Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Katolicka nauka społeczna a wolność religijna w świetle nauczania Jana Pawła II
No full textThe article examines the concept of religious freedom within the framework of Catholic social teaching, with particular emphasis on the thought of John Paul II. It demonstrates that the right to religious freedom arises from the inherent dignity of the human person and constitutes the foundation of all other human rights and of social order. The study analyses the interplay of reason, faith, and the “heart” in the process of understanding reality, highlighting their complementarity in social reflection. Attention is given to the significance of religious freedom both in its individual and communal dimensions, as well as to its role in promoting the common good, democracy, and moral order. The article also outlines specific elements of the Church’s religious freedom, stressing the necessity of respecting its autonomy and mission. The conclusion indicates that religious freedom – understood within an eschatological perspective – remains a key component of social justice and a condition for the integral development of the human person and society.W artykule przeanalizowano rozumienie wolności religijnej w świetle katolickiej nauki społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem nauczania Jana Pawła II. Ukazano, że prawo do wolności religijnej wynika z godności osoby ludzkiej oraz stanowi fundament pozostałych praw człowieka i ładu społecznego. Omówiono współdziałanie rozumu, wiary i „serca” w procesie poznania, akcentując ich komplementarność w kontekście refleksji nad życiem społecznym. Zwrócono uwagę na znaczenie wolności religijnej zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i wspólnotowym, a także na jej funkcję w budowaniu dobra wspólnego, demokracji i ładu moralnego. Przedstawiono również specyficzne elementy wolności religijnej Kościoła jako wspólnoty, podkreślając konieczność poszanowania jej autonomii i prawa do realizowania misji. W konkluzji wskazano, że wolność religijna – rozumiana w perspektywie eschatologicznej – pozostaje kluczowym elementem sprawiedliwości społecznej oraz warunkiem integralnego rozwoju osoby i społeczeństwa
Muzyka w chrześcijaństwie jako wyraz wolności religijnej
No full textThis article closely examines the essential role of music in Christianity as a dynamic and multifaceted expression of religious freedom. Rooted in sacred scripture and tradition, Christian music functions not only as a liturgical instrument but also as a vehicle for spiritual expression, communal identity, cultural inculturation, integration, evangelization and prophetic witnessing. By tracing the historical and contemporary uses of music in various Christian contexts ranging from early Church worship to modern struggles for religious rights, the work illustrates how sacred music enables Christians to articulate their faith publicly and personally, even under conditions of marginalization, deprivation and persecution. Drawing on various Church documents, biblical texts, and scholarly sources across theology, musicology, and human rights studies, the article argues that music is a vital theological language through which the Church affirms the inalienable right to religious freedom. Furthermore, it highlights how music’s adaptability across cultures reinforces the Church’s missionary and inculturative character, allowing diverse communities to experience and proclaim the Gospel of Christ in culturally resonant styles. Ultimately, Christian music is portrayed not merely as art or ritual, but as a profound and enduring expression of the human yearning for freedom in relation to the divine.W niniejszym artykule dokładnie przeanalizowano istotną rolę muzyki w chrześcijaństwie jako dynamicznego i wielowymiarowego wyrazu wolności religijnej. Muzyka chrześcijańska, zakorzeniona w Piśmie Świętym i tradycji, pełni nie tylko funkcję liturgiczną, ale jest również środkiem wyrazu duchowego, tożsamości wspólnotowej, inkulturacji, integracji, ewangelizacji i proroczego świadectwa. Śledząc historyczne i współczesne zastosowania muzyki w różnych kontekstach chrześcijańskich, od wczesnego kultu kościelnego po współczesną walkę o prawa religijne, praca ta ilustruje, w jaki sposób muzyka sakralna umożliwia chrześcijanom publiczne i osobiste wyrażanie swojej wiary, nawet w warunkach marginalizacji, deprywacji i prześladowań. Opierając się na różnych dokumentach kościelnych, tekstach biblijnych i źródłach naukowych z zakresu teologii, muzykologii i studiów nad prawami człowieka, artykuł dowodzi, że muzyka jest istotnym językiem teologicznym, poprzez który Kościół potwierdza niezbywalne prawo do wolności religijnej. Ponadto podkreśla, w jaki sposób zdolność muzyki do adaptacji w różnych kulturach wzmacnia misyjny i inkulturacyjny charakter Kościoła, umożliwiając różnorodnym społecznościom doświadczanie i głoszenie Ewangelii Chrystusa w stylach rezonujących z ich kulturą. Ostatecznie muzyka chrześcijańska jest przedstawiana nie tylko jako sztuka lub rytuał, ale jako głęboka i trwała ekspresja ludzkiego pragnienia wolności w relacji z boskością
Negocjowanie wolności religijnej:: Tradycje rodzinne w Tanzanii i wartości chrześcijańskie w rozmowie
No full textThis article explores the key themes and insights from the groundbreaking conference “Marriage versus Religious Freedom: Cultural and Legal Aspects in Poland and Tanzania”, organized by the University Center for Religious Freedom Studies at Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw on 23rd May 2025. The conference addressed critical gaps in understanding Tanzanian marriage customs and the rise of intercultural and interreligious unions in both Poland and Tanzania. The author combines pastoral theology with empirical observations to analyze marriage as a socio-religious institution in both cultural contexts.
The study employs a pastoral theological methodology, emphasizing the dynamic interplay between theory and practice, particularly in religious and multicultural settings. It examines the historical evolution of marriage from a social, economic, and religious contract to a modern civil institution, contrasting European Christian perspectives with African communal and ancestral traditions. Key differences include family structures (nuclear
vs.extended), child-rearing practices, rituals like male circumcision and female genital mutilation, and the spiritual significance of marriage in Tanzanian culture, where it serves as a bridge between ancestors and future generations.
Religious freedom emerges as a central concern, particularly in Tanzanian interfaith marriages, where tensions arise between state law, Christian doctrine, Islamic principles, and customary practices. The article advocates for pastoral strategies – such as intercultural counseling and community education – to navigate these complexities while respecting both cultural identity and religious integrity. Ultimately, the study underscores the necessity of more scientific dialogue and mutual understanding of the Tanzanian unification between custom, law and religion in regards to marriage.Artykuł przedstawia główne zagadnienia omówione podczas konferencji „Małżeństwo a wolność religijna: aspekty kulturowe i prawne w Polsce i Tanzanii”, zorganizowanej przez Uniwersyteckie Centrum Badań nad Wolnością Religijną Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 23 maja 2025 r. Przeanalizowano różnice między europejskim a tanzańskim rozumieniem małżeństwa, ukazując, że w Tanzanii pozostaje ono instytucją silnie zakorzenioną w tradycjach wspólnotowych, prawie zwyczajowym oraz więzi z przodkami, podczas gdy w Europie ma przede wszystkim charakter cywilny i indywidualistyczny. Omówiono także typologię rodzin, rytuały inicjacyjne (m.in. obrzezanie), znaczenie licznych potomków, społeczną odpowiedzialność za wychowanie dziecka, a także różnice w strukturach rodzin nuklearnych i wielopokoleniowych.
W dalszej części artykułu ukazano napięcia, które pojawiają się na styku chrześcijaństwa, islamu i tradycyjnych religii afrykańskich, zwłaszcza w małżeństwach międzyreligijnych. Autor analizuje kwestie poligamii, ceny narzeczeńskiej (mahari), wychowania dzieci, sporów o dziedziczenie, a także problem społecznego i rodzinnego odrzucenia konwertytów. Wskazano na złożoność interpretacji wolności religijnej w Tanzanii, gdzie jej rozumienie bywa kształtowane przez harmonię wspólnotową, system klanowy i prawo zwyczajowe, a nie jedynie przez standardy zachodnie. W konkluzji podkreślono konieczność pogłębionego dialogu kulturowo-religijnego oraz wypracowania duszpasterskich strategii towarzyszenia małżeństwom międzykulturowym, które pozwoliłyby pogodzić integralność wiary z poszanowaniem lokalnych tradycji
Przestępczość przeciwko rodzinie i opiece w ujęciu teoretyczno-empirycznym), red. Barbara Małgorzata Kałdon, Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2023, ISBN: 978-83-8281-234-3.
No full textTeoria zrównania mediów a ekologia mediów – wstępna analiza punktów stycznych, różnic i możliwych zbieżności metateoretycznych
No full textThis article compares two concepts within the field of communication studies: media ecology and the media equation theory. Its aim is to identify selected similarities and differences between the two approaches and to outline possible directions for theoretical dialogue. Media ecology represents a macro-analytical perspective that focuses on the historical and cultural impact of communication technologies on the development of civilization. It is grounded primarily in qualitative and historical analyses, which means that its claims are seldom subjected to empirical verification. The media equation theory, rooted in psychology, adopts a micro-level perspective and posits that people unconsciously respond to media in ways similar to their responses to real people and places; this
concept has been extensively developed through experimental research. The author argues that, despite their differences, certain points of convergence can be identified between the two approaches. In particular, the analytical tools of the media equation theory may potentially prove useful in testing selected assumptions of media ecology, especially in areas where the latter lacks empirical grounding. Combining macro- and micro-analytical perspectives may contribute to renewing selected claims of media ecology and broadening the scope of research on the impact of technology on human life. Although both theories have been subject to criticism, they emphasize the significant influence of media on human behaviour and perception and may complement one another, offering a more comprehensive account of communication processes.Artykuł zestawia dwie koncepcje funkcjonujące w obszarze badań nad komunikowaniem: ekologię mediów oraz teorię zrównania mediów. Celem analizy jest wskazanie wybranych podobieństw i różnic między nimi oraz zarysowanie możliwych kierunków dialogu teoretycznego. Ekologia mediów stanowi podejście makroanalityczne, koncentrujące się na historycznym i kulturowym wpływie technologii komunikacyjnych na rozwój cywilizacji; opiera się głównie na analizach jakościowych i historycznych, co sprawia, że jej twierdzenia rzadko podlegają empirycznej weryfikacji. Teoria zrównania mediów, wywodząca się z psychologii, przyjmuje perspektywę mikrospołeczną i zakłada, że ludzie nieświadomie reagują na media w sposób zbliżony do reagowania na realnych ludzi i miejsca; koncepcja ta została szeroko rozwinięta na gruncie badań eksperymentalnych. Autor wskazuje, że mimo odmienności obu podejść można dostrzec między nimi pewne punkty styczne. W szczególności narzędzia badawcze teorii zrównania mediów mogą potencjalnie okazać się użyteczne przy testowaniu wybranych założeń ekologii mediów, zwłaszcza tam, gdzie brakuje jej odwołań do badań empirycznych. Takie połączenie podejść makro- i mikroanalitycznych może potencjalnie przyczynić się do odświeżenia wybranych twierdzeń ekologii mediów oraz poszerzyć perspektywę badań nad wpływem technologii na ludzkie życie. Obie teorie – mimo formułowanych wobec nich zastrzeżeń – podkreślają znaczący wpływ mediów na zachowania i percepcję odbiorców i mogą wzajemnie się dopełniać, tworząc bardziej kompleksowy obraz procesów komunikacyjnych
Estetyka sprzeciwu: twórczość Osamu Tezuki wobec disneyowskiego paradygmatu animacji
No full textThe article offers an analysis of the work of Osamu Tezuka and the Mushi Production studio in the context of their opposition to the aesthetic and narrative strategies characteristic of Walt Disney’s animation. The starting point is a comparison of the dominant mid-20th century animation paradigms in the United States and Japan. The author examines the aesthetic, ideological, and thematic differences between classical Disney animation and Mushi’s productions, with a particular focus on the Animerama trilogy as a work of distinctly countercultural and transgressive character. The article also explores the ways in which Tezuka’s films depict the body and sexuality — elements that challenge the Western model of family-friendly animation, stripped of indecency and saturated with moral lessons. This study contributes to the broader discourse on cultural differences in approaches to the medium of animation.Artykuł stanowi analizę twórczości Osamu Tezuki oraz studia Mushi Production w kontekście sprzeciwu wobec estetycznych i narracyjnych strategii charakterystycznych dla animacji Walta Disneya. Punktem wyjścia jest porównanie dominujących w połowie XX wieku paradygmatów animacji w Stanach Zjednoczonych i Japonii. Autorka podejmuje analizę estetycznych, ideologicznych i tematycznych różnic pomiędzy klasyczną animacją Disneya a produkcjami Mushi, ze szczególnym uwzględnieniem trylogii Animerama jako dzieła o wyraźnie kontrkulturowym i transgresyjnym charakterze. Artykuł bada również sposoby przedstawiania ciała i seksualności w filmach Tezuki – elementów, które stoją w opozycji do zachodniego modelu animacji przyjaznej rodzinie, pozbawionej nieprzyzwoitości i przesyconej morałami. Niniejsze opracowanie wpisuje się w szerszy dyskurs dotyczący kulturowych różnic w podejściu do medium animacji
Nieobecności w pracy i niezdolność do pracy spowodowane spożyciem alkoholu w Polsce
No full textAlcohol consumption has long been embedded in social and cultural traditions worldwide, yet recent trends highlight its escalating public health implications. Statistically, approximately 1.2 million Poles need treatment, with an additional 4 to 5 million engaging in risky drinking behavior. Poland’s per capita alcohol intake exceeds the EU average, and the country ranks second in alcohol-related mortality within the EU. The economic burden of alcohol-related issues in 2020 was estimated at over PLN 93 billion, surpassing tax revenues from alcohol sales. This study examines the scope and consequences of alcohol use in Poland among workers, emphasizingits societal, health, and economic impacts. The analysis includes data from the Social Insurance Institution (Zakład Ubezpieczeń Społecznych or “ZUS”) on sick leave from 2006 to 2025, which is publicly available in annual reports on sick leave and the reasons for it. The following variables were analyzed: absence from work due to personal illness of persons insured with ZUS due to alcohol consumption (Code C), measured in the number of days (thousands) and the share of all sick leave (%), as well as the causes. The data was analyzed by year, gender, and age group and is presented with descriptive statistics. The analysis showed a consistent rise in sickleave due to alcohol use, with a 51% increase in 2024 compared to the previous year. The most affected age group was 35–49-year-olds, with most absences lasting up to five days, indicating recurrent alcohol-related issues among employees. Countries with effective regulation strategies demonstrate significant reductions in morbidity, mortality, and social costs, suggesting that Poland’s approach should shift toward ongoing, multi-sectoral interventions to address this growing public health challenge.Spożywanie alkoholu od dawna jest zakorzenione w tradycjach społecznych i kulturowych na całym świecie, jednak ostatnie trendy wskazują na rosnące konsekwencje zdrowotne związane z jego spożywaniem. Statystycznie około 1,2 miliona Polaków wymaga leczenia, a dodatkowe 4–5 milionów wykazuje ryzykowne zachowania związane z piciem alkoholu. Spożycie alkoholu na mieszkańca w Polsce przekracza średnią UE, a kraj ten zajmuje drugie miejsce w UE pod względem śmiertelności związanej z alkoholem. Obciążenie gospodarcze związane z problemami alkoholowymi w 2020 r. oszacowano na ponad 93 mld PLN, co przewyższa dochody podatkowe ze sprzedaży alkoholu. W niniejszym badaniu przeanalizowano zakres i konsekwencje spożywania alkoholu w Polsce wśród pracowników, kładąc nacisk na jego wpływ społeczny, zdrowotny i gospodarczy. Analiza obejmuje dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dotyczące zwolnień lekarskich w latach 2006–2025, które są publicznie dostępne w rocznych raportach dotyczących zwolnień lekarskich i przyczyn ich wystąpienia. Analizie poddano następujące zmienne: nieobecności w pracy z powodu choroby osób ubezpieczonych w ZUS spowodowane spożyciem alkoholu (kod C), mierzone liczbą dni (w tysiącach) i udziałem w wszystkich zwolnieniach lekarskich (w %), a także przyczyny. Dane zostały przeanalizowane według roku, płci i grupy wiekowej i przedstawione za pomocą statystyk opisowych
Anna Rastawicka, Ten zwycięża, kto miłuje. Życie i nauczanie prymasa Stefana Wyszyńskiego, red. Anna Biskupska, Iwona Czarcińska, Wydawnictwo Mt 5,14 i Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego, Warszawa 2021, ss. 459
No full textThe Discernment of God’s Will according to the First Epistle of John
Get PDFAmong the books of the New Testament, the First Epistle of John may at first appear to treat discerning God’s will as the subject of the author’s marginal concern. However, this article demonstrates that the explicit references to God’s will in 2:17 and 5:14 do not exhaust the topic as presented in the Epistle. The need to do what ‘pleases God,’ as referred to in 3:22, plays a significant role. This exegetical study of the canonical form of the text, which employs a synchronic approach, involves three stages. The first one aims to identify the terms that express God’s will in 1 John. The second defines the actions associated with discerning and fulfilling God’s will. Finally, the third stage consists of a pragmatic analysis of the text. In addition to discussing the effects of knowing and fulfilling God’s will by the Epistle’s addressees; the final part of the study highlights the persuasive function of the Letter, which calls upon its audience to apply the exhortations contained within.Spośród ksiąg Nowego Testamentu Pierwszy List św. Jana tylko pozornie wydaje się być pismem, w którym temat rozeznawania woli Bożej należy do niszowych problemów podejmowanych przez jego autora. Niniejszy artykuł wykazuje, że bezpośrednie wzmianki dotyczące woli Bożej w 2,17 oraz 5,14 nie wyczerpują tematu, który w omawianym liście należy rozpatrywać, mając na uwadze przedstawioną w 3,22 konieczność pełnienia tego, co znajduje „upodobanie przed Bogiem”. Zrealizowane w podejściu synchronicznym badania egzegetyczne kanonicznej postaci tekstu obejmują trzy etapy. Pierwszy dotyczy ustalenia terminów wyrażających wolę Boga w 1 J. Drugi zmierza do określenia działań służących poznawaniu albo rozeznawaniu i wypełnieniu woli Bożej. Wreszcie trzeci obejmuje analizę pragmatyczną tekstu. Oprócz prezentacji skutków poznania i wypełniania woli Bożej przez adresatów listu w ostatniej części studium zwraca się uwagę na funkcję perswazyjną pisma, które od swoich adresatów wymaga aktualizacji zawartej w nim parenezy
Disinformation Online and the Principle of Non-intervention
Get PDFDisinformation is as old as communication. Yet, its latest reincarnation in the form of so-called fake or misleading news distributed by social media provokes new questions under international law. Due to its qualitative and quantitative characteristics modern disinformation can have a debilitating impact on election processes, social order or even national security. Its growing importance from the perspective of international law has been reflected in adoption of relevant resolutions by the UN General Assembly and the Human Rights Council as well as in initiatives undertaken by states and regional organizations to address the problem of foreign disinformation campaigns. The crucial question for an international lawyer is whether a disinformation campaign may violate international law and if so which norms or principles thereof.
This article will focus on the principle which seems to be of particular importance in the context of disinformation, namely the principle of non-intervention. While taking into account latest developments in the field, the text will try to clarify whether and if so under what circumstances a disinformation campaign may violate the principle. The affirmative view has been expressed by several states in their national positions on application of international law to cyberspace. The COVID-19 pandemic during which disinformation exacerbated public health crises, clearly played a role in forming at least some of these positions.
The text will separately tackle two elements forming the principle of non-intervention: a) interference with a state’s internal or external affairs; and b) coercion. It will pay a particular attention to the scope of the term „coercion” in the context of information domain. Since coercion may be understood as either taking control over sovereign decisions or „extorting” expected behaviour from another state, the article will tackle both meaning of the term.Disinformation is as old as communication. Yet, its latest reincarnation in the form of so-called fake or misleading news distributed by social media provokes new questions under international law. Due to its qualitative and quantitative characteristics, modern disinformation can have a debilitating impact on election processes, social order, and even national security. Its growing importance from the perspective of international law has been reflected in the adoption of relevant resolutions by the UN General Assembly and the Human Rights Council as well as in initiatives undertaken by states and regional organisations to address the problem of foreign disinformation campaigns. The crucial question for an international lawyer is whether a disinformation campaign violates international law and if so which norms or principles thereof.
This article will focus on the principle which is of particular importance in the context of disinformation, namely the principle of non-intervention. While considering the latest developments in the field, the article will try to clarify whether and if so, under what circumstances a disinformation campaign may violate the principle. The affirmative view has been expressed by several states in their national positions on application of international law to cyberspace. The COVID-19 pandemic during which disinformation exacerbated public health crises, clearly played a role in forming at least some of these positions.
The text will separately tackle two elements forming the principle of non-intervention: a) interference with a state’s internal or external affairs; and b) coercion. It will pay particular attention to the scope of the term “coercion” in the context of information domain. Since coercion may be understood as either taking control over sovereign decisions or “extorting” expected behaviour from another state, the article will tackle both meanings of the term