Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Wychowanie religijne i patriotyczne w rodzinach chłopskich w czasie niewoli narodowej
Get PDFThe family is the basic educational environment for children. When speaking about upbringing, we also have in mind religious and patriotic education. The family home is the place where a child acquires first religious and patriotic patterns. However, the condition for arousing the correct religiosity or patriotic attitude in children is also the maturity of these values in the parents, who pass on certain, specific patterns of conduct. Love of the homeland is strengthened and shaped by the national and religious upbringing of the child. Introducing the child to the world of values is an inseparable element of their upbringing, helping to preserve their own cultural and national distinctiveness. The most important place in the hierarchy of values has always been homeland, family, Catholic religion, history of Poland, tradition and national symbols, while the moral traits most valued were patriotism, courage, diligence and readiness to make sacrifices in the name of the highest values.Rodzina jest podstawowym środowiskiem wychowawczym swych dzieci. Mówiąc o wychowaniu, mamy na uwadze również wychowanie religijne oraz patriotyczne. Dom rodzinny to miejsce, w którym dziecko nabywa pierwszych wzorców zarówno religijnych, jak i patriotycznych. Jednak warunkiem wzbudzenia u dzieci prawidłowej religijności lub postawy patriotycznej jest również dojrzałość tychże wartości u rodziców, którzy przekazują pewne konkretne wzory postępowania. Miłość ojczyzny umacnia się i kształtuje przez narodowe, a także religijne wychowanie dziecka. Wprowadzanie dziecka w świat wartości jest nieodłącznym elementem jego wychowania, który sprzyja zachowaniu własnej odrębności kulturowej i narodowej. Najważniejsze miejsce w hierarchii wartości zawsze zajmowały: Ojczyzna, rodzina, religia katolicka, historia Polski, tradycja oraz symbole narodowe, zaś cechami moralnymi najwyżej cenionymi były: patriotyzm, odwaga, pracowitość i gotowość do ponoszenia ofiar w imię najwyższych wartości
Jerozolima a kwestia powstania Pięcioksięgu
No full textThe lack of mention of Jerusalem in the Pentateuch and the absence of the theology of Zion in it – that is, topics important in the period of the so-called second temple – leads to the question about the validity of the thesis that this work was written in that period in the territory of Judah. The already widespread awareness that a pre-Samaritan version of the Hebrew Torah existed and that it was a joint work not only of the community associated with Jerusalem and its sanctuary, but also of the intellectual elites from Samaria, allows us, on the one hand, to find some hidden allusions to Jerusalem in the Pentateuch, and on the other hand, to put forward the thesis that the Torah itself – contrary to what is usually assumed – originated in Samaria. This article justifies the thesis that the elites of both Judah and Samaria were responsible for the creation of the Torah, and the lack of mentions of Jerusalem is the result of change in theological paradigms (sanctuary in the wilderness – YHWH is where His people are).Brak wzmianki o Jerozolimie w Pięcioksięgu oraz nieobecność w nim teologii Syjonu – a więc tematów ważnych w okresie tzw. drugiej świątyni – prowadzi do pytania o aktualność tezy o zredagowaniu dzieła w tym okresie na terenach Judy. Powszechna już dziś świadomość, że istniała wersja przedsamarytańska hebrajskiej Tory i była ona wspólnym dziełem nie tylko środowiska związanego z Jerozolimą i jej sanktuarium, ale również elit intelektualnych z Samarii, pozwala z jednej strony doszukiwać się jakiś ukrytych aluzji do Jerozolimy w Pięcioksięgu, a z drugiej na postawienie tezy, że Tora – inaczej niż się zwykle przyjmuje – powstała w Samarii. Artykuł uzasadnia tezę, że za powstanie Tory odpowiedzialne były elity zarówno z Judy, jak i z Samarii, a brak wzmianek o Jerozolimie jest efektem zmiany paradygmatów teologicznych (sanktuarium na pustyni – JHWH jest tam, gdzie Jego lud)
Zapomniana kategoria aktu mimowolnego (actus involuntarius). Walor aktu mimowolnego i jego implikacje w kanonicznym prawie małżeńskim
No full textIn the presented study, the author’s attention is drawn to the category of involuntary act (actus involuntarius), which is absent from contemporary canon law but was the subject of attention of some medieval thinkers (Abelard, St. Thomas). The main research objective of the study was, on the one hand, the question of the implications of this category in the functioning of canonical matrimonial law, and on the other hand, the answer to the key question: does the reference to the category of an involuntary act undermine the theory of a legal act applied in matrimonial law? By presenting the achievements of medical and psychological sciences on the human brain, the author has shown that the results of research indicate the existence of acts determining human actions that remain outside the sphere of volition. In his opinion, the assumption of the existence of such acts does not, however, undermine the theory of the legal act.
By examining the defects of marital consent associated with the functioning of reason (simulation, error, lack the sufficient use of reason, a grave defect of discretion of judgment), the author took the position that in all these hypotheses, the lack of will results in the non-existence of consent, which translates into the non-existence of marriage (matrimonium inexistens).W zaprezentowanym opracowaniu przedmiotem uwagi Autora stała się nieobecna we współczesnej doktrynie kanonistycznej kategoria aktu mimowolnego (actus involuntarius), będąca przedmiotem uwagi niektórych średniowiecznych myślicieli (Abelard, św. Tomasz). Zasadniczym celem badawczym opracowania stała się z jednej strony kwestia implikacji tej kategorii w funkcjonowaniu kanonicznego prawa małżeńskiego, z drugiej zaś, odpowiedź na kluczowe pytanie: czy nawiązanie do kategorii aktu mimowolnego nie podważa teorii aktu prawnego, stosowanej w prawie małżeńskim? Prezentując dokonania przedstawicieli nauk medycznych i psychologicznych nad mózgiem ludzkim Autor wykazał, iż rezultaty badań wskazują na istnienie aktów determinujących ludzkie dzialanie, pozostających poza sferą wolitywną. W jego opinii założenie istnienia takich aktów nie podważa jednak teorii aktu prawnego.
Badając wady zgody małżeńskiej wiążące się funkcjonowaniem rozumu (symulacja, błąd, brak używania rozumu, brak rozeznaniaoceniającego) Autor stanął na stanowisku, iż we wszystkich tych hipotezach brak woli skutkuje nieistnieniem konsensu, co znajduje przełożenie w nieistnieniu małżeństwa (matrimonium inexistens)
Rola psychoterapeutów w szpitalach psychiatrycznych
No full textThe article highlights the significant role of psychotherapists in the environment of psychiatric hospitals in Poland, emphasizing both therapeutic support and the development of treatment programs tailored to patient needs. The legal context notes the introduction of regulatory changes regarding the qualification requirements for psychotherapists. The adaptation of psychiatric care to socio-demographic changes is emphasized, pointing out the trend towards reducing the number of beds in favor of community care development. The necessity of hospitalization in selected, particularly difficult clinical cases is signaled. The value of cognitive-behavioral therapy (CBT) is highlighted as a method that increases the efficiency of treatment and shortens hospitalization time. In conclusion, the article points to the importance of new legal solutions and therapeutic approaches in ensuring optimal care and patient safety.W artykule przedstawiono znaczącą rolę psychoterapeutów w środowisku szpitali psychiatrycznych w Polsce, których praca obejmuje zarówno wsparcie terapeutyczne, jak i rozwój programów leczenia dostosowanych do potrzeb pacjentów. W kontekście prawnym zaznaczono wprowadzenie zmian regulacyjnych dotyczących wymogów kwalifikacyjnych dla psychoterapeutów. Podkreślono praktykę dostosowywania opieki psychiatrycznej do zmian społeczno-demograficznych, akcentując trend zmniejszania liczby łóżek w szpitalach na rzecz rozwoju opieki środowiskowej. Zasygnalizowano konieczność hospitalizacji w wybranych, szczególnie trudnych przypadkach klinicznych. Wartość terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) została wyeksponowana jako metoda zwiększająca efektywność leczenia i skracająca czas hospitalizacji. W konkluzji, zwrócono uwagę na istotę nowych rozwiązań prawnych i podejść terapeutycznych w zapewnieniu optymalnej opieki i bezpieczeństwa pacjentów
Problem normalności i patologii, koncept kanoniczno-prawny
No full textThe issue of abnormality is deontically linked to related concepts such as disease, anomaly and deviation. Equally ambiguous is the opposite term, normality, whose connotations, but not synonyms, include health, absence of disease and quality of life. In both cases, i.e. both normality and abnormality, science has direct access only to the effects and consequences of human activity, which are mediated by the individual’s personality, hence the term ‘experimental normality’ is usually used, which forms the foundation for the legal normativity of societies. experimental normality, which forms the foundation for the legal normativity of societies. However, the objective, and not merely majority-based, establishment of social norms and patterns would not be possible without idealistic normality, i.e. axiology and anthropology, which allow for the interpretation of the findings of expert psychologists and psychiatrists.Zagadnienie nienormalności wiąże się deontycznie z pojęcia pochodnymi, jak chorobą, anomalią, dewiacją, równie niejednoznaczne jest termin przeciwny normalność, którego konotacje, ale nie synonimy, to zdrowie, brak choroby, jakość życia. W obydwu przypadkach, a więc zarówno normalności, jak i nienormalności nauki mają bezpośredni dostęp jedynie do efektów i skutków działalności człowieka, w których zapośredniczona jest jego osobowość, stąd zazwyczaj mówi się o tzw. normalności eksperymentalnej i ta stanowi fundament dla normatywności prawnej społeczeństw, jednakże obiektywne, a nie tylko oparte na zasadzie większościowej ustalenie norm i wzorców społecznych nie byłoby możliwe bez normalności idealistycznej, a więc aksjologii i antropologii, które pozwalają interpretować wyniki ekspertyz biegłych psychologów i psychiatrów
Rozstrzygnięcie sprawy nullitatis matrimonii z tytułu wykluczenia nierozerwalności małżeństwa (kan. 1101 § 2 KPK) i subordinate z tytułu błędu co do przymiotu osoby (kan. 1097 § 2 KPK) po stronie powódki w wyroku Roty Rzymskiej c. Todisco z 27 września 2017 roku
No full textThe author presents the judgment of the Roman Rota, coram Todisco, dated 27 September 2017, concerning a case brought by a woman before the Interdiocesan Tribunal seeking the declaration of the nullity of her marriage on the grounds of her own exclusion of the indissolubility of marriage. In formulating the dubium, the Tribunal considered the woman’s exclusion of the indissolubility of marriage (can. 1101 §2 CIC) and – subordinately – her error concerning a quality of the person (can. 1097 §2). After issuing a positive judgment on the ground of error qualitatis, the respondent lodged an appeal (together with a petition for nullity of the judgment) before the Roman Rota, where the panel of judges, coram Todisco, declared the marriage null and void solely on the ground of the petitioner’s exclusion of the indissolubility of marriage.Autor prezentuje wyrok Roty Rzymskiej c. Todisco z 27 września 2017 roku w sprawie wniesionej przez kobietę do Trybunału Międzydiecezjalnego o nieważność małżeństwa z tytułu wykluczenia przez siebie nierozerwalności małżeństwa. Określając formułę wątpliwości, Trybunał przyjął wykluczenie przez kobietę nierozerwalności małżeństwa (kan. 1101 § 2 KPK) i – w sposób przyporządkowany – błąd co do przymiotu osoby (kan. 1097 § 2) po jej stronie. Po wydaniu wyroku pozytywnego z tytułu error qualitatis pozwany złożył apelację (wraz ze skargą o nieważność wyroku) do Trybunału Roty Rzymskiej, gdzie turnus sędziowski c. Todisco orzekł nieważność małżeństwa jedynie z tytułu wykluczenia przez powódkę nierozerwalności małżeństwa
Sprawy małżeńskie w średniowiecznym formularzu z Uppsali
No full textThis paper discusses issues related to the conclusion and annulment of marriages in the four dioceses of the State of the Teutonic Order in Prussia in the context of the recently published Formula of Uppsala. The Formula is an extensive collection of documents that come mainly from three diocesan consistories: Chełmno (Culm), Warmia (Ermland) and Sambia (Samland). It is particularly useful and valuable for studying marriage-related matters as no records of episcopal officials from the four dioceses in Prussia have survived until today. Research results presented in this paper refer to various legal and customary aspects that concern the conclusion and annulment of marriages, as well as everyday married life.Artykuł przedstawia zagadnienia związane z zawieraniem i unieważnianiem małżeństw na terenie czterech diecezji Państwa Zakonu Niemieckiego w Prusach. Ukazuje te kwestie na podstawie wydanego niedawno drukiem Formularza z Uppsali. Źródło to stanowi bowiem bogaty zbiór dokumentów, pochodzących głównie z trzech konsystorzy diecezjalnych: chełmińskiego, warmińskiego i sambijskiego. Posiada ono wielką wartość dla badania spraw małżeńskich, gdyż nie zachowały się żadne akta oficjałów z czterech diecezji pruskich. Wyniki badań przedstawione w artykule pokazują różne aspekty prawne i obyczajowe, które odnoszą się do zawierania małżeństw, ich unieważniania, a także codziennego życia małżeńskiego
Sprawozdanie z konferencji naukowej Fundacje i fundatorzy. Dzieje klasztorów kamedulskich w okresie staropolskim, Rytwiany, 12-13 września 2024
No full textOn 12–13 September 2024, a scholarly conference was held at the Pustelnia Złotego Lasu in Rytwiany to commemorate the 400th anniversary of the Camaldolese arrival and the foundation of the Rytwiany monastery. The conference included five thematic panels: foundations and founders, post-Tridentine reforms, monastic daily life, writing and libraries, and Camaldolese in political events. It facilitated exchange of research results on the history of Camaldolese monasteries in Poland and promoted interdisciplinary studies.W dniach 12–13 września 2024 r. w Pustelni Złotego Lasu w Rytwianach odbyła się konferencja naukowa poświęcona 400. rocznicy sprowadzenia kamedułów i fundacji klasztoru w Rytwianach. Obrady obejmowały pięć paneli tematycznych: fundacje i fundatorzy, reformy potrydenckie, życie codzienne mnichów, piśmiennictwo i biblioteki, a także kameduli wobec wydarzeń politycznych. Konferencja umożliwiła wymianę wyników badań nad historią klasztorów kamedulskich w Polsce oraz inicjowanie dalszych studiów interdyscyplinarnych
Przemysław Kulesza, Imperium Franków i Wikingowie Władcy, wodzowie, wojownicy oraz działania wojenne w IX wieku, Napoleon V, Oświęcim 2022, ss. 779
No full textImperium Franków i Wikingowie: Rulers, Leaders, Warriors and Military Actions in the 9th Century by Przemysław Kulesza is a comprehensive study on the military, political, and cultural interactions between the Franks and the Vikings. The author examines military strategies, army organization, armament, and key campaigns, including the 885 siege of Paris, as well as the daily life and customs of Northern European warriors. Combining source analysis with archaeological and iconographic evidence, the monograph offers a thorough account of early medieval Europe.Książka Imperium Franków i Wikingowie. Władcy, wodzowie, wojownicy oraz działania wojenne w IX wiekuPrzemysława Kuleszy to obszerna monografia poświęcona militarnym, politycznym i kulturowym aspektom kontaktów Franków z Wikingami. Autor analizuje strategie wojskowe, organizację armii, uzbrojenie oraz kluczowe kampanie, w tym oblężenie Paryża w 885 r., a także życie codzienne i obyczaje wojowników północnoeuropejskich. Monografia łączy badania źródłowe z analizą archeologiczną i ikonograficzną, stanowiąc kompleksowe opracowanie epoki wczesnego średniowiecza