektedir. Bu durum çoğunlukla iki cins arasında bir eşitsizliğe neden olmaktadır. Ataerkil yapı içerisindeki toplumlarda bu eşitsizlik daha belirgin bir şekilde görülmektedir. Kadının hangi konularda toplum nezdinde avantajlı veya dezavantajlı konumda olduğunu öğrenmenin bireyin yaşamında oldukça önemli bir yere sahip olabileceği düşünülmüştür. Ayrıca, kadının boşanması durumunda toplumda nasıl tutumlarla karşılaşabileceği merek edilmiş, bu doğrultuda araştırma gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızda, toplumun boşanmış kadına yönelik bakış açısının ne olduğu incelenmiştir. Bu kapsamda nitel araştırma yönteminin fenolojik araştırma deseninden faydalanılmıştır. Katılımcılara, kartopu örneklem çalışması sonucu ulaşılmıştır. Toplamda 18 katılımcıyla görüşülmüştür. Kişi sayısını belirlemede kıstas olarak veri doyumu esas alınmıştır. Saha çalışma alanı olarak Trabzon ili seçilmiştir. Araştırılan fenomenin ne olduğunun anlaşılması ve ayrıntıları ile ortaya konması için Trabzon'da yaşayan 11 erkek ve 7 kadından oluşan çalışma grubuyla derinlemesine mülakat yapılmıştır. Mülakatlar yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular NVİVO 12 analiz programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda erişilen veriler, literatür ile karşılaştırılarak açıklanmış, tartışılmış ve yorumlanarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlara, göre kadının toplum içindeki statüsünde olumlu yönde bir değişim olduğu görülmüştür. Bu değişimin sonucunda boşanan kadına karşı toplumsal bakış açısında pozitif yönde bir eğilim olduğu saptanmıştır. Ancak, tamamen bir değişimden ve olumlu bir tutumdan söz etmek mümkün değildir. Çünkü, halkın çoğunluğunun boşanmış kadına karşı olumsuz bir bakış açısına sahip olduğu gözlenmiştir. Bu negatif yönlü bakış açısının sonucunda boşanmış kadının bir prestij kaybı yaşadığı ve sosyo-kültürel yapı içerisinde sosyolojik, psikolojik ve ekonomik birçok sorun yaşadığı gözlenmiştir. Bu durumun boşanmış kadının hayatındaki yaşam standartlarını düşürücü bir etkiye sahip olduğu düşünülmektedir. Anahtar kelime: Aile, Kadın, Boşanma, Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, TrabzonSocial life affects the lives of individuals. Because society is a structure formed as a result of individuals coming together. In this structure, acts such as marriage and divorce are usually carried out with social acceptance. Divorce is a social phenomenon that occurs upon the termination of the marriage union. As in marriage, society imposes different roles on individuals in the context of gender after divorce. The behavioral patterns that men and women encounter after divorce and that society expects from them can differ at this point. In this context, it can be said that gender is one of the most important factors shaping the perspective of divorce. This factor shapes the meanings, attitudes and behaviors attributed to divorced men and women. This situation often causes an inequality between the two sexes. This inequality is seen more clearly in societies within the patriarchal structure. It was thought that learning about which subjects a woman is in an advantageous or disadvantageous position in the society may have a very important place in the life of the individual. In addition, it was wondered what kind of attitudes the woman might face in the society in case of divorce, and a research was carried out in this direction. In our study, the perspective of the society towards divorced women was examined. In this context, the phenological research design of the qualitative research method was used. Participants were reached as a result of a snowball sampling study. A total of 18 participants were interviewed. Data satisfaction was taken as a criterion in determining the number of people. Trabzon province was chosen as the field study area. In order to understand what the investigated phenomenon is and to reveal it in detail, an in-depth interview was conducted with a study group consisting of 11 men and 7 women living in Trabzon. Interviews were conducted using semi-structured interview technique. The findings obtained as a result of the research were analyzed with the NVIVO 12 analysis program. The data obtained as a result of the analysis were explained, discussed and interpreted by comparing with the literature. According to the results obtained, it was seen that there was a positive change in the status of women in society. As a result of this change, it has been determined that there is a positive trend in the social perspective towards the divorced woman. However, it is not possible to talk about a complete change and a positive attitude. Because, it has been observed that the majority of the people have a negative perspective towards divorced women. As a result of this negative perspective, it was observed that the divorced woman experienced a loss of prestige and experienced many sociological, psychological and economic problems within the socio-cultural structure. It is thought that this situation has a lowering effect on the living standards of the divorced woman. Keywords: Family, Women, Divorce, Gender inequality, Trabzo
The mediating role of logistics performance in the effect of innovation on export performance
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı, Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim DalıGünümüz uluslararası pazar koşullarında işletmelerin hem pazar payı elde edebilmesi hem de rakipleriyle rekabet edebilmesi için sürekli iyileştirmeye gitme ve yenilikte bulunmaya önem vermeleri gerekmektedir. Bu nedenle son zamanlarda inovasyon, işletmeler için göz ardı edilemez bir kavram haline gelmiştir. İnovasyon işletmelerin gelişmişlik düzeylerini artırırken lojistik performansı ve ihracat performanslarını da etkilemektedir. İnovasyon faaliyetleri firmaların bünyesine yenilikler katması sonucu rekabet avantajlarını artırarak ihracat performansı alanında gelişme yaratırken, müşterilere doğru zamanda doğru yerde doğru ürünü teslim edebilme süreçlerinde iyileştirmeler yaratarak lojistik performans düzeyini yükseltmektedir. Ürün inovasyonu, süreç inovasyonu, stratejik inovasyon ve pazar inovasyonu olarak dört türden oluşan inovasyon işletmelerin ihracat performansı ve lojistik performansını farklı yönlerden etkilemektedir. İnovasyon ihracat performansı ve lojistik performansı etkilerken ihracat performansı ve lojistik performans arasında da doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. İşletmelerin ürün ve hizmet tedariğinden nihai müşteriye ulaştırma ve ters lojistik süreçlerinde gerçekleşen tüm faaliyetlerin verimliliği ve etkinliği işletmelerin ihracat performanslarını da etkilemektedir. Malzeme tedarik, stoklama, depolama, üretim ve teslimat hızı, düşük hasarlı ürün sayısı, doğru sevkiyat gibi ölçülebilir lojistik performans göstergeleri yüksek olan işletmeler piyasalarda yer edinme, yeni pazarlara girebilme, rekabet üstünlüğü sağlama ve satışları artırma gibi ihracat performansı faktörlerinde de artış sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında inovasyon ile ihracat performansı ilişkisinde lojistik performansın aracı rolü inovasyonun alt boyutları olan ürün inovasyonu, süreç inovasyonu, stratejik inovasyon ve pazar inovasyonu ile birlikte incelenmiştir. Literatürde inovasyon ile ihracat performansı ya da inovasyon ile lojistik performansı arasında ilişkiyi inceleyen çalışmalar olmakla birlikte üç değişkenin de kapsama alındığı çalışma sayısı çok azdır. Çalışmada veriler ihracat faaliyeti gösteren işletmelerin orta ve üst düzey yöneticilerinden anket yöntemi ile toplanmıştır. Elde edilen verilere korelasyon ve regresyon analizi uygulanarak değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Analizler sonucunda inovasyon ile ihracat performansı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu ve lojistik performansın bu ilişkide kısmi aracılık rolü olduğu gözlemlenmiştir. Değişkenler arasında ilişkinin bu yönde çok az araştırılmış olması literatüre katkı sağlamasının yanında günümüzde faaliyetlerini sürdüren işletmelerin stratejik karar verme süreçlerine de katkı sağlayacağı düşünülmektedir.In today's international market conditions, businesses need to constantly strive for improvement and innovation in order to gain market share and compete with their rivals. Therefore, innovation has become an indispensable concept for businesses in recent years. Innovation increases the level of development of businesses and also affects their logistics and export performance. Innovation activities increase the competitiveness of firms by adding innovations to their structures, thus creating development in the area of export performance, while improving the logistics performance level by creating improvements in the process of delivering the right product to the right place at the right time for customers. Innovation, which consists of four types: product innovation, process innovation, strategic innovation, and market innovation, affects the export performance and logistics performance of businesses in different ways. While innovation affects export and logistics performance, there is also a direct relationship between export and logistics performance. The efficiency and effectiveness of all activities from product and service procurement to final delivery to the end customer and reverse logistics processes affect the export performance of businesses. Businesses with high measurable logistics performance indicators such as material procurement, storage, production and delivery speed, low number of damaged products, and accurate shipments increase their market position, enter new markets, gain competitive advantage, and increase sales in export performance factors. In this thesis, the mediating role of logistics performance in the relationship between innovation and export performance is examined together with the sub-dimensions of innovation, which are product innovation, process innovation, strategic innovation, and market innovation. Although there are studies examining the relationship between innovation and export performance or innovation and logistics performance in the literature, the number of studies including all three variables is very limited. Data were collected through a survey method from mid-level and top-level managers of companies engaged in export activities. Relationships between variables were examined by applying correlation and regression analysis to the collected data. As a result of the analyses, a positive and significant relationship was observed between innovation and export performance, and it was observed that logistics performance has a partial mediating role in this relationship. The fact that the relationship between variables in this direction has been very little researched in the literature is thought to contribute to the literature as well as to the strategic decision-making processes of businesses operating today
Developing urban resilience proposals against climate change, the example of Mudanya
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalıİklim değişikliği, kentleri etkileyen önemli problemler ortaya çıkarmaktadır. Bu problemler arasında, artan aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddeti, yükselen deniz seviyeleri ve sıcaklık değişimleri bulunmaktadır. Bu değişiklikler bölgenin flora ve fauna dengesini tehdit etmekte ve sosyo-ekonomik yapısını etkilemektedir. Bu problemlerle başa çıkmak için kentler, çevresel koşulların değişimine uyum sağlayan direnç stratejiler ve politikalar benimsemektedir. Ayrıca, kentlerde iklim değişikliğiyle mücadele etmek için enerji etkin peyzajlar ve sürdürülebilir tasarımlar gibi çevresel önlemler de benimsenmektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, sera gazı emisyonlarını azaltmak için önemli bir adımdır. Şehirler aynı zamanda, yeşil altyapı sistemlerini geliştirerek su yönetimi, sel kontrolü ve su kaynaklarının korunması gibi iklim değişikliğiyle ilişkili riskleri azaltmaya çalışmaktadır. Çalışma, Marmara bölgesinde bulunan bir sahil şehri olan Bursa'nın Mudanya ilçesinde iklim değişikliğinin mevcut ve muhtemel etkilerini incelemektedir. Mudanya, kıyı erozyonu, sel baskınları ve sıcak dalgalar gibi çeşitli risklerle karşı karşıyadır ve bu riskler, bölgenin sosyo-ekonomik dokusunu, altyapısını ve doğal ekosistemlerini tehdit etmektedir. Bu durum da direnç önlemlerine ihtiyacın altını çizmektedir. Tez kapsamında Mudanya için sunulan öneriler, öncelikle ekolojik ve çevresel olmak üzere sosyal ve ekonomik yönleri içeren çok boyutlu bir yaklaşımı kapsamaktadır. Amaç, şehrin iklimle ilgili şok ve streslere karşı direnç, iyileşme ve uyum yeteneğini artırmaktır. Sosyal boyut, topluluk üyelerinin direnç oluşturma çabalarında aktif rol almasını sağlamak için toplum katılımını vurgular. Çevresel boyut, sulak alanlar ve ormanlar gibi doğal ekosistemlerin korunması ve restore edilmesinin önemini vurgular, çevre dostu uygulamaları destekleyerek biyoçeşitliliği artırır ve direnç faydaları sağlar. Kentsel direnci artırmada floranın ve doğal ekosistemlerin önemini göz önünde bulunduran bu tez, iklimle ilgili şoklara ve streslere uyum sağlama yeteneğini güçlendirmek için, doğal vejetasyon alanlarının korunmasını, kültürel plantasyonlarda uygun bitki türlerinin ve doğal bitkilerin entegrasyonunu vurgulamaktadır. Öneriler yerli bitki türlerinin kullanımını ve yeşil altyapı çözümlerinin uygulanmasını savunmaktadır. Yerli bitki türlerinin kullanımı, doğal ekosistemlerin korunması ve restorasyonu, bölgenin ekolojik sağlığını iyileştirirken aynı zamanda şehrin dirençliliğine katkı sağlar.Climate change creates important problems affecting cities. These problems include increasing frequency and severity of extreme weather events, rising sea levels and temperature changes. These changes threaten the flora and fauna balance of the region and affect the socio-economic structure. To cope with these problems, cities adopt resilience strategies and policies that adapt to the change of environmental conditions. In addition, environmental measures such as energy efficient landscapes and sustainable designs are also adopted to combat climate change in cities. The use of renewable energy sources is an important step to reduce greenhouse gas emissions. Cities are also trying to reduce the risks associated with climate change, such as water management, flood control and protection of water resources, by developing green infrastructure systems. The study examines the current and possible effects of climate change in the Mudanya district of Bursa, a coastal city in the Marmara region. Mudanya is faced with various risks such as coastal erosion, floods and heat waves, and these risks threaten the socio-economic fabric, infrastructure and natural ecosystems of the region. This underlines the need for resilience measures. The suggestions presented for Mudanya within the scope of the thesis cover a multidimensional approach that includes primarily ecological and environmental aspects, as well as social and economic aspects. The aim is to increase the city's ability to resist, recover and adapt to climate-related shocks and stresses. The social dimension emphasizes community participation to enable community members to take an active role in resilience building efforts. The environmental dimension emphasizes the importance of protecting and restoring natural ecosystems such as wetlands and forests, promoting environmentally friendly practices, increasing biodiversity and providing resilience benefits. Considering the importance of flora and natural ecosystems in increasing urban resilience, this thesis mentions the importance of protecting natural vegetation areas, integrating suitable plant species and native plants in cultural plantations to strengthen the ability to adapt to climate-related shocks and stresses. By supporting the use of native plant species and the implementation of green infrastructure solutions, he explains that the use of these species plays a major role in the protection and restoration of natural ecosystems, improving the ecological health of the region, and also contributing to the resilience of the city
Synthesis, characterization, biological activities and theoretical studies of schiff bases derived from Isophoronediamine (IPDA) and some aldehyde derivatives
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kimya Ana Bilim DalıSchiff bazları antibakteriyel aktiviteleri nedeniyle biyokimya alanında önemli bileşiklerdir. Schiff bazları aldehit veya ketonların birincil amin ile kondenzasyonu ile oluşurlar. Bu çalışmada 3-4 dihidroksisalisilaldehit, 5-bromosalisilaldehit ve vanilin aldehitlerinin izoforondiamin (IPDA) ile asidik ortamda reaksiyonu sonucu üç farklı L1((((5-amino-1,3,3-trimetilsiklohekzil)metil)imino)metil)benzen-1,2,3-triol), L2 ((((5-amino-1,3,3-trimetilsiklohekzil)methil)imino)methil)-4-bromofenol) ve L3 ((((5-amino-1,3,3-trimethilsiklohekzil)methil)imino)metil)-2 metoksifenol) Schiff bazı sentezlenmiştir. Sentezlenen ligandların karakterizasyonu deneysel ve teorik olarak FT-IR, UV-Gör. ve NMR spektroskopik yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sentezlenen ligandların teorik FT-IR, NMR, UV-Gör. spektrumları, HOMO-LUMO, bant aralığı enerjileri, MEP haritaları ve bazı fizikokimyasal özellikleri Gaussian paket programı ile DFT-B3LYP metodu ve 6-311++G(d,p) taban kümesi kullanılarak hesaplanmıştır. Aynı zamanda bu ligandların S. aureus ve E. coli bakterilerine karşı antibakteriyel aktivitesi deneysel olarak disk difüzyon metodu, teorik olarak moleküler docking metodu ile Autodock Vina programı kullanılarak incelenmiştir. FT-IR spektroskopisinde giriş maddeleri olan aldehitlerde bulunan 1650-1700 cm-1 bölgesinde bant gösteren v(C=O) gerilme titreşimlerinin yerini Schiff bazlarında bulunan ve 1600-1650 cm-1 bölgesinde bant gösteren v(C=N) gerilme titreşimlerine bırakması, 3000 cm-1 üstündeki aromatik v(C-H) gerilme titreşimlerinin ve 3000 cm-1 altındaki alifatik v(C-H) gerilme titreşimlerinin oluşması bileşiklerin sentezlediğinin kanıtlarındandır. 1H NMR spektrumunda 8-9 ppm ve 13C NMR spektrumda 160-170 ppm arasında gözlemlenen bant C=N grubunu temsil etmektedir. Deneysel ve teorik olarak elde edilen spektroskopik verilerin birbirleri ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Sentezlenen ligandların S. aureus ve E. coli bakterilerine karşı antibakteriyel aktiviteleri incelenmiştir. L3 ligandının bakterilerin bulunduğu agar üzerinde bölge oluşturduğu ve bu bakterilere karşı antibakteriyel etkinlik gösterdiği gözlemlenmiştir.Schiff bases are important compounds in the field of biochemistry due to their antibacterial activity. Schiff bases are formed by the condensation of aldehydes or ketones with a primary amine. In this study, three different L1(4-((((5-amino-1,3,3-trimethylcyclohexyl)methyl)imino)methyl)benzene-1,2,3-triol), L2(2-((((5-amino 1,3,3-trimethylcyclohexyl)methyl)imino)methyl)-4-bromophenol), L3(4-((((5-amino-1,3,3-trimethylcyclohexyl)methyl)imino)methyl)-2-methoxyphenol) Schiff bases were synthesized as a result of the reaction of 3-4 dihydroxysalicylaldehyde, 5-bromosalicylaldehyde and vanillin aldehydes with isophorondiamine (IPDA) in acidic medium. The characterization of the synthesized ligands were carried out experimentally and theoretically using FT-IR, UV-VIS and NMR spectroscopic methods. Theoretical FT-IR, NMR, UV-VIS spectra, HOMO-LUMO, band gap energies, MEP maps and some physicochemical properties of the synthesized ligands were calculated with Gaussian package program using DFT-B3LYP method and 6-311++G(d,p) base set. At the same time, the antibacterial activity of these ligands against S. aureus and E. coli bacteria was investigated using the disk diffusion method. Antibacterial activities were theoretically investigated by molecular docking method using Autodock Vina program. In FT-IR spectroscopy, the v(C=O) stretching vibrations, which show banding in the 1650-1700 cm-1 region in the aldehydes, which are the input materials, are replaced by the v(C=N) stretching vibrations in the Schiff bases, which show a band in the 1600-1650 cm-1 region, the formation of aromatic v(C-H) stretching vibrations above 3000 cm-1 and aliphatic v(C-H) stretching vibrations below 3000 cm-1 are the proofs that the compounds synthesized. The band observed in the 8-9 ppm region in the 1H NMR spectrum represents the C=N group. It was determined that the spectroscopic data obtained experimentally and theoretically were compatible with each other. Antibacterial activities of synthesized ligands against S. aureus and E. coli bacteria were investigated. It was observed that the L3 ligand formed a region on the agar with bacteria and showed antibacterial activity against these bacteria
Automatic finger vein recognition system using machine learning algorithms
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim DalıHızla artan dünya nüfusu ve durmadan gelişen teknoloji ile hayatın hemen her alanında, güvenlik ve erişim kontrolü gibi çeşitli sebeplerle biyometrik sistemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Son yıllarda duyulan ihtiyacı karşılamak için makine öğrenmesi bilhassa da derin öğrenme, biyometrik sistemlerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu sistemlere hızlı ve düşük maliyetli çözümler sunan parmak damarı, kişiye özgü olmak, zamanla değişime uğramamak ve dış müdahalelere kapalı olmak gibi çeşitli avantajlara sahip olan bir biyometri türüdür. Bu tez, parmak damarı biyometrisini başta parmak damarı tanıma olmak üzere 3 ana başlıkta inceleyip bu başlıklar altında karşılaşılan 3 farklı probleme, makine öğrenmesi algoritmalarını kullanarak çözüm getirmeyi amaçlamaktadır. İlk olarak, derin öğrenme uygulamalarının başarımına katkı sağlayacak sayıda kişi ve bu kişilerden alınan yeterli sayıda örnek içeren halka açık herhangi bir parmak damarı veri seti bulunmamaktadır. Bu sebeple yazılımsal bir çözüm kullanarak sentetik parmak damar görüntüleri içeren kapsamlı bir veri seti oluşturulmuş ve bu veri seti erişime açılmıştır. İkinci olarak, oluşturulan sentetik veri seti kullanılarak, yeterli sayıda kişi ve örnek içeren bir veri seti sağlandığında literatürdeki tanıma uygulamalarında elde edilen performansın ulaşabileceği değerler kestirilmiştir. Yapılan çalışmalarda, bu uygulamalarda elde edilen başarıma kişi ve örnek sayısının etkisi gözlemlenmiştir. Buna ek olarak birkaç halka açık veri seti kullanılarak tasarlanan çeşitli derin öğrenme modelleri aracılığıyla elde edilen tanıma ve doğrulama performanslarının ulaştığı başarım değerlendirilmiştir. Son olarak piyasada bulunan parmak damarı tanıma cihazları, kullanıcıların ham verilere erişmesine izin vermediğinden, bu çalışmada tasarlanan görüntüleme cihazı ile kullanıcılara, platformdan alınan parmak damarı görüntülerine erişim hakkı verilmektedir. Bu cihaz ile bazı el tabanlı biyometrik özelliklerin parmak damarı ile aynı anda kullanılmasını kolaylaştıran, herhangi bir fiziksel sensör kullanmayan ve çok kipli biyometrik sistemlerin önünü açan makine öğrenmesi tabanlı bir çözüm önerilmiştir.With the rapidly increasing world population and constantly developing technology, biometric systems are required in almost every area of life for various reasons such as security and access control. To meet the need in recent years, machine learning, especially deep learning, is widely used in biometric systems. Finger vein, which offers quick and low-cost solutions to these systems, is a type of biometrics with various advantages such as being unique, not changing over time, and being closed to outside interventions. This thesis aims to analyze finger vein biometry under 3 main headings, primarily finger vein identification, and to find solutions to 3 different problems encountered under these headings using machine learning algorithms. First, there is no publicly available finger vein dataset that contains a sufficient number of individuals and samples from these individuals to contribute to the performance of deep learning applications. For this reason, a comprehensive dataset containing synthetic finger vein images was created using a software solution and this dataset was made accessible. Secondly, when a data set containing a sufficient number of subjects and samples are provided using the synthetic data set created, the values that the performance obtained in the identification applications in the literature can reach were estimated. In the studies, the effect of the number of people and samples on the success achieved in these applications was observed. In addition, recognition and validation performances obtained through various deep learning models designed using several publicly available datasets were evaluated. Finally, since finger vein recognition devices on the market do not allow users to access raw data, users are given access to finger vein images taken from the platform with the imaging device designed in this study. With this device, a machine learning-based solution has been proposed that facilitates the simultaneous use of some hand-based biometric traits with the finger vein, does not use any physical sensors, and paves the way for multi-modal biometric systems
Consumer cybersecurity in e-commerce
Get PDFLisansüstü Eğitim Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalıİnternetin yaygınlaşması, elektronik ticaret gibi yeni bir ticaret modelinin doğmasına yol açmıştır. Şirketler, müşterilerine yönelik kişisel hizmetleri sunmak ve ürünlerini hedef kitlelerine daha etkin bir şekilde pazarlamak amacıyla internet araçlarını kullanmaktadır. E-ticaret, mal ve hizmetlerin elektronik olarak satın alındığı ve satıldığı bir ticaret modelidir. İnternet üzerinden yapılan alışverişlerin artmasıyla birlikte, e-ticaret hızla büyüyen bir sektör haline geldi. E-ticaret, tüketicilere kolay ve hızlı bir alışveriş deneyimi sunarken, işletmeler için daha düşük işletme maliyetleri ve daha geniş bir müşteri tabanı sağlamaktadır. Öte yandan e-ticaretin yaygınlaşması, siber güvenlik konusunda yeni risklerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. E-ticaret işletmeleri, müşterilerin kişisel ve finansal bilgilerini tutarken, bu bilgilerin siber suçlular tarafından ele geçirilmesi gibi birçok tehditle karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle, tüketicilerin siber güvenliği, e-ticaret işletmeleri için kritik öneme sahiptir. Tüketiciler, online ortamda alışveriş yaparken kimlik avı veya diğer adıyla oltalama, üçüncü taraf ihlali, istenmeyen spam e-posta, kötü amaçlı yazılımlar, veri hırsızlığı veya bunun gibi çeşitli siber saldırılara maruz kalmaktadır. Bu siber güvenlik tehditleri, hem tüketiciler hem de işletmeler için ciddi sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Tüketicilerin kişisel ve finansal bilgilerinin çalınması, maddi zararlar ve güven kaybı yaratmaktadır. Öte yandan e-ticaret işletmelerinin itibarını kaybetmesi de müşteri kaybı ve buna bağlı yaşanabilecek maddi zararlar meydana getirmektedir. Bu nedenle, e-ticaret işletmeleri, siber güvenlik önlemleri almak ve müşterilerinin verilerini korumak için güvenlik protokolleri, şifreleme teknolojileri ve diğer siber güvenlik araçları kullanmalıdır. E-ticaret işletmeleri ve tüketiciler, siber güvenlik ve bilgi güvenliği konusunda gerekli tedbirleri almalıdır. E-ticaret işletmeleri, güvenli bir alışveriş deneyimi sunmak için siber güvenlik teknolojileri ve araçları kullanmalıdır. Bunun yanı sıra, tüketicilerin bilgi güvenliğinin sağlanması açısından çıkarılan yasalar; gizliliğinin sağlanması, siber suçluların bu bilgilere erişiminin engellenmesi ve kötü amaçlar için kullanılmasının önlenmesi açısından önem arz etmektedir. Bu faktörler, tüketicinin e-ticaret ortamında güvende hissetmesi açısından önemlidir. Çünkü güven duygusu, satın alma niyetini etkilemektedir. Sonuç olarak, siber tehditlerin arttığı günümüzde tüketicilerin e-ticaret üzerindeki endişesini ortadan kaldırarak güvenli bir alışveriş ortamı yaratmak için siber güvenliğin etkin önlemler alınarak sağlanması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında; gizlilik (kişisel verilerin başka amaçlarla kullanılması, kişisel verilerin gizliliği, ziyaret edilen web sitelerinin diğer siteleri bilmesi / takip etmesi ve kişisel bilgilerin diğer taraflarla paylaşılması), güvenlik (e-ticaret sitelerinin müşterilerini koruması için güvenlik önlemleri alması, kimlik doğrulama yeteneği ve bilgilerin işlem sırasında değiştirilmesine veya çalınmasına karşı koruma sağlaması), finansal (kişisel verilerin online ortamda paylaşılmasıyla paranın başkaları tarafından çalınması korkusu, banka hesap numarasının online alışveriş yapmak için kullanılması xv korkusu, kredi kartının online alışveriş yapmak için kullanılması korkusu, benim adıma online alışveriş yapılabileceği korkusu, kişisel verileri kullanarak online alışveriş yapabilecek birisi konusundaki endişe, online alışveriş yapmak için kredi kartı numarası verilmesi gerektiğinde kötüye kullanılabileceği korkusu, online alışveriş yapmak için banka hesap numarası verilmesi gerektiğinde kötüye kullanılabileceği korkusu ve online alışverişte bir yabancının kişisel verilere erişebileceği korkusu), teknik (e-ticaret web sitelerinin online alışveriş yapanlara dijital imza özelliği sunması, e-ticaret web sitelerinin tüketici verilerinin yetkisiz olarak değiştirilmesini önleyecek mekanizmalara sahip olması ve e-ticaret web sitelerinin taraflar arasındaki mesajların yetkili olmayan taraflarca izlenmesini önlemesi) riskleri ve yasal koruma (Türkiye'deki mevcut yasaların tüketicilerin online gizliliğini korumak için yeterli olması, online alışverişte bireylerin kişisel bilgilerini korumak için bağlayıcı yasaların varlığı ve tüketicilerin online gizlilik ihlallerine karşı yeterince korunması) değişkenlerinin tüketici güvenini ve buna bağlı olarak satın alma niyetini ne ölçüde etkilediği araştırılmıştır. Araştırmanın verileri çalışmanın kapsam ve konusuyla da uyumlu olacak şekilde internet ortamında anket yolu ile toplanmıştır. Bu çalışmada 348 kişi ankete katılmıştır. Ancak bunların 31'i (%8,9) gönüllü katılım formunu onaylamadığı için ankete katılım sağlayamamıştır. Bu neticede, analizlerde kullanılmak üzere 317 geçerli anket sayısına ulaşılmıştır. Katılımcılardan elde veriler ile tanımlayıcı istatistikler, güvenilirlik analizi, faktör analizi ve yapısal eşitlik modeli oluşturularak sonuçlar raporlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, tüketicilere sunulan gizlilik politikalarının tüketici güvenini sağlama konusunda yetersiz olduğu, algılanan finansal risklerin tüketici güvenini olumsuz yönde etkilediği, e-ticaret sitelerinin güvenlik ve teknik risklere karşı uyguladığı önlemlerin tüketici güvenini olumlu yönde etkilediği, tüketicilerin siber risklere ilişkin yasal çerçeve hakkında bilgi sahibi ve haberdar olmasının güveni olumlu yönde etkilediği, bunların sonucunda tüketicide oluşan güvenin satın alma niyetini olumlu yönde etkilediği sonucuna varılmıştır. Buna göre, çalışmada e-ticarette tüketici siber güvenliğinin sağlanmasına yönelik çeşitli öneriler belirtilmiştir. Çalışma kapsamında, e-ticaret işletmelerinin tüketici gizliliğini ve güvenliğini sağlamasına ilişkin önemli faydaları olacağı düşünülmektedir.The widespread use of the internet has led to the emergence of a new business model, electronic commerce. Companies use internet tools to provide personalized services to their customers and market their products to target audiences more effectively. E commerce is a trade model where goods and services are bought and sold electronically. With the increasing number of online purchases, e-commerce has rapidly grown into a booming sector. E-commerce offers consumers an easy and fast shopping experience, while providing businesses with lower operating costs and a wider customer base. However, the widespread adoption of e-commerce has led to the emergence of new risks related to cybersecurity. E-commerce businesses face many threats, such as cybercriminals seizing customers' personal and financial information while storing this information. Therefore, cybersecurity is critical to e-commerce businesses. Consumers are exposed to various cyberattacks while shopping online, such as phishing, third-party breaches, unwanted spam emails, malware, data theft, and other cybersecurity threats. These cybersecurity threats have serious consequences for both consumers and businesses. The theft of consumers' personal and financial information leads to financial losses and loss of trust. On the other hand, the loss of reputation of e-commerce businesses also leads to customer losses and potential financial losses. Therefore, e-commerce businesses must take cybersecurity measures and use security protocols, encryption technologies, and other cybersecurity tools to protect their customers' data. E-commerce businesses and consumers need to take necessary precautions to ensure cybersecurity and information security. E-commerce businesses should use cybersecurity technologies and tools to provide a secure shopping experience. Additionally, laws aimed at protecting consumers' information security are important in terms of ensuring confidentiality, preventing cybercriminals from accessing this information, and preventing its use for malicious purposes. These factors are important for consumer confidence in the e-commerce environment because trust affects purchasing intention. In conclusion, in today's world where cyber threats are increasing, it is necessary to ensure cybersecurity by taking effective measures to eliminate consumers' concerns about e-commerce and create a safe shopping environment. Within the scope of this study, the effects of privacy (the use of personal data for other purposes, confidentiality of personal data, websites knowing/tracking other websites, and sharing personal information with other parties), security (security measures taken by e-commerce websites to protect their customers, authentication capabilities, and protection against unauthorized modification or theft of information during transactions), financial (fears of money being stolen by sharing personal data online, fear of bank account numbers being used for online shopping, fear of credit card information being used for online shopping, fear of someone shopping online in their name, fear of someone using personal data to shop online, fear of credit card numbers xvii being misused when provided for online shopping, fear of bank account numbers being misused when provided for online shopping, fear of a stranger accessing personal data during online shopping), technical (digital signature feature offered by e-commerce websites, mechanisms preventing unauthorized modification of consumer data, and preventing unauthorized monitoring of messages between parties by e-commerce websites), and legal protection (the adequacy of current laws in Turkey to protect consumers' online privacy, the existence of binding laws to protect individuals' personal information in online shopping, and consumers being adequately protected against online privacy breaches) variables on consumer trust and subsequent purchase intentions have been investigated. The data for the study were collected via an online survey, in line with the scope and subject of the study. 348 people participated in the survey; however, 31 of them (8.9%) were unable to participate in the survey because they did not approve the voluntary participation form. As a result, 317 valid surveys were obtained for use in the analyses. The results were reported by creating descriptive statistics, reliability analysis, factor analysis, and structural equation modeling with the data obtained from the participants. According to the findings, privacy policies presented to consumers are insufficient to ensure consumer trust, perceived financial risks negatively affect consumer trust, security and technical measures taken by e-commerce websites positively affect consumer trust, knowledge and awareness of the legal framework related to cyber risks positively affect trust, and as a result, the trust formed in consumers positively affects their purchase intentions. Accordingly, various recommendations for ensuring consumer cybersecurity in e-commerce are presented in this study. It is believed that this study will have significant benefits for e-commerce businesses in ensuring consumer privacy and security
Analysis and automatic detection of double compressed audio signals
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim DalıBu tez çalışmasında iki kez sıkıştırılmış ses sinyallerinin tespit edilmesi problemi ele alınacaktır. Ses kayıtları mahkemelerde delil olarak yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bununla birlikte ses kaydının içeriğinin değiştirilip değiştirilmediğini doğrulamak önemli bir problemdir. Ses kaydında manipülasyon yapmak isteyen biri ses sinyalini öncelikle dalga formuna dönüştürmelidir. Dalga formu üzerinde değişiklikler yapıldıktan sonra bu değişiklikleri gizlemek için sıkıştırma işlemi ile aynı formata dönüştürebilir. Bu sebeple iki kez sıkıştırılmış ses sinyallerini tespit etmek oldukça önemlidir. Literatürde yapılan çalışmalarda iki kez sıkıştırılmış ses tespitinde genellikle sıkıştırma için kullanılan ses kodlayıcısı hakkında bilgiler kullanılarak öznitelikler elde edilmiştir. Bu tez çalışmasında kodlayıcı hakkında herhangi bir ön bilgi olmadan genel öznitelikler elde edilmeye çalışılarak daha başarılı iki kez sıkıştırılmış ses sinyalinin tespit edilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca literatürde derin sinir ağlarının kullanıldığı çalışma sayısının çok sınırlı olması sebebi ile derin sinir ağlarının hem öznitelik çıkarma hem de sınıflandırma aşamalarındaki güçlerinden faydalanarak başarılı bir sistem geliştirmek hedeflenmektedir. Öznitelikleri derin öğrenme yapılarının eğitim aşamasında otomatik olarak öğrenen ve gürültü, kanal ve kayıt ortamı gibi performansı olumsuz etkileyebilecek değişimlere karşı başarılı, iki kez sıkıştırılmış ses tespit sistemi geliştirilecektir. Farklı derin öğrenme yapıları ve farklı veri kümeleri kullanarak detaylı analiz yapılacaktır. Tek bir veri kümesi ile eğitilen sistemin diğer veri kümelerindeki ses sinyalleri ile test edildiğinde de iki kez sıkıştırılmış sesleri tespit etmede başarılı olması hedeflenmektedir. Kullanılacak veri kümelerinden biri daha önceden farklı kodlayıcılar ile sıkıştırılmış ses sinyalleri içermekte olup bu ses sinyalleri kullanılarak iki kez sıkıştırılmış ses tespitindeki performans incelenecektir. Tez çalışmasının ilk kısmında, dar bant AMR kodlayıcı kullanılarak farklı bit-oranları ile sıkıştırma işlemi yapılarak bir kez ve iki kez sıkıştırılmış ses sinyalleri üretilecektir. Ses sinyallerinin spektrogramları kullanılarak derin öğrenme modelleri ile eğitilecektir. Farklı modeller ve farklı kayıp fonksiyonları kullanılarak sistemin daha yüksek başarı oranı vermesi için çalışmalar yapılmıştır. Literatürde geniş bant AMR kodlayıcı ile iki kez sıkıştırılmış ses tespiti problemi daha önce çalışmadığından, tezin ikinci kısmında geniş bant AMR kodlayıcı ile iki kez sıkıştırılmış ses sinyalleri üretildikten sonra bu veriler ile iki kez sıkıştırılmış ses tespit sistemi incelenecektir.In thesis study, double compressed audio detection problem will be investigated. As a result of widespread usage of audio recording as evidence in courts, this addresses the problem of authenticity of a audio content. In order to tamper an audio file, attacker first needs to decompress it to waveform and then manipulate the waveform which is followed by recompressing the manipulated audio waveform into the original format. For this reason, double compressed audio detection is an important audio forensic problem. Previous studies addressing the double compressed audio detection problem with prior knowledge about encoding and decoding processes of codec. In this study, it is aimed at detecting double compressed audio with extracting general feature when there is no prior knowledge about codec. There are a few studies including deep learning approaches on double compressed audio detection problem. The proposed system is used for both feature extraction and classifier with deep learning methods. The system will be developed to be succesful against noise, channel and recording environment variations. The system will be invegstigated using different deep learning models and datasets detailed. The performance of the system will be developed on cross-database evaluation. One of the dataset including audio with compression history will be investigated on double compressed audio detection problem. In the first part of thesis, single and double compressed audio recordings will be generated with narrow band AMR codec. Audio spectrograms will be used as input of deep learning model. The system will be improved with different deep learning models and different loss function to try on better performance. There is no previous study addressing the double compressed audio detection problem including wide band AMR codec. The system will be developed double compressed audio compressed by wide band AMR codec
Development of artificial intelligence based vehicle seat recognation system
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Akıllı Sistemler Mühendisliği Ana Bilim DalıMotorlu taşıtların tasarlandığı, üretildiği ve pazarlanarak satıldığı iş alanına otomotiv sektörü denilmektedir. Sektörün yaklaşık %70'inde otomobil imalatları yer almaktadır. Otomobili oluşturan bir çok parça bulunmaktadır. Motor, tekerlek, metal gövde ve kapılar, koltuk, plastik paneller gibi yaklaşık 5.000 parçadan oluşur. Her parçayı imal eden yan sanayiler de sektörde önemli role sahiptir. Bu çalışmada, koltuk üreten bir yan sanayi firmasındaki bir araç modeline ait koltuk tipleri incelenmiştir. Otomotiv sektöründe, senelik yaklaşık 300.000 adet sadece bir modele ait araç üretimi gerçekleşmektedir. Her bir aracın ön sırasında bir adet sürücü koltuğu ve bir adet yolcu koltuğu olmak üzere, toplam iki adet koltuk bulunmaktadır. Koltukların kumaş tiplerine göre ayırım yapıldığında, altı farklı model bulunmaktadır. Koltuk üreten yan sanayi firmalarında, senelik her model için ortalama 600.000 adet koltuk imalatı gerçekleşmektedir. Derin öğrenme temelli bilgisayar görüsü teknolojisinin gelişmesiyle birlikte üretilen koltukların modellerine göre otomatik tanımlanması, stoklanması için uygulama ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Yüksek stok maliyetleri, hatalı üretim ve etiket, otomotiv firmalarının en büyük problemleri arasındadır. Endüstri 4.0 ile birlikte akıllı makineler sayesinde akıllı üretimler ve kontroller yapılabilmektedir. Hızlı, yüksek doğruluk oranı ve düşük maliyetler ile yüksek maliyetli problemlerden uzaklaşılmıştır. Yapay zeka teknolojilerinin kullanıldığı akıllı makineler sayesinde, akıllı üretim teknolojileri geliştirilmiştir. Yüksek çözünürlüklü kameralar, hassasiyeti yüksek algılayıcı sensörler, otomasyon taşıyıcı sistemler ile üretilen ürünler daha hızlı ve doğru olmaktadır. Bu çalışmada, otomobil modeline ait farklı versiyon koltuklarını üreten bir otomotiv yan sanayi firmasında, stok alanı ve üretim öncesi ile sonrası koltuk modellerinin otomatik ayrılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada daha önce üretim alanlarında ve stok bölgelerinde konumlandırılmış olan araba koltukları kullanılarak otomatik nesne (koltuk) tespitinin yapılması için yapay zeka yönteminden yararlanılmıştır. Koltuk tiplerine göre eğitim ve test verileri oluşturulmuştur. Her bir koltuğa ait modelin fotoğrafları farklı ortamlarda çekilmiştir. Fotoğraflar model tipine göre tek tek etiketlenerek, test ve eğitim verileri oluşturulmuştur. Faster R-CNN, RetineNEt ve EfficientDet modelleri ile yapılan eğitmler sonucunda, Tensorflow Faster R-CNN modelinde yüksek oranda test sonuçları elde edilmiştir.The area of business in which motor vehicles are designed, produced and marketed is called the automotive industry. Automobile manufacturing takes place in approximately 70% of this industry. There are many parts that make up the car. It consists of about 5,000 parts such as engine, wheel, metal body and doors, seat, plastic panels. The sub-industries that manufacture each part also have an important role in the sector. In this study, seat types belonging to a vehicle model in a sub-industry company that produces seats were examined. In the automotive sector, approximately 300,000 vehicles belonging to only one model are produced annually. There are a total of two seats in the front row of each vehicle, one for the driver and one for the passenger. There are six different models when the seats are differentiated according to the fabric types. In the sub-industry companies that produce seats, an average of 600,000 seats are produced for each model annually. With the development of deep learning-based computer vision technology, the need for an application has emerged for the automatic identification and stocking of the seats produced according to their models. High inventory costs, faulty production and labels are among the biggest problems of automotive companies. With Industry 4.0, smart productions and controls can be made thanks to smart machines. High cost problems are avoided with fast, high accuracy rate and low costs. Thanks to smart machines in which artificial intelligence technologies are used, smart production technologies have been developed. Products produced with high-resolution cameras, high-sensitivity sensors, automation carrier systems are faster and more accurate. In this study, it is aimed to automatically separate the stock area and pre-production and post-production seat models in an automotive supplier industry company that produces different version seats of the automobile model. In this study, artificial intelligence method was used for automatic object (seat) detection by using car seats that were previously located in production areas and stock areas. Training and test data were created according to seat types at different environments. Test and training data were created by labeling the photographs one by one according to the model type. As a result of the trainings conducted with Faster R-CNN, RetineNEt and EfficientDet models, high test results were obtained in the Tensorflow Faster R-CNN model
Süperamfifobik esnek sensör tasarlanması ve üretilmesi
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Polimer Malzeme Mühendisliği Ana Bilim DalıHızla gelişen teknoloji geleneksel üretimde kullanılan tek fonksiyonlu malzemeler yerine farklı fonksiyonel özellikleri bünyesinde barındıran malzemeleri gerekli kılmaktadır. Tekstil malzemelerinde, lif ve polimerlerde biouyumluluk, antibakteriyel, antistatik, iletken özellikler ile fonksiyonları geliştirecek birçok yöntem bulunmaktadır. Çok fonksiyonlu tekstil malzemelerinin geliştirilmesi ile yeni uygulama alanları da ortaya çıkmıştır. Akıllı tekstiller medikal, savunma, endüstriyel ve çevresel olmak üzere çeşitli alanlarda kullanılmaktadırlar. Akıllı tekstiller sensör ve giyilebilir elektronikler geliştirilmesinde de kullanılmaktadırlar. Teknolojideki son gelişmeler esnek ve gerilebilen sensörlerin geliştirilmesini gerektirmiştir ve sensörlerin hassasiyetini kaybetmeden esnekliğini arttırma üzerine tamamlanmış ve devam eden çok sayıda araştırma bulunmaktadır. Esnek malzemeler, giyilebilir sensörler için çok çeşitli uygulamalar sağlar. Doğrusal olmayan yüzeylere uyma yetenekleri, elastikiyetleri, stres ve gerinim kuvvetleri altında dayanıklılıkları ve eğilme direnci, sensör alt tabakaları olarak esnek malzemelerin tercih edilmesinin nedenlerinden bazılarıdır. Giyilebilir esnek sensörler için esnek alt tabakalar, insan derisi üzerindeki uygulamalarla uyumlu olmalıdır. Bu tez çalışmasında, tekstil ve polimer yüzeylerde su ve yağ itici özelliklere sahip esnek sensörler tasarlanması öngörülmüştür. Süperamfifobik özellik kazandırarak sensörlerin onların yağmur, yağ sızıntısı, korozyon gibi dış etkenlere karşı dayanıklılığını arttırmak hedeflenmiştir, böylece hassasiyeti azaltmadan dayanıklılık ve uzun yaşam süresi sağlanması hedeflenmiştir. Bu çalışmada farklı yüzeyler üzerine esnek sensör tasarlanması ve üretilmesi ve üretilen sensörlere su ve yağ itici özellik kazandırılması üzerine araştırmalar yapılmıştır. Optimal seviyede esneklik için pamuk ve TPU bazlı substrat malzemeler kullanılmış, karbon bazlı (grafit, grafen, katod atık malzemesi) ve polimer bazlı (PEDOT:PSS) iletken mürekkepler farklı konsantrasyonlarda hazırlanmış, doctor blade ve sprey kaplama metodları ile mürekkepler substrat yüzeylerine uygulanmış, elde edilen elektrot su ve yağ itici dispersiyonlarla kaplanarak sonuçlar analiz edilmiştir. Üretilen elektrotlar morfolojik ve elektriksel özellikleri bakımından karakterize edilmiştir. Sonuçlar, grafenin uygulanan mürekkepler arasında en iyi iletkenliğe sahip olduğunu ve mürekkep dağılımındaki karbon bazlı malzemelerin konsantrasyonu ve uygulanan katman sayısı arttıkça sonuçların iyileştiğini göstermiştir. Tekstil uygulamalarında hidrofobik ve oleofobik kaplamalarda kullanılan bir florokarbon dispersiyon olan Tubiguard, ZnSt ve SiO2 ile karıştırıldı ve sonuçlar, hidrofobik özelliklerin büyük ölçüde iyileştirildiğini ve oleofobik özelliklerin de bir miktar gelişme gösterdiğini göstermiştir. Saf haliyle hidrofilik bir malzeme olan pamuk substrat, TPU substratına kıyasla kaplamalar uygulandıktan sonra daha iyi amfifobik özellikler göstermiştir. Pamuklu kumaşın ştapel lifleri, amfifobik özelliklerini iyileştirmeye yardımcı olan kaplamaların uygulanmasıyla mikro hiyerarşik yapılar olarak işlev görerek, su ve yağ iticiliği artırmıştır. Genel olarak bu çalışmada kullanılan malzemeler ve uygulanan yöntemler, maliyetleri optimum seviyede tutmayı ve ticari uygulamalar için elektrotların seri üretimine izin vermeyi amaçlamaktadır ve sonuçlar hedefe ulaşılabilir olduğunu göstermiştir.Rapidly developing technology necessitates materials with different functional properties instead of single-functional materials used in traditional production. There are many methods to improve biocompatibility, antibacterial, antistatic, conductive properties and functions in textile materials, fibers and polymers. With the development of multifunctional textile materials, new application areas have emerged. Smart textiles are used in various fields such as medical, defense, industrial and environmental. Smart textiles are also used in the development of sensors and wearable electronics. Recent advances in technology have necessitated the development of flexible and stretchable sensors, and there is a great deal of research completed and ongoing on increasing the flexibility of sensors without losing their sensitivity. Flexible materials provide a wide variety of applications for wearable sensors. Their ability to conform to non-linear surfaces, their elasticity, durability under stress and strain forces, and bending resistance are some of the reasons why flexible materials are preferred as sensor substrates. Flexible substrates for wearable flexible sensors must be compatible with applications on human skin. In this thesis, it is foreseen to design flexible sensors with water and oil repellent properties on textile and polymer surfaces. It is aimed to increase the resistance of the sensors against external factors such as rain, oil leakage and corrosion by giving them a superamphiphobic feature, thus providing durability and long life span without reducing the sensitivity. In this study, researches were conducted on the design and production of flexible sensors on different surfaces and the water and oil repellent properties of the produced sensors. For optimal flexibility, cotton and TPU-based substrate materials were used, carbon-based (graphite, graphene, cathode waste material) and polymer-based (PEDOT:PSS) conductive inks were prepared in different concentrations, inks were applied to the substrate surfaces with doctor blade and spray coating methods, The results were analyzed by coating the electrode with water and oil repellent dispersions. The produced electrodes were characterized in terms of their morphological and electrical properties. Cotton and TPU-based substrate materials were used for optimal flexibility, carbon-based (graphite, graphene, cathode waste material) and polymer-based (PEDOT:PSS) conductive inks were prepared in different concentrations. Inks were applied to the substrate surfaces as 1, 2 and 3 layers of coating by using doctor blade and spray coating methods, the obtained electrode was coated with water and oil repellent fluorocarbon and zinc stearate, silicon dioxide dispersions and the results were analyzed. The produced electrodes were characterized in terms of their morphological and electrical properties. The results showed that graphene had the best conductivity among the inks applied and the results improved as the concentration of carbon-based materials in the ink dispersion and the number of applied layers increased. Tubiguard, a fluorocarbon dispersion used in textile applications hydrophobic and oleophobic coatings was mixed with ZnSt and SiO2 and the results showed that hydrophobic properties were greatly improved and oleophobic properties also showed some improvement. Cotton substrate, a hydrophilic material in its pure form, showed better amphiphobic characteristics after the coatings were applied compared to TPU substrate. The staple fibers of cotton fabric acted as microhiearchical structures with the application of coatings which helped improve their amphiphobic properties. Overall the materials used and methods applied in this study are aimed to keep the costs at an optimal level and allow mass production of electrodes for commercial applications and the results show that the goal is achievable