Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Coitus w prawie małżeńskim Tripartity Iwona z Chartres
The article entitled “Coitus in the marriage law of the Tripartite Ivo of Chartres” is a study based on a source of canon law that has not yet appeared in print. After briefly presenting issues related to the authorship, genesis and characteristics of the Tripartite, the author analyzed the passages contained in the marriage law showing the legal value of the marriage act.Artykuł zatytułowany „Coitus w prawie małżeńskim Tripartity Iwona z Chartres” jest opracowaniem opartym na źródle prawa kanonicznego, które dotąd nie ukazało się drukiem. Autor, po skrótowym przedstawieniu zagadnień związanych z autorstwem, genezą i charakterystyką Tripartity, dokonał analizy fragmentów zawartych w prawie małżeńskim ukazujących walor prawny aktu małżeńskiego
W kierunku prawa karnego zakonnego? : Życie konsekrowane w świetle reformy księgi VI KPK papieża Franciszka z 2021 r. Część I. Uwagi ogólne
The author analyses the discipline of religious life from the perspective of penal law in the light of Pope Francis’s recent reform of Book VI CIC/21 of 2021. The author asks whether it is possible to speak of a penal law for religious after the reform of Book VI of 2021. The first of the two articles is devoted to general questions. With regard to the sources of criminal law, the author notes that the reform of 2021 does not make any changes in this regard, but it could give an impetus to the introduction of appropriate norms in the proper laws of institutes of consecrated life (I.1.). According to the author, the amendment of Book VI CIC/21 did not take into account the requirements of the discipline of the consecrated life (I.2.). The legislator has maintained the previous legislative technique of the 1983 Code by not providing for special delicts and penalties only for religious (I.2.2.3.). The only significant change is the extension of criminal liability to all consecrated persons in the new canon 1398, § 2 CIC/21 (I.2.2.). With regard to religious, the author argues that one can speak of a double responsibility, penal and disciplinary, which are independent and presuppose a purely disciplinary and not theological conception of the life of the evangelical counsels (I.2.3.). The author distinguishes between the penal precept, referred to in canon 1319, § 1 CIC/21, and the formal precept, which can be provided for in the proper laws of institutes of consecrated life (I.3.). In considering the consecrated person as the author of the canonical delict, the author analyses the common delicts (II.1.), proposing that belonging to the state of consecrated persons is a common aggravating circumstance in accordance with can. 1326, § 1 n. 2 CIC/21 (II.2.). The individual delicts of which religious (II.3.1., II.3.3.) and consecrated persons may be perpetrators are indicated, criticising in this respect canon 1398, § 2 CIC/21 (II.3.2.). Finally, the author notes that dismissal from the institute of consecrated life and from the association of apostolic life is not provided for as a perpetual expiatory penalty in the new canon 1336, § 4, no. 4 and canon 1338, § 1, n. 2 CIC/21 (III.1, III.2). This does not, however, theoretically exclude the inclusion of such a penalty in the proper law on the basis of canons 1312, § 2 and 1336, § 1 CIC/21 (arg. ex can. 1315, § 2 CIC/21 a contrario), although this solution does not seem practical (III.3.).L’Autore analizza la disciplina della vita religiosa dal punto di vista del diritto penale alla luce della recente riforma del Libro VI CIC/21 di papa Francesco del 2021. L’Autore si chiede se, dopo la riforma del Libro VI del 2021, sia possibile parlare di diritto penale dei religiosi. Il primo dei due articoli è dedicato alle questioni generali. Per quanto riguarda le fonti del diritto penale, l’Autore osserva che la riforma del 2021 non apporta alcuna modifica al riguardo, ma può dare impulso all’introduzione di norme adeguate nei diritti propri degli Istituti di vita consacrata (I.1.). Secondo l’Autore, nel modificare il Libro VI CIC/21 non sono state tenute in considerazione le esigenze della disciplina della vita consacrata (I.2.). Il legislatore ha mantenuto la precedente tecnica legislativa del Codice del 1983, non prevedendo delitti e pene speciali solo per i religiosi (I.2.2.3.). L’unico cambiamento epocale è l’estensione della responsabilità penale a tutte le persone consacrate nel nuovo canone 1398, § 2 CIC/21 (I.2.2.2.). Per quanto riguarda i religiosi, l’Autore sostiene che si può parlare di una responsabilità a doppio binario, penale e disciplinare, che sono indipendenti e presuppongono una concezione puramente disciplinare e non teologica della vita dei consigli evangelici (I.2.3.). L’Autore distingue tra il precetto penale, di cui al can. 1319, § 1 CIC/21, e il precetto formale che può essere previsto nei vari diritti propri degli Istituti di vita consacrata (I.3.). Nel considerare la persona consacrata come autore del delitto canonico, l’Autore analizza i delitti comuni (II.1.), avanzando la tesi che l’appartenenza allo stato di persone consacrate è una circostanza aggravante comune ai sensi del can. 1326, § 1 n. 2 CIC/21 (II.2.). Vengono indicati i singoli delitti di cui possono essere autori i religiosi (II.3.1., II.3.3.) e le persone consacrate, criticando a questo proposito il can. 1398, § 2 CIC/21 (II.3.2.). Infine, l’Autore rileva che la dimissione dall’Istituto di vita consacrata e dalle Società di vita apostolica non è prevista come pena espiatoria perpetua nel nuovo canone 1336, § 4, n. 4, e nel canone 1338, § 1, n. 2 CIC/21 (III.1, III.2). Tuttavia, ciò non esclude teoricamente l’inserimento di tale pena nel diritto proprio, sulla base dei canoni 1312, § 2 e 1336, § 1 CIC/21 (arg. ex can. 1315, § 2 CIC/21 a contrario), anche se tale soluzione non sembra pratica (III.3.)
Habilitacja ks. dra Rafała Kamińskiego
Sprawozdanie z postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego ks. dr RafałowiKamińskiemu
Ocena skuteczności międzynarodowych porozumień klimatycznych w ograniczaniu globalnego ocieplenia
This paper provides an in-depth evaluation of the effectiveness of international climate agreements in addressing the issue of global warming. As concern about climate change increase, global collaboration has become crucial in designing and implementing strategies to reduce emissions of greenhouse gases. The study reviews major international agreements, including the Kyoto Protocol, the Paris Agreement, and the subsequent Kyoto Climate Agreement, exploring their internal mechanisms, goals, and results. Drawing on empirical data, it assesses how well these agreements have performed in real life as regards limiting the global warming. The paper also discusses the challenges and obstacles in the process of implementing the agreements, such as compliance difficulties, political hurdles, and the involvement of various stakeholders. By synthesizing current research and policy insights, the paper aims to enhance public understanding of the effectiveness of these agreements and provides recommendations for improving their impact in tackling the urgent threat of climate change.Niniejszy artykuł przedstawia dogłębną ocenę skuteczności międzynarodowych porozumień klimatycznych w rozwiązywaniu problemu globalnego ocieplenia. Wraz ze wzrostem obaw dotyczących zmian klimatycznych, kluczowa staje się globalna współpraca w tworzeniu i wdrażaniu strategii mających na celu redukcję emisji gazów cieplarnianych. Artykuł przybliża najważniejsze porozumienia międzynarodowe, w tym Protokół z Kioto, Porozumienie paryskie i późniejsze Porozumienie klimatyczne z Kioto, przedstawiając ich wewnętrzne mechanizmy, cele i skutki. W oparciu o dane empiryczne, niniejszy artykuł, ocenia skuteczność powyższych porozumień w ograniczaniu globalnego ocieplenia. Omawia on również wyzwania i przeszkody stojące na drodze wdrażania uzgodnionych postanowień, takie jak dostosowanie się do wymagań, przeszkody natury politycznej i zaangażowanie różnych interesariuszy. Biorąc pod uwagę obecny stan badań oraz sytuację polityczną, artykuł przedstawia faktyczną skuteczność tych porozumień. Dodatkowo, zawiera on zalecenia mające na celu zwiększenie tej skuteczności w walce z zagrożeniami niesionymi przez zmiany klimatyczne
Ochrona zasobów wodnych z perspektywy Koranu: Analiza tematyczna etycznego wykorzystania wody w rytuałach oczyszczających
Water conservation represents a pressing global issue, especially in light of the growing scarcity of clean water resources. As the world’s second-largest religion, Islam places significant emphasis on the prudent and responsible use of water, both in religious rituals and in everyday life. This study investigates the concept of water conservation from a Qur’anic perspective, with particular attention to the ethical dimensions of water usage in purification practices. Employing critical thinking and analytical methodologies, it adopts a thematic exegesis approach within the interpretive framework of al-Adabī al-Ijtimāʻī. The findings indicate that the Qur’an presents water as a fundamental source of life, a symbol of purity, and a divine blessing that must be protected. Although Islam prescribes ritual purification before certain acts of worship, current practices of water use in these contexts frequently deviate from the conservation principles espoused in Islamic teachings. Therefore, fostering a collective ethical awareness among Muslims regarding water use is essential for minimizing waste and advancing sustainable conservation efforts.Ochrona zasobów wodnych stanowi palący problem na całym świecie, zwłaszcza w świetle rosnącego niedoboru zasobów czystej wody. Islam, druga co do wielkości religia świata, kładzie duży nacisk na rozważne i odpowiedzialne korzystanie z wody, zarówno w rytuałach religijnych, jak i w życiu codziennym. W niniejszym artykule przedstawiono koncepcję ochrony zasobów wodnych z perspektywy Koranu, zwracając szczególną uwagę na etyczne aspekty wykorzystania wody w obrzędach oczyszczania. Stosując zasady krytycznego myślenia oraz metodologie analityczne, autorzy proponują egzegetyczne podejście w ramach interpretacyjnych zasad al-Adabī al-Ijtimāʻī. Odkrycia wskazują, że Koran przedstawia wodę jako podstawowe źródło życia, symbol czystości i boskie błogosławieństwo, które należy chronić. Chociaż nauki Islamu zalecają rytualne oczyszczenie przed pewnymi aktami kultu religijnego, obecne praktyki korzystania z wody w tym celu często odbiegają od zasad w nich zawartych. Dlatego też wspieranie zbiorowej świadomości etycznej wśród muzułmanów w zakresie korzystania z wody jest niezbędne do ograniczenia zanieczyszczenia i promowania działań na rzecz zrównoważonej eksploatacji zasobów wodnych
Skutki urbanizacji i związanych z nią wywłaszczeń na bezpieczeństwo żywnościowe gospodarstw domowych oraz sytuację bytową przesiedlonych rolników w Addis Abebie w Etiopii
Urban expansion in Addis Ababa presents significant challenges, particularly for peri-urban farming communities facing displacement. This study investigates the critical link between land grabs, forced displacement, inadequate compensation, and food insecurity in households among displaced preurban farmers in the peripheries of Addis Ababa. Using a mixed-method approach, including the household food security index and the binary logistic regression model, we compare the food security status of displaced and nondisplaced households in the Lemmi Kura subcities of Addis Ababa and the Kura Jidda subcities of Sheger City. The findings demonstrate a substantial decrease in food security among displaced households, with significant reductions in food availability, access, utilisation, and stability. The logistic regression model reveals that displacement status, along with factors such as social capital and land security, significantly influences household food security. Specifically, displaced households had a 93.4% lower likelihood of food security compared to non-displaced households. Furthermore, the logistic regression model revealed that the displacement status (displaced = 1 and non-displaced = 0) had a negative coefficient (-2.717), indicating an inverse relationship between the displacement status and food security. Households that have experienced displacement are significantly less likely to have food security compared to nondisplaced households (p < 0.001). The results underscore the discrepancies between Ethiopia\u27s urbanisation rhetoric and the realities faced by displaced farmers, advocating for policy reforms that align urban growth with food sovereignty and agrarian justice. By comprehensively addressing these issues, policy makers and urban planners can work toward more inclusive and sustainable urban development that preserves food security and livelihoods for vulnerable peri-urban communities.Proces urbanizacji wokół Addis Abeby stanowi poważne wyzwanie, szczególnie dla podmiejskich społeczności rolniczych zagrożonych przesiedleniem. Niniejszy artykuł analizuje związek między przejmowaniem ziemi, przymusowymi przesiedleniami, niewystarczającymi odszkodowaniami oraz brakiem bezpieczeństwa żywnościowego w gospodarstwach domowych rolników wysiedlanych z terenów podmiejskich Addis Abeby. Stosując podejście mieszane, w tym wskaźnik bezpieczeństwa żywnościowego gospodarstw domowych oraz binarny model regresji logistycznej, autorzy dokonują porównania bezpieczeństwa żywnościowego przesiedlonych i nieprzesiedlonych gospodarstw domowych na terenach podmiejskich Lemmi Kura na obrzeżach Addis Abeby oraz Kura Jidda na obrzeżach Sheger. Wyniki wskazują na znaczny spadek bezpieczeństwa żywnościowego wśród przesiedlonych rodzin, przy znacznym zmniejszeniu zasobów żywności, dostępu do niej, a co za tym idzie jej wykorzystania oraz stabilności zaopatrzenia. Model regresji logistycznej ujawnia, że fakt przesiedlenia, w powiązaniu z czynnikami takimi jak kapitał społeczny i bezpieczeństwo nieruchomości, znacząco wpływa na bezpieczeństwo żywnościowe gospodarstw domowych. Konkretnie, w przypadku gospodarstw przesiedlonych, prawdopodobieństwo zapewnienia poziomu bezpieczeństwa żywnościowego było o 93,4% niższe w porównaniu z nieprzesiedlonymi gospodarstwami domowymi. Ponadto model regresji logistycznej wykazał, że status przesiedlenia (przesiedlony = 1 i nieprzesiedlony = 0) miał współczynnik ujemny (-2,717), co wskazuje na odwrotną zależność między statusem przesiedlenia, a bezpieczeństwem żywnościowym. Gospodarstwa domowe, które doświadczyły przesiedlenia, mają znacznie niższe prawdopodobieństwo zapewnienia sobie bezpieczeństwa żywnościowego w porównaniu z gospodarstwami domowymi nieprzesiedlonymi (p < 0,001). Wyniki badań wskazują na istnienie rozbieżności pomiędzy retoryką związaną z procesem urbanizacji w Etiopii, a rzeczywistością, z jaką borykają się przesiedleni rolnicy i stanowi głos na rzecz potrzeby zreformowania polityki urbanizacyjnej, która powinna zmierzać w kierunku dostosowania rozwoju miast do konieczności zapewnienia rolnikom bezpieczeństwa żywnościowego i sprawiedliwości agrarnej. Tylko poprzez kompleksowe podejście do kwestii urbanizacji, decydenci i urbaniści będą mogli działać na rzecz bardziej inkluzywnego i zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, który zapewni bezpieczeństwo żywnościowe i środki do życia społecznościom podmiejskim najbardziej narażonym na negatywne skutki zachodzących zmian
LEGAL ASPECTS OF REMEDIATION OF CONTAMINATED POST-INDUSTRIAL REAL ESTATE AS INVESTMENT LAND, ON THE EXAMPLE OF POLAND AND GEORGIA
W opracowaniu przedstawiono zagadnienia prawne dotyczące gruntów, które zostały w różnym stopniu zanieczyszczone przez działalność człowieka. Za obszary zanieczyszczone uważa się w szczególności dawne obszary intensywnego użytkowania przemysłowego, wysypiska odpadów. Rekultywacja wcześniej zanieczyszczonych obszarów pomaga uzupełnić tereny miejskie, aby stworzyć więcej otwartych i publicznych przestrzeni, zapewnić lokalne usługi i zmniejszyć potrzebę przesiedleń, a także zapewnić większą odporność na przyszły rozwój. Sprostanie tym głównym wyzwaniom na drodze do „budowania lepszej przyszłości” wymaga inwestycji w zrównoważoną i zieloną rewitalizację oraz budowę nowej infrastruktury miejskiej. W związku z tym zmiana przeznaczenia zanieczyszczonych obszarów na potrzeby planowania urbanistycznego może nie tylko rozwiązać problemy z przeszłości, ale także pomóc w stworzeniu nowych możliwości dla zdrowych i zrównoważonych miast w przyszłości. Problem zanieczyszczonych gruntów jest jednym z głównych wyzwań polityki ochrony środowiska we współczesnym świecie – z technicznego, finansowego i przede wszystkim prawnego punktu widzenia. Remediacja terenów zanieczyszczonych zazwyczaj wiąże się ze znacznymi kosztami, co naturalnie pociąga za sobą znaczne problemy w realizacji tych obowiązków przez osoby, które zamierzają zmienić sposób użytkowania takich gruntów. Artykuł wskazuje na wybrane problemy wynikające z regulacji prawnych dotyczących remediacji zanieczyszczonych gruntów. Nawet jeśli można zidentyfikować podmioty odpowiedzialne, w wielu przypadkach organy publiczne nie są w stanie faktycznie przeprowadzić remediacji ze względów ekonomicznych lub technicznych. W artykule zbadano obecne przepisy polskie i innych krajów postkomunistycznych, na przykładzie Gruzji, i wykazano, że są one nadal niewystarczające do ochrony przyszłych pokoleń korzystających z takich gruntów. W tym kontekście omówiono instrumenty prawne, takie jak prowadzenie ewidencji wskazującej na zanieczyszczenie, a także obowiązki prawne spoczywające na właścicielu gruntu, jak również na władzach lokalnych, na których terenie znajdują się takie nieruchomości. W rozważaniach wymieniono sposoby prowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych w odniesieniu do szkód środowiskowych, które wystąpiły lub mogą wystąpić, a także historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, w tym kwestię remediacji, czyli procedury oczyszczania gruntów. Autorzy podejmują próbę oceny stanu prawnego, a także rozwiązania problemów związanych z nieudanym procesem remediacji skażonych gruntów.This study presents the legal issues concerning land that has been contaminated to varying degrees by human activity. The contaminated areas refer in particular to sites formerly overexploited for industrial purposes and waste dumps. Te remediation of contaminated areas helps to replenish urban land to create more open and public spaces, provide local services, reduce the need for displacement, and ensure better opportunities for development. Meeting these major challenges on the road to “building a better future” requires investment in sustainable and green regeneration and the construction of new urban infrastructure. Thus, repurposing contaminated areas for urban planning will do more than just solve the problems of the past, but will also help create new opportunities for healthy and sustainable cities in the future. The problem of contaminated land is one of the main environmental policy challenges in the modern world – from a technological, financial and above all legal point of view. The remediation of contaminated sites usually involves considerable costs, which of course means significant problems with the performance of these obligations by those who want to change the use of such land. This article discusses selected problems arising from the legal regulations on remediating contaminated land. Even where the entities responsible can be identified, in many cases public authorities are unable to carry out the remediation for economic or technological reasons. The article explores the current Polish regulations and those of other post-communist countries, using Georgia as an example, and shows the provisions still give insufficient protection to the future users of such land. Hence, the article reviews legal instruments such as keeping records of contamination, along with legal obligations on the part of the landowner as well as of the local authorities where such properties are located. It lists ways of carrying out preventive and remedial measures in relation to environmental damage that has occurred or may occur, as well as historical surface contamination, including the issue of remediation, i.e. the procedure for cleaning up the land. We attempt to assess the legal status and address the problems related to abortive attempts to remediate contaminated land
O PEWNYM POMYŚLE OBNIŻENIA PROGU UMYŚLNOŚCI W KODEKSIE KARNYM – KRYTYCZNIE
Traditionally in Polish criminal legislation, intentionality and unintentionality have always been the two basic forms (degrees) of mens rea in an offence or crime. The normative boundary between them, which is of great practical importance, has been extremely stable; successive legislative acts since the Penal Code of 1932 have always set it at the same level. A project carried out at the Ministry of Justice in 2016-2017 formulated a set of principles for a very significant broadening of the scope of intentionality. This was to be achieved by adding a draft Article 9 § 1a to the Penal Code to introduce a new, third form of intent (in addition to the existing ones, dolus directus and dolus eventualis). This paper presents a critical review of the proposal to significantly reduce the requirements applicable to intentionality and discusses the practical consequences that implementing such an arrangement would entail. It considers the details of the widened scope of the new proposal for intent, indicating the categories of cases in which its introduction would transform offences now considered unintentional into intentional offences. In evaluating the proposed extension of the scope of intentionality, this paper identifies its fundamental flaw: the current boundary between intentionality and unintentionality gives a good reflection of the ethically and morally significant difference between what is defined as acting with (sufficient) discernment and what is considered acting without (due) discernment. There are no criminal and political, let alone ethical and axiological reasons to justify the abolition of the existing relationship between intentionality and unintentionality, which is what would be caused by an extension of the scope of intentionality provided for in the draf Article 9 § 1a proposed as an amendment to the Polish Penal Code.W polskim ustawodawstwie karnym tradycyjnie wyróżnia się dwie zasadnicze formy (stopnie) strony podmiotowej czynu zabronionego (przestępstwa): umyślność oraz nieumyślność. Normatywna granica między nimi, mająca bardzo duże znaczenie praktyczne, jest wyjątkowo stabilna – od czasów kodeksu karnego z 1932 r. kolejne ustawy karne wyznaczają ją na tym samym poziomie. W ramach prac studialnych prowadzonych w Ministerstwie Sprawiedliwości w latach 2016-2017 doszło do sformułowania założeń bardzo znacznego poszerzenia zakresu umyślności. Cel ten planowano osiągnąć przez dodanie do kodeksu karnego art. 9 § 1a, który miałby wprowadzić nową, trzecią postać umyślności (obok dotychczasowych: zamiaru bezpośredniego i zamiaru ewentualnego). Przedmiotem opracowania jest krytyczna analiza wspomnianego pomysłu znacznego obniżeniu progu umyślności oraz omówienie praktycznych konsekwencji, jakie pociągnęłoby za sobą wdrożenie takiego rozwiązania. Autor szczegółowo rozważa zakres proponowanej nowej postaci umyślności, w szczególności wskazuje kategorie przypadków, w których jej wprowadzenie przekształcałoby dzisiejsze przestępstwa nieumyślne w przestępstwa umyślne. Oceniając omawiany pomysł rozszerzenia zakresu umyślności, autor odsłania jego zasadniczą wadę – dotychczasowa granica między umyślnością a nieumyślnością dobrze odwzorowuje istotną z etycznego i moralnego punktu widzenia różnicę między tym, co określa się jako działanie z (wystarczającym) rozeznaniem, a tym, co uważa się za działanie bez (należytego) rozeznania. Żadne racje kryminalno-polityczne ani tym bardziej etyczno-aksjologiczne nie uzasadniają zerwania wspomnianej relacji odwzorowania, a do tego prowadziłoby rozszerzenie zakresu umyślności przewidziane w rozważanym projekcie art. 9 § 1a k.k
AKSJOLOGICZNE I PRAWNE PODSTAWY PRAWA DO ENERGII W SYSTEMIE PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO
The aim of this article was to determine the status of the right to energy in the system of international law. Its target was to establish whether the right to energy is part of the system of protection afforded to human rights, and to define the content of this new right and the limits of its implementation. This study also gives an answer to the question whether the right to energy requires autonomous recognition. This paper provides a comprehensive analysis of the interference the right to energy has on human rights in factual, legal and axiological terms. The research methods used in the study were the comparative method and the dogmatic legal method.Celem badawczym artykułu jest określenie statusu prawa do energii w systemie prawa międzynarodowego. Rezultatem badań jest określenie, czy prawo do energii jest elementem systemu ochrony praw człowieka, jaka jest treść tego nowego prawa i jakie są granice jego realizacji. Badanie daje odpowiedź również na pytanie, czy prawo do energii wymaga autonomicznego uznania. W opracowaniu dokonano kompleksowej analizy interferencji prawa do energii na prawa człowieka w wymiarze faktycznym, prawnym i aksjologicznym. Metodami badawczymi wykorzystanymi w pracy są metoda komparatystyczna oraz dogmatyczno-prawna