Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Tożsamość roli pisarzy ukraińskich w rozwoju idei pedagogicznych narodu w warunkach społeczeństwa kryzysowego
No full textToday, more than ever before, Ukraine needs nationally conscious youth; therefore, the education system and all of humanity are tasked with raising worthy representatives of their nation. The purpose of the article is to examine the theoretical aspects of Ukrainian writers\u27 activity in the development of national pedagogical ideas in the context of a crisis society. Research methods: general scientific – analysis, synthesis, idealisation, formalisation, generalisation, comparison, etc.; interdisciplinary: historical and pedagogical – genetic, periodisation, historical and comparative, etc.; content analysis, discourse analysis; biographical; contextual and interpretive. A powerful means of realising such a task is the creative heritage of Ukrainian writers, and the public interest is precisely the Ukrainian studies activity of Ukrainian writers, which has become a distinctive page of the Ukrainian literary process in our time, under conditions of a crisis society. Humanity\u27s cultural experience has demonstrated the significant potential of fiction to foster a selfless struggle for independence and well-being. Our society has found itself in new realities, and this topic is gaining relevance right now in the conditions of full-scale aggression of the Russian Federation against Ukraine. In the formation of a socially active and responsible crisis society, the younger generation possesses self-identity, a national-patriotic consciousness, and dignity.Współcześnie, bardziej niż kiedykolwiek, Ukraina potrzebuje świadomej narodowo młodzieży; dlatego system edukacji oraz całe społeczeństwo stoją przed zadaniem wychowania godnych przedstawicieli swojego narodu. Celem artykułu jest zbadanie teoretycznych aspektów działalności ukraińskich pisarzy w rozwoju narodowych idei pedagogicznych w warunkach społeczeństwa kryzysowego. Zastosowane metody badawcze obejmują metody ogólnonaukowe – analizę, syntezę, idealizację, formalizację, uogólnienie i porównanie – oraz interdyscyplinarne metody historyczno-pedagogiczne, takie jak ujęcie genetyczne, periodyzacyjne i historyczno-porównawcze, a także analizę treści, analizę dyskursu oraz metody biograficzne, kontekstowe i interpretacyjne. Twórcze dziedzictwo ukraińskich pisarzy stanowi istotny środek realizacji wspomnianego zadania. Szczególnego znaczenia nabiera ich działalność ukrainistyczna, która staje się wyrazistym elementem współczesnego ukraińskiego procesu literackiego rozwijającego się w realiach społeczeństwa kryzysowego. Doświadczenie kulturowe ludzkości niejednokrotnie dowiodło, że literatura piękna posiada znaczący potencjał w kształtowaniu postaw gotowości do bezinteresownej walki o niepodległość i dobro wspólne. W obliczu nowych realiów, wynikających z pełnoskalowej agresji Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie, zagadnienie to nabiera szczególnej aktualności. W procesie kształtowania społecznie aktywnego i odpowiedzialnego społeczeństwa młode pokolenie odgrywa ważną rolę, zachowując własną tożsamość, świadomość narodowo-patriotyczną oraz godność
Resilience a subiektywny stres wśród studentów - moderacyjna rola płci
No full textIntroduction: The increasing level of stress among the university student population represents a major concern for both psychological well-being and academic functioning. Within this framework, resilience serves as a crucial protective factor, facilitating effective coping with adversity and mitigating the negative impact of stress. This research aims to examine the association between resilience and stress, with a specific focus on sex-based differences. Methods: The study was conducted in 2023 and included 389 university students (55% female, 45% male). The mean age of the participants was 21.5 years (SD = 4.14). Data were collected via an anonymous online survey. Perceived Stress Scale (PSS-10) and the Resilience Scale (RS-14) were administered. Results: A high prevalence of stress was noted in 58.6% of the participants. Females exhibited statistically significantly greater levels of stress than males. Furthermore, the moderation analysis indicated that sex moderates the association between resilience and stress; however, this effect was specific to males. Discussion: These findings highlight the necessity of considering gender differences in research on stress and resilience, as well as in designing psychological interventions. Such interventions should be adapted to address the distinct needs and coping mechanisms of both male and female university students.Wprowadzenie: Wzrastający poziom stresu wśród studentów stanowi poważne wyzwanie dla ich zdrowia psychicznego oraz funkcjonowania akademickiego. W tym kontekście rezyliencja jest kluczowym czynnikiem ochronnym, który umożliwia efektywne radzenie sobie z przeciwnościami i minimalizuje negatywne skutki stresu. Celem badań jest określenie zależności między rezyliencją a subiektywnym stresem w zależności od płci studentów. Ustalenia te są istotne dla opracowania skutecznych strategii wsparcia studentów w środowisku akademickim. Metody: Badanie przeprowadzono w 2023 roku i wzięło w nim udział 389 studentów uczelni wyższych (55% kobiet, 45% mężczyzn). Średni wiek uczestników wynosił 21,5 roku (SD = 4,14). Dane zebrano za pomocą anonimowej ankiety internetowej. Do pomiaru subiektywnie odczuwanego stresu wykorzystano Skalę Odczuwanego Stresu (PSS-10), a do oceny rezyliencji – Skalę Rezyliencji (RS-14). Wyniki: Wysoki poziom stresu zaobserwowano u 58,6% studentów. Silny stres dotyczył niemal dwóch trzecich studentek, podczas gdy wśród studentów odsetek ten wynosił połowę. Kobiety wykazywały statystycznie istotnie wyższy poziom stresu w porównaniu z mężczyznami. Analiza moderacyjna wykazała, że płeć studentów moderuje związek między rezyliencją a stresem, ale efekt ten dotyczy jedynie mężczyzn. Dyskusja: Uzyskane wyniki podkreślają konieczność uwzględniania różnic płci w badaniach nad stresem i rezyliencją, a także przy projektowaniu interwencji psychologicznych w środowisku akademickim
Rosyjska agencja informacyjna TASS a wojna Rosji z Ukrainą. Esej z dezinformacją w tle
No full textThe text is an essay on disinformation activities using the example of the functioning of the Russian Information Agency TASS during the Russian Federation’s full-scale war in Ukraine. The publication discusses major events in the history of TASS, the essence of information warfare, and examples of information manipulation by the agency during the war in Ukraine.
Methods of analysis and synthesis, literary criticism and literature review were used.
Tekst jest esejem dotyczącym działań dezinformacyjnych na przykładzie funkcjonowania Rosyjskiej Agencji Informacyjnej TASS w czasie pełnoskalowej wojny Federacji Rosyjskiej na Ukrainie. W publikacji omówiono ważniejsze wydarzenia z historii TASS, istotę wojny informacyjnej oraz przykłady manipulowania informacją przez agencję podczas wojny na Ukrainie. Posłużono się metodami analizy i syntezy, krytyki piśmiennictwa oraz przeglądu literatury.
 
Srebro to też kolor. Znaczenie tworzywa w projektach Julii Keilowej
No full textJulia Keilowa (1902–1942 or 1943), a sculptor and metalworker, is nowadays considered an icon of Polish design. While studying at the Warsaw School of Fine Arts, Keilowa attended metalwork classes taught by Karol Stryjeński. During this time, she learned how to work with metal, and became familiar with its properties, both its possibilities and limitations. When forging utilitarian objects and supplying designs to factories, she placed great emphasis on the harmony between their form and the material from which they were made. Keilowa knew how to use the play of reflections and tones that were created on the metallic surface of the plate with great sensitivity. Characteristic of her approach to metal is the nuanced effect created by the light reflecting on the softly curved or expressively refracted elements of the designed vessels. Gloss, matt, and the contrast between light and shadow co-create the form of the objects.
Keilowa\u27s works are part of the art deco style. They reflect the spirit of the 1920s and 1930s, a period when creators of utilitarian objects conveyed their fascination with modernity through light, movement, dynamic clashing of forms and geometrisation.Julia Keilowa (1902–1942 lub 1943) rzeźbiarka i metaloplastyczka uznawana jest współcześnie za ikonę polskiego designu. Keilowa studiując w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych uczęszczała na zajęcia z metaloplastyki, które prowadził Karol Stryjeński. W tym czasie nauczyła się pracować z metalem, poznała jego właściwości: zarówno możliwości jak i ograniczenia. Wykuwając przedmioty użytkowe oraz dostarczając projekty do fabryk bardzo duży nacisk kładła na współgranie formy z tworzywem. Była świadoma, że srebrzysta powierzchnia platerów wpływała na odbiór kształtu. Keilowa z ogromnym wyczuciem umiała wykorzystać grę refleksów i tonów, które powstawały na metalicznej powierzchni blachy. Charakterystyczne w jej podejściu do metalu jest niuansowanie efektów powstających dzięki światłu odbijającemu się na miękko wyoblonych, czy ekspresyjnie załamanych elementach projektowanych naczyń. Połysk, mat, kontrast między światłem a cieniem współtworzą formę przedmiotów.
Prace Keilowej wpisują się w stylistykę art deco. Oddają ducha lat 20 i 30. XX wieku, okresu, w którym twórcy przedmiotów użytkowych poprzez światło, ruch, dynamiczne zderzenie form, geometryzację przekazywali fascynację nowoczesnością
Reportaż w środowisku cyfrowym – multimodalność i przemiany gatunkowe
No full textThe aim of this article is to systematize new forms of reportage in the digital environment and to propose an operational definition of digital reportage, with particular emphasis on the category of multimodality. The study is based on a comparative analysis of classical Polish approaches to reportage in media genology and their confrontation with contemporary digital realizations. The applied methods include critical literature analysis and typologization, resulting in a tabular systematization of digital reportage variants. The findings indicate that digital reportage emerges as a borderline and transitional genre: while it preserves the core features of its classical identity (referentiality, factuality, and the factographic pact), it simultaneously reconstitutes itself through multimodality, modularity, and interactivity. The conclusions emphasize that digital reportage should be regarded as a neogenre, in which traditional generic features coexist with technological and interface innovations. The analysis constitutes part of broader research on digital genology and opens up perspectives for further studies on multimodality and the transformation of communication practices in new media.Celem artykułu jest systematyzacja nowych form reportażowych w środowisku cyfrowym oraz zaproponowanie definicji operacyjnej reportażu cyfrowego ze szczególnym uwzględnieniem kategorii multimodalności. Podstawą badań jest analiza porównawcza klasycznych ujęć reportażu w polskiej genologii medioznawczej zestawionych z najnowszymi realizacjami reporterskimi w mediach cyfrowych. Zastosowano metodę krytycznej analizy literatury oraz typologizacji, której efektem jest propozycja tabelarycznej systematyzacji odmian reportażu cyfrowego. Wyniki wskazują, że cyfreportaż ujawnia się jako gatunek pograniczny i przejściowy: zachowuje fundamenty klasycznej tożsamości, czyli referencyjność, dokumentacyjność, pakt faktograficzny, a jednocześnie konstytuuje się poprzez multimodalność, modularność i interaktywność. Wnioski podkreślają, że reportaż cyfrowy należy traktować jako neogatunek, w którym tradycyjne cechy gatunkowe współistnieją z innowacjami technologicznymi i interfejsowymi. Analiza stanowi fragment szerszych badań nad genologią cyfrową i otwiera perspektywę dalszych studiów nad multimodalnością oraz transformacją praktyk komunikacyjnych w nowych mediach
Badania mediolingwistyczne na Słowacji
No full textThe paper is devoted to presenting Slovak scientific achievements in the field of media linguistics. In response to the dynamic changes in contemporary communication, the study of language in media has grown in Slovakia on stylistic background. Pioneering stylistic works initiated in the 1970s by Jozef Mistrík provided a methodological apparatus from which contemporary research on media texts emerged. The article presents arguments in favor of establishing media linguistics (SK: medialingvistika) as a separate research subdiscipline in Slovakia. It also presents activities promoting this discipline in the international scientific community and textbooks that contribute significantly to the popularization of media linguistics in Slovak academic teaching.Praca jest poświęcona prezentacji słowackiego dorobku naukowego w zakresie mediolingwistyki. Jako odpowiedź na dynamiczne przemiany współczesnej komunikacji, badanie języka w mediach wyrosło na Słowacji na gruncie stylistycznym. Pionierskie prace stylistyczne zapoczątkowane w latach 70. ubiegłego stulecia przez Jozefa Mistríka dostarczyły aparatu metodologicznego, z którego wyodrębniły się współczesne badania tekstów medialnych. Artykuł przedstawia argumenty przemawiające za wyodrębnieniem subdyscypliny badawczej, jaką jest mediolingwistyka (sła. medialingvistika) na Słowacji. Prezentuje też działania rozpowszechniające tę dyscyplinę w międzynarodowym środowisku naukowym oraz prace dydaktyczne, które w dużym stopniu przyczyniają się do popularyzacji mediolingwistyki w słowackiej przestrzeni akademickiej
Sprawa zabójstwa ks. Jerzego Popiełuszki w narracji „Trybuny Ludu”
No full textThe article analyses press publications in ‘Trybuna Ludu’ concerning the abduction, death and funeral of Father Jerzy Popiełuszko and the Toruń trial in which his killers were sentenced. The newspaper presented this narrative in a multifaceted way, including by publishing the content of official statements by the authorities and quoting (without comment) reports from press conferences given by government spokesman Jerzy Urban. The third and, in my opinion, most important means of communication were news and commentary. The article analyses these statements in an attempt to answer the question of how the party newspaper sought to turn the cruel murder of a clergyman into an element of ‘political struggle aimed at weakening the system’.W artykule analizowane są publikacje prasowe na łamach „Trybuny Ludu” na temat uprowadzenia, śmierci, pogrzebu ks. Jerzego Popiełuszki oraz procesu toruńskiego, w którym wydano wyrok na jego zabójców. Gazeta prowadziła tę narrację wielotorowo, m.in. publikując treści oficjalnych wystąpień władz czy przytaczając (bez komentarza) sprawozdania z konferencji prasowych rzecznika rządu – Jerzego Urbana. Trzecim i, moim zdaniem, najważniejszym sposobem komunikacji były teksty informacyjne i publicystyka. Niniejszy artykuł analizuje te właśnie wypowiedzi starając się znaleźć odpowiedź na pytanie o to, w jaki sposób partyjna gazeta starała się uczynić z okrutnego morderstwa duchownego „element walki politycznej zamierzający do osłabienia ustroju”
Godziny Pawła Hertza
No full textA comparative analysis of columns about time and the passing of hours in the works of three authors. The first, from the nineteenth century, is the French writer Étienne de Jouy, author of the series L’Hermite de la Chaussée-d’Antin. The second is his contemporary Polish imitator, Gerard Maurycy Witowski, who (like Andrzej Dobosz a century later) used the pseudonym ”Pustelnik z Krakowskiego Przedmieścia” (The Hermit of Krakowskie Przedmieście). The third is the 20th-century poet, essayist and novelist Paweł Hertz. The text leads to the conclusion that reflection on the passing of time and an interest in tools used to measure time are characteristic features, a kind of signature, of Paweł Hertz’s writing. Artykuł jest porównawczą analizą felietonów o czasie i upływie godzin w twórczości trzech autorów. Pierwszy, XIX-wieczny, to francuski pisarz Étienne de Jouy, autor cyklu L’Hermite de la Chaussée-d’Antin. Drugi to jego współczesny adaptator polski, Gerard Maurycy Witowski, posługujący się (podobnie jak sto lat później Andrzej Dobosz) pseudonimem „Pustelnik z Krakowskiego Przedmieścia”. Trzeci to poeta, eseista i powieściopisarz XX-wieczny Paweł Hertz. Tekst prowadzi do konkluzji, że refleksja nad przemijaniem i zainteresowanie narzędziami służącymi do mierzenia czasu stanowi cechę charakterystyczną, swoistą sygnaturę pisarstwa Pawła Hertza. 
Doceńmy fantastyczną pracę. O historii polskiego dubbingu ze Zbigniewem Dolnym rozmawia Robert Birkholc
No full textDoceńmy fantastyczną pracę. O historii polskiego dubbingu ze Zbigniewem Dolnym rozmawia Robert Birkhol
Autobiografia nomadyczna. "Storia di mia vita" Janka Gorczycy
No full textThe article is devoted to the analysis of Storia di mia vita by Jan Gorczyca, a Polish author who has been living in Italy for many years and who made his debut on the literary market in 2024 by publishing his memoirs in Italian. The analysis focuses on the concept of home due to the author’s unusual personal situation, i.e. his homelessness. Based on studies on Italian migration literature, interviews with the author, reviews of his novel, and statistical data, an attempt is made to answer the question of what it means for an immigrant to settle down in a situation of homelessness, how the concept of a nomadic home can be applied to Gorczyca’s case, and how literary creation participates in the process of assimilation.Artykuł poświęcony jest analizie "Storia di mia vita" autorstwa Jana Gorczycy, polskiego pisarza, który od wielu lat mieszka we Włoszech i zadebiutował na rynku literackim w 2024 roku, publikując swoje wspomnienia w języku włoskim. Analiza koncentruje się na pojęciu domu ze względu na nietypową sytuację osobistą autora, będącego osobą bezdomną. W oparciu o badania nad włoską literaturą migracyjną, wywiady z autorem, recenzje jego książki oraz dane statystyczne podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, co oznacza dla imigranta zadomowienie się w warunkach bezdomności, w jaki sposób w przypadku Gorczycy można zastosować koncepcję domu nomadycznego oraz jak twórczość literacka uczestniczy w procesie asymilacji.