Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Sprawozdanie z Konferencji Naukowej „Wydział Prawa Kanonicznego na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (1999-2024)”
Get PDFW dniu 20 maja 2025 roku w auli muzycznej w Kampusie Dewajtis Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie odbyła się Konferencja Naukowa pt. „Wydział Prawa Kanonicznego na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (1999-2024)”. To wydarzenie naukowe wpisane było w obchody 25-lecia istnienia UKSW, będącego spadkobiercą dawnej Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Na obu tych uczelniach wyższych istniał i nadal istnieje Wydział Prawa Kanonicznego, którego początki sięgają początków ATK, czyli listopada 1954 roku
Problemy organizacyjne wyprawy dymowej w 1676 r. na przykładzie województw małopolskich
Get PDFThe author examines the challenges faced by the sejmiks of the Lesser Poland Province with the organisation of a new type of military unit made up of recruits from a proportionate number of hearths (Polish pl.: dymy) in response to another Turkish offensive against the Commonwealth in 1676. On the basis of King Jan III Sobieski’s memorandum, the Coronation Sejm convened that same year passed a constitution aimed at improving the military recruitment process conducted by the sejmiki, addressing the shortcomings of previous recruitments of łan troops, i.e., soldiers drafted per the income or land area (the number of lans, in Polish łan, in Latin laneus) and hearth soldiers.
The article argues that, despite these efforts, the nobility gathered at the sejmiks either failed or, in many cases, deliberately refused to strictly follow the parliamentary directives. The organisation of the hearth infantry in 1676 suffered from the same issues that plagued previous similar undertakings, leading to results that fell far short of expectations. The example of the activities of Lesser Poland’s noble self-government presented here may serve as a useful reference for further research on the attitudes of the nobility in other provinces of the Polish-Lithuanian Commonwealth.Autor artykułu przedstawia problemy związane z organizacją przez sejmiki prowincji małopolskiej piechoty dymowej w obliczu kolejnej ofensywy tureckiej na ziemie Rzeczypospolitej w 1676 r. Na podstawie memoriału króla Jana III Sobieskiego sejm koronacyjny zwołany w tym samym roku uchwalił konstytucję, która miała usprawnić formowanie wojska przez sejmiki, niwelując bolączki poprzednich wypraw łanowych i dymowych. W artykule starano się dowieść, że mimo wszystko szlachta zgromadzona na sejmikach nie była w stanie, bądź też w wielu wypadkach nie chciała trzymać się literalnie zaleceń sejmowych. Organizację piechoty dymowej w 1676 r. trapiły te same bolączki, które dotykały poprzednie, podobne przedsięwzięcia, toteż jej efekty były dalekie od oczekiwań. Przedstawiony tu przykład działalności szlacheckich samorządów małopolskich może być przydatny dla dalszych badań nad postawą szlachty z innych prowincji państwa polsko-litewskiego
Kształtowanie świadomości etyki środowiskowej w edukacji poprzez projekcje filmowe
Get PDFThis study explores the role of cinema in raising awareness of environmental ethics and ecology for an education for sustainable development. It focuses on The Beekeeper, a philosophical masterpiece by Theo Angelopoulos. The research was carried out in a vocational upper secondary school (EPAL). The film was interpreted through the lens of environmental ethics, followed by the creation of a bee hotel. The impacts on participants were assessed through essays and questionnaire analysis. In short, the participants sufficiently realized the intrinsic value of the non-human world and expressed admiration for the species’ diversity and the harmonious functioning of nature. They also recognized the vital role of pollination and reported increased motivation to engage in future awareness-raising activities concerning the benefits of wild pollinators. The participants demonstrated motivation to adopt attitudes of moral responsibility towards wildlife and acknowledged the primary causes of biodiversity loss. Participation in the project encouraged them to live in a more environmentally friendly way. Consequently, environmental ethics was engaged in educational practice by a philosophical, aesthetical and creative thinking framework.Niniejsze badanie podejmuje analizę roli kina w kształtowaniu świadomości etyki środowiskowej i ekologii w edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju. Przedmiotem analizy jest film „Pszczelarz” Theo Angelopoulosa uznawany za filozoficzne arcydzieło. Badania zrealizowano w szkole średniej zawodowej (EPAL). Uczestnicy dokonali interpretacji filmu w perspektywie etyki środowiskowej, a następnie opracowali projekt budowy hotelu dla pszczół. Wpływ badania na uczestników oceniono na podstawie esejów oraz analizy ankiet. Wyniki wskazują, że uczestnicy dostrzegli wewnętrzną wartość świata pozaludzkiego oraz wyrazili uznanie dla różnorodności gatunkowej i harmonijnego funkcjonowania przyrody. Zwrócili oni również uwagę na kluczową rolę zapylania i deklarowali większą motywację do angażowania się w przyszłe działania edukacyjne dotyczące korzyści płynących z obecności dzikich zapylaczy. Badani wykazali ponadto gotowość do przyjęcia postawy moralnej odpowiedzialności wobec przyrody oraz zidentyfikowali główne przyczyny utraty bioróżnorodności. Udział w projekcie zachęcił ich do prowadzenia bardziej prośrodowiskowego stylu życia. Podsumowując, etyka środowiskowa została skutecznie włączona do praktyki edukacyjnej poprzez wykorzystanie perspektywy filozoficznego, estetycznego i twórczego myślenia
Sumienie w konflikcie z władzą. Sprzeciw sumienia w filozofii politycznej Ernsta-Wolfganga Böckenfördego
Get PDFThis article examines the significance of conscientious objection in the context of the political philosophy of Ernst-Wolfgang Böckenförde, a German jurist and philosopher. To this end, we outline his views on topics such as the emergence of the modern state as part of the process of secularisation, the dialectic of power and freedom, and the necessity of a relative homogeneity in a pluralistic society. Böckenförde’s work articulates the concept of conscientious objection as an essential element of a democratic state under the rule of law, relating it to constitutional freedom of conscience.
----------------------------------------
Received: 31/08/2024. Reviewed: 27/11/2024. Accepted: 4/03/2025.W artykule analizuję znaczenie sprzeciwu sumienia w kontekście filozofii politycznej Ernsta-Wolfganga Böckenfördego, niemieckiego prawnika i filozofa. W tym celu nakreślone zostały podstawowe składowe doktryny tego autora: (1) powstania nowoczesnego państwa jako elementu procesu sekularyzacji, (2) dialektyka władzy i wolności, (3) konieczność relatywnej homogeniczności w pluralistycznym społeczeństwie. Analiza dorobku Böckenfördego pozwala określić pojęcie sprzeciwu sumienia jako istotny element demokratycznego państwa prawa, odnosząc je do konstytucyjnej wolności sumienia.
----------------------------------------
Zgłoszono: 31/08/2024. Zrecenzowano: 27/11/2024. Zaakceptowano do publikacji: 4/03/2025
Książka Władysława Michała Dębickiego pt. "Nieśmiertelność człowieka jako postulat filozoficzny przyrodoznawstwa" i jej recepcja w polskim środowisku filozoficzno-teologicznym drugiej połowy XIX wieku
Get PDFThis article examines the reception of an original argument for the immortality of the soul in the Polish philosophical environment of the second half of the 19th century. This controversial argument was originally formulated by Władysław Michał Dębicki (1853-1911). Despite the fact that his research on other issues is well-known, this interesting argument using the results of natural sciences to defend a philosophical thesis is completely ignored when examining the problem of the immortality of the soul. The main goal of this article is to investigate the reasons for this omission.
----------------------------------------
Received: 10/09/2024. Reviewed: 22/11/2024. Accepted: 6/01/2025.W artykule podjęty został temat prezentacji oryginalnej argumentacji na rzecz tezy o nieśmiertelności duszy oraz recepcji tej argumentacji w polskim środowisku filozoficznym drugiej połowy XIX wieku. Autorem tych (kontrowersyjnych) argumentów był Władysław Michał Dębicki (1853-1911). Filozof ten jest co prawda wymieniany w opracowaniach słownikowych i wzmiankowany przy okazji badania innych zagadnień, ale jego ciekawa argumentacja, wykorzystująca wyniki nauk przyrodniczych do obrony tezy filozoficzno-teologicznej, jest zupełnie pomijana przy badaniu problemu nieśmiertelności duszy. Odpowiedź na pytanie o przyczynę tego stanu rzeczy jest głównym celem artykułu.
----------------------------------------
Zgłoszono: 10/09/2024. Zrecenzowano: 22/11/2024. Zaakceptowano do publikacji: 6/01/2025
Napominanie jako prerogatywa i chrześcijańska powinność.: Słów kilka w obronie zapoznanej postawy
No full textAdmonition is a requirement whose source is God Himself, His will and His saving pedagogy. It refers to reprehensible behavior and moral attitudes that call for censure. Every follower of Jesus Christ is obliged to respond appropriately to moral evil. However, in today’s cultural-spiritual climate, dominated by individualism and social conformity, exhortation has become an undesirable, ill-received attitude, and is even pushed outside the bracket of consciousness even within the Church itself. This article wants – even if only in a modest way – to contribute to restoring the rightful place of the not easy, after all, art of admonition, provoking deeper reflection on it, especially among the faithful of the Church.Napominanie jest wymogiem, którego źródłem jest sam Bóg, Jego wola i Jego zbawcza pedagogia. Odnosi się ono do nagannych zachowań i postaw moralnych, które domagają się napiętnowania. Każdy wyznawca Jezusa Chrystusa zobowiązany jest do właściwej reakcji na zło moralne. Jednak we współczesnym klimacie kulturowo-duchowym, zdominowanym przez indywidualizm i konformizm społeczny, napominanie stało się postawą niepożądaną, źle przyjmowaną, a wręcz wypychane jest poza nawias świa- domości nawet wewnątrz samego Kościoła. Niniejszy artykuł chce–choćby w skromnej mierze-przyczynić się do przywrócenia należnego miejsca nie łatwej, przecież, sztuce napominania, prowokując głębszą nad nią refleksję, zwłaszcza wśród wiernych Kościoła
WADLIWOŚĆ PRAWA MIEJSCOWEGO NA PRZYKŁADZIE UCHWAŁ O DOTACJACH ZWIĄZANYCH Z OPIEKĄ NAD DZIEĆMI
Get PDFAn examination of bylaws issued by Polish local authorities on childcare subsidies for children under 3 years shows that under review such bylaws frequently turn out to be defective and fall short of legislative standards. The main reason for this is the overgeneralized nature of delegated legislation created by Polish local authorities, which fosters too broad an interpretation of the principles for the evaluation of childcare subsidies. In consideration of the limited legislative freedom Polish local authorities enjoy for the enactment of bylaws, my advice to them is to keep strictly within the statutory bounds of their legislative powers. The bylaws they adopt should meet all the statutory requirements for delegated legislation.Analiza wydawanych przez organy samorządu terytorialnego żłobkowych uchwał dotacyjnych dotyczących opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, prowadzi do konstatacji, że niejednokrotnie podczas weryfikacji uchwał pojawia się problem ich wadliwości, powodujących naruszenie standardów poprawnej legislacji. Główną przyczyną tego stanu rzeczy, jest ogólny charakter normy delegacyjnej, który przedkłada się na szeroką interpretację zasad ustalania dotacji. Mając na uwadze ograniczoną swobodę legislacyjną jednostek samorządu terytorialnego w stanowieniu prawa, zaleca się ogólnie, aby organy samorządowe stanowiły akty prawa miejscowego w granicach legalizmu, nie przekraczając upoważnień ustawowych. Jednocześnie organy te powinny wypełnić wszystkie elementy delegacji ustawowej w podejmowanym akcie prawa miejscowego
Rodzicielstwo w cieniu choroby – relacje z dziećmi z perspektywy Asystentów Zdrowienia (Ex-In) w roli rodziców
Get PDFThis article examines parenting in the context of mental illness through the narratives of Mental Health Assistants (Ex-In) who raised children while coping with psychological strain. It considers biological, psychological, and social factors shaping family life, focusing on emotional bonds, communication, child self-esteem, and the impact of stigma. It also highlights that—with proper social, medical, and psychotherapeutic support and access to resources—relationships grounded in care and emotional presence are possible. Participants stress the need for social openness and systemic support for families facing mental health crises.Artykuł analizuje rodzicielstwo w kontekście zaburzeń psychicznych opierając się na narracjach Asystentów Zdrowienia (Ex-In), którzy wychowywali swoje dzieci w warunkach psychicznego obciążenia. Tekst uwzględnia biologiczne, psychologiczne i społeczne czynniki wpływające na funkcjonowanie rodziny, z naciskiem na jakość więzi, komunikację, samoocenę dziecka oraz wpływ stygmatyzacji. Wskazuje również, że przy odpowiednim wsparciu społecznym, medycznym i psychoterapeutycznym możliwe jest budowanie relacji opartych na trosce i emocjonalnej obecności. Refleksje uczestników podkreślają potrzebę społecznej otwartości i systemowego wsparcia rodzin doświadczających kryzysów psychicznych
Wybrane przestępstwa i wykroczenia przeciwko zwierzętom dzikim na obszarze Polski - ujęcie prawnokarne
Get PDFThis article presents a criminal law analysis of selected crimes and offenses against wild animals in the Polish legal system. In the article Author focuses on the dogmatic analysis of the crime of environmental destruction typified in art. 181 Penal Code also protecting wild animals, art. 127a of the Nature Protection Act, which criminalizes the illegal acquisition of animals, plants and mushrooms under protected species and offenses specified in art. 164 and 165 Code of Offences aimed at the undisturbed existence of wild animals. The criminal law analysis carried out during the considerations undertaken in the article ends with a concise expression of the Author’s conclusions and comments and presentation of de lege ferenda postulates related to the discussed legal norms.Niniejszy artykuł stanowi prawnokarną analizę wybranych przez autora, występujących w polskim systemie prawnym przestępstw i wykroczeń przeciwko zwierzętom dzikim. W artykule autor skupia się na dogmatycznej analizie przestępstwa zniszczenia środowiska, stypizowanego w art. 181 k.k. obejmującego ochroną także dzikie zwierzęta, art. 127a ustawy o ochronie przyrody kryminalizującego bezprawne pozyskiwanie zwierząt, roślin i grzybów objętych ochroną gatunkową oraz wykroczeń stypizowanych w art. 164 i 165 kodeksu wykroczeń wymierzonych w niezakłóconą egzystencję dzikich zwierząt. Przeprowadzona w toku rozważań podjętych w artykule prawnokarna analiza zakończona jest zwięzłym wyrażeniem wniosków i uwag autora oraz przedstawieniem postulatów de lege ferenda związanych z omawianymi normami prawnymi
Kanony dyscyplinarne Soboru Nicejskiego (8. i 19.) w polemice Hieronima z lucyferianami w dziele Altercatio luciferiani et orthodoxi
No full textThis article attempts to answer the question of how the provisions of the Council of Nicaea contributed to the polemic with the views proclaimed by the Luciferians. In order to examine this issue, it is necessary to conduct a historical and critical study discussing the disputes surrounding Arianism in the 4th century. The text analyses Lucifer’s views in this regard and then presents Jerome’s counterarguments. The Stridonian author focuses on demonstrating the errors of the Luciferians, and the most important argument of the Author of Altercatio is reference to the disciplinary canons of the Council of Nicaea.Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób postanowienia Soboru Nicejskiego przyczyniły się do polemiki z poglądami głoszonymi przez lucyferian. W celu zbadania podjętego zagadnienia konieczne jest przeprowadzenie studium historyczno-krytycznego omawiającego spory wokół arianizmu w IV wieku. Tekst analizuje poglądy Lucyfera w tym zakresie, a następnie przedstawia kontrargumentacje Hieronima. Strydończyk skupia się na wykazaniu błędów lucyferian, a najważniejszym argumentem autora Altercatio jest odwołanie się do kanonów dyscyplinarnych Soboru Nicejskiego