Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Islam w ujęciu Hieronima Savonaroli (1452-1498)
No full textThe aim of the article is to show islam in the eyes of Girolamo Savonarola and show its confrontation with what religion should be according to the dominican. The first part will describe the figure of Muhammad, the founder of islam. The second part will be devoted to the followers of mohammedanism and their holy book, the Quran. The third part will present an assessment of islam in terms of its usefulness for spiritual development. The analyses carried out allow the following conclusions to be drawn. First, Muhammad was not a true spiritual leader, but contrary to the example of Jesus Christ, instead of prevailing with truth, he resorted to force. Secondly, the good teachings of the Quran did not reach the muslims because it is full of contradictions. They were guided by the sinful human nature that islam fueled. Third, islam is not useful for spiritual development, but was used as a tool to achieve the desires and ambitions of its founder, Muhammad, and as such can still serve. These conclusions show the overall view of Girolamo Savonarola on islam and his subjective and emotional assessment. For a dominican, it is a competution, one of the dangers announced by Jesus Christ, which the Church must suffer, but will undoubtedly survive.Celem artykułu jest przedstawienie islamu w perspektywie Hieronima Savonaroli i ukazanie konfrontacji tegoż obrazu z tym, czym powinna być religia według dominikanina. W pierwszej części zostanie opisana sylwetka Mahometa, założyciela islamu. Część druga poświęcona będzie wyznawcom mahometanizmu oraz ich świętej księdze, Koranowi. W części trzeciej zostanie przedstawiona ocena islamu względem pożyteczności dla rozwoju duchowego. Przeprowadzone analizy pozwalają na wyprowadzenie następujących wniosków. Po pierwsze, Mahomet nie był prawdziwym duchowym przywódcą, lecz przeciwnie do wzoru Jezusa Chrystusa, zamiast zwyciężać prawdą, uciekał się do siły. Po drugie, do muzułmanów nie trafiała dobra nauka zawarta w Koranie, ponieważ jest on pełen sprzeczności. Kierowali się oni grzeszną ludzką naturą, którą islam podsycał. Po trzecie, islam nie jest pożyteczny dla duchowego rozwoju, lecz był wykorzystany jako narzędzie do osiągnięcia pragnień i ambicji ówczesnego założyciela, Mahometa i jako takie może nadal służyć. Wnioski te pokazują całościowe spojrzenie Hieronima Savonaroli na islam oraz jego subiektywną, nacechowaną emocjami ocenę. Dla dominikanina jest to konkurencja dla chrześcijaństwa, jedno z zagrożeń zapowiedzianych przez Jezusa Chrystusa, które Kościół musi wycierpieć, lecz bez wątpienia przetrwa
Polscy internauci na temat hejtu
No full textThe article presents the results of the research conducted in March 2019 and November 2024 on the representative samples of Polish internet users over 15 years of age (N=815 in both surveys), devoted to their opinions on the hate speech phenomenon in internet: understanding the meaning of the term hate speech (hejt in Polish), motivations to criticize other internet users and to use the hate speech (hejtować in Polish), the groups using the most often hate speech (hejt) and the groups being the most often the victims of hate speech. The changes in time (between 2019 and 2024) are analysed in the article. About 90% of Polish internet users treat the hate speech as the serious social problem and supports fight against it. At the same time in opinion of three of four Polish internet users (74% in 2019 and 73% in 2024) fight against hate speech should not limit the freedom of speech.Artykuł prezentuje wyniki badań przeprowadzonych w marcu
2019 i listopadzie 2024 roku na próbach reprezentatywnych dla polskich internautów powyżej 15 roku życia (N=815 w obu sondażach), poświęconych opiniom na temat hejtu w internecie: rozumieniu tego pojęcia, motywacjom by krytykować i hejtować innych, wskazaniu grup najczęściej hejtujących i hejtowanych. Wyniki badań przedstawione w artykule pozwalają analizować zmiany w czasie (pomiędzy rokiem 2019 i 2024). Około 90% polskich internautów uważa hejt za poważny problem społeczny i popiera walkę z nim. Zarazem trzy czwarte polskich internautów (74% w 2019 i 73% w 2024) jest zdania, że walka z hejtem nie powinna ograniczać wolności słowa
Droga do kapłaństwa bł. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski
No full textThe thought of being a priest had been maturing in him since almost his earliest years. A significant stage in this maturation was starting his studies at the Pius X High School in Włocławek, which was also a lower seminary, at the age of sixteen. In this scientifically vibrant environment at that time, he intellectually matured for the priesthood by participating in lectures given by the faculty, most of whom had studied Western philosophical and theological disciplines, while spiritually shaping himself under the influence of significant spiritual directors. His seminary formation coincided with important historical world and national events, dynamic economic and social changes, and at the same time, the search for adequate forms of church activity. Against this backdrop, the already exceptional personality of Stefan Wyszyński emerges, subtly guided by Providence towards his future role as the Primate of the Millennium.Myśl o byciu księdzem dojrzewała w nim od niemal najmłodszych lat. Szczególnym etapem tego dojrzewania było podjęcie w szesnastym roku życia nauki we włocławskim liceum im. Piusa X, które było jednocześnie niższym seminarium duchownym. W tym prężnym wtedy naukowo środowisku dojrzewał do kapłaństwa intelektualnie, uczestnicząc w wykładach kadry profesorskiej, której większość była po zachodnich studiach filozoficzno-teologicznych, a formując się duchowo pod wpływem znaczących kierowników życia duchowego. Czas jego formacji seminaryjnej przebiegał równolegle do ważnych historycznie wydarzeń światowychi narodowych, dynamicznych przemian ekonomicznych i społecznych, a jednocześnie poszukiwania adekwatnych form działalności Kościoła. Na tym tle rysuje się ponadprzeciętna już wtedy osobowość Stefana Wyszyńskiego, subtelnie prowadzona przez Opatrzność do przyszłej funkcji Prymasa Tysiąclecia
Społeczny wymiar kapłaństwa w nauczaniu kard. Stefana Wyszyńskiego
No full textA person is naturally a social being and lives in a specific social context. For this reason, the Church, in its mission aimed at proclaiming the Good News to humanity, cannot overlook this dimension. Catholic social teaching, which has been developing dynamically since the late 19th century, has inspired many priests to actively engage in social issues. Among the was Fr. Stefan Wyszyński, the later Primate of Poland. In light of his thoughts, the priesthood must first and foremost be faithful to the mission of proclaiming Christ and His Good News. Secondly, he placed importance on social issues that affect contemporary society and specific individuals. He advocated for priestly formation to aim at shaping pastors who would be sensitive to the issues of human dignity, religious freedom, and manifestations of all forms of injustice. An important area of action for pastors is also educating the faithful about social activity aimed at building social relationships based on Christian values.Człowiek jest z natury istotą społeczną i żyje w określonym kontekście społecznym. Z tego też względu Kościół w swej misji, ukierunkowanej na głoszenie Dobrej Nowiny, nie może pominąć tego wymiaru. Katolicka nauka społeczna rozwijająca się dynamicznie od schyłku XIX wieku inspirowała wielu kapłanów do czynnego angażowania się w sprawy społeczne. Wśród nich był także ks. Stefan Wyszyński, późniejszy prymas Polski. W świetle jego myśli kapłaństwo musi być w pierwszej kolejności wierne misji głoszenia Chrystusa i Jego Dobrej Nowiny. Na drugim miejscu stawiał zainteresowanie sprawami społecznymi, jakie dotykająwspółczesnego społeczeństwa i konkretnych ludzi. Postulował, aby formacja kapłańska zmierzała do ukształtowania duszpasterzy, którzy będą wrażliwi na problem ludzkiej godności, wolności religijnej oraz na przejawy wszelkiej niesprawiedliwości. Ważnym polem działania duszpasterzy jest także wychowanie wiernych do aktywności społecznej zmierzającej do budowania relacji społecznych na wartościach chrześcijańskich
Prymas Stefan Wyszyński – „Przedmurze” katolicyzmu w Polsce Ludowej (1948-1957)
No full textIn the post-war situation, the communists stifled any possibilities for free activity among the political opposition. To maintain the appearance of democracy, after 1956, the presence of a few deputies representing Catholic circles in the parliament was allowed. However, they were fully under the state’s control. Primate Wyszyński was aware of the game being played by the communists and the task that fell at that moment on the Church in Poland and on him personally. The role of the primate, as ‚antemurale’ (a term Wyszyński used to describe the tasks of the primate of Poland at the time of Cardinal A. Hlond’s death), was to preserve the of the Christian nation and to support the people of the Church – both clergy and laity – so that they would not be tempted by the communists to surrender their intellect and Catholic worldview to the service of a formation that destroys internal sovereignty andthe character of Poles.W sytuacji powojennej komuniści zdławili wszelkie możliwości swobodnej działalności środowiskom opozycji politycznej. Dla zachowania pozorów demokracji zgadzano się po 1956 roku na obecność w sejmie kilku posłów reprezentujących środowiska katolickie. Byli oni jednak poddani pełnej kontroli państwa. Prymas Wyszyński zdawał sobie sprawę z gry prowadzonej przez komunistów oraz z zadania, jakie w tym momencie spada na Kościół w Polsce i na niego osobiście. Rolą prymasa jako „antemurale” (tak nazwał Wyszyński zadania prymasa Polski w momencie śmierci kard. Augusta Hlonda) było zachowanie substancji narodu chrześcijańskiego i wspieranie ludzi Kościoła – duchownych i świeckich, aby nie dali się skusić komunistom, oddając swoją inteligencję i katolicki światopogląd na służbę formacji niszczącej suwerenność wewnętrzną i charakter Polaków
The politics of human enhancement (a few observations by a historian of political thought)
No full textRegardless of the judgments about the end of the Anthropocene as a phase of the evolutionary development of life, which is soon to be replaced by a subsequent phase, perhaps dominated by “more highly evolved beings from the point of view of evolution” (with a question of whether life will be sustained?), there is much debate today concerning the human ‘enhancement’, perhaps as a means of increasing our chances of survival. The text discusses issues related to the understanding of the state and human nature, revealing the multitude of perspectives that determine the variety of avenues explored also by researchers who consider a wide range of issues, including not only biotechnological, but also political ones. The erosion of deontic ethics is one of the hallmarks of contemporary problems associated with the possible adoption of public policies aimed at ‘enhancing’ human beings, as well as establishment of legal norms and state agendas defining the rules of research pursued by scholars
Historical periodization, the end of history, and the future of transhumanism
No full textThis article analyzes the structural analogy between eschatological speculations and the large-scale historical predictions of transhumanist philosophies. Theoretically, it relies on the argument that all substantive philosophies of history are necessarily theological, adding that such narratives are also necessarily teleological, involving an end-of-history thesis. Investigating different types of the latter, it argues that the future of transhumanism stands closest to the “agitated monotony” type as described by Alexis de Tocqueville, which also correlates with the lack of novelty both in the structure of predictions and in their content, which is most obvious in the case of social and political issues, whose handling by transhumanist authors seems hardly more than the extrapolation of present trends to the future
Eramano Orlando, Matrimoni medievali. Sposarsi in Italia nei secoli XIII–XVI, Roma, Viella 2023, ss. 306.
No full textThe publication is a review of a scientific monograph.Publikacja jest recenzją monografii naukowej. 
Kasata klasztorów w Gdańsku w pierwszej połowie XIX wieku - tło wydarzeń, przebieg, konsekwencje
No full textThe dissolution of three old-style Gdańsk monasteries was announced by the restrictions and limitations of the post-partition period. The Dominican and Carmelite monasteries were already being considered for liquidation in 1806. The Napoleonic period thwarted these intentions for some time. Ultimately, the liquidation of Gdańsk monasteries was carried out in accordance with Prussian cabinet regulations from 1810 and 1816 in the years 1817-1835. This process was monitored by the Prussian state authorities. The real estate was sold off in several stages, most intensively in the years 1824-1827 and 1837-1840. The procedure of extinguishing (extinction) and relocation of members of Gdańsk religious convents was completed earliest in relation to the Carmelite monastery (1828). The remaining convents were dissolved in 1835, but the last of the nuns, a Bridgettine, died only in 1855. The churches of the former convents were used to establish a new parish network in Gdańsk in 1840. The former convent buildings were taken over by the army and partially demolished. The new buildings erected in place of the demolished ones partly served the needs of the parish, but above all, the buildings erected here were used to support the Gdańsk garrison. The course of the dissolution of the Gdańsk convents can be considered typical for such a process, due to the specificity of the place (a large city, complicated financial status of the convents, needs of the garrison and diocesan structures), however, it was significantly extended in time.Kasatę trzech gdańskich klasztorów starego typu zapowiadały restrykcje i ograniczenia okresu porozbiorowego. Do likwidacji klasztoru dominikanów i karmelitów przymierzano się już w 1806 r. Okres napoleoński na pewien czas przeszkodził tym zamiarom. Ostatecznie więc likwidację gdańskich klasztorów przeprowadzono stosownie do pruskich rozporządzeń gabinetowych z 1810 i 1816 r. w latach 1817-1835. Proces ten był monitorowany przez pruskie władze państwowe. Nieruchomości wyprzedano w kilku etapach, najintensywniej w latach 1824-1827 i 1837-1840. Procedurę wygaszania (wymierania) oraz relokacji członków gdańskich konwentów zakonnych najwcześniej zakończono w stosunku do klasztoru karmelitów (1828). Pozostałe konwenty rozwiązano w 1835, jednak ostatnia z zakonnic, brygidka, zmarła dopiero w 1855 r. Kościoły poklasztorne wykorzystano do ustanowienia w 1840 r. nowej sieci parafialnej w Gdańsku. Budynki poklasztorne przejęło wojsko i częściowo je wyburzyło. Nowe obiekty stawiane w miejsce wyburzonych służyły po części potrzebom parafii, przede wszystkim jednak stawiano tu budynki zaplecza gdańskiego garnizonu. Przebieg kasaty gdańskich klasztorów można uznać za typowy dla takiego procesu, ze względu na specyfikę miejsca (duże miasto, skomplikowany stan majątkowy klasztorów, potrzeby garnizonu i struktur diecezjalnych) znacząco jednak rozciągnięty w czasie
Problemy edukacji szkolnej na łamach czasopism dla katolików świeckich w Królestwie Polskim w latach 1905-1914
No full textThe aim of the article is to present the main issues of the debate on school education in the Catholic press in the Kingdom of Poland amidst the transformations in social life after the revolution of 1905. The query covered periodicals for lay Catholics: “Dzwonek Częstochowski,” “Myśl Katolicka,” “Polak-Katolik,” “Posiew,” “Prąd,” and “Przewodnik Katolicki.” The analysis concerns the most frequently discussed educational issues in these periodicals, including topics such as denominational versus non-denominational schools, popular education, and girls\u27 education. Attention is given to how the social and national significance of religion was constructed in the context of education. The article discusses the directions of the debate regarding the role of religion in conceptualizing, supporting, and overseeing education within the realities of building a modern nation. Historical-pedagogical research methods and methods of press discourse analysis are employed.Celem artykułu jest przedstawienie głównych zagadnień dyskusji o edukacji szkolnej na łamach prasy katolickiej w Królestwie Polskim w warunkach przeobrażeń życia społecznego po rewolucji 1905 r. Kwerendą objęto czasopisma dla katolików świeckich: „Dzwonek Częstochowski”, „Myśl Katolicka”, „Polak-Katolik”, „Posiew”, „Prąd” i „Przewodnik Katolicki”. Przedmiotem analizy są najczęściej poruszane w periodykach problemy szkolnictwa, w tym kwestie szkoły wyznaniowej lub bezwyznaniowej, oświaty ludowej oraz edukacji dziewcząt. Zwrócono uwagę na konstruowanie społecznego i narodowego znaczenia religii w kontekście edukacji. Omówiono kierunki dyskusji o jej roli w konceptualizacji, wspieraniu i nadzorowaniu szkolnictwa w realiach budowania nowoczesnego narodu. Zastosowano metody badań historyczno-pedagogicznych oraz metody analizy dyskursu prasowego