Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Wprowadzenie małżeństwa kanonicznego w Ameryce w XVI w. Zarys analizy historyczno-kanonicznej
The discovery of America is widely regarded as the dividing line between the Middle Ages and modern times. The encounter between the Old and New Worlds forced Europeans to rethink their own culture, including the legal institutions that had developed within it, such as the institution of marriage. Christianity in ancient and medieval Europe created its own culture based on revelation and natural law. It was formed in contact with non-Christian cultures: ancient Rome and later the peoples who came to Europe during the migration period. The law, which in Christianity has always been an emanation of the faith professed, shaped the life of the community of believers, including married life. Within this law, in the period of so-called classical canon law, a system of marriage law appropriate to Christianity was developed in confrontation with non-Christian models of marriage. Marriage, based on natural law, was understood as a monogamous, indissoluble union between a man and a woman. After the discovery of America and the cultures of its people, the idea of marriage understood in this way was confronted with the unstable and polygamous unions of the people living across the Atlantic Ocean. This article is an outline of a historical and canonical analysis of the process of introducing canonical marriage to the American continent, limited to the 16th century.Odkrycie Ameryki uznawane jest powszechnie za datę graniczną między średniowieczem a nowożytnością. Zetknięcie się bowiem Starego i Nowego Świata zmusiło Europejczyków do ponownego zastanowienia się nad własną kulturą, w tym także nad wypracowanymi w jej ramach instytucjami prawnymi takimi jak instytucja małżeństwa. Chrześcijaństwo na terenach starożytnej i średniowiecznej Europy stworzyło własną kulturę w oparciu o objawienie i o prawo naturalne. Tworzyło ją w zetknięciu z kulturą niechrześcijańską: starożytnego Rzymu a później tych ludów, które przybyły do Europy w ramach wędrówki ludów. Prawo, które w chrześcijaństwie zawsze stanowiło emanację wyznawanej wiary, kształtowało życie wspólnoty wiernych, także w zakresie życia małżeńskiego. W ramach tego prawa, w okresie tzw. kanonistyki klasycznej, w zderzeniu z obcymi modelami małżeństwa, wypracowano właściwy chrześcijaństwu system prawa małżeńskiego. Małżeństwo oparte na prawie naturalnym rozumiano jako monogamiczny, nierozerwalny związek mężczyzny i kobiety. Po odkryciu Ameryki i kultury ludów ją zamieszkujących, idea tak rozumianego małżeństwa skonfrontowana została z nietrwałymi i poligamicznymi związkami ludności zamieszkującej ziemie za Oceanem Atlantyckim. Niniejszy artykuł to zarys historyczno-kanonicznej analizy procesu wprowadzania małżeństwa kanonicznego na kontynent amerykański; analizy ograniczonej czasowo do XVI stulecia.  
Czy trzy małżeństwa mogą stać się jednym? Pastoralna propozycja trzech wymiarów przegotowania do małżeństwa w środkowym pasie Nigerii
As the world continues to evolve and change, pastoral care of the fam- ily, which begins with marriage preparation, becomes pertinent. This is particularly important because the health of any civilization depends on the health of its family. The article examined the chal- lenges faced in the Middle Belt of Nigeria among young Christians preparing for marriage and family life. It examined a long-held practice of a tripartite marriage system, which came into focus with Western colonialism and Christianity. Even though this encounter brought different cultures and civilizations together, it also imposed some social requirements in forming marriage and family life. Some of the requirements were analyzed in depth, showing the divergent limitations of the tripartite marriage system, and highlighting some values that can be pastorally helpful as the Church prepares young people for marriage. The pastoral proposals in the articles are not only crucial in the Middle Belt but can be considered in other parts of Africa (and beyond) where the same or similar challenges impede evangelization.Przetrwanie każdej cywilizacji lub społeczeństwa zależy głównie od sta- bilności jego rodziny-najmniejszej, ale najważniejszej jednostki społecznej. Tworzenie tej jednostki społecznej ma ogromne znaczenie w wielu kultu- rach. W Afryce było tak kiedyś, ponieważ różne etapy przygotowań były uważnie i płynnie śledzone. Praktykę tę można było zaobserwować w środ- kowym pasie Nigerii. Jednak obecnie małżeństwo w Nigerii, zwłaszcza wśród chrześcijan, przechodzi przez trójstronne, oddzielne przygotowania.
Ten uciążliwy system narzuca się przyszłym parom, które pragną założyć rodzinę, jednocześnie przyjmując nową wiarę chrześcijańską, zachowując swoje bogate dziedzictwo kulturowe i przestrzegając przepisów cywilnych dotyczących małżeństwa. W artykule wykorzystano pastoralną metodę analizy społecznej i refleksji teologicznej. Podkreślono i przeanalizowano tę rzeczywistość w środkowym pasie Nigerii. Przeanalizowano również zawiłe kwestie związane z obecnie praktykowanym systemem trójstronnym. Wraz z konkretnymi propozycjami duszpasterskimi, artykuł opowiadał się za głębszym zaangażowaniem władz państwowych i kościelnych w możliwość wspólnego przygotowania i celebracji małżeństwa. To nie tylko sprawi, że przygotowanie do małżeństwa będzie mniej kłopotliwe, zwłaszcza dla mło- dych ludzi, ale także atrakcyjne, tym samym przyspieszając ewangelizację
NORMA PODMIOTOWOŚCI W (PO)SOBOROWEJ KONCEPCJI AD GENTES
The Second Vatican Council, which initiated strong changes in the life and understanding of the Church, did not forget about the concept of mission. In its area, it also postulated a refreshed reading of the meaning and methods of conducting missionary activity. One of the important effects of the Council, in which the novelty of the proposed effects is noticeable, is the norm of subjectivity encompassing the concept of mission. It has become an important element, shaping the postconciliar documents of the Church, as well as the area of interest of the papal teaching, following the Second Vatican Council. Focusing on the person and their needs, both on the sender and recipient of the evangelizing message, is an important stage in the missionary service of the Church.Sobór Watykański II inicjujący głębokie przemiany w życiu i rozumieniu Kościoła, nie pominął w swoim nauczaniu koncepcji misji. W jej obszarze postulował również odświeżenie rozumienia i sposobów prowadzenia misyjnej działalności. Jednym z istotnych soborowych owoców, w których zauważalna jest świeżość stawianych akcentów jest norma podmiotowości obejmująca koncepcję misyjną. Stała się ona ważnym kryterium, kształtującym posoborowe dokumenty Kościoła, a także obszar zainteresowania papieskiego nauczania, następującego po Soborze Watykańskim II. Zauważenie konkretnej osoby i jej potrzeb, zarówno na nadawcy i odbiorcy ewangelizacyjnego komunikatu, stanowi ważny etap w misyjnej posłudze Kościoła
MIGRACJE I EMIGRANT. PERSONALIZM MIGRACYJNY JAKO LOCUS THEOLOGICUS W MYŚLI I PRAXIS FRANCISZKA
The text Migration and the Emigrant. Migration personalism as locus theologicus in Francis’ thought and praxis is a theological and pastoral interpretation of Pope Francis’ teaching and attitude toward the migrant. Francis’ personalism should be interpreted as a kind of shift of emphasis from migration as a problem to the concrete person of the migrant. The Christian reference to the other should always be personalistic in a 1-on-1 relationship. The article points out the peculiar connectivity of the Pope’s teaching with his gestures and attitude. A combined reading of the teaching with praxis makes it possible to understand the thought of the Latin American pope. In papal teaching, the other person does not appear as a problem to be solved, but as a brother to be received and loved (Fratelli tutti) following the example of Christ’s open heart (Dielexit nos).Tekst Migracje i emigrant. Personalizm migracyjny jako locus theologicus w myśli i praxis Franciszka jest teologiczną i pastoralną interpretacją nauczania oraz postawy papieża Franciszka wobec emigranta. Personalizm Franciszka należy interpretować jako swoiste przesunięcie akcentów z migracji jako problemu do konkretnej osoby migranta. Chrześcijańskie odniesienie do drugiego człowieka powinno być zawsze personalistyczne w relacji 1 na 1. Artykuł wskazuje na swoistą łączność nauczania papieskiego z Jego gestami i postawą. Łączne czytanie nauczania z praxis pozwala zrozumieć myśl papieża pochodzącego z Ameryki Łacińskiej. W nauczaniu papieskim drugi człowiek nie jawi się jako problemem do rozwiązania, ale jako brat do przyjęcia i kochania (Fratelli tutti) na wzór otwartego serca Chrystusa (Dielexit nos)
RZECZY OSTATECZNE” W PRZEPOWIADANIU KAZNODZIEJSKIM. KU ESCHATOLOGII PERSONALISTYCZNEJ
The subject of this article is the search for an appropriate way to proclaim eschatological content, traditionally referred to in catechetical terms as the “last things”. Post-conciliar theology has abandoned the eschatological vision of “things”, shiftingtowards describing them in terms of “states” and, more recently, increasingly in personalist categories. This shift is driven not only by theological considerations but also by cultural and communicative factors. A crucial question remains: to what extent is the proclamation of eschatological content from a personalist perspective more comprehensible and convincing for the listener than the older visions rooted in biblical imagery? Studies on contemporary Polish preaching show that eschatological truths are practically absent from homiletic proclamation. However, the absence of a new eschatological imagination necessitates a return to abandonedrepresentations, which must be subjected to contemporary theological hermeneutics.Przedmiotem artykułu jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o właściwy sposób przepowiadania treści eschatologicznych, które w tradycyjnym ujęciu katechetycznym określane są jako „rzeczy ostateczne”. Posoborowa teologia porzuciła eschatologiczną wizję „rzeczy”, idąc w kierunku ich opisywania w kategoriach „stanów”, a obecnie coraz częściej w kategoriach personalistycznych. Zmiana taka wynika nie tylko z uwarunkowań teologicznych, ale także kulturowych i komunikacyjnych. Istotne pozostaje pytanie, na ile przepowiadania treści eschatologicznych w perspektywie personalistycznej jest bardziej zrozumiałe i przekonujące dla słuchacza niż dawne wizje budowane na imaginarium biblijnym. Badania prowadzone nad współczesnym polskim kaznodziejstwem pokazują, że prawdy eschatologiczne są praktycznie nieobecne w przepowiadaniu homilijnym. Nieobecność nowego imaginarium eschatologicznego każe powrócić jednak do porzuconych wyobrażeń, które należy poddać współczesnej hermeneutyce teologicznej. 
TEOLOGIA CIAŁA I JEJ ZNACZENIE DLA RATOWANIA RELACJI
Czym jest teologia ciała i jakie jest jej znaczenie dla ratowania relacji? Współczesna myśl teologiczna i personalistyczna, odpowiadającna to pytanie, skupia uwagę na nauczaniu Jana Pawła II i dialogice pojmowanej szerzej niż tylko teoria komunikacji. Przesuwa akcent na praktykę i uwrażliwia na potrzebę uzdrawiania relacji, w których ma miejsce nieporozumienie, rozdźwięk, a nawet rozłam. Tym samym refleksja teologiczno-personalistyczna postąpiła krok dalej w porównaniu z tym, co było w centrum jej zainteresowania jeszcze kilkanaście lat temu
Wiara w życiu młodzieży: psychologiczne wyzwania i duszpasterskie możliwości
The article examines the role of faith in the lives of young people, analyzing its impact on psychosocial, emotional, and spiritual development. It provides an in-depth analysis of adolescence as a critical stage in shaping identity, considering psychological concepts such as L.S. Vygotsky’s theory of developmental crises and E. Erikson’s theory of identity. The significance of youth pastoral care is discussed in the context of contemporary social challenges, such as increasing addictions and the impact of technology. The study highlights the role of adults as guides and mentors who support young people in the maturation process, fostering relationships based on trust, acceptance, and empathy.Artykuł przedstawia rolę wiary w życiu młodzieży, analizując jej wpływ na rozwój psychospołeczny, emocjonalny i duchowy. Zawiera szczegółową analizę okresu adolescencji jako kluczowego etapu w kształtowaniu tożsa- mości, uwzględniając koncepcje psychologiczne, takie jak teoria kryzysów rozwojowych L.S. Wygotskiego oraz teoria tożsamości E. Eriksona. Omó- wiono również znaczenie duszpasterstwa młodzieżowego w kontekście współczesnych wyzwań społecznych, takich jak rosnące uzależnienia czy wpływ technologii. Praca podkreśla rolę dorosłych jako przewodników i mentorów, którzy wspierają młodzież w procesie dojrzewania, budując relacje oparte na zaufaniu, akceptacji i empatii
NIEUCZCIWE PRAKTYKI PROSUMENTÓW ENERGII ODNAWIALNEJ Z PERSPEKTYWY PUBLICZNOPRAWNEJ
Inspections carried out in Poland on the premises of renewable energy prosumers have revealed a number of irregularities. This article reviews the findings from the perspective of public law. Under Polish law, a prosumer who wilfully raises the power of the electrical device installed on his premises may be committing an administrative tort, a minor offence, and/or embarking on a certain stage of fraud. If he modifies the inverter settings, as a rule he will not be liable to prosecution under Polish public law. However, if he removes the lock on the electric meter box without the consent of the operator, he will be committing a minor offence. If he tampers with and makes unlawful changes to the metering system, he may be liable for committing a certain stage of fraud.Kontrole u prosumentów energii odnawialnej wykryły liczne nieprawidłowości. Przedmiotem artykułu jest ich ocena publicznoprawna. Zwiększanie mocy zainstalowanej przez prosumenta może stanowić delikt administracyjny, wykroczenie i zarazem stadium realizacji przestępstwa oszustwa. Modyfikacje ustawień falowników co do zasady nie pociągają za sobą sankcji publicznoprawnych. Samo rozplombowanie licznika bez zgody operatora jest wykroczeniem. Dokonywanie bezprawnych zmian w układach pomiarowych stanowi stadium realizacji przestępstwa oszustwa
Sekularyzacja we Włoszech w świetle wybranych wypowiedzi autorów włoskich
The article is an attempt to present the phenomenon of secularization in the religious and cultural context of Italy. The situation of Italy (caso italiano) in the last twenty years has been chosen as the research area. From the vast literature devoted to this issue, those authors and publications were selected that directly or indirectly present secularization in the context of the Christian faith and the Church associated with it. First, the concept of secularization itself is presented, as well as the current situation of secularization processes on the Apennine Peninsula. The main body of the study is the presentation of valuable comments, indications and postulates that can serve the everyday life of the Church and Christians in relation to secularization and the processes that create it. The pluralistic situation of the contemporary world, together with the advancing secularization, encourages the Church even more to bring the leaven of the Gospel into this world and to develop new and more adequate forms of pastoral work.Artykuł jest próbą ukazania fenomenu sekularyzacji w kontekście religijno-kulturowym Włoch. Za przestrzeń badawczą obrano sytuację Włoch (caso italiano) w ostatnim dwudziestoleciu. Z olbrzymiej literatury poświęconej tej problematyce wybrani zostali ci autorzy i te publikacje, które bezpośrednio lub pośrednio rozpatrują sekularyzację w kontekście wiary chrześcijańskiej i związanego z nią Kościoła. Najpierw przedstawione zostało samo pojęcie sekularyzacji, a także aktualna sytuacja procesów sekularyzacyjnych na Półwyspie Apenińskim. Zasadniczy trzon opracowania stanowi przedstawienie cennych uwag, wskazań i postulatów, które mogą posłużyć codziennemu życiu Kościoła i chrześcijan w odniesieniu do sekularyzacji i tworzących ją procesów. Pluralistyczna sytuacja współczesnego świata wraz z postępującą sekularyzacją jeszcze bardziej skłania Kościół do wnoszenia w ten świat ewangelicznego zaczynu oraz wypracowania nowych i bardziej adekwatnych form pracy duszpasterskiej