Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
The Making of Monastic Hamartiology I: Eastern Ascetics in Search of a Definition of Sin
Get PDFThis paper considers the discussions led among Eastern ascetics of the fourth and fifth centuries about the concept of sin and focuses on two case studies that typify the voice of Eastern ascetics in theological controversy and their contribution to the ecclesiastical doctrine of sin. The first case study concerns the debate between Pseudo-Macarius and the Messalians, along with the later reworkings of Pseudo-Macarius by Mark the Monk and Diadochus of Photice. The second case study concerns the discussion of John Cassian with the Pelagian camp, on the one hand, and with the Augustinian camp, on the other. Together these case-studies reveal, in different ascetic milieus, a large variety of ascetic views about sin and considerable discrepancy in the terminology used to discuss it. The consideration of these two case-studies shows the discrepancy of approaches and lack of the definition of sin among ascetics.W artykule podjęto dyskusje prowadzone wśród wschodnich ascetów w IV i V wieku na temat pojęcia grzechu. Skoncentrowano się na dwóch studiach przypadków, które charakteryzują głos wschodnich ascetów w kontrowersjach teologicznych i ich wkład w kościelną doktrynę grzechu. Pierwsze studium dotyczy debaty między Pseudo-Makarym a Messalianami, wraz z późniejszymi przeróbkami Pseudo-Makariusza przez Marka Eremitę i Diadocha z Fotyki. Drugie dotyczy dyskusji Jana Kasjana z obozem pelagiańskim z jednej strony i obozem augustiańskim z drugiej. Oba te studia przypadków ujawniają dużą różnorodność ascetycznych poglądów na temat grzechu i znaczną rozbieżność w terminologii używanej do jego omówienia w różnych środowiskach ascetycznych. Podjęte rozważania pokazują rozbieżność podejść i brak definicji grzechu wśród ascetów
Doktorat ks. mgr. lic. Wojciecha Ciołka
Get PDFDnia 18 czerwca 2024 roku przed Radą Dyscypliny Prawa Kanonicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie odbyła się publiczna obrona pracy doktorskiej pt. „Prezbiter senior w prawodawstwie Kościoła powszechnego i Kościoła w Polsce”, napisanej przez ks. mgr. lic. Wojciecha Ciołka, pod kierunkiem ks. dr. hab. Marka Saja, prof. UKSW. Sesji Rady Dyscypliny przewodniczył Dziekan Wydziału Prawa Kanonicznego UKSW, ks. dr hab. Dariusz Borek, prof. UKSW
Dyskusje trynitarne przed i po Soborze Nicejskim (325)
No full textConsidering the debates before and after the Council of Nicaea (325), this article highlights the development of Trinitarian dogma during the patristic period. The presentation of the Trinity of Divine Persons in the unity of their nature in the first part highlights the development of Trinitarian doctrine around God the Father as the beginning without beginning (archē anárchos). The next part discusses the divinity of the Second Divine Person as the eternally begotten Son and presents the lively theological debate surrounding Arianism, especially after the introduction of the term homoousios (consubstantial) into the Nicene Creed (325). It has been noted that St. Athanasius and other bishops, as well as many lay faithful, considered this term overly philosophical, unbiblical, and burdened with Gnostic interpretations. The article ends with a presentation of the Holy Spirit, who as the Third Person of God – contrary to the erroneous doctrine of pneumatomachy – especially thanks to the Cappadocian Fathers, is recognized as the Lord and Giver of life.Biorąc pod uwagę debaty przed i po Soborze Nicejskim (325), artykuł ten uwypukla rozwój dogmatu trynitarnego w okresie patrystycznym. Przedstawienie Trójcy Osób Boskich w jedności ich natury w pierwszej części uwypukla rozwój doktryny trynitarnej wokół Boga Ojca jako początku bez początku (archē anárchos). W kolejnej części omówiono boskość Drugiej Osoby Boskiej jako przedwiecznie zrodzonego Syna i przedstawiono ożywioną debatę teologiczną wokół arianizmu, zwłaszcza po wprowadzeniu terminu homoousios (współistotny) do Symbolu Nicejskiego (325). Zauważono, że św. Atanazy i inni biskupi, a także wielu wiernych świeckich, uważali ten termin za nazbyt filozoficzny, niebiblijny i obciążony gnostyckimi interpretacjami. Artykuł kończy się przedstawieniem Ducha Świętego, który jako Trzecia Osoba Boga – wbrew błędnej doktrynie pneumatomachii – zwłaszcza za sprawą Ojców Kapadockich, uznawany jest za Pana i Dawcę życia
Cztery Paschy – jedno misterium. Studium paschalnych modeli obrzędowych
No full textThis article presents a systematic approach to four paschal ritual models present in the history of salvation: the Passover of Moses, the annual Passover of Israel, the Passover of Christ, and the Eucharist (understood as the Church’s Passover). The point of departure is the identification of a shared structural pattern – comprising the parameters of “event” and “meal” – which serve distinct theological functions within each model. The study aims not merely at highlighting structural correspondences, but at uncovering a deeper convergence of theological content. It argues for the necessity of an anamnetic transition from historical to transhistorical reality within the liturgical experience. The proposed analytical framework reveals a profound continuity and interrelation between the rites of Israel and the Christian Eucharist. By formulating a hypothesis regarding the internal arrangement of elements within the examined models, the article offers a coherent interpretation of their mutual alignment and theological significance, while opening avenues for further investigation.W artykule podjęto próbę systematycznego ujęcia czterech paschalnych modeli obrzędowych występujących w historii zbawienia: Paschy Mojżesza, dorocznej Paschy Izraela, Paschy Chrystusa oraz Eucharystii jako Paschy Kościoła. Punktem wyjścia jest podkreślenie wspólnej struktury czterech Pasch z użyciem parametrów „wydarzenie – uczta”, posiadających funkcję teologiczną. Studium, poszukując nie tylko zbieżności strukturalnych, ale przede wszystkim zbieżności treści wszystkich modeli, ukazuje konieczność przejścia w anamnezie od rzeczywistości historycznej do transhistorycznej. Proponowana metoda pozwala ukazać głęboką więź i zależność pomiędzy obrzędami Izraela i Eucharystią. Niniejsze studium, przez otwarcie pola dalszych badań i wysunięcie hipotezy odnośnie do układu elementów omawianych modeli, ukazuje spójność wszystkich czterech modeli i ich główne znaczenie
Dlaczego prawoznawcy odróżniają normy prawne od przepisów, a formułując ich klasyfikacje różnicy nie widzą?
No full textArticle addresses the issue of distinguishing between legal norms and legal provisions. It discusses the classification of norms and provisions in legal textbooks with regard to legal norms that command and prohibit, sanction and impose sanctions, general and specific, and absolutely, relatively and directionally binding.Artykuł podejmuje problematykę odróżnienia normy prawnej od przepisu prawnego. Omówiono w nim problematykę klasyfikacji norm i przepisów w podręcznikach prawniczych w odniesieniu do norm prawnych nakazujących i zakazujących, sankcjonowanych i sankcjonujących, ogólnych i szczególnych oraz bezwzględnie, względnie i kierunkowo wiążących
Przegląd trendów powiązanych z cyfrowymi zielonymi obligacjami wykorzystującymi technologię rejestrów rozproszonych
No full textThe article analyses trends related to digital green bonds using distributed ledger technology (DLT), including blockchain. The author points out that for bonds to be classified in this category, they must meet both green bond standards (e.g. ICMA Green Bond Principles or EU Green Bond Standard) and be digital in nature, i.e. registered and traded in a decentralised register. The process of bond tokenisation, the role of smart contracts and the potential of DLT in automating the issuance, settlement and reporting of non-financial data relevant to sustainable finance regulation are discussed. The paper presents the development of regulations in the area of sustainable finance, in particular green bonds, against the backdrop of the European Union’s climate policy and international climate commitments. Examples of practical digital green bond issuances were presented, including in Hong Kong, by the European Investment Bank and the private sector, highlighting different legal and technological models. The conclusions emphasise that digital green bonds are no longer just a theoretical concept and are becoming part of real market practice, although their further development depends on the establishment of a coherent regulatory framework and an assessment of the environmental impact of the DLT technologies used.Artykuł poświęcony jest analizie trendów związanych z cyfrowymi zielonymi obligacjami wykorzystującymi technologię rozproszonych rejestrów (DLT), w tym blockchain. Autor wskazuje, że zakwalifikowanie obligacji do tej kategorii wymaga jednoczesnego spełnienia standardów zielonych obligacji (np. ICMA Green Bond Principles lub EU Green Bond Standard) oraz ich cyfrowego charakteru, polegającego na rejestracji i obrocie instrumentem w zdecentralizowanym rejestrze. Omówiono proces tokenizacji obligacji, rolę smart kontraktów oraz potencjał DLT w automatyzacji emisji, rozrachunku i raportowania danych niefinansowych, istotnych z punktu widzenia regulacji finansów zrównoważonych. W pracy przedstawiono rozwój regulacji z obszaru finansów zrównoważonych, w szczególności zielonych obligacji, na tle polityki klimatycznej Unii Europejskiej i międzynarodowych zobowiązań klimatycznych. Zaprezentowano przykłady praktycznych emisji cyfrowych zielonych obligacji, m.in. w Hongkongu, przez Europejski Bank Inwestycyjny oraz sektor prywatny, wskazując na zróżnicowane modele prawne i technologiczne. Wnioski podkreślają, że cyfrowe zielone obligacje przestały być jedynie koncepcją teoretyczną i stają się elementem realnej praktyki rynkowej, choć ich dalszy rozwój zależy od ukształtowania spójnych ram regulacyjnych oraz oceny środowiskowego wpływu wykorzystywanych technologii DLT
W kierunku prawa karnego zakonnego? (II/3). Życie konsekrowane w świetle reformy Księgi VI KPK papieża Franciszka z 2021 r.: Część II. Uwagi szczegółowe (3): rada ewangeliczna ubóstwa jako przedmiot ochrony prawnokarnej
No full textThe author analyses the discipline of religious life from the perspective of penal law in the light of Pope Francis’s recent reform of Book VI CIC/21 of 2021. The author asks whether it is possible to speak of a penal law for religious after the reform of Book VI of 2021. The fourth article is devoted to specific issues, in particular the penal protection of the evangelical counsel of poverty. According to the author, the reform of Book VI CIC/21, in particular the regulation of delicts in re oeconomica, called by the author ‘delicts contra VII Decalogi praeceptum’ (I.1., III.1.1.), has indirectly strengthened the penal protection of the vow of poverty in the consecrated life, with the concomitant protection of this evangelical counsel in disciplinary terms (I.2., I.3., “Conclusioni parziali III”: Partial conclusions III). The author analyses the subjective scope of application of the new expiatory penalty of the fine in can. 1336 § 2, no. 2 CIC/21 (II.). According to the author, the fine penalty is not possible in the case of religious who fully renounce their property (II.1.). On the contrary, these religious should be deprived of their so-called peculium by disciplinary and not penal means (II.2.). Analysing the anti-juridical element of the new contra VII delicts in the context of consecrated life, the author states that the ‘subtrahere’ in canon 1376 § 1, no. 1 CIC/21 also includes the misappropriation of ecclesiastical property, including religious property (III.1.2.). On the other hand, the new canon 1393 § 2 CIC/21 provides a reservation clause whereby it applies only when other delicts in re oeconomica cannot be applied to contra VII cases (III.1.3.). As far as culpability is concerned, it will not be possible to invoke ignorance on the part of the consecrated person of the rules on the management of ecclesiastical property (III.2.). Finally, as regards the legal element, the author criticises the penalties provided for in canon 1376 CIC/21, which he considers ineffective against consecrated persons (III.3.). In conclusion, according to the author, the reforms introduced by Pope Francis, particularly in Book VI CIC/21, have not changed the model of protection of the vow of poverty in consecrated life already present in the 1983 Code of St John Paul II. According to the general principle of a double responsibility, it is still rightly a matter of primarily disciplinary responsibility, followed by penal responsibility. On the other hand, because of the diversity of the content of the vow of poverty in the various Institutes, it is not possible to create a uniform penal law for religious that protects the evangelical counsel commented on (“Conclusioni parziali III”: Partial conclusions III).L’Autore analizza la disciplina della vita religiosa dal punto di vista del diritto penale alla luce della recente riforma del Libro VI CIC/21 di papa Francesco del 2021. L’Autore si chiede se, dopo la riforma del Libro VI del 2021, sia possibile parlare di diritto penale dei religiosi. Il quarto articolo è dedicato a questioni specifiche, in particolare alla tutela penale del consiglio evangelico della povertà. Secondo l’Autore, la riforma del Libro VI CIC/21, in particolare la regolamentazione dei delitti in re oeconomica, detti dall’Autore “delitti contra VII Decalogi praeceptum” (I.1., III.1.1.), ha indirettamente rafforzato la tutela penale del voto di povertà nella vita consacrata, con la contestuale tutela di questo consiglio evangelico in via disciplinare (I.2., I.3., “Conclusioni parziali III”). L’Autore analizza l’ambito soggettivo di applicazione della nuova pena espiatoria dell’ammenda di cui al can. 1336, § 2, n. 2° CIC/21 (II.). Secondo l’Autore, la pena pecuniaria non è possibile nel caso di religiosi che rinunciano radicalmente ai loro beni (II.1.). Al contrario, questi religiosi dovrebbero essere privati del loro cosiddetto peculium con mezzi disciplinari e non penali (II.2.). Analizzando l’elemento di antigiuridicità dei nuovi delitti contra VII nel contesto della vita consacrata, l’Autore afferma che il “subtrahere” nel can. 1376, § 1, n. 1° CIC/21 include anche l’appropriazione indebita dei beni ecclesiastici, compresi quelli religiosi (III.1.2.). D’altra parte, il nuovo canone 1393, § 2 CIC/21 prevede una clausola di riserva per cui si applica solo quando altri delitti in re oeconomica non possono essere applicati ai casi contra VII (III.1.3.). Per quanto riguarda la colpevolezza, non sarà possibile invocare l’ignoranza da parte della persona consacrata delle norme sulla gestione dei beni ecclesiastici (III.2.). Infine, per quanto riguarda l’elemento legale, l’Autore critica le pene previste nel can. 1376 CIC/21, che ritiene inefficaci nei confronti delle persone consacrate (III.3.). In conclusione, secondo l’Autore, le riforme introdotte da Papa Francesco, in particolare nel Libro VI CIC/21, non hanno modificato il modello di tutela del voto di povertà nella vita consacrata già presente nel Codice di San Giovanni Paolo II del 1983. Secondo il principio generale del doppio binario, si tratta ancora giustamente di una responsabilità innanzitutto disciplinare, seguita da quella penale. D’altra parte, a causa della diversità del contenuto del voto di povertà nei vari Istituti, non è possibile creare un diritto penale uniforme per i religiosi che tuteli il consiglio evangelico commentato (“Conclusioni parziali III”).Autor analizuje dyscyplinę życia zakonnego z punktu widzenia prawa karnego w świetle ostatniej wielkiej reformy księgi VI KPK/21 papieża Franciszka z 2021 r. Autor stawia pytanie, czy po zmianie księgi VI w 2021 r. można mówić o prawie karnym zakonnym. Czwarty artykuł poświęcony jest zagadnieniom szczegółowym, zwłaszcza ochronie karnej rady ewangelicznej ubóstwa. Według autora reforma Księgi VI CIC/21, zwłaszcza regulacja przestępstw in re oeconomica, zwanych przez autora przestępstwami contra VII Decalogi praeceptum (I.1., III.1.1.), wzmocniła pośrednio ochronę karną ślubu ubóstwa w życiu konsekrowanym przy jednoczesnej ochronie tej rady ewangelicznej w trybie dyscyplinarnym (I.2., I.3., „Conclusioni parziali III”). Autor analizuje zakres podmiotowy stosowania nowej kary ekspiacyjnej grzywny z kan. 1336, § 2, n. 2° CIC/21 (II.). Według autora kara grzywny nie jest możliwa w przypadku zakonników całkowicie zrzekających się swych dóbr (II.1.). Natomiast tychże zakonników należy pozbawiać tzw. peculium w trybie dyscyplinarnym, nie zaś karnym (II.2.). Analizując znamię bezprawności nowych przestępstw contra VII w kontekście życia konsekrowanego, autor stwierdza, że „subtrahere” z kan. 1376 § 1, n. 1° CIC/21 obejmuje także przywłaszczenie dóbr kościelnych, w tym zakonnych (III.1.2.). Natomiast nowy kan. 1393, § 2 CIC/21 posługuje się klauzulą subsydiarności, więc ma zastosowanie dopiero wtedy, kiedy do przypadków contra VII nie można zastosować innych przestępstw in re oeconomica (III.1.3.). Odnośnie do znamienia zawinienia nie będzie możliwe powoływanie się na ignorancję osoby konsekrowanej co do przepisów o zarządzaniu dobrami kościelnymi (III.2.). W końcu odnośnie do znamienia legalnego Autor krytykuje kary przewidziane w kan. 1376 CIC/21, które uważa za nieskuteczne wobec osób konsekrowanych (III.3.). Podsumowując, według Autora reformy dokonywane przez papieża Franciszka, zwłaszcza Księgi VI CIC/21, nie zmieniły modelu ochrony ślubu ubóstwa w życiu konsekrowanym, obecnego już w kodeksie św. Jana Pawła II z 1983. Zgodnie z ogólną zasadą dwutorowości nadal jest to, słusznie, odpowiedzialność przede wszystkim dyscyplinarna, a następnie karna. Ze względu zaś na zróżnicowanie treści ślubu ubóstwa w poszczególnych instytutach nie jest możliwe stworzenie jednolitego prawa karnego zakonników w zakresie ochrony karnej komentowanej rady ewangelicznej („Conclusioni parziali III”)
Filip Piękny i majątki Templariuszy – uwagi o działaniach francuskiego aparatu państwowego w sprawie akonu (1307-1314)
No full textThe actions of the French state administration related to the seizure and subsequent management of Templar properties during the trial that led to the dissolution of the order have not yet been the subject of thorough analysis. However, the surviving sources - though scattered and fragmentary - make it possible to identify certain challenges faced by Philip the Fair and his officials, which influenced the ultimate financial outcome of this large-scale undertaking. A closer examination of these issues raises further questions about the true motives behind the French monarch’s actions against the Templars - an issue that remains unresolved in scholarly research.Działania francuskiej administracji państwowej związane z zajęciem i późniejszym administrowaniem majątków templariuszy w trakcie procesu, który doprowadził do likwidacji zakonu, nie doczekały się dotychczas szerszej analizy. Tymczasem zachowane źródła, choć rozproszone i fragmentaryczne, pozwalają wskazać pewne problemy, z którymi musiał się zmierzyć Filip Piękny i podlegli mu urzędnicy, wpływające na ostateczny wynik finansowy tego zakrojonego na szeroką skalę przedsięwzięcia. Bliższe przyjrzenie się tym zagadnieniom prowadzi z kolei do pytań o faktyczne intencje kierujące francuskim monarchą w sprawie templariuszy, które to zagadnienie wciąż nie zostało ostatecznie rozstrzygnięte przez badaczy
Piękno rzeczy śmiertelnych mija, lecz nie piękno sztuki. Iluminacje w cysterskich kodeksach rękopiśmiennych w Polsce do końca wieku XV. Przykłady, charakterystyka i znaczenie
No full textThis article examines the decoration of Cistercian manuscript codices in Poland up to the end of the 15th century, in relation to the restrictions introduced by St. Bernard of Clairvaux. It demonstrates that, despite the General Chapter’s initially negative stance toward the art of illumination, such decoration was nevertheless present—albeit to varying degrees—in handwritten books. The article highlights common themes found in miniatures across both sacred and secular codices and discusses their value as archival and historical sources.Artykuł dotyczy zdobnictwa cysterskich kodeksów rękopiśmiennych w Polsce do końca wieku XV w odniesieniu do restrykcji zapoczątkowanych przez św. Bernarda z Clairvaux. Pokazuje, iż mimo początkowego negatywnego podejścia Kapituły Generalnej do sztuki iluminatorskiej była ona obecna w różnym natężeniu w księgach rękopiśmiennych. Ukazuje powszechną tematykę miniatur zarówno w kodeksach sakralnych, jak i świeckich. A także omawia ich znaczenie jako źródła archiwalnego/historycznego