Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Współczesne zagrożenia dla chrześcijańskiej religijności w Polsce w świetle dokumentu Komisji Nauki Wiary Konferencji Episkopatu Polski „O właściwym rozumieniu chrześcijańskiej religijności”
Get PDFThe subject of this article is the analysis of contemporary threats to Christian religiosity in Poland in the light of the Document of the Commission for the Doctrine of the Faith of the Polish Bishops\u27 Conference “On the proper understanding of Christian religiosity”. The division into two poles of threats used by the authors of the document is discussed. In addition, specific examples of manifestations of distorted religiosity were presented to justify the Commission\u27s response to the dangers associated with its various forms that deviate from Christian orthodoxy. The validity of the division used was also evaluated, where far more attention was paid to forms of perverted zealotry than to manifestations of the secularization of Christianity.Przedmiotem niniejszego artykułu jest analiza współczesnych zagrożeń dla chrześcijańskiej religijności w Polsce w świetle Dokumentu Komisji Nauki Wiary Konferencji Episkopatu Polski „O właściwym rozumieniu chrześcijańskiej religijności”. Omówiony został podział na dwa bieguny zagrożeń, który zastosowali autorzy dokumentu. Ponadto zaprezentowano konkretne przykłady przejawów wypaczonej religijności, aby uzasadnić reakcję Komisji na zagrożenia związane z różnymi jej formami, które odbiegają od chrześcijańskiej ortodoksji. Ocenie poddana została także zasadność zastosowanego podziału, gdzie zdecydowanie więcej uwagi poświęcono formom wypaczonej gorliwości, niż przejawom sekularyzacji chrześcijaństwa
Prawda i wolność jako nierozłączne zasady życia chrześcijańskiego. Spojrzenie Josepha Ratzingera/Benedykta XVI
Get PDFArtykuł porusza kwestię dwóch fundamentalnych zasad życia chrześcijańskiego: prawdy i wolności w ujęciu Josepha Ratzingera/ Benedykta XVI. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie: w jaki sposób niemiecki teolog postrzega prawdę i wolność oraz na ile jego refleksja stanowi novum wobec istniejącego w teologii chrześcijańskiej rozumienia prawdy i wolności. W pierwszej i drugiej części autor przypomina tytułowe definicje, wyszczególniając w nich zwłaszcza refleksję Ratzingera/ Benedykta XVI. W trzecim punkcie zaprezentowane zostanie zestawienie prawdy i wolności jako nowatorski sposób rozumienia tych pojęć, będących wyłącznymi dla siebie
Penalization of Abortion in Canon and Secular Law
Get PDFThe focus of this article is an analysis of legal regulations of abortion in Polish law and in canon law. The main goal of the article is to present the reason behind the legislator’s decision to penalise abortion. The article also shows the differences between penalisation of the crime in both law orders. In order to achieve the goal, it was necessary to analyse the regulation in both legal orders according to the applicable legal acts. The key documents are: the Act on Family Planning, Human Embryo Protection and Conditions of Permissibility of Abortion (1993.01.07), the Penal Code (1997.06.06) in the Polish law order and the Code of Canon Law in the Canon Law order
Teologiczny wymiar pojednania
Get PDFCelem artykułu jest przedstawienie teologicznych podstaw pojednania na poziomie międzyspołecznym i międzyreligijnym. Wspólnotę ludzką, złożoną z mnogości społeczeństw, współtworzy w dużym stopniu tradycja, która nie jest jedynie przeszłością i przemijaniem, ale jest żywym dziedziczeniem wartości. Jednocześnie stanowi właściwą formę narodowotwórczego kontynuowania się społeczeństw. Chrześcijanie postrzegają powszechną społeczność ludzką oraz konkretne narody w kategoriach wiary oraz ich stosunku wobec misterium Chrystusa i Kościoła. Teologia nie dopuszcza ani nie usprawiedliwia fałszywego mesjanizmu narodowego, gdyż ten jest z natury swojej błędny i zawiera cechy ekskluzywne. Ponadto zwraca uwagę na fakt, że każdy naród odgrywa określoną rolę w ramach Bożej Ekonomii Narodów i jest włączony w kształtowanie tego świata. Przedmiotem poniższej analizy pojednawczej misji narodów i religii z teologicznego punku widzenia będą: biblijne tło pojednania, religijny zmysł pojednania i pojednanie w wymiarze eklezjologicznym
„Jestem niepowtarzalna, piękna i wyjątkowa”, czyli o poczuciu własnej wartości u młodych kobiet
Get PDFThe aim of this article is to present the impact of the sociotherapeutic program “I am unique, beautiful, and special” on the self-esteem of young women in early adulthood. The program was designed to support participants in building a positive self-image, developing self-acceptance, and strengthening their ability to cope with social pressure. The theoretical section discusses the importance of self-esteem and its role in psychosocial development. The research project was conducted using the pedagogical experiment method in a one-group design. This approach allows for the evaluation of changes in the studied variable (self-esteem), thereby enabling verification of the program’s effectiveness. The program involved six students of pedagogy and political science from the University of Warmia and Mazury in Olsztyn, and one cosmetology student from the Olsztyn School of Higher Education. It lasted six weeks, with weekly meetings of varying duration. Empirical data were collected through interviews and observation techniques. The analysis revealed positive changes in self-acceptance, self-confidence, and interpersonal relationships. Participants reported increased emotional openness, better emotion management, and a greater readiness to take on challenges.Celem artykułu jest ukazanie wpływu programu socjoterapeutycznego „Jestem niepowtarzalna, piękna i wyjątkowa” na poczucie własnej wartości młodych kobiet we wczesnej dorosłości. Program miał wspierać uczestniczki w budowaniu pozytywnego obrazu siebie, rozwijaniu samoakceptacji oraz umiejętności radzenia sobie z presją społeczną. W części teoretycznej omówiono znaczenie poczucia własnej wartości i jego rolę w rozwoju psychospołecznym. Projekt badawczy został przeprowadzony z wykorzystaniem metody eksperymentu pedagogicznego w układzie jednej grupy. Taki układ pozwala na ocenę zmian, jakie zaszły w zakresie analizowanej zmiennej (poczucie własnej wartości), a tym samym umożliwia weryfikację skuteczności programu, w którym wzięło udział sześć studentek pedagogiki i politologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz jedna studentka kosmetologii Olsztyńskiej Szkoły Wyższej. Program trwał sześć tygodni, spotkania odbywały się raz w tygodniu, a czas ich trwania był bardzo zróżnicowany. Materiał empiryczny pozyskano za pomocą techniki wywiadu i obserwacji. Analiza wykazała pozytywne zmiany w zakresie samoakceptacji, pewności siebie i relacji interpersonalnych. Uczestniczki deklarowały większą otwartość emocjonalną, lepsze zarządzanie emocjami i gotowość do podejmowania wyzwań
Postawy nauczycieli szkół podstawowych wobec edukacji wielokulturowej: między akceptacją a wyzwaniami
Get PDFThe aim of this paper is to examine the attitudes of primary school teachers towards multicultural education, focusing on the contrast between acceptance and challenges. The study presents results of a qualitative research project, which is part of a broader mixed-methods study on teachers\u27 approaches to multiculturalism. As part of a diagnostic survey conducted among primary school teachers, 15 individuals agreed to participate in in-depth interviews. The findings reveal divergent attitudes among teachers towards students from different cultural backgrounds. Based on their perspectives and experiences, the participants were classified into two groups. The first group expressed a positive attitude towards multicultural education, perceiving cultural diversity as an enriching and integral part of their teaching practice. In contrast, the second group viewed multicultural education as problematic, arguing that excessive focus on culturally diverse students might come at the expense of Polish students. The study highlights the need for teacher support and professional development to address the challenges of multicultural education effectively. Strengthening teachers\u27 intercultural competencies is essential for the successful implementation of inclusive education principles in culturally diverse classrooms.Celem niniejszego artykułu jest analiza postaw nauczycieli szkół podstawowych wobec edukacji wielokulturowej, ze szczególnym uwzględnieniem kontrastu między akceptacją a wyzwaniami. Badanie przedstawia wyniki jakościowego projektu badawczego, będącego częścią szerszego badania mieszanego dotyczącego podejść nauczycieli do wielokulturowości. W ramach sondażu diagnostycznego przeprowadzonego wśród nauczycieli szkół podstawowych 15 osób wyraziło zgodę na udział w pogłębionych wywiadach. Wyniki badań ujawniają zróżnicowane postawy nauczycieli wobec uczniów pochodzących z różnych kręgów kulturowych. Na podstawie ich opinii i doświadczeń uczestnicy zostali podzieleni na dwie grupy. Pierwsza grupa wykazywała pozytywne nastawienie wobec edukacji wielokulturowej, postrzegając różnorodność kulturową jako wzbogacający i integralny element swojej pracy. Druga grupa natomiast traktowała edukację wielokulturową jako wyzwanie, argumentując, że nadmierne skupienie na uczniach z odmiennych środowisk kulturowych może odbywać się kosztem polskich uczniów. Badanie podkreśla potrzebę wsparcia nauczycieli oraz rozwijania ich kompetencji zawodowych, aby mogli skutecznie radzić sobie z wyzwaniami edukacji wielokulturowej. Wzmacnianie kompetencji interkulturowych nauczycieli jest kluczowe dla efektywnej realizacji zasad edukacji włączającej w klasach o zróżnicowanej kulturowości
Narażenie na bierne palenie w domu w reprezentatywnej próbie osób dorosłych w Polsce w 2024 roku: Badanie przekrojowe
No full textSecondhand smoke (SHS) is the smoke produced when tobacco products – such as cigarettes – are burned; SHS is harmful to health. This study assesses secondhand smoke exposure at home in a representative sample of adults in Poland and identifies factors associated with secondhand smoke exposure at home. This study is based on data from a nationwide cross-sectional survey (February 2024). Self-reported exposure to SHS at home was assessed using a questionnaire. The study population was comprised of 1,080 adults aged 18 years and over, of which 36.2% smoked cigarettes or used e-cigarettes or heated tobacco in the past 30 days. Exposure to secondhand smoke at home was declared by 25.1% of all respondents, including 41.2% among smokers and 16.0% among non-smokers. Among all respondents, the factors significantly associated with higher odds of exposure to secondhand smokeat home were living in rural areas (OR: 1.84, 95%CI: 1.07–3.17, p=0.03), having three or more household members (OR: 2.63, 95%CI: 1.37–5.06, p=0.004), having bad economic status (OR: 1.68, 95%CI: 1.03–2.72, p=0.04), smoking cigarettes (OR: 2.26, 95%CI: 1.62–3.16, p<0.001), and using e-cigarettes or heated tobacco products (OR: 2.18, 95%CI: 1.49–3.20, p<0.001). Among non-smokers (n=689), the factors significantly associated with exposure to secondhand smoke at home were living in rural areas (OR: 2.35, 95%CI:1.10–5.02, p=0.03) and having three or more household members (OR: 2.42, 95%CI: 1.01–5.81, p=0.04). This study revealed that SHS exposure at home remains a significant public health problem in Poland.Bierne palenie (SHS) to dym wytwarzany podczas spalania wyrobów tytoniowych, takich jak papierosy; SHS jest szkodliwy dla zdrowia. Niniejsze badanie ocenia narażenie na bierne palenie w domu w reprezentatywnej próbie dorosłych w Polsce i identyfikuje czynniki związane z narażeniem na bierne palenie w domu. Badanie opiera się na danych z ogólnopolskiego badania przekrojowego (luty 2024 r.). Samodzielnie zgłaszane narażenie na SHS w domu oceniano za pomocą kwestionariusza. Badana populacja składała się z 1080 dorosłych w wieku 18 lat i starszych, z których 36,2% paliło papierosy lub używało e-papierosów lub podgrzewanego tytoniu w ciągu ostatnich 30 dni. Narażenie na bierne palenie w domu zadeklarowało 25,1% wszystkich respondentów, w tym 41,2% wśród palaczy i 16,0% wśród osób niepalących. Wśród wszystkich respondentów czynnikami istotnie związanymi z wyższym prawdopodobieństwem narażenia na bierne paleniew domu były: mieszkanie na wsi (OR: 1,84, 95%CI: 1,07-3,17, p=0,03), posiadanie trzech lub więcej członków gospodarstwa domowego (OR: 2,63, 95%CI: 1. 37-5,06, p=0,004), zły status ekonomiczny (OR: 1,68, 95%CI: 1,03-2,72, p=0,04), palenie papierosów (OR: 2,26, 95%CI: 1,62-3,16, p<0,001) oraz używanie e-papierosów lub podgrzewanych wyrobów tytoniowych (OR: 2,18, 95%CI: 1,49-3,20, p<0,001). Wśród osób niepalących (n=689) czynnikami istotnie związanymi z narażeniem na bierne palenie w domu były mieszkanie na obszarach wiejskich (OR: 2,35, 95%CI: 1,10-5,02, p=0,03) i posiadanie trzech lub więcej członków gospodarstwa domowego (OR: 2,42, 95%CI: 1,01-5,81, p=0,04). Badanie to wykazało, że narażenie na SHS w domu pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego w Polsce
Analiza opisowa realizacji programu „Profilaktyka 40 PLUS” w Polsce, lipiec 2021-grudzień 2024
No full textThe prevention and early detection of diseases through screening are key public health actions. The program “Prevention 40 PLUS” was a population-based screening program for adults aged 40 and over, available from July 2021 and April 2025. This study provides a descriptive analysis of the implementation of the program in Poland between July 2021 and December 2024. Data for the study were obtained from the National Health Fund through a request for access to public information. Between July 2021 and December 2024, a total of 5,071,360 participants completed the questionnaire available within the program. Between 2023 and 2022, the annual numberof participants increased by 302,292 participants, and between 2023 and 2024, an increase of 116,393 participants was noted. Among the participants, 58.6% were women. Over 60% of the participants signed up for the program via the hotline. Over one fifth (21%) of the participants were aged 40–44 years. In general, almost half of the participants (48.1%) were aged 40–54 years. The largest groups of participants of the program lived in Masovia (11.7%) and Greater Poland (10.9%). Less than 5% of the participants lived in the Lubusz or Opolskie voivodeship. Prevention 40 PLUS was well-accepted and over 5 million Poles declared a willingness to participate in thisprogram over its 4-year span.Profilaktyka i wczesne wykrywanie chorób poprzez badania przesiewowe to kluczowe działania w zakresie zdrowia publicznego. Program „Profilaktyka 40 PLUS” był populacyjnym programem badań przesiewowych dla dorosłych w wieku 40 lat i starszych, dostępnym od lipca 2021 r. do kwietnia 2025 r. Niniejsze badanie stanowi analizę opisową realizacji programu w Polsce w okresie od lipca 2021 roku do grudnia 2024 roku. Dane do badania uzyskano od Narodowego Funduszu Zdrowia w trybie wniosku o dostęp do informacji publicznej. W okresie od lipca 2021 r. do grudnia 2024 r. ankietę dostępną w ramach programu wypełniło łącznie 5 071 360 uczestników. W latach 2023-2022 roczna liczba uczestników wzrosła o 302 292 uczestników, a w latach 2023-2024 odnotowano wzrost o 116 393 uczestników. Wśród uczestników 58,6% stanowiły kobiety. Ponad 60% uczestników zapisało się do programu za pośrednictwem infolinii. Ponad jedna piąta (21%) uczestników była w wieku 40-44 lat. Ogólnie rzecz biorąc, prawie połowa uczestników (48,1%) była w wieku 40-54 lat. Największe grupy uczestników programu mieszkały na Mazowszu (11,7%) i w Wielkopolsce (10,9%). Mniej niż 5% uczestników mieszkało w województwie lubuskim lub opolskim. Profilaktyka 40 PLUS została dobrze przyjęta, a chęć udziału w programie w ciągu 4 lat jego trwania zadeklarowało ponad 5 mln Polaków
Mammizm jako subforma niezdolności konsensualnej do zawarcia małżeństwa kanonicznego w orzeczeniach c. Pinto z dnia 11 listopada 2011 r. i 13 maja 2014 r.
No full textMammism, which was defined by the Supreme Tribunal of the Roman Rota as a subform of emotional immaturity, was examined in two Rota\u27s judgments: from 2011 and 2014, authored by the same editor, Pio Vito Pinto. The concept of "mammism" refers to the pathological emotional dependence of an adult man on his mother, which can lead to consensual incapacity to enter into marriage. This phenomenon is related to dependent personality disorder (DPD), characterized by an excessive need for care and submissiveness, lack of independence in decision-making. In the first case, it was considered that the excessive subordination of the man to the mother prevented the creation of a marital community, while in the second it was proven that this dependence influenced the partial simulation of marital consent. An important element of evidence in both cases were the opinions of psychologists and the analysis of the family environment. Both judgments emphasiz the need to prove that these disorders existed before the marriage in a serious form. Both cases showed that mammism causes consensual incapacity in the area of a grave lack of discernment of the evaluator can. 1095 º2 and prevents the undertaking of the essential marital obligations in accordance with can. 1095 º3.Mammizm, który został zdefiniowany przez Najwyższy Trybunał Roty Rzymskiej jako subforma niedojrzałości emocjonalnej, zbadano na podstawie dwóch orzeczeń rotalnych: z 2011 i 2014 roku, autorstwa tego samego redaktora, Pio Vito Pinto. Pojęcie „mammizmu” odnosi się do patologicznej zależności emocjonalnej dorosłego mężczyzny od matki, która może prowadzić do niezdolności konsensualnej do zawarcia małżeństwa kanonicznego. Zjawisko to wiąże się z zaburzeniem osobowości zależnej (DPD), charakteryzującym się nadmierną potrzebą opieki i uległością, brakiem niezależności w podejmowaniu decyzji. W pierwszym przeanalizowanym wyroku rotalnym (z 2011 r.) uznano, że nadmierne podporządkowanie się mężczyzny matce uniemożliwiało powstanie wspólnoty małżeńskiej, w drugim zaś udowodniono, że zależność syna od matki wpłynęła na częściową symulację zgody małżeńskiej. Ważnym elementem dowodowym w obu przypadkach były opinie psychologów i analiza środowiska rodzinnego mężczyzny. Oba orzeczenia podkreślają konieczność udowodnienia, że zaburzenia związane z nadmiernym przywiązaniem do matki istniały przed zawarciem związku małżeńskiego w poważnej formie. W obu przypadkach wykazano, że mammizm powoduje niezdolność do zawarcia małżeństwa w zakresie poważnego braku rozeznania osoby oceniającej (kan. 1095 º2 KPK) i uniemożliwia podjęcie istotnych obowiązków małżeńskich zgodnie z kan. 1095 º3 KPK