Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Posługa sądowa na rzecz zbawiania dusz. Spotkanie Franciszka z Rotą Rzymską z 31 stycznia 2025 roku
No full textThe author presents and comments on the speech of Pope Francis delivered on January 31, 2025 to the Tribunal of the Roman Rota on the occasion of the inauguration of the new judicial year. In the presence of rotal judges (auditors), defenders of the marriage bond, promoter of justice, lawyers, court experts and students of the Rotal Study, the Holy Father presented the tasks of the above-mentioned Apostolic Tribunal, i.e. in the area of recognizing and adjudicating in cases of declaring the invalidity of marriage. He also drew attention to the special responsibility of this body of the Roman Curia and the need to conduct its processes nullitatis matrimomii efficiently. He also emphasized the importance of the shortened process (for the invalidity of marriage) before the bishop, introduced a decade ago, and appealed to the diocesan administrators to ensure the proper formation and careful performance of their tasks by those called to serve in diocesan tribunals.Autor prezentuje i komentuje przemówienie papieża Franciszka wygłoszone 31 stycznia 2025 roku do Trybunału Roty Rzymskiej z okazji inauguracji nowego roku sądowego. W obecności sędziów (audytorów) rotalnych, obrońców węzła małżeńskiego, promotora sprawiedliwości, adwokatów, biegłych sądowych oraz studentów Studium Rotalnego Ojciec święty ukazał zadania wymienionego Trybunału Apostolskiego w obszarze rozpoznawania i orzekania w sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa. Zwrócił także uwagę na szczególną odpowiedzialność tego organu Kurii Rzymskiej i na konieczność sprawnego prowadzenia przezeń procesów nullitatis matrimonii. Podkreślił również znaczenie wprowadzonego przed dekadą procesu skróconego (o nieważność małżeństwa) przed biskupem oraz zaapelował do rządców diecezji o troskę w zakresie należytej formacji i starannego wykonywania swoich zadań przez tych, którzy zostali powołani do posługi w trybunałach diecezjalnych
Szwedzki system ochrony zdrowia: kluczowe aspekty funkcjonowania
No full textSweden is a country with a much larger area than Poland, but with a much lower population. Organizing health care in such an area is a big challenge, especially in the face of the multicultural nature of Swedish society and the growing problem of the aging Swedish population. When organizing their health care system, like other Scandinavian countries, the Swedes focus on decentralization and delegation of tasks to municipalities and regions. Sweden spends over 10% of GDP on health care and the vast majority of services are financed from public funds. Health prevention plays a key role. The Swedes have a small number of hospital beds and focus on outpatient servicesSzwecja jest krajem o znacznie większym obszarze niż Polska, ale z dużo niższą liczbą ludności. Organizacja opieki zdrowotnym na takim terenie jest dużym wyzwaniem, zwłaszcza w obliczu wielokulturowości szwedzkiego społeczeństwa i narastającego problemu starzenia się szwedzkiej populacji. Szwedzi organizując swój system opieki zdrowotnej, podobnie jak pozostałe kraje skandynawskie, stawiają na decentralizację i delegowanie zadań do gmin i regionów. Szwecja przeznacza na opieką zdrowotną ponad 10% PKB a zdecydowana większość świadczeń jest finansowana ze środków publicznych. Kluczową rolę odgrywa profilaktyka zdrowotna. Szwedzi mają niewielką liczbę łóżek szpitalnych i koncentrują się na świadczeniach ambulatoryjnych
Świeccy a klasztor kanoników regularnych NMP na Piasku we Wrocławiu w średniowieczu
No full textCanons Regular, despite belonging to cloistered communities, had numerous contacts with lay people. They owed most of their wealth and income to them. Generosity on the part of the lay people was the result of the pastoral activity conducted by the monks. Despite the fact that the monastery church did not have parish status, the Canons Regular managed to attract many believers to the services, processions and other religious ceremonies they held. This also resulted in the foundation of altars in the church on Piasek by the citizens of Wrocław. A number of lay people worked for the monastery (prosecutors, village heads, owners of inns, butchers, mills, fish ponds, servants). Cooperation with the lay people was not always ideal. This was the case, for example, at the beginning of the 14th century, when, due to influential members of the monks\u27 families, irregularities occurred in the election of the abbot or the imprisonment and death of the head of the Wrocław community. It must be said that lay people and monks were able to benefit from each other\u27s cooperation and thanks to this symbiosis the monks from Piasek managed to survive in Wrocław until secularization in 1810.Kanonicy regularni, mimo iż należeli do wspólnot objętych klauzurą, posiadali liczne kontakty z osobami świeckimi. To im zawdzięczali większość swego majątku i dochodów. Hojność ze strony świeckich była efektem prowadzonej przez zakonników działalności duszpasterskiej. Mimo iż kościół klasztorny nie miał statusu parafialnego, kanonikom regularnym udawało się przyciągać wielu wiernych na odprawiane przez nich nabożeństwa, procesje i inne ceremonie religijne. Efektem tego było też fundowanie ołtarzy w kościele na Piasku przez mieszczan Wrocławia. Szereg osób świeckich pracowało na rzecz klasztoru (prokuratorzy, sołtysi, właściciele karczem, jatek, młynów, stawów rybnych, służba). Współpraca ze świeckimi nie zawsze była idealna. Tak było np. na początku XIV w., kiedy to, za sprawą wpływowych członków rodzin zakonników, doszło do nieprawidłowości przy wyborze opata czy też uwięzienia i doprowadzenia do śmierci zwierzchnika wrocławskiej wspólnoty. Trzeba stwierdzić, że świeccy i zakonnicy potrafili wzajemnie korzystać ze współpracy i dzięki tej symbiozie udało się zakonnikom z Piasku przetrwać we Wrocławiu aż do sekularyzacji w 1810 r
(Nie)znana pensja Antoniny Estkowskiej w XIX wieku w Poznaniu
No full textThe education and upbringing of girls in the Polish territories were shaped not only by social and ideological transformations but also by political factors. In the Prussian partition, the character of the occupying power\u27s educational policy had a significant impact. Educational rigor and restricted freedoms influenced the schooling and upbringing of girls enrolled in private boarding schools (pensje). This article analyses the functioning of one such institution in Poznań, run by Antonina Estkowska. To date, this topic has not been the subject of a dedicated academic study. The article draws on a range of manuscript and printed sources.Na edukację i wychowanie dziewcząt na ziemiach polskich wpływ miały nie tylko przemiany społeczne, światopoglądowe, ale także i polityczne. W zaborze pruskim niewątpliwie wpływ miała specyfika prowadzonej polityki oświatowej zaborcy. Rygor edukacyjny, zmniejszane swobody edukacyjne miały swoje implikacje w kształceniu i wychowaniu dziewcząt przebywających na pensjach. Celem niniejszego opracowania jest analiza funkcjonowania jednej z poznańskich pensji prowadzonej przez Antoninę Estkowską. Problematyka ta nie doczekała się do tej pory osobnej pracy. W artykule wykorzystano różnorodne źródła rękopiśmienne i drukowane
Sprawozdanie z Ogólnopolskiej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej „Piastowie w dziejach Polski” zorganizowanej przez Instytut Historii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i Archiwum Główne Akt Dawnych w dniach 3-4 czerwca 2025 r.
No full textOn 3–4 June 2025, the University of Cardinal Stefan Wyszyński and the Central Archives of Historical Records in Warsaw hosted the National Interdisciplinary Conference “The Piasts in Polish History.” The event marked the 1000th anniversary of the coronation of Bolesław Chrobry and Mieszko II Lambert. The conference included five thematic panels addressing the Piast dynasty’s political, cultural, and religious roles, social and cultural activities, and incorporating both primary source research and new genetic findings. Discussions fostered new perspectives for future studies on Poland’s first royal dynasty.W dniach 3–4 czerwca 2025 r. na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego i w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie odbyła się Ogólnopolska Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa „Piastowie w dziejach Polski”. Spotkanie zorganizowano z okazji 1000. rocznicy koronacji Bolesława Chrobrego i Mieszka II Lamberta. Obrady obejmowały pięć paneli tematycznych poświęconych dynastii Piastów w polityce, kulturze i religii oraz działalności społeczno-kulturalnej, obejmując zarówno badania źródłowe, jak i nowe ustalenia genetyczne. Dyskusje uczestników pozwoliły wyznaczyć nowe perspektywy badań nad pierwszą dynastią królewską Polski
Piotr Tafiłowski, Od Fornovo do Cateau-Cambrésis. Dzieje wojen włoskich (1494-1559), Napoleon V, Oświęcim 2023, ss. 454
No full textPiotr Tafiłowski’s book covers the Italian Wars (1494–1559), in which the Valois and Habsburg dynasties contested dominance over Italy. Maintaining a “French perspective,” the author examines the reigns of Charles VIII, Louis XII, Francis I, and Henry II, detailing military campaigns, leadership, and political strategies. Drawing on current scholarship, the work provides comprehensive battle accounts, biographies of commanders, and anecdotes, highlighting both the military and political dynamics of the conflict and its impact on France’s European position and Italy’s changing role.Książka Piotra Tafiłowskiego przedstawia historię wojen włoskich (1494–1559), w których Walezjusze i Habsburgowie rywalizowali o dominację na Półwyspie Apenińskim. Autor, zachowując „francuski punkt widzenia”, analizuje działania poszczególnych królów Francji – Karola VIII, Ludwika XII, Franciszka I i Henryka II – wraz z ich strategiami militarnymi i politycznymi. Praca uwzględnia najnowszą literaturę przedmiotu, rozbudowane opisy bitew, dowódców i anegdoty, pokazując zarówno militarną, jak i polityczną dynamikę konfliktu oraz jego konsekwencje dla pozycji Francji w Europie i zmian w znaczeniu Italii
Granice i możliwości filozofii: kto jest podmiotem praw w kontekście kwestii środowiskowych?
No full textThe authors of the paper examine the limits and possibilities of philosophy in the context of environmental issues. Philosophy cannot act as the arbiter of factual empirical problems. It cannot be the purveyor of catastrophic scenarios and romanticize the ideas of the pre-industrial age on the one hand, while acting as the prophet of technocratic optimism on the other. Doing philosophy means analysing concepts, especially ones that are essentially contested, in addition to assessing the validity of the evidence and argumentation procedures and practices relating to the contemporary ecological crisis, which is both civilizational and related to the concept of the Anthropocene. In general, philosophy should and could discuss the destructive values of consumer civilization. However, this does not mean creating a new form of mythology in which the planet acquires subjectivity. The authors critically discuss some aspects of the philosophical theory of the Czech philosopher Josef Šmajs (1938-), which attributes the cause of the contemporary ecological crisis to the flawed predatory culture and argues in favour of recognizing the subjectivity of the planet Earth and the Constitution for the Earth.Autorzy artykułu analizują granice i możliwości filozofii w kontekście zagadnień środowiskowych. Filozofia nie może pełnić roli arbitra w sprawach empirycznych faktów. Nie może być dostawcą katastroficznych scenariuszy ani romantyzować idei epoki przedindustrialnej z jednej strony, a z drugiej – występować jako prorok technokratycznego optymizmu. Uprawianie filozofii oznacza analizę pojęć, zwłaszcza tych istotowo spornych, a ponadto ocenę słuszności dowodów oraz procedur i praktyk argumentacyjnych odnoszących się do współczesnego kryzysu ekologicznego, czyli cywilizacyjnego, powiązanego z koncepcją antropocenu. Ogólnie rzecz biorąc, filozofia powinna i może podejmować dyskusję na temat destrukcyjnych wartości cywilizacji konsumpcyjnej. Nie oznacza to jednak tworzenia nowej formy mitologii, w której planeta zyskuje podmiotowość. W tym kontekście autorzy krytycznie omawiają niektóre aspekty filozoficznej teorii czeskiego filozofa Josefa Šmajsa (1938–), która przypisuje przyczynę współczesnego kryzysu ekologicznego wadliwej, drapieżnej kulturze oraz opowiada się za uznaniem podmiotowości planety Ziemi i za Konstytucją dla Ziemi
SERIAL THE CHOSEN JAKO FORMA KOMUNIKACJI RELIGIJNEJ
No full textStudying the Court Tale found in chapter 3 of the book of Daniel led to the proposition that its key message is based on response of Shadrach, Meshach and Abednego to king Nebuchadnezzar’s interrogation, “But even if he does not, we want you to know, O king, that we will not serve your gods or worship the image of gold you have set up” (3:18). The three young Jews did not put their trust in God based on whether He will rescue them on not. The point of the tale is not about whether God exists or more powerful than the gods of the Chaldeans. Rather, it is their exemplary statement of faith and trust which they demonstrated before king Nebuchadnezzar and his officers. This is in contrast with some exegetes who hold that the purpose was to compare the God of Israel and the Chaldean gods in order to demonstrate which god had absolute influence in the Babylonian kingdom. Such conclusionderives from the fact that the original command and decree of the king did not request the people to worship his gods; rather, the image he had raised up (3:5, 7, 10, 15). Indeed, the refusal to “serve your gods” was added by the Chaldeans in their accusation against the three young Jews (3:12b). Again, the chiastic structure of the narrative makes 3:18 the pivot of the story, in which the two antithetic royal decrees (3:4-6; cf. 10, 12 and 3:29) form an inclusion. Therefore, the key message of the story was to demonstrate the firm trust in God without relying on signs or empirical proofs. It is conventionally accepted by scholars that though the historical setting of the tale goes back to the period of the Babylonian Deportation (ca. 597-539 B.C.), it was written between the 3rd -2nd century B.C. purported to inspire.Artykuł stanowi próbę analizy serialu religijnego The Chosen w kontekście komunikacji religijnej, wypełniając lukę badawczą dotyczącą tej produkcji. Celem badań jest odpowiedź na pytanie: Czy i dlaczego serial The Chosen jest formą komunikacji religijnej? W artykule postawiono pytania pomocnicze: Czym jest komunikacja religijna? Czym jest serial religijny? Czym charakteryzuje się serial The Chosen? W jaki sposób przedstawiane są w nim treści dotyczące wiary? Jakie znaczenie ma serial w kontekście komunikacji religijnej? W celu uzyskania odpowiedzi na główne pytanie badawcze oraz pytania pomocnicze na początku publikacji podjęto próbęzdefiniowania pojęcia komunikacji religijnej oraz serialu religijnego. Następnie scharakteryzowano serial The Chosen i dokonano jego analizy pod kątem zawartości treści religijnych oraz sposobu ich prezentacji. Końcowa część pracy obejmuje wnioski, w których podjęto próbę odpowiedzi na główne pytanie badawcze
O CEREMONIALE ROZPRAW SĄDOWYCH W DWUDZIESTOLECIU MIĘDZYWOJENNYM W POLSCE
No full textThe interwar period was a historic time for Poland’s judiciary. Not only was it the time when the foundations of the country’s current legal system were laid, but it also sowed the seeds of the authority enjoyed by the Polish State, restored after 123 years of nonexistence, and the people’s trust in its judicial system. This was by no means an easy matter, especially as the Partitioning Powers which had dismembered the country in the late eighteenth century and deprived it of independence had left a negative legacy of general distrust of state authorities. This article describes the regulations and organization of court proceedings in force at the time in criminal, civil, administrative, and military matters, which impacted on the externals of litigation. It presents the evolution that occurred in the general attitude to questions of court dress, the organization of proceedings, the interior decoration of courtrooms, and the sequence of events and order of precedence practiced in hearings. The article also discusses the form of the oath, including its religious aspect and the material attributes that accompanied the taking of the oath.
The aim of the review carried out in this article is to assess whether and to what extent such externals shaped the conduct and appearance of court proceedings, whether it endowed them with a ceremonial character, and if so, to what purpose was it done.SOkres międzywojenny był dla polskiego wymiaru sprawiedliwości szczególnym momentem w historii. Nie tylko bowiem był to czas kształtowania się podwalin aktualnego systemu prawnego, lecz także początek budowania autorytetu i zaufania do odrodzonego państwa w wymierzaniu sprawiedliwości. Po ponad wieku niebytu nie było to zadanie łatwe, tym bardziej że funkcjonowanie zaborczych organów w tej materii kojarzyło się negatywnie. W artykule omówiono ówcześnie obowiązujące przepisy dotyczące przebiegu postępowań sądowych w sprawach karnych, cywilnych, administracyjnych i wojskowych, a mające wpływ na ich oprawę zewnętrzną. W tym celu przedstawiona została ewolucja w podejściu do stroju uczestników postępowań sądowych. Omówione zostały także kwestie organizacyjne rozpraw sądowych, w tym zagadnienia wystroju sal sądowych oraz porządku przebiegu rozpraw. W pracy uwypuklona została także problematyka formy składania przysięgi (zapewnienia) jako elementu ówczesnych postępowań dowodowych, z uwzględnieniem aspektu religijnego oraz wykorzystywanych rekwizytów przy jej odbieraniu. Przeprowadzone w artykule analizy miały przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, czy forma ówczesnych postępowań sądowych przybierała wręcz ceremonialny charakter oraz jaki ewentualnie przyświecał im cel