Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
‘STATUTORY INSTRUMENT’ ORAZ ROZPORZĄDZENIE – AKTY WYKONAWCZE W POLSKIM I BRYTYJSKIM PORZĄDKU PRAWNYM W UJĘCIU PORÓWNAWCZYM
Get PDFThis article provides a comparative analysis of the secondary legislation used in the legal systems of the Republic of Poland and the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. The article presents the legal instruments for implementation in the hierarchy of the legal systems in force in Poland and the UK respectively, their types and who exercises the power to institute them. I consider the UK’s statutory instrument with respect to Poland’s rozporządzenie, also to compare and contrast the systemic position of the governments of the two countries and the influence they have on legislation. My article draws attention to a problem observed in the Polish doctrine, namely that the powers granted in the 1997 Constitution of the Republic of Poland provide too narrow a scope to ensure the smooth institution of legislation in line with the requirements of the Council of Ministers (the Polish cabinet). I describe the instruments adopted in the UK’s legal order, which I believe may serve as a point of reference in the search for a different method of regulation that could be applied in Poland.Artykuł podejmuje problematykę aktów wykonawczych wydawanych przez rząd na tle porównawczym w Rzeczypospolitej Polskiej i Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W artykule przedstawiono przyjęte rozwiązania w zakresie miejsca aktów wykonawczych w hierarchii źródeł prawa, jak również ich rodzaje i kompetencje do ich stanowienia. Rozważania artykułu skupiają się na statutory instruments oraz rozporządzeniach także w celu analizy pozycji ustrojowej rządów i posiadanego wpływu na stanowienie prawa w obu państwach. Publikacja zwraca uwagę na dostrzeżoną w doktrynie problematykę zbyt wąskiego przyznania kompetencji co do stanowienia prawa na rzecz Rady Ministrów w Konstytucji RP z 1997 r., prezentując rozwiązania przyjęte w brytyjskim porządku prawnym, które mogą posłużyć jako punkt odniesienia w poszukiwaniu odmiennego sposobu regulacji
‘FEELING LIKE A NOTHING’: LEGAL AND PSYCHOLOGICAL ASPECTS OF BULLYING BY CHILDREN AND ADOLESCENTS AS UNDERSTOOD UNDER POLISH LAW
Get PDFBullying jest terminem szeroko stosowanym w psychologii, głównie w odniesieniu do przemocy rówieśniczej wśród dzieci i młodzieży. Choć czyny definiowane w literaturze psychologicznej jako przejawy bullyingu są penalizowane przez polskie prawo, brak jest legalnej definicji tego pojęcia. Artykuł koncentruje się na analizie zachowań interpretowanych w orzecznictwie polskich sądów jako uporczywe nękanie w kontekście art. 190a k.k. i w odniesieniu do dzieci w wieku szkolnym, co wymaga podejścia interdyscyplinarnego, zarówno w odniesieniu do różnych dziedzin nauki (prawa i psychologii), jak i różnych gałęzi samego prawa. O ile czyny definiowane jako bullying penalizowane są przepisami polskiego Kodeksu karnego, to w przypadku ich zastosowania do osób małoletnich prawo do odszkodowania za te czyny mieści się już w zakresie prawa cywilnego i podlega zasadom przypisania odpowiedzialności i winy w polskim prawie cywilnym. Prawno-psychologiczna analiza zjawiska bullyingu w Polsce potwierdza, że rodzice i placówki edukacyjne ponoszą ogromną odpowiedzialność za kształtowanie charakteru i nauczanie prawidłowych zachowań społecznych, a także za dokonywanie natychmiastowych reakcji w celu ochrony i wsparcia ofiar nękania szkolnego.Bullying is an extensively applied term in psychology, mostly with reference to peer violence among children and adolescents. Although Polish law penalises acts that professional publications in psychology describe as bullying, the Polish legislator has not provided a legal definition of the term “bullying” as such. The aim of this article is to present the legal mechanism used in Poland to deal with bullying, which calls for an interdisciplinary approach, not only due to the need to consider the legal and psychological literature, but also when analysing different fields of law. Hence, most instances of bullying are subject to prosecution under the Polish Penal Code (PPC), the provisions of which may be applicable to minors in reference to the Polish Act on Juvenile Support and Rehabilitation (JSRA), but the right to damages for such actions falls within the scope of civil law and is subject to different provisions regarding the attribution of liability and fault under Polish civil law. This empirical article confirms that parents and schools bear the responsibility for the development of children’s characters and for teaching them the right social behaviour. It also emphasises the importance of schools reacting immediately to protect and support victims of school bullying
Autorytety uznawane przez współczesną młodzież
Get PDFThis article is both theoretical and empirical. Its goal is to examine the concept of authority figure by referencing relevant literature and outlining the main elements that define this notion. Additionally, it presents findings from original research conducted in a primary school located in the Świętokrzyskie Voivodeship. The empirical aspect focused on exploring the environment of the younger generation and the values prevalent within this group. The study also investigated the authorities that today’s youth seek to identify with. It also analyzed the motives for recognizing role models, touching on psychological processes that are an essential element of understanding and perceiving the formation of authority. The figures of authority recognized by the respondents are key reference points in their lives. This leads to significant conclusions for parents, educators and the youth themselves.Artykuł ma charakter teoretyczno-empiryczny. Jego celem jest przybliżenie zjawiska autorytetu poprzez odwołanie się do literatury przedmiotu i przedstawienie głównych cech charakteryzujących to pojęcie. Podstawą rozważań są wyniki badań własnych przeprowadzonych w jednej ze szkół podstawowych z województwa świętokrzyskiego. Podejmowane czynności empiryczne były zorientowane na rozpoznanie środowiska reprezentowanego przez młode pokolenie i dominujące w tej grupie wartości. Dokonana została infiltracja autorytetów, jakimi współcześnie młodzież pragnie się otaczać i je naśladować. Analizie poddano również motywy uznawania wzorców osobowych, poruszono kwestie związane z procesami psychologicznymi, które wpływają na poznanie i postrzeganie formułującego? się autorytetu. Uznawane przez badanych wizerunki danych autorytetów stanowią główny punkt odniesienia wobec ich egzystencji. Z konstatacji tej wynikają ważne wnioski dla rodziców, pedagogów, samej młodzieży
Włączanie edukacji ekologicznej do nauczania języka arabskiego: analiza programu nauczania w szkołach typu medrasa i pesantren w Indonezji
Get PDFReligious teachings have long emphasized environmental stewardship, with many Islamic principles advocating sustainable living and conservation efforts. In Indonesia, where religiosity is high, faith-based education plays a crucial role in shaping environmental awareness. This study analyses the Arabic language curriculum in madrasas and pesantrens to explore how environmental values are integrated into Arabic language instruction. Currently, only two explicit environmental themes are found in textbooks, indicating a gap in curriculum development. Using curriculum and literature analysis, this research proposes strategies such as enriching textbook themes, developing environment-focused modules, providing teacher training, and implementing project-based learning. The findings demonstrate that Arabic language education can serve as an effective medium for fostering environmental awareness based on Islamic teachings. Integrating these values not only enhances the relevance of Arabic instruction but also cultivates a generation that is both religiously devoted and environmentally conscious. Recommendations are provided to strengthen the Arabic curriculum as a tool for building environmental awareness in madrasas and pesantrens.Nauczanie religii od dawna kładzie nacisk na ochronę środowiska, a wiele zasad obowiązujących w islamie wspiera zrównoważony model życia i działania na rzecz natury. W Indonezji, gdzie społeczeństwo jest bardzo oddane religii, edukacja oparta na wierze odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu świadomości ekologicznej. Niniejszy artykuł analizuje program nauczania języka arabskiego w szkołach typu medrasa i pesantren, w celu określenia stopnia wdrażania zasad pro-środowiskowych w nauczanie tego języka. Obecne podręczniki nauki języka arabskiego zawierają jedynie dwa tematy dedykowane środowisku, co pokazuje, że temat ten nie jest wystarczająco zaadresowany w programie nauczania. Korzystając z analizy programu nauczania i literatury, niniejsza praca przedstawia propozycje wzbogacenia tematyki podręczników poprzez opracowanie modułów dotyczących środowiska, zapewnianie szkoleń dla nauczycieli i wdrażanie nauki opartej na projektach. Wyniki pokazują, że nauczanie języka arabskiego może służyć jako skuteczne medium do pielęgnowania świadomości ekologicznej w oparciu o nauki islamu. Integracja tych wartości nie tylko zwiększa znaczenie nauczania języka arabskiego, ale także kształtuje pokolenie, które wyznaje wartości religijne, a zarazem posiada rozwiniętą świadomość ekologiczną. W artykule przedstawiono zalecenia mające na celu rozszerzenie programu nauczania języka arabskiego, tak by stało się ono narzędziem służącym do budowania świadomości ekologicznej w medrasach i pesantrenach
Gradienty bioróżnorodności: czy różnorodność jest większa w strefie tropikalnej?
Get PDFThis paper examines hypotheses explaining greater biodiversity in the tropics compared to regions located at higher latitudes. The results of studies of the biodiversity of different groups of organisms along latitudinal transects are presented to demonstrate the existence of latitudinal gradients of biodiversity. Hypotheses explaining the existence of regular gradients of biodiversity, i.e. such changes in biodiversity when it increases with approaching the equator: uneven distribution of the sizes of the tropics and temperate zones, the so-called middle domain effect, uneven latitudinal distribution of energy reaching the Earth’s surface and other evolutionary and ecological hypotheses. Moreover, explanations for reverse gradients of biodiversity are discussed. Attention is drawn to the different nature of the conditions for these explanations and to the rather large gaps in data that could be useful to resolve these issues.W artykule tym omówiono hipotezy wyjaśniające powody większej różnorodności biologicznej w tropikach w porównaniu z regionami położonymi na wyższych szerokościach geograficznych. Przedstawiono wyniki badań różnorodności biologicznej różnych grup organizmów wzdłuż południkowych transektów, aby wykazać istnienie południkowych gradientów różnorodności biologicznej. Omówiono hipotezy wyjaśniające istnienie normalnych gradientów różnorodności biologicznej, to jest takich zmian różnorodności biologicznej, gdy wzrasta ona w miarę zbliżania się do równika: nierówny podział wielkości obszarów tropików i stref umiarkowanych, tak zwany efekt środkowej domeny, nierówny południkowy rozkład energii docierającej do powierzchni Ziemi i inne ewolucyjno- ekologiczne hipotezy. Przedstawiono także wyjaśnienia odwróconych gradientów różnorodności biologicznej. Zwrócono uwagę na różny charakter natury tych wyjaśnień i na dość duże luki w danych, które mogłyby być przydatne do rozwiązania tych problemów
Zagrożenia zdrowotne spowodowane skażeniem cieków wodnych metalami ciężkimi w rejonie kamieniołomów w Akamkpa, w stanie Cross River w Nigerii
Get PDFThis study examined the potential health implications of heavy metal contamination of streams near quarry sites in Akamkpa, Cross River State. Three rural communities were selected (Awi, Nsan, Old Netim) and three streams near operating quarries were sampled. 216 water samples were analysed for 15 parameters (temperature, pH, colour, turbidity, TSS, TDS, EC, Total hardness, DO, BOD, COD, CI, NOS, SO4, HCO3-), 7 heavy metals (Pb, Cu, Cr, Zn, Cd, Ni, Ba) and 2 microbiological parameters (Total Coliform, E-Coli). Samples were collected between April 2023 and June 2024, during 2 wet and 2 dry seasons. Atomic Absorption Spectrophotometer (AAS) was used for testing heavy metals. Results from the laboratory analyses were tested for differentials using ANOVA. Nemerow Pollution Index was applied to assess the overall pollution status of these streams. The potential health burden was determined using Hazard Index (HI) and Risk Index (RI) models. Results showed that RI for children was greater than 10-6 threshold value in stream 1 and 3. HI values for children and adults were insignificant. Stream 1 had heavy metal values that were significantly higher than stream 2 and 3 for all parameters. Zn posed a significantly higher health risk in stream 1 than in stream 2 and 3. Cd in stream 3 was above permissible limits. Stream 3 was the most polluted posing carcinogenic health risk due to Cd exposure, while water from stream 2 was not polluted and suitable for drinking. Regular monitoring for stream 1 and 3 is advised as the Zn and Cd levels in the two streams exceeded permissible limits. OtherW niniejszym artykule zbadano potencjalne skutki zdrowotne skażenia metalami ciężkimi strumieni w pobliżu kamieniołomów w Akamkpa, Cross River State. Wybrano trzy społeczności wiejskie (Awi, Nsan, Old Netim) i pobrano próbki z trzech strumieni w pobliżu czynnych kamieniołomów. Przeanalizowano 216 próbek wody pod kątem 15 parametrów (temperatura, pH, barwa, mętność, TSS, TDS, EC, twardość całkowita, DO, BZT, COD, CI, NOS, SO4, HCO3-), 7 metali ciężkich (Pb, Cu, Cr, Zn, Cd, Ni, Ba) i 2 parametrów mikrobiologicznych (całkowita liczba bakterii coli, E-Coli). Pobieranie próbek przeprowadzono w okresie od kwietnia 2023 r. do czerwca 2024 r. w ciągu 2 pór deszczowych i 2 pór suchych. Do badania metali ciężkich użyto absorpcyjnej spektrofotometrii atomowej (Atomic Absorption Spectrophotometer - AAS). Wyniki analiz laboratoryjnych oceniono pod kątem zmiennych przy użyciu analizy wariancji (ANOVA). W celu oceny ogólnego poziomu zanieczyszczenia wybranych cieków wodnych zastosowano wskaźnik zanieczyszczenia Nemerowa (Nemerov Pollution index). Potencjalne zagrożenia dla zdrowia określono przy użyciu modeli wskaźnika zagrożenia (Hazard Index - HI) i wskaźnika ryzyka (Risk Index - RI). Wyniki wykazały, że wskaźnik RI dla dzieci przekroczył wartość progową 10-6 w strumieniu 1 i 3. Wartości wskaźnika HI dla dzieci i dorosłych były nieznaczne. Zawartość metali ciężkich w Strumieniu 1 znacznie przewyższała wartości dla strumieni 2 i 3 w zakresie wszystkich parametrów. Zawartość Zn w strumieniu 1 stanowiła znacznie większe zagrożenie dla zdrowia w strumieniu 1 niż w strumieniach 2 i 3. Zawartość Cd w strumieniu 3 przekraczała dopuszczalne wartości. Strumień 3 był najbardziej zanieczyszczony substancjami kancerogennymi w postaci dużej zawartości Cd, podczas gdy strumień 2 nie był zanieczyszczony i woda z niego nadawała się do spożycia. Zaleca się regularne monitorowanie strumieni 1 i 3 ze względu na wyższe od dozwolonych zawartości Zn i Cd w obu strumieniach. Należy objąć badaniami inne cieki wodne znajdujące się w pobliżu kamieniołomów pod kątem możliwych zagrożeń zdrowotnych
Krótkie studium historyczne myśli ekologicznej. Recenzja książki autorstwa Robina Attfielda pt. “Environmental Thought: A Short History”
Get PDFThe article outlines the historical development of environmental thought from ancient to postmodern times, analyzing how humanity\u27s relationship with nature has evolved. Initially shaped by theocentric worldviews where nature was seen as sacred and humans as stewards, environmental perception shifted drastically during the Renaissance and modern periods with the rise of materialism and mechanistic science. Thinkers like Descartes and Bacon reduced nature to mere matter, legitimizing exploitation. However, with modern biology and ecological awareness, a biocentric and ecocentric shift reemerged, recognizing interdependence among all living beings. Postmodern thinkers have begun advocating for environmental ethics and sustainability, although consumerist lifestyles continue to hinder progress. The text critiques the author\u27s limited coverage of non-Western perspectives, particularly those from Asia and Africa, and calls for a more inclusive and chronological approach.Artykuł przedstawia historyczny rozwój myśli ekologicznej od czasów starożytnych do postmodernistycznych, analizując ewolucję relacji ludzkości z naturą. Początkowo ukształtowana przez teocentryczne światopoglądy, w których natura była postrzegana jako święta, a ludzie jako jej zarządcy, percepcja środowiska uległa drastycznej zmianie w okresie renesansu i nowożytności wraz z rozwojem materializmu i nauki mechanistycznej. Myśliciele tacy jak Kartezjusz i Bacon sprowadzili naturę do czystej materii, legitymizując jej eksploatację. Jednak wraz z rozwojem współczesnej biologii i świadomości ekologicznej, ponownie pojawiła się biocentryczna i ekocentryczna zmiana, uznająca współzależność wszystkich istot żywych. Myśliciele postmodernistyczni zaczęli orędować na rzecz etyki ekologicznej i zrównoważonego rozwoju, choć konsumpcyjny styl życia nadal hamuje postęp. Tekst krytykuje ograniczone omówienie przez autora perspektyw spoza Zachodu, zwłaszcza tych z Azji i Afryki, i apeluje o bardziej inkluzywne i chronologiczne podejście
Świadomość i ochrona środowiska: perspektywa panpsychiczna
Get PDFThe environmental crisis confronting humanity demands not only technological solutions but also a profound philosophical reimagining of our relationship with nature. This paper examines how panpsychism, the philosophical position that consciousness or mentality is fundamental and ubiquitous throughout the universe, offers valuable resources for environmental ethics and conservation practices. While conventional Western ontologies maintain a sharp divide between conscious humans and non-conscious nature, panpsychism suggests a fundamental continuity throughout the natural world that transforms our ethical responsibilities toward environmental preservation. Employing analytical and phenomenological approaches, this paper argues that the recognition of consciousness in natural entities provides philosophical foundations for acknowledging their intrinsic value beyond instrumental utility to humans. Furthermore, it contends that panpsychist principles, when integrated with Indigenous knowledge systems that have long recognized agency and personhood in nature, offer holistic approaches to environmental challenges that honour both philosophical coherence and practical wisdom. The paper concludes that while environmental degradation continues at unprecedented rates, a panpsychist perspective can contribute to developing more reciprocal relationships with natural systems based on mutual recognition rather than instrumental exploitation, potentially addressing both the metaphysical foundations and practical manifestations of our environmental predicament.Kryzys środowiskowy, z którym mierzy się ludzkość, wymaga nie tylko rozwiązań technologicznych, ale także głębokiego filozoficznego przeobrażenia naszej relacji z naturą. Niniejszy artykuł analizuje, w jaki sposób panpsychizm, stanowisko filozoficzne, zgodnie z którym świadomość lub mentalność są fundamentalne i wszechobecne w całym wszechświecie, oferuje cenne zasoby dla etyki środowiskowej i praktyk ochrony środowiska. Podczas gdy konwencjonalne zachodnie ontologie wciąż promują ostry podział na świadomych ludźmi i nieświadomą naturę, panpsychizm zakłada istnienie fundamentalnej ciągłości w całym świecie przyrody, która zmienia nasze etyczne zobowiązania w zakresie ochrony środowiska. Stosując podejścia analityczne i fenomenologiczne, autor w niniejszym artykule twierdzi, że uznanie posiadania świadomości przez byty istniejące w naturze zapewnia filozoficzne podstawy do uznania ich wewnętrznej wartości wykraczającej poza ich instrumentalną przydatność dla ludzi. Ponadto autor twierdzi, że zasady panpsychizmu, gdy są zintegrowane z systemami wiedzy tradycyjnej, które od dawna uznają sprawczość i osobowość w naturze, oferują holistyczne podejścia do wyzwań środowiskowych, które uznają zarówno filozoficzną spójność, jak i praktyczną mądrość. W konkluzjach artykułu autor twierdzi, że mimo postępującej w niespotykanym dotąd tempie degradacji środowiska, przyjęcie perspektywy panpsychicznej może przyczynić się do rozwoju wzajemnych relacji z systemami naturalnymi, które będą oparte na wzajemnym uznaniu, a nie na eksploatacji. Takie podejście mogłoby umożliwić uwzględnienie zarówno aspektów metafizycznych, jak i praktycznych przejawów naszego trudnego położenia w zakresie sytuacji środowiskowej
Ekologia Integralna i Młodzież. Redefiniowanie stylów życia na rzecz zmian społeczno-Ekologicznych. Recenzja książki autorstwa Miriam Mary Brgles pt. „Creation and Care: Young People, Vulnerable Groups, and Integral Lifestyles”
No full textThis is a review of the monograph by Miriam Mary Brgles. The book’s interdisciplinary, community-based participatory design—92 semi-structured interviews and arts-based research in Croatia and Italy—and its core innovation stand out: redefining “lifestyles” to include relational goods, reflexivity, ethical values, and purposeful action for the common good. The review outlines the theoretical scaffolding (Laudato si’, Fratelli tutti, CST principles of the common good, solidarity, and participation) and five guiding questions on youth perceptions, interactions with vulnerable groups, and meanings attached to new lifestyles. Findings show a gap between high concern and lower personal engagement (aligned with Eurobarometer/EVS), stronger understanding among youth active in Catholic communities, motivations for volunteering rooted in empathy and growth, and small sustainable habits shaped by family and community contexts. Šiaudvytienė praises the monograph’s clarity, interdisciplinarity, and novel arts-based methods, while noting sampling limits (focus on already active youth) and calling for deeper analysis of ABR outputs. Overall, the book is presented as a rigorous contribution that positions youth-led, relational lifestyle change as pivotal for socio-ecological transformation.Niniejszy artykuł stanowi recenzję monografii Miriam Mary Brgles. Interdyscyplinarny, partycypacyjny projekt książki – 92 częściowo ustrukturyzowane wywiady i badania oparte na sztuce w Chorwacji i we Włoszech – oraz jej główna innowacja wyróżniają się na tle innych: redefinicja „stylów życia” poprzez uwzględnienie dóbr relacyjnych, refleksyjności, wartości etycznych i celowego działania na rzecz dobra wspólnego. Recenzja przedstawia teoretyczne podstawy (Laudato si’, Fratelli tutti, zasady dobra wspólnego, solidarności i partycypacji w ramach CST) oraz pięć pytań przewodnich dotyczących percepcji młodzieży, interakcji z grupami wrażliwymi oraz znaczeń przypisywanych nowym stylom życia. Wyniki wskazują na lukę między wysokim poziomem troski a niższym zaangażowaniem osobistym (zgodnie z wynikami Eurobarometru/EVS), lepsze zrozumienie wśród młodzieży aktywnej w społecznościach katolickich, motywacje do wolontariatu zakorzenione w empatii i rozwoju oraz drobne, trwałe nawyki kształtowane przez kontekst rodzinny i społeczny. Šiaudvytienė chwali klarowność, interdyscyplinarność i nowatorskie metody badawcze oparte na sztuce, zwracając jednocześnie uwagę na ograniczenia w doborze próby (koncentracja na młodzieży już aktywnej) i apelując o głębszą analizę wyników ABR. Ogólnie rzecz biorąc, książka jest prezentowana jako rzetelny wkład, który ukazuje relacyjną zmianę stylu życia, inicjowaną przez młodzież, jako kluczowy element transformacji społeczno-ekologicznej
MILLENIALSI, GEN Z I ANDRAGOGIKA: EMPIRYCZNE SPOJRZENIE NA PARADYGMAT KSZTAŁCENIA PRAWNICZEGO W POLSCE
Get PDFh article presents the findings of a five-year survey (2020–2024) conducted among 440 fourth-year law students at the Cardinal Stefan Wyszyński University in Warsaw. It focused on students’ preferred legal professions, areas of interest, and the teaching methods used, comparing Generation Z (356 participants) with Millennials (84 participants). The results indicate only minor differences between these cohorts, as both prioritized career paths offering flexibility (private practice) over appointments in the public sector. Criminal and civil law continued to enjoy a high level of popularity throughout the period of the survey due to their immediate relevance for professional prospects. Participants consistently rated experiential and problem-based teaching methods —such as mock trials and draftingt legal documents— as more effective than traditional examinations or oral tests. Drawing on adult learning principles and experiential learning theory, this study recommends the early introduction of clinical education methods in legal curricula. Although the project was limited to a single university, its findings are broadly consistent with those from other Polish studies, notably those conducted in Wrocław, suggesting a wider applicability of its conclusions for the Polish legal education context.Prezentowany artykuł ukazuje wyniki pięcioletnich badań ankietowych (2020-2024) przeprowadzonych wśród 440 studentów IV roku prawa na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Koncentruje się na preferencjach dotyczących wyboru zawodu prawniczego, najbardziej interesujących dziedzin prawa oraz metod dydaktycznych. Zestawienie deklaracji pokolenia Z (356 osób) i Millenialsów (84 osoby) unaocznia, że różnice między nimi pozostają stosunkowo niewielkie – obie grupy przedkładają ścieżki zapewniające większą elastyczność (adwokatura, radcostwo) nad karierę w sektorze publicznym. Prawo karne i cywilne niezmiennie cieszą się popularnością dzięki poczuciu bezpośredniej przydatności w praktyce. Badani studenci wysoko oceniają metody aktywizujące, takie jak symulacje rozpraw i pisanie pism procesowych, wskazując na ich znacznie większą skuteczność niż testy czy kolokwia. W konkluzji artykuł proponuje rekomendacje dla wykładowców oparte na zasadach andragogiki i modelu uczenia się przez doświadczenie, akcentując potrzebę wprowadzania metod klinicznych już na wczesnym etapie kształcenia. Ograniczenia badania (m.in. skupienie się na jednej uczelni) nie przekreślają możliwości przeniesienia wniosków na szerszy kontekst polskiej edukacji prawniczej, co potwierdzają spójne wyniki badań z Wrocławia