Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
W poszukiwaniu stabilnego życia rodzinnego? Powrót Leonarda Coxa i koniec akademickiej peregrynacji świeckiego humanisty w Europie transalpejskiej
No full textW epoce renesansu świeccy uczeni stawali wobec wyzwań odmiennych niż duchowni, zwłaszcza poza Włochami i przed reformacją. Ci, którzy pragnęli łączyć działalność naukową z życiem rodzinnym, pozostając osobami świeckimi, musieli poszukiwać mecenatu i działać na obrzeżach życia uniwersyteckiego. Artykuł ten analizuje to zjawisko na przykładzie Leonarda Coxa (ok. 1495 – ok. 1550), wędrownego humanisty pochodzenia brytyjskiego, który utrzymywał bliskie związki z Europą Środkową, w tym z uniwersytetami i szkołami w Niemczech, Polsce i na Węgrzech. Analiza doświadczeń Coxa pozwala uchwycić narodziny nowego typu uczonego oraz rolę życia rodzinnego w kształtowaniu ścieżek akademickich.In the Renaissance era, lay academics faced distinct challenges compared to clerics, particularly outside Italy and prior to the Reformation. Those who wished to combine academic pursuits with family life while remaining laypersons had to seek patronage and work on the margins of university life. This article aims to examine this phenomenon through the case of Leonard Cox (c.1495 – c.1550), a peripatetic humanist of British descent who maintained strong connections with Central Europe, including universities and schools in Germany, Poland, and Hungary. By analyzing Cox’s experiences, this study explores the emergence of a new type of academic and the role of family life in shaping scholarly trajectories
Stanisław Lisowski (1880–1964) – kustosz polskiego dziedzictwa piśmienniczego
No full textThe aim of the article is to present S. Lisowski as a librarian, curator and bibliophile. A discussion of his bibliographic and provenance research is a starting point for presenting in a broader aspect his activities for the protection and registration of Polish literacy heritage. Bibliological research, in the context of political and social phenomena, creates the opportunity for comprehensive and in-depth knowledge of various mechanisms related to the cultural significance and impact of book collections, especially historical collections. The text was prepared using research methods used in historical bibliology, i.e. bibliographic; archival research and analysis and criticism of sources. Unpublished archival materials were used. Bibliographic work conducted by S. Lisowski, supported by the historical-descriptive method, research of library documentation, catalogs and inventories contributed to the reconstruction of the history of Polish book collections.Celem artykułu jest przedstawienie S. Lisowskiego jako bibliotekarza, kustosza i bibliofila. Omówienie prowadzonych przez niego badań bibliograficznych oraz proweniencyjnych, stanowi punkt wyjścia do ukazania w szerszym aspekcie jego działalności na rzecz ochrony i rejestracji polskiego dziedzictwa piśmienniczego. Badania bibliologiczne, w kontekście zjawisk o charakterze politycznym i społecznym, stwarzają możliwość wszechstronnego i pogłębionego poznania różnorakich mechanizmów związanych z kulturowym znaczeniem i oddziaływaniem księgozbiorów, zwłaszcza kolekcji historycznych. Przy opracowywaniu tekst wykorzystano metody badawcze stosowane w bibliologii historycznej, tj. bibliograficzną; badań archiwalnych oraz analizę i krytykę źródeł. Posiłkowano się niepublikowanymi materiałami archiwalnymi. Prowadzone przez S. Lisowskiego prace bibliograficzne, wspomagane metodą historyczno-opisową, badania dokumentacji bibliotecznych, katalogów i inwentarzy przyczyniły się do odtwarzania dziejów polskich księgozbiorów
Opisanie zaślubin i wesela ks. Janusza Radziwiłła z Marią Lupulówną
No full textThe text discusses the political and cultural significance of the marriage of Janusz Radziwiłł to Maria Lupulówna in 1645, daughter of the Moldavian hospodar Vasile Lupu. The wedding, celebrated in Iași by Bishop Piotr Mohyła, was an exceptional case of a Lithuanian magnate marrying a Moldavian princess. The event had political and propagandistic dimensions, preserved in a manuscript in the Radziwiłł Archive and later published in Theatrum Europaeum. The ceremony was lavish, attended by diplomats, envoys, and illustrated accounts of the participants.Tekst omawia polityczne i kulturowe znaczenie małżeństwa Janusza Radziwiłła z Marią Lupulówną w 1645 r., córką hospodara mołdawskiego Bazylego Lupula. Ślub i wesele, celebrowane w Jassach przez biskupa Piotra Mohyłę, były wyjątkowym przypadkiem koligacji litewskiego magnata z mołdawską księżniczką. Wydarzenie miało wymiar polityczny i propagandowy, ukazany w rękopisie zachowanym w Archiwum Radziwiłłów, a później opublikowanym w „Theatrum Europaeum”. Ceremonia była huczna, z udziałem dyplomatów, posłów i ilustracji dokumentujących uczestników
Ks. Piotr Maroszek, „Hugo Kołłątaj jako duchowny. W 250. rocznicę papieskiej nominacji kleryka Kołłątaja na kanonię katedry krakowskiej”, Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, Kraków 2023, 310 [2] ss.
No full textPiotr Maroszek’s book examines Hugo Kołłątaj through the lens of his clerical career, analyzing both his ecclesiastical duties and public activity. The author traces Kołłątaj’s life chronologically—from his path to priesthood, through managing benefices and parish administration in Krzyżanowice, to political engagement and church reforms—highlighting his role in Polish Enlightenment thought. Based on extensive archival and printed sources, the work portrays Kołłątaj as a complex figure, combining clerical service with significant public and political involvement.Książka ks. Piotra Maroszka przedstawia postać Hugona Kołłątaja przez pryzmat jego posługi duchownej, analizując zarówno działalność kapłańską, jak i publiczną. Autor prezentuje życie Kołłątaja chronologicznie, od drogi do kapłaństwa, przez zarządzanie beneficjami i parafią w Krzyżanowicach, po aktywność polityczną i reformy kościelne, wskazując na jego miejsce w nurcie polskiego oświecenia. Praca oparta jest na bogatym materiale źródłowym, zarówno drukowanym, jak i rękopiśmiennym, a także na analizie dzieł Kołłątaja. Publikacja ukazuje skomplikowaną, pełną sprzeczności osobowość duchownego, łączącego w sobie obowiązki kapłańskie z działalnością publiczną i polityczną
REGULACJE ZGROMADZEŃ LUDOWYCH W SPRAWACH SAKRALNYCH W REPUBLIKAŃSKIM RZYMIE
No full textThe aim of this article is to present and classify the religious law activities of Romanpopular assemblies during the Republican era. It starts with an attempt to definethe concept of „religious matters,” before moving on to a discussion of specific legalacts. An analysis of the topics of proposed or passed laws and plebiscites showsthat regulations on religious matters can be divided into four groups. The firstconcerns priests, their powers and rights. The second covers issues related to signs,portents and omens and their interpretation. The third is involved with violationsof religious law. The fourth group entails regulations on worship and rituals.Celem artykułu jest przedstawienie działalności zgromadzeń ludowych w okresie republiki związanych z prawem sakralnym oraz ich klasyfikacji. Przed omówieniem konkretnych aktów prawnych podjęto próbę zdefiniowania pojęcia „kwestie sakralne”. Z analizy tematyki proponowanych lub uchwalonych ustaw i plebiscytów wynika, że regulacje dotyczące kwestii sakralnych można podzielić na cztery grupy. Pierwsza dotyczy kapłanów, ich kompetencji i uprawnień. Druga obejmuje zagadnienia odnoszące się do znaków i omenów oraz ich interpretacji. Trzecia związana jest z naruszeniami prawa sakralnego. Do czwartej grupy zaliczyć można regulacje dotyczące kultu i obrzędów
UTWORZENIE I POCZĄTKI DZIAŁALNOŚCI WRIEMIENNAGO DEPARTAMENTA PRZY II DEPARTAMENCIE WILEŃSKIEGO SĄDU GŁÓWNEGO (1805-1806)
No full textOn February 25, 1806, the Tsar of Russia issued an imperial decree to establisha provisional department attached to the Second Department of the Vilnius CentralCourt. Its task was to clear the backlog of cases in the Second Department. Thisarticle presents the origins of the Vilnius provisional department, the work doneto organize its office and headquarters, and take over the court records it wouldneed. An account of the beginnings of this institution provides an opportunityto describe the reasons for the long delay in processing civil cases in the Central Court of the Vilnius Governorate, and the extent of the backlog.Ukazem cesarskim z 25 lutego 1806 r. utworzono przy II Departamencie Wileńskiego Sądu Głównego Wriemiennyj Departament. Powierzono mu zadanie rozstrzygnięcia nieosądzonych spraw zalegających od lat w II Departamencie. Artykuł przedstawia genezę Wriemiennago Departamenta, proces organizowania jego kancelarii, przygotowywania siedziby, przejmowania akt sądowych. Wyświetlenie początków tej instytucji daje okazję do odsłonięcia przyczyn wieloletnich opóźnień w sądzeniu spraw cywilnych w Sądzie Głównym guberni wileńskiej, a także wyobrażenie o skali zaległości
Remedium na całe zło? Etnograficzne studium przypadków synodalność w parafii na przykładzie działań w archidiecezji łódzkiej
No full textThe Church is both a human and divine reality, rooted in history yet transcending time. Synodality, proclaimed as the Church’s path in the 21st century, raises fundamental questions about communication, listening, and discernment in decision-making. This article examines synodality at the parish level, not as an abstract concept but as a communal practice. The research, based on an ethnographic approach, includes 20 in-depth interviews and participant observations in two parishes: one urban and one rural. By actively engaging in synodal meetings, the author investigates the dynamics of the process and its impact on the community. The study reflects on whether synodality truly fosters greater participation among the faithful and whether it can become a real model for decision-making within the Church.Kościół jest rzeczywistością zarówno ludzką, jak i boską, osadzoną w historii, lecz jednocześnie przekraczającą czas. Synodalność, wskazana jako droga Kościoła XXI wieku, prowokuje fundamentalne pytania dotyczące komunikacji, słuchania oraz rozeznawania w procesie decyzyjnym. Niniejszy artykuł podejmuje próbę analizy synodalności na poziomie parafialnym, traktując ją nie jako abstrakcyjną ideę, lecz jako praktykę wspólnotową. Badania oparte na podejściu etnograficznym obejmują 20 wywiadów pogłębionych oraz obserwacje uczestniczące w dwóch parafiach: miejskiej i wiejskiej. Autor, uczestnicząc w synodalnych spotkaniach, bada dynamikę procesu i jego wpływ na wspólnotę. Artykuł stanowi refleksję nad tym, czy synodalność rzeczywiście prowadzi do większego zaangażowania wiernych i czy może stać się realnym modelem podejmowania decyzji w Kościele
Helen J. Nicholson, Kobiety i krucjaty, Wydawnictwo Astra, Kraków 2023, ss. 320, ISBN 978-83-67276-64-1.
No full textBp Wojciech Osial, Korzenie. O wierze Księżaków, Wydawnictwo Jedność, Kielce 2024, ss. 312, ISBN 978-83-8353-063-5.
No full textMaria Madre della speranza negli scritti del beato Onorato Koźmiński
No full text This article discusses Mary, Mother of Hope, in the writings of Blessed Honorat Koźmiński. Father Honorat\u27s reflection begins with the maternal mediation of the Blessed Virgin Mary in the lives of the faithful and her help in our process of identification with Christ.
Father Honorat speaks of Mary, Mother of Hope, from a threefold perspective: in the life of the Church, in the history of the Polish nation, and in the personal experience of trust placed in the Virgin Mary, Mother of Hope. The main sources for the analysis of this subject are the following writings of Father Honorat Koźmiński: the Spiritual Diary, the Story of Stories, and the meditations of May, those of the rosary, and those dedicated to the apparitions of the Madonna at Gietrzwałd. The analysis of the Beatitude\u27s statements confirms a vision of Mary as the dispenser of hope and a model of this theological virtue for all the faithful.L\u27articolo tratta di Maria, Madre della speranza negli scritti del beato Honorat Koźmiński. Il punto di partenza della riflessione di padre Honorat è la mediazione materna della Beata Vergine Maria nella vita dei credenti e il suo aiuto nel processo del nostro divenire come Cristo. Koźmiński presenta Maria come Madre della speranza in una triplice prospettiva: nella vita della Chiesa, nella storia della nazione polacca e nell\u27esperienza personale di fiducia riposta nella Vergine Maria, Madre della speranza. Le fonti fondamentali per lo studio della questione sono i seguenti scritti di padre Honorat Koźmiński: Quaderno spirituale, Un romanzo sui romanzi e riflessioni sul Primo Maggio, sul Rosario e sulle apparizioni della Madonna a Gietrzwałd. L\u27analisi delle affermazioni del Beato dimostra che egli percepiva Maria come dispensatrice di speranza e modello di questa virtù teologale per tutti i credenti