Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Servitutes - służebności w prawie rzymskim i polskim prawie cywilnym
No full textThe institution of servitude (servitus) constitutes one of the key elements of property law, both in the tradition of Roman civil law and in contemporary Polish civil law. The aim of this article is to provide a detailed analysis of this institution in both Roman law and the current Polish legal system. The study discusses the fundamental types of servitudes, both predial and personal, their characteristics, and the principles governing their operation within the respective legal systems. Special attention is given to the regulations concerning servitudes in both ancient Roman law and modern Poland. An important part of the discussion is also the development of new forms of servitudes, such as predial servitudes, personal servitudes, and transmission servitudes, which have emerged in response to evolving social and economic needs related to infrastructure development. The article highlights the enduring nature of the core principles of servitudes—namely, the limitation of ownership rights to allow the use of another\u27s property—while simultaneously adapting these principles to contemporary realities. The conclusions drawn from the analysis demonstrate that the institution of servitude continues to play a crucial role in balancing the interests of individuals and society. Its future development will need to consider both the protection of property rights and the demands arising from technological and urban progress.Instytucja służebności (servitus) stanowi jeden z kluczowych elementów prawa rzeczowego, zarówno w tradycji rzymskiego prawa cywilnego, jak i współczesnym polskim prawie cywilnym. Celem artykułu jest szczegółowa analiza tej instytucji, zarówno w prawie rzymskim, jak i w polskim systemie prawnym. W pracy omówione zostały podstawowe typy służebności, zarówno gruntowych, jak i osobistych, ich charakterystyka oraz zasady funkcjonowania w poszczególnych systemach prawnych. Szczególną uwagę omówieniu regulacji dotyczących służebności zarówno w prawie starożytnego Rzymu, jak i współczesnej Polsce. Istotnym elementem jest również omówienie rozwoju nowych form służebności, takich jak służebności gruntowe, służebności osobiste czy służebność przesyłu, które są odpowiedzią na zmieniające się potrzeby społeczne i gospodarcze związane z rozwojem infrastruktury. Artykuł wskazuje na niezmienność podstawowych zasad służebności, takich jak ograniczenie prawa własności w celu umożliwienia korzystania z cudzej nieruchomości, przy równoczesnym dostosowywaniu tych zasad do współczesnych realiów. Wnioski z analizy pokazują, że instytucja służebności wciąż pełni ważną rolę w równoważeniu interesów jednostki i społeczeństwa, a jej dalszy rozwój będzie musiał uwzględniać zarówno ochronę prawa własności, jak i potrzeby wynikające z postępu technicznego i urbanistycznego
Ponowne rozpoznanie sprawy przez tego samego sędziego w I instancji a prawo do bezstronnego sądu
No full textThis article analyses the compliance of Article 386 § 5 of the Code of Civil Procedure, as amended in November 2019, with the Polish Constitution and European standards of fair trial. The provision allows a case to be re-heard by the same judge who issued the quashed judgment, which—according to many legal scholars—raises serious doubts as to the impartiality of the court. This solution may be contrary to Article 45(1) of the Polish Constitution and Article 6(1) of the European Convention on Human Rights. The article discusses the case law of the Supreme Court, the Constitutional Tribunal and the European Court of Human Rights, which emphasises the need to ensure the independence and impartiality of court in practice. In view of the objections raised, the proposal to return to the previous regulation – transferring the case to another judge after the judgment has been overturned – was positively assessed as a solution that guarantees the right to an impartial court and strengthens citizens\u27 trust in the justice system.Niniejszy artykuł stanowi analizę zgodności art. 386 § 5 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od listopada 2019 r. z Konstytucją RP oraz europejskimi standardami rzetelnego procesu. Przepis ten przewiduje możliwość ponownego rozpoznania sprawy przez tego samego sędziego, który wydał uchylony wyrok, co – zdaniem licznych przedstawicieli doktryny – budzi poważne wątpliwości co do zachowania bezstronności sądu. Rozwiązanie to może pozostawać w sprzeczności z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W artykule omówiono orzecznictwo Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które podkreśla konieczność rzeczywistego zapewnienia niezależności i bezstronności sądu. W świetle zgłoszonych zastrzeżeń, pozytywnie oceniono propozycję przywrócenia wcześniejszej regulacji – przekazywania sprawy innemu sędziemu po uchyleniu wyroku – jako rozwiązania gwarantującego prawo do bezstronnego sądu i wzmacniającego zaufanie obywateli do wymiaru sprawiedliwości
Bp Andrzej F. Dziuba, Bogu jedynemu. Z nauczania pasterskiego 2021-2022, red. s. Maria Rybicka MSC, ks. Andrzej Sylwanowicz, ks. Rafał Woronowski, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2023, ss. 261, ISBN 978-83-8281-40
No full textSpojrzenie Ukrzyżowanego Pana…
No full textWhen you gaze into the eyes of the Crucified Lord, and he gazes into yours, you encounter the love of the Resurrected Lord. Many prefer not to look. Many recoilat looking into the eyes of a man in deadly pain. Many balk at having to respond to love. But these are not the eyes of a defeated man, condemned for criminal insurrection. They are the eyes of an unlikely King, who in dealing death its death blow, still looks into our eyes with challenge. In his love is his call to the Kingdom of his Father, his Kingdom of justice, compassion, peace and life to the full.
Żaden obraz Jezusa, ubogiego, nie przewyższa tego. Jezus wisi na krzyżu, odarty z szat, ze swojej godności, ze swojego mienia, ze swojej mocy, ze swojej siły. Jest w pełni jednością z nieumytymi, uciśnionymi, wzgardzonymi, bezsilnymi, nieszczęśliwymi, wykluczonymi. Spójrz w oczy ukrzyżowanego Pana. Nie ma bogatszego doświadczenia.
Prosi się nas, abyśmy w milczeniu spojrzeli w oczy ukrzyżowanego Pana, nie plastikowe, nie drewniane, nie zamknięte, ale otwarte dla mnie, dezorientujące mnie, niepokojące, przywracające mi pierwotne natchnienie, uzdrawiające, podnoszące mnie, czyniące mnie całością i zaskakujące na nowo z niezwykłą radością. W tych błyszczących oczach rozważamy ciche zaproszenie do bycia naprawdę ubogim, jednością z Nim, odartym z Jego szat, Jego godności, Jego własności, Jego mocy, Jego siły, jedności z nieumytymi, uciśnionymi, wzgardzonymi, bezsilnymi, nieszczęśliwymi, wykluczonymi. Oczywiście, możemy powiedzieć "nie". Możemy powtarzać słuszne, rozsądne wymówki. Ale możemy też powiedzieć "tak".Kiedy wpatrujemy się w oczy Ukrzyżowanego, a On patrzy w twoje, spotykamy miłość Zmartwychwstałego. Wielu woli nie patrzeć. Wielu wzdryga się, gdy patrzy w oczy człowiekowi cierpiącemu w śmiertelnym bólu. Wielu nie chce odpowiedzieć na miłość. Nie są to jednak oczy człowieka pokonanego, skazanego za zbrodnie. Są to oczy niezwykłego Króla, który zadając śmiertelny cios śmierci, wciąż patrzy w nasze oczy z wyzwaniem. W Jego miłości jest Jego powołanie do Królestwa Jego Ojca, Jego Królestwa sprawiedliwości, współczucia, pokoju i pełnego życia.
Żaden obraz Jezusa, ubogiego, nie przewyższa tego. Jezus wisi na krzyżu, odarty z szat, ze swojej godności, ze swojego mienia, ze swojej mocy, ze swojej siły. Jest w pełni jednością z nieumytymi, uciśnionymi, wzgardzonymi, bezsilnymi, nieszczęśliwymi, wykluczonymi. Spójrz w oczy ukrzyżowanego Pana. Nie ma bogatszego doświadczenia.
Byśmy w milczeniu spojrzeli w oczy ukrzyżowanego Pana, nie plastikowe, nie drewniane, nie zamknięte, ale otwarte dla mnie, dezorientujące, niepokojące, przywracające pierwotne natchnienie, uzdrawiające, podnoszące mnie, czyniące mnie całością i zaskakujące na nowo z niezwykłą radością. W tych błyszczących oczach rozważamy ciche zaproszenie do bycia naprawdę ubogim, jednością z Nim, odartym z Jego szat i godności, Jego własności i mocy, Jego siły, jedności z nieumytymi, uciśnionymi, wzgardzonymi, bezsilnymi, nieszczęśliwymi, wykluczonymi. Oczywiście, możemy powiedzieć "nie". Możemy powtarzać słuszne, rozsądne wymówki. Ale możemy też powiedzieć "tak"
Pseudoreligijność w ocenie wybranych ksiąg pokutnych
No full textPseudoreligiosity constitutes one of the two main categories of sinful attitudes toward the obligation to worship God – the other being its neglect. Various forms of distortion of authentic religious worship include both caricatures of the worship of God Himself and acts of veneration directed toward beings to whom such worship is not due. Four key categories occupy a special place in this context: distorted worship of God, magic, divination, and superstitions. This study employs the method of analysis and synthesis, which enables the identification and interpretation of selected insular penitentials – documents rooted in the tradition of tariffed penance, characterized by distinctiveness and, in particular, a repetitive structure compared to the public penance widespread on the continent. The aim of the study is to present how manifestations of pseudoreligiosity were perceived and assessed in these sources – an issue that has not yet received broader scholarly attention – as well as to propose a typology of practices and the corresponding penances prescribed.Pseudoreligijność stanowi jedną z dwóch zasadniczych kategorii grzesznych postaw wobec obowiązku oddawania czci Bogu – obok jego zaniedbania. Różne formy deformacji autentycznego kultu religijnego obejmują zarówno karykaturę samego kultu Boga, jak i akty czci skierowane ku istotom, którym ten kult nie przysługuje. Szczególne miejsce zajmują tu cztery zasadnicze kategorie: wypaczony kult Boga, magia, wróżbiarstwo oraz przesądy. W opracowaniu zastosowano metodę analizy i syntezy, umożliwiającą uchwycenie i interpretację treści wybranych insularnych ksiąg pokutnych – dokumentów wywodzących się z tradycji pokuty taryfikowanej, charakteryzującej się odmiennością, a zwłaszcza powtarzalnością względem pokuty publicznej rozpowszechnionej na kontynencie. Celem pracy jest ukazanie, jak postrzegano i oceniano przejawy pseudoreligijności w tych źródłach, zagadnienia, które dotąd nie doczekało się szerszego opracowania, a także zaproponowanie typologii praktyk oraz przewidzianych pokut
Le finalità delle pene canoniche successive alle modifiche del diritto penale canonico del 2021 relative alle allocuzioni di Pio XII
No full textThe latest reform of canon law has brought significant and varied changes to Book VI of the Code of Canon Law, including the reorganization of the purposes of canonical punishment. This article analyzes the three purposes and their role in the application of canonical punishment at the procedural level. The topics addressed are also compared and explored in depth based on the allocutions of Pope Pius XII, which represent the sources of can. 1341 CIC, which lists the three purposes.L’ultima riforma del diritto penale canonico ha portato notevoli e svariate modifiche al Libro VI del CIC, tra cui la riorganizzazione delle finalità della pena canonica. Nell’articolo vengono analizzate le tre finalità e la loro funzione di applicazione delle pene canoniche a livello processuale. Le tematiche affrontate vengono, inoltre, paragonate e approfondite sulla base delle allocuzioni di Papa Pio XII, le quali rappresentano le fonti del can. 1341 CIC in cui sono elencate le tre finalità.
Ostatnia reforma kanonicznego prawa karnego przyniosła istotne i różnorodne modyfikacje w Księdze VI KPK, a wśród nich reorganizację celów kar kościelnych. W artykule zostaną zaprezentowane trzy cele karania, oraz rola jaką pełnią w aplikowaniu kar na etapie procesowym. Zagadnienie celowości karania zostanie następnie pogłębione przez zestawienie z przemówieniami papieża Piusa XII, które stanowią źródła kan. 1341 KPK w którym są wymienione trzy cele
Misje chrześcijańskie w Malawi: Perspektywa duchowa i społeczno-kulturowa
No full textThis article explores and examines the nature, history, challenges, and opportunities of Christian Missions, particularly evangelical Christianity in Malawi which has historically emphasized sound biblical teaching, disciple making, church planting and missionary sending. This is explored from a spiritual and socio-cultural perspective in contrast with Christopaganism, Traditional African Religion (TAR), Globalization & Western Mission Withdrawal, Ecumenical Movements, Pentecostalism, Syncretism and neo-prophetic movements. It highlights the dual role of missions as a vehicle for the spread of the Christian faith and as an instrument of social transformation. The historical contribution of early missionaries, the impact on education and health, as well as contemporary challenges and opportunities for the Church, are discussed. The specific objectives of this article are to (1) examine the historical background of Christian Missions in Malawi, (2) analyze the spiritual and socio-cultural challenges faced by Christian Missions, (3) discuss the growth of Christianity in Malawi, and (4) identify opportunities for future mission work. A qualitative approach was employed, utilizing a literature review and case study analysis to gather data. The findings suggest that Christian missions have made a significant impact on Malawian society, but face challenges such as cultural barriers and limited resources. Thus, the article recommends prioritizing theological education, leadership development, and contextualization of the Gospel. The study concludes that Christian Missions in Malawi have the potential to continue growing and making a positive impact on society that is replete with traditional religions, but must adapt to the changing cultural and spiritual landscape.Artykuł analizuje naturę, historię, wyzwania oraz możliwości misji chrześcijańskich, ze szczególnym uwzględnieniem chrześcijaństwa ewangelikalnego w Malawi, które historycznie akcentowało zdrową naukę biblijną, czynienie uczniów, zakładanie kościołów i wysyłanie misjonarzy. Zagadnienia te zostały przedstawione z perspektywy duchowej i społeczno-kulturowej, w kontrze do chrystopoganizmu, tradycyjnej religii afrykańskiej (TAR), globalizacji i wycofywania się misji zachodnich, ruchów ekumenicznych, pentekostalizmu, synkretyzmu i nurtów neo-proroczych.
Artykuł ukazuje podwójną rolę misji jako narzędzia szerzenia wiary chrześcijańskiej oraz środka przemiany społecznej. Omówiony został wkład wczesnych misjonarzy w edukację i opiekę zdrowotną, a także współczesne wyzwania i szanse stojące przed Kościołem.
Główne cele artykułu obejmują:
przedstawienie tła historycznego misji chrześcijańskich w Malawi,
analizę duchowych i społeczno-kulturowych wyzwań stojących przed misjami,
omówienie rozwoju chrześcijaństwa w Malawi,
identyfikację przyszłych możliwości dla pracy misyjnej.
Badanie miało charakter jakościowy, oparte na przeglądzie literatury oraz analizie studiów przypadków. Wyniki wskazują, że misje chrześcijańskie wywarły znaczący wpływ na społeczeństwo Malawi, jednak zmagają się z takimi wyzwaniami jak bariery kulturowe i ograniczone zasoby. Artykuł zaleca priorytetowe traktowanie edukacji teologicznej, rozwoju przywództwa oraz kontekstualizacji Ewangelii.
W podsumowaniu stwierdzono, że misje chrześcijańskie w Malawi mają duży potencjał dalszego wzrostu i pozytywnego oddziaływania w społeczeństwie, które nadal jest głęboko zakorzenione w tradycyjnych religiach, jednak, aby skutecznie działać, muszą dostosować się do zmieniającego się krajobrazu kulturowego i duchowego
Motyw wolności osobistej w "Liście pożegnalnym do Narodu Baszkirskiego" Ahmeta Zeki Velidi Togana
No full textThe article examines the motif of personal freedom in The Farewell Letter to the Bashkir Nation (1923), written by Ahmet Zeki Velidi Togan – one of the most influential ideologists of the Bashkir national movement in the early twentieth century. Composed during the author’s forced exile, the letter functions as a political and spiritual testament in which personal freedom is presented as a fundamental category that transcends institutional forms of statehood. In Togan’s narrative, freedom becomes the foundation of the nation’s survival, linking individual, moral, religious, historical, and political dimensions. The article shows how Togan reinterprets his own life experiences – military defeats, the collapse of Bashkir autonomy, and emigration – as elements of the broader, universal cycle of rebirth characteristic of Turkic nations. Special attention is given to the role of religion as a source of spiritual resilience and as a sphere in which personal freedom may be endangered or preserved. The analysis demonstrates that, for Togan, personal freedom has an active and ethical nature: it constitutes the basis of historical responsibility, a tool of service to the nation, and a means of sustaining collective identity under conditions of external domination. As such, the letter stands as a unique testimony to the political thought of Turkic peoples and an example of literary and political testamentary writing.Artykuł analizuje motyw wolności osobistej w Liście pożegnalnym do Narodu Baszkirskiego (1923) autorstwa Ahmeta Zeki Velidi Togana – jednego z najważniejszych ideologów baszkirskiego ruchu narodowego w pierwszej ćwierci XX wieku. List, powstały w czasie przymusowego wygnania autora, pełni funkcję polityczno-duchowego testamentu, w którym wolność osobista zostaje przedstawiona jako kategoria nadrzędna wobec instytucjonalnych form niepodległości. W tekście wolność jawi się jako fundament przetrwania narodu, łączący wymiar indywidualny, moralny, religijny, historyczny i polityczny. Artykuł ukazuje, w jaki sposób Velidi interpretuje własne doświadczenia życiowe – klęski wojskowe, rozpad autonomii baszkirskiej, emigrację – jako element uniwersalnego cyklu odrodzenia narodów tureckich. Szczególna uwaga poświęcona została roli religii jako źródła duchowego oporu, a zarazem przestrzeni, w której wolność osobista może być zarówno zagrożona, jak i ocalona. Analiza dowodzi, że wolność osobista w ujęciu autora ma charakter aktywny i etyczny: jest warunkiem odpowiedzialności historycznej, narzędziem służby narodowi oraz kluczem do zachowania tożsamości w warunkach zewnętrznego zniewolenia. Dzięki temu list stanowi wyjątkowe świadectwo myśli politycznej narodów tureckich oraz przykład literacko-politycznego testamentalizmu
Wspólny sprzeciw chrześcijan i muzułmanów wobec przemocy w Republice Środkowoafrykańskiej
No full textThe article examines the joint efforts of Christian and Muslim religious leaders in the Central African Republic in response to the escalation of violence during the Third Civil War. It demonstrates that, despite its frequent portrayal in the media as a religious conflict, the war was driven primarily by political and economic factors, with religion being instrumentalized for partisan purposes. Particular attention is given to the work of the Interreligious Platform (PCRC), which engaged in mediation, interreligious dialogue, countering hate speech, and providing humanitarian assistance. The article also highlights the involvement of clergy in disarmament initiatives, support for victims of violence, peacebuilding actions, and exposing the manipulation of religious narratives. The conclusion emphasizes that interreligious cooperation proved to be one of the few effective pathways to peace in a country marked by structural instability, poverty, and competition for natural resources.W artykule przeanalizowano wspólne działania chrześcijańskich i muzułmańskich przywódców religijnych Republiki Środkowoafrykańskiej podjęte w odpowiedzi na eskalację przemocy w czasie trzeciej wojny domowej. Wykazano, że konflikt ten – mimo częstego przedstawiania go w mediach jako wojny religijnej – miał przede wszystkim podłoże polityczne i ekonomiczne, natomiast religia była instrumentalizowana dla osiągnięcia partykularnych celów. Omówiono działalność Platformy Wyznań Religijnych (PCRC), obejmującą mediacje, dialog międzyreligijny, przeciwdziałanie mowie nienawiści oraz organizowanie pomocy humanitarnej. Zwrócono uwagę na wysiłki duchownych w zakresie rozbrajania społeczeństwa, wspierania ofiar przemocy, promowania pokoju oraz demaskowania manipulacji narracją religijną. W konkluzji podkreślono, że międzyreligijna współpraca okazała się jedną z nielicznych skutecznych dróg budowania pokoju w kraju dotkniętym strukturalną niestabilnością, ubóstwem i rywalizacją o zasoby naturalne
Upowszechnianie metody Owidiusza Decroly’ego na łamach czasopisma „Wychowanie Przedszkolne” (1925-1939) – kontekst teoretyczny i praktyczny
No full textThe author scrutinises the dissemination of Jean-Ovide Decroly’s didactic concepts in the pages of the “Wychowanie Przedszkolne” journal from 1925 to 1939. The paper aims to present the theoretical foundations of the method, such as the child’s activity, integration of educational content, and reference to the child’s natural interests, as well as their practical applications in Polish preschool education. For this end, the journal issues from 1925–1939 have been subject to qualitative content analysis using elements of the historical approach. First, the journal’s profile and functions were discussed, followed by a biographical outline of O. Decroly, a medical doctor who became a practical educator and developed his own innovative method. Next, the content of publications devoted to his concept and how he was presented as a scholar, teacher, and reformer were analysed. Particular attention was paid to his concept of a didactic triad, i.e. observation, association and expression as well as “centres of interest”. Both ideas were tools for organising the child’s experiences. The analysis suggests that “Wychowanie Przedszkolne” served as a forum for the transfer and adaptation of Decroly’s ideas to Polish reality and preschool practice, combining theoretical lectures with practical examples that, in turn, contributed to the professionalisation of preschool staff in interwar Poland.Tematem artykułu jest propagowanie pedagogiki Owidiusza Jana Decroly’ego na łamach czasopisma „Wychowanie Przedszkolne” (1925–1939). Metoda O. Decroly’ego stanowi jedno z kluczowych podejść pedagogicznych opartych na aktywności dziecka, integracji treści nauczania oraz uwzględnieniu jego naturalnych zainteresowań. Celem niniejszego opracowania jest analiza teoretycznych założeń tej metody oraz ich praktycznych zastosowań w edukacji przedszkolnej, ukazanych na łamach wspomnianego periodyku.
Struktura opracowania obejmuje cztery zasadnicze części. W pierwszej scharakteryzowano czasopismo „Wychowanie Przedszkolne”, uwzględniając jego profil tematyczny oraz funkcje edukacyjno-popularyzatorskie. Druga część przedstawia syntetyczną biografię O. Decroly’ego, ukazującą jego drogę zawodową od absolwenta studiów medycznych do wybitnego pedagoga-praktyka, wykładowcy akademickiego oraz twórcy nowatorskiej metody dydaktycznej. W dwóch kolejnych częściach przeanalizowano treści publikacji poświęconych jego koncepcji pedagogicznej, a także sposób przedstawiania O. Decroly’ego jako uczonego, nauczyciela i reformatora edukacji. Szczególną uwagę poświęcono trzem zasadniczym aspektom jego koncepcji dydaktycznej – obserwacji, asocjacji i ekspresji – które odgrywają fundamentalną rolę w procesie poznawania świata przez dziecko