Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Wyjście poza myślenie w kategoriach opozycji binarnej w ekologii: wykorzystanie harmonijnego monizmu Chrisa Okezie Ijiomaha w celu integracji światopoglądów antropocentrycznego i ekocentrycznego
Get PDFThis paper argues that the perceived divide between anthropocentric and ecocentric perspectives on human-nature relations can be bridged by Chris Okezie Ijiomah’s philosophical framework of Harmonious Monism. Anthropocentrism, which prioritises human interests, and ecocentrism, which assigns intrinsic value to nature, have long been treated as opposing worldviews. Moving beyond this dichotomy, Harmonious Monism offers an integrative framework that recognises the complementarity of humans and nature. Through its principles of balance, tolerance and interconnectedness, I propose a reconciling perspective in which ecological value and human needs are seen not as mutually exclusive, but as interdependent. This harmonising worldview thus has the potential to transcend the anthropocentric/ecocentric divide and promote a more holistic and ethically grounded human-nature relationship. Rather than treating human and ecological interests as opposites, I employ harmonious monism to present them as interdependent realities within the environment. The emphasis on balance, tolerance and interconnectedness reflects that all beings - human and non-human - coexist and contribute to a greater whole. This avoids privileging one side over the other; instead, it calls for ethical practices that support both human flourishing and ecological integrity as mutually reinforcing goals.Niniejszy artykuł przedstawia możliwość przezwyciężenia opozycji między antropocentrycznym, a ekocentrycznym postrzeganiem relacji człowieka z naturą poprzez zastosowanie filozoficznych ram teorii Chrisa Okezie Ijiomaha, znanej jako harmonijny monizm (Harmonious Monism). Antropocentryzm, który stawia na pierwszym miejscu interesy człowieka, oraz ekocentryzm, przypisujący naturze wewnętrzną wartość, od dawna traktowane są jako przeciwstawne światopoglądy. Wychodząc poza tę dychotomię, Harmonious Monism proponuje koncepcję integrującą, pozwalającą dostrzec komplementarność człowieka i natury. Odwołując się do zasad harmonijnego monizmu - równowagi, tolerancji i wzajemnych powiązań - autor postuluje przyjęcie jednoczącej perspektywy, w której to wartość natury oraz potrzeby człowieka nie są pojmowane jako przeciwstawne, lecz jako współzależne. Taki harmonizujący światopogląd mógłby przyczynić się do przezwyciężenia podziału wywołanego konfliktem między antropocentryzmem a ekocentryzmem, promując zamiast tego bardziej holistyczną i etycznie ugruntowaną relację człowieka z naturą. Zamiast traktować interesy człowieka i ekologii jako sprzeczne, autor, opierając się na zasadach harmonijnego monizmu, ukazuje je jako współzależne elementy środowiskowej rzeczywistości. Podkreślenie znaczenia równowagi, tolerancji i wzajemnych powiązań odzwierciedla przekonanie, że wszystkie istoty – ludzkie i pozaludzkie – współistnieją i stanowią część większej całości. W konsekwencji, nie sposób mówić o uprzywilejowaniu którejkolwiek ze stron; przeciwnie - autor wzywa do przestrzegania zasad etycznych wspierających zarówno rozwój człowieka, jak i integralność ekologiczną jako cele wzajemnie się wzmacniające
THE PROSPECTS AND CHALLENGES OF DOING MISSIONARY WORK IN CONTEMPORARY NIGERIAN SOCIETY
Get PDFThe culture of the contemporary time is undoubtedly a technologically and scientifically based culture. Now and again, we witness a growing dynamism characterized by societal sophistication leading to an excessive emphasis on rationality with a distinct lack of faith. There seems to be a paradigm shift in the notion, understanding, and practice of religion today as it is gradually being eased out in many parts of the world. Religion, once a ‘teacher’, is now a ‘student’ contending for a seat in the ‘classroom of human affairs’. In the face of these social changes, the Catholic Church has remained a sign and a sacrament to the world. It is the moral voice that refuses to conform to worldly standards. Its mission has consistently remained the same, following the eternal plan of the Father, that the Church on earth is missionary by its very nature and has its origin in the mission of the Son and the Holy Spirit. If the mission of the Church in the world is to attain full realization, evangelization must constitute its truest and deepest identity.The church in Nigeria in union with the Universal Church has that important mission of spreading the gospel of Christ. Like any other institution, the Nigerian church faces multi-dimensional and multi-faceted challenges such as religious tensions, ethnic conflicts, insecurity and poor governance, youth underdevelopment and unemployment, syncretism, hedonism and so on. However, its growing receptiveness to the gospel of Christ as laid by the early evangelizers has provided a veritable roadmap for attaining the Church’s overall mission: the salvation of souls. This presentation seeks to underscore the prospects and challenges of doing missionary work in contemporary Nigerian society with particular reference to the proclamation and propagation of the Christian faith to guarantee its steady growth and future expansion. This paper shall as well proffer some practical recommendations which can aid the Nigerian church maintain its relevance and identity amidst conflicting values and societal sophistication
POJĘCIE „ZOBOWIĄZANIE ALIMENTACYJNE” W REGULACJI ROZPORZĄDZENIA RADY (WE) NR 4/2009 ORAZ JEGO WYKŁADNIA W ORZECZNICTWIE TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ
Get PDFThe migration of citizens of European Union countries has significant social implications, resulting in rising numbers of cross-border cases relating to family matters, in particular maintenance. The applicable legal instrument in such issues is Council Regulation (EC) No 4/2009 of 18 December 2008 on the jurisdiction, applicable law, recognition and enforcement of decisions and cooperation in matters relating to maintenance obligations. This article examines the problem of defining the term „maintenance obligation,” including the need for its broad understanding, as well as its interpretation in the case law of the Court of Justice of the European Union.Migracja obywateli państw Unii Europejskiej ma znaczenie społeczne i powoduje wzrost liczby spraw transgranicznych w sprawach rodzinnych, w tym alimentacyjnych. Instrumentem prawnym znajdującym zastosowanie w sprawach z zakresu alimentacji transgranicznej jest rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych. W artykule zajęto się kwestią definiowania terminu „zobowiązanie alimentacyjne”, w tym koniecznością jego szerokiego rozumienia, oraz wykładnią w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w tym zakresie
ŻĄDANIE EWENTUALNE, CZYLI KILKA UWAG O POTRZEBIE UREGULOWANIA INSTYTUCJI W USTAWIE PROCESOWEJ
Get PDFThe institution of the alternative claim is part of the broadly defined range of accumulated procedural claims. Many litigants initiating judicial proceedings in civil law cases are interested in the option of raising alternative claims in the event of the court failing to grant their principal claim. This is a manifestly precautionary approach chosen by parties who, while seeking legal protection, are uncertain of the consequences of their choice of a procedural claim. The strategy increases the chances of the claim being upheld, and of avoiding the need for further proceedings in court. There is an inherent procedural affiliation between principal and alternative claim rulings, as the court can only rule on a subsidiary claim once the principal claim has been dismissed. These two types of claim are considered separate procedural measures, regardless of whether they have identical or different factual and/or legal grounds. The complexity of the procedural construction becomes apparent in appellate proceedings designed to verify claim accuracy. The essence of alternative claims in juxtaposition to principal claims does not arise directly from the provisions of the Polish Code of Civil Procedure, the admissibility of their construction, or the ultimate adjudication, but instead come from an established body of doctrine and case law. A proposal for the introduction of statutory mechanisms should be put forward, including explicit recognition of claim admissibility, and the courts should be bound to observe unambiguous rules for the order of claims presented by parties to judicial proceedings.Instytucja żądania ewentualnego jest elementem szeroko pojętej kumulacji roszczeń procesowych. Podmioty inicjujące postępowania sądowe w sprawach cywilnych często korzystają z możliwości zgłaszania roszczeń na wypadek nieuwzględnienia przez sąd żądania głównego. Stanowi to przejaw zapobiegliwości stron, które dążąc do uzyskania ochrony prawnej, pozostają w niepewności co do skutków wyboru roszczenia procesowego. Taka strategia zwiększa szanse na uwzględnienie powództwa oraz uniknięcie konieczności prowadzenia kolejnego procesu sądowego. Między rozstrzygnięciem o żądaniu głównym a rozstrzygnięciem o żądaniu ewentualnym istnieje wewnątrzprocesowa zależność wyrażająca się w tym, że sąd może orzekać o żądaniu pomocniczym tylko wówczas, gdy oddali żądanie zgłoszone na pierwszym miejscu. Oba żądania postrzegane są jako odrębne roszczenia procesowe niezależnie od tego, czy oparte są na tych samych, czy na różnych podstawach faktycznych i prawnych. Złożoność konstrukcji procesowej uwidacznia się w postępowaniu odwoławczym służącym weryfikacji trafności powództwa. Istota roszczeń ewentualnych w relacji do roszczeń głównych, dopuszczalność ich konstruowania oraz sposób orzekania nie wynikają wprost z przepisów kodeksupostępowania cywilnego, lecz stanowią dorobek doktryny i orzecznictwa. Należy postulować wprowadzenie ustawowych mechanizmów, w tym jednoznacznego uznania dopuszczalności żądania ewentualnego, a także przesądzenia reguł związania sądu kolejnością żądań przedstawianych przez strony
Walor prawny „poważnej niedogodności” w kontekście funkcjonowania nadzwyczajnej formy zawarcia małżeństwa (kan. 1116 KPK): Legal value of „grave inconvenience” in the context of the operation of an extraordinary form of marriage (can. 1116 CIC/83)
Get PDFThe author’s arguments in this study focus on the subject of the legal value of a grave inconvenience in the context of the functioning of the extraordinary form of marriage (can. 1116 CIC/83). Assuming an integral vision of the issue in question, the Author has considered it in a broader context, which he considered to be, on the one hand, the presentation of the responses of the organs of the Roman Curia, i.e. the Pontifical Commission for the Authentic Interpretation of the Canons of the Code and the Congregation for the Sacraments, and, on the other hand, the course of the codification work on the revision of the 1917 Code.
Regarding the concept of the category of grave inconvenience, he showed that, in the material sense, it refers to both the qualified witness and the nupturients; modern doctrine does not exclude reference to a third person either. The attribute of grave inconvenience is associated by commentators with both physical and moral impossibility, maintaining that moral impossibility should be considered sufficient.Wywody Autora w tym opracowaniu koncentrują się wokół tematyki waloru prawnego poważnej niedogodności w kontekście funkcjonowania nadzwyczajnej formy zawarcia małżeństwa (kan. 1116 KPK). Zakładając integralną wizję poruszanego zagadnienia Autor rozważył je w szerszym kontekście za który uznał z jednej strony prezentację odpowiedzi organów Kurii Rzymskiej, to jest Papieskiej Komisji ds. Autentycznej Interpretacji Kanonów Kodeksu oraz Kongregacji ds. Sakramentów, z drugiej zaś przebieg prac kodyfikacyjnych nad rewizją Kodeksu z 1917 roku.
W kwestii konceptu kategorii poważnej niedogodności wykazał, iż w sensie przedmiotowym odnosi się ona zarówno do świadka kwalifikowanego, jak i nupturientów; współczesna doktryna nie wyklucza także odniesienia do osoby trzeciej. Przymiot poważności niedogodności komentatorzy wiążą zarówno z niemożliwością fizyczną, jak i moralną, utrzymując, iż za wystarczająca należy uznać niemożliwość moralną
Odmowa zgody na rozwód ze względów religijnych. Analiza orzecznictwa
Get PDFAccording to the provisions of Article 56 § 3 of the Family and Guardianship Code, divorce is not permissible if requested by the spouse who is solely responsible for the breakdown of the marriage, unless the other spouse consents to the divorce or the refusal to consent to the divorce is contrary to the principles of social coexistence in the given circumstances. An analysis of the case law shows that religious reasons are one of the reasons for refusal. In this context, the question arises whether invoking them can be taken into account in the civil forum, and - in the case of a positive answer - whether the refusal to consent to divorce on religious grounds can be considered contrary to the principles of social coexistence in the given circumstances.Zgodnie z dyspozycją art. 56 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozwód nie jest dopuszczalny, jeśli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Analiza orzecznictwa pokazuje, że jedną z przyczyn odmowy stanowią względy religijne. W tym kontekście pojawia się zatem pytanie, czy powoływanie się na nie może być uwzględnione na forum cywilnym, a – w przypadku odpowiedzi pozytywnej – czy odmowa zgody na rozwód ze względów religijnych może być w danych okolicznościach uznana za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego
Adam Młynarczyk, Dowodzenie wykluczenia „bonum prolis” w orzecznictwie Roty Rzymskiej z 2012 roku, Radomsko 2025 [bez wskazania wydawcy], ss. 150.
No full textThe publication is a review of a scientific monographPublikacja jest recenzją monografii naukowe
Otwieranie danych badawczych z perspektywy szkoły wyższej
No full textThe article addresses the issue of reusing research data as part of the right to public sector information in the context of the development of the ideas of open government and open science. The aim of the study is to analyze the legal regulations concerning the reuse of research data at the level of European Union law and Polish law. The study reconstructs the concept of ‘research data’ and discusses the principles of its disclosure, including the principle of ‘default openness’ and the FAIR standard. It also presents the conditions, scope and limitations of the re-use of research data, in particular with regard to public funding and the sharing of data through institutional and thematic repositories. The conclusion identifies the main challenges facing higher education institutions in implementing this issue.Artykuł podejmuje problematykę ponownego wykorzystania danych badawczych jako elementu prawa do informacji sektora publicznego w kontekście rozwoju idei otwartego rządu oraz otwartej nauki. Celem opracowania jest analiza regulacji prawnych dotyczących ponownego wykorzystania danych badawczych na poziomie prawa Unii Europejskiej oraz prawa polskiego. W opracowaniu dokonano rekonstrukcji pojęcia „danych badawczych” oraz omówiono zasady ich udostępniania, w tym zasadę „otwartości domyślnej” oraz standard FAIR. Przedstawiono również warunki, zakres i ograniczenia ponownego wykorzystywania danych badawczych, w szczególności w odniesieniu do finansowania ze środków publicznych i udostępniania danych za pośrednictwem repozytoriów instytucjonalnych i tematycznych. W zakończeniu określono główne wyzwania stojące przed uczelniami wyższymi w zakresie wdrażania przedmiotowego zagadnieni
Nauki humanistyczne, społeczne i teologiczne a wyzwania dotyczące wpływu społecznego i komercjalizacji
No full textThe article undertakes an analysis of the challenges facing the humanities, social sciences and theological sciences in the context of increasing pressure to commercialize research results and the requirements to demonstrate so-called social impact. The discipline of canon law, which – due to its ecclesiastical nature and the subject of its research – finds itself on the boundary between the requirements of state law regarding the transfer of knowledge to the economy and its mission to serve the community of the Church and society, has a special place here. The author points out that the socio-economic environment for canonical science is both ecclesiastical institutions (curiae, ecclesiastical tribunals, institutes of consecrated life) and secular institutions (state courts, law firms), which expect expert opinions and advice. The article critically assesses the phenomenon of subordinating scientific activity to the rules of the market, pointing out the danger of reducing the search for truth to measurable economic effects. It also indicates calls for action, including the creation of networks of universities and canonical law firms, the development of consulting services and the implementation of the concept of service learning as a means of realizing social impact. The text is a voice in the discussion of how to reconcile the specifics of ecclesiastical sciences with the requirements of state law on the commercialization of research.Artykuł podejmuje analizę wyzwań stojących przed naukami humanistycznymi, społecznymi i teologicznymi w kontekście rosnącej presji na komercjalizację wyników badań oraz wymogi wykazania tzw. wpływu społecznego. Szczególne miejsce zajmuje tu dyscyplina prawa kanonicznego, która – ze względu na swój kościelny charakter i przedmiot badań – znajduje się na granicy pomiędzy wymogami prawa państwowego dotyczącymi transferu wiedzy do gospodarki a misją służenia wspólnocie Kościoła i społeczeństwa. Autor wskazuje, że otoczeniem społeczno-gospodarczym dla kanonistyki są zarówno instytucje kościelne (kurie, trybunały kościelne, instytuty życia konsekrowanego), jak i świeckie (sądy państwowe, kancelarie prawne), które oczekują opinii eksperckich oraz doradztwa. W artykule krytycznie oceniono zjawisko podporządkowywania działalności naukowej regułom rynku, wskazując na niebezpieczeństwo redukcji poszukiwania prawdy do wymiernych efektów ekonomicznych. Wskazano również postulaty działań, w tym tworzenie sieci współpracy uniwersytetów i kancelarii kanonicznych, rozwój usług doradczych oraz wdrażanie koncepcji service learning jako sposobu realizacji wpływu społecznego. Tekst stanowi głos w dyskusji nad sposobami pogodzenia specyfiki nauk kościelnych z wymogami prawa państwowego dotyczącymi komercjalizacji badań