E-Journals Portal of Association for Science
Not a member yet
4096 research outputs found
Sort by
Extrapyramidal Symptoms in Psychiatric Disorders: Current Insights, Risk Factors, and Future Directions: A Narrative Review
No full textBackground: Extrapyramidal symptoms (EPS) are drug-induced motor disorders associated with antipsychotic medications, including drug-induced parkinsonism, akathisia, dystonia, and tardive dyskinesia. EPS can lead to significant physical discomfort, functional impairment, and social withdrawal. The severity and prevalence of EPS vary based on factors such as drug choice, dosage, individual susceptibility, and duration of treatment, making it essential for healthcare providers to monitor and manage these symptoms carefully in patients undergoing antipsychotic therapy.
Methods: We conducted comprehensive searches in the PubMed, PsycInfo, and Google Scholar databases, initially identifying 522 records related to EPS in psychiatric disorders published between 2002 and 2024. The search strategy focused on original research articles, clinical trials, and observational studies. After screening and applying predefined inclusion and exclusion criteria, 13 studies were selected for analysis and inclusion in this review.
Results and Discussion: The review highlights the challenges of EPS management, emphasizing the need for early detection and personalized treatment strategies. Integrating advanced technologies, such as AI-driven platforms, offers promising prospects for improving EPS diagnosis and management. A multidisciplinary approach that combines clinical expertise, advanced technologies, and patient-centered care is essential for effective EPS management
გამაჯანსაღებელი ტურიზმის რესურსები და პერსპექტივები კახეთის რეგიონში - მდგრადი განვითარების კონტექსტში
No full textThe study “Resources and Prospects of Wellness Tourism in Kakheti Region within the Context of Sustainable Development” examines the growing demand for wellness tourism and its implications for the country and the region. The aim of the paper is to identify the measures necessary for the development of therapeutic and wellness tourism in Kakheti region. Statistics demonstrate an increasing interest among modern travelers in therapeutic and wellness tourism, which is characterized by a significant advantage: high-spending visitors.
Georgia\u27s 2024 Tourism Action Plan and its communication strategy have identified the development of wellness and medical tourism as one of the primary objectives. The country possesses substantial resources for the development of balneological and climatic resorts, which remain largely unexploited and unstudied. The development of these resources should be preceded by scientific research and the analysis of its findings.
Mineral waters, therapeutic mud, forests, a healthy environment, favorable climate, and wine production provide sufficient grounds to explore the potential for developing wellness and “wellness” tourism in Kakheti region. The natural and recreational resources in the region should be utilized more actively for the purposes of relaxation, prevention, and rehabilitation for both local residents and foreign visitors. Notably, tourists who visit Kakheti for sightseeing tend to stay for no more than one to three days. To attract high-spending tourists who are likely to stay longer and spend more at the destination, it is essential to develop therapeutic and wellness tourism.
The conclusions presented in the study highlight the importance of quality, continuity, and balance for the sustainable development of tourism, requiring a comprehensive approach. The objectives outlined in the study are achievable, as Kakheti region has the necessary recreational resources for the development of therapeutic and wellness tourism. To properly assess these resources, research should be initiated, and a unified database should be created based on the findings. Additionally, the potential of these resources must be clearly defined.ნაშრომში „გამაჯანსაღებელი ტურიზმის რესურსები და პერსპექტივები კახეთის რეგიონში - მდგრადი განვითარების კონტექსტში“ განხილულია ტურიზმის ამ მიმართულების მზარდი მოთხოვნილების მიზეზები და ის შედეგები, რომელიც მას მოაქვს ქვეყნისა თუ რეგიონისთვის. ნაშრომის მიზანია, გაარკვიოს, რა ღონისძიებები უნდა გატარდეს იმისათვის, რომ კახეთის რეგიონში განვითარდეს სამკურნალო-გამაჯანსაღებელი ტურიზმი. სტატისტიკა გვიჩვენებს, რომ თანამედროვე ცხოვრებაში უფრო და უფრო იზრდება მოგზაურთა ინტერესისამკურნალო-გამაჯანსაღებელი ტურიზმის მიმართ, უპირატესობა კი, რაც ტურიზმის ამ მიმართულებას ახასიათებს, არის ვიზიტორთა მაღალი მხარჯველუნარიანობა.
საქართველომ 2024 წლის ტურიზმის სამოქმედო გეგმაში, მის საკომუნიკაციო სტრატეგიაში ერთ-ერთ მთავარ მიზნად გამაჯანსაღებელი და სამედიცინო ტურიზმის განვითარება მიუთითა. ქვეყანაში ბალნეო და კლიმატური კურორტების მიმართულების განვითარებისთვის ძალიან დიდი რესურსი არსებობს, რომელიც სრულად არ არის იდენტიფიცირებული და ათვისებული. მის ათვისებას წინ უნდა უძღვოდეს მეცნიერული კვლევები და მისი შედეგების ანალიზი.
მინერალური წყლები, სამკურნალო ტალახი, ტყე, ჯანსაღი გარემო, კლიმატი და ღვინის წარმოება, საკმარისი მიზეზია იმისათვის, რომ კახეთის რეგიონში გამაჯანსაღებელი და „ველენს“ ტურიზმის განვითარების პერსპექტივები გამოვიკვლიოთ. რეგიონში არსებული ბუნებრივი და რეკრეაციული რესურსები უფრო აქტიურად უნდა გამოვიყენოთ ადგილობრივი მოსახლეობის თუ უცხოელი ვიზიტორების დასვენების, პროფილაქტიკისა და რეაბილიტაციის მიზნით. აღსანიშნავია, რომ მხოლოდ დასათვალიერებლად ჩამოსული სტუმარი ერთიდან სამ დღეზე მეტს არ ჩერდება კახეთში. იმისათვის, რომ მაღალმხარჯველიანი ტურისტი მოვიზიდოთ, რომლებიც უფრო ხანგრძლივად დარჩებიან დესტინაციის ადგილზე და უფრო მეტ ფულს დახარჯავენ, საჭიროა სამკურნალო-გამაჯანსაღებელი ტურიზმის განვითარება.
ნაშრომში წარმოდგენილი დასკვნების მიხედვით, ტურიზმის მდგრადი განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია ხარისხი, უწყვეტობა და ბალანსი, რომელსაც კომპლექსური მიდგომა სჭირდება. ნაშრომში დასახული მიზნები განხორციელებადია, რადგან კახეთის რეგიონში არსებობს რეკრეაციული რესურსები სამკურნალო და გამაჯანსღებელი ტურიზმის განვითარებისათვის; არსებული რესურსების შესასწავლად კი უნდა დაიწყოს კვლევები და მიღებული შედეგების მიხედვით შეიქმნას ერთიანი ბაზა; განისაზღვროს ამ რესურსების პოტენციალი.
 
ნატოს და ევროკავშირის როლი ევროპული უსაფრთხოების სისტემის გარდაქმნაში რუსეთ-უკრაინის ომის კონტექსტში
No full textThis paper presents a comprehensive analysis of how Russia’s large-scale war against Ukraine on February 24, 2022, changed the European security architecture and the impact of the conflict on the policies of the main security actors in Europe – NATO and the European Union.
The relevance of the issue is due to the impact of the war’s consequences on European security. The conflict led to a political, humanitarian and energy crisis in Europe, which forced the European Union, NATO and individual European countries to reconsider their foreign policy strategies, defense and security policies and relations with Russia. Analyzing the transformation of the strategies of the European Union and NATO allows us to determine the interaction of the two organizations, differences in approaches and prospects for transforming the common security system.
The aim of the study is to analyze the role of the European Union and NATO in the development of the European security system, to determine the institutional and political dynamics of their strategies, and to study key challenges and trends.
The following tasks are set within the framework of the work:
to analyze the transformation of the European security system after the Russian invasion of Ukraine;
to study the impact of the conflict on the activities of NATO and the European Union and the national security of European countries;
to study the prospects for future integration and defense mechanisms in Europe.
The results of the study show that Russia\u27s war against Ukraine led to the strengthening of military-political cooperation between NATO allies, an increase in defense spending in EU member states, further rapprochement between NATO and the EU to ensure common transatlantic security, and a significant diversification of Europe\u27s energy sector.
The paper uses comparative research methods, case studies, political and legal analysis, as well as content analysis of statements by political leaders and international organizations and official strategic documents.მოცემულ ნაშრომში წარმოდგენილია ყოვლისმომცველი ანალიზი იმის შესახებ, თუ როგორ შეცვალა რუსეთის მიერ 2022 წლის 24 თებერვალს უკრაინის წინააღმდეგ ფართომასშტაბიანმა ომმა ევროპული უსაფრთხოების არქიტექტურა და რა გავლენა იქონია კონფლიქტმა ევროპაში მთავარი უსაფრთხოების აქტორების - ნატოს და ევროკავშირის პოლიტიკაზე.
საკითხის აქტუალობა განპირობებულია ომის შედეგების გავლენით ევროპულ უსაფრთხოებაზე. კონფლიქტმა გამოიწვია პოლიტიკური, ჰუმანიტარული და ენერგეტიკული კრიზისი ევროპაში, რამაც აიძულა ევროკავშირი, ნატო და ცალკეული ევროპული ქვეყნები, გადაეხედათ თავიანთი საგარეო-პოლიტიკური სტრატეგიები, თავდაცვისა და უსაფრთოების პოლიტიკა და ურთიერთობები რუსეთთან. ევროკავშირისა და ნატოს სტრატეგიების ტრანსფორმაციის გაანალიზება საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ ორი ორგანიზაციის ურთიერთქმედება, განსხვავებები მიდგომებში და საერთო უსაფრთხოების სისტემის გარდაქმნის პერსპექტივები.
კვლევის მიზანია ევროპული უსაფრთხოების სისტემის განვითარებაში ევროკავშირის და ნატოს როლის გაანალიზება, მათი სტრატეგიების ინსტიტუციონალური და პოლიტიკური დინამიკების განსაზღვრა და ასევე საკვანძო გამოწვევებისა და ტენდენციების შესწავლა.
ნაშრომის ფარგლებში დასმულია შემდეგი ამოცანები:
ევროპული უსაფრთხოების სისტემის ტრანსფორმაციის გაანალიზება უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ;
ნატოს და ევროკავშირის საქმიანობაზე და ევროპული ქვეყნების ეროვნულ უსაფრთხოებაზე კონფლიქტის გავლენის კვლევა;
ევროპაში მომავალი ინტეგრაციული და თავდაცვითი მექანიზმების პერსპექტივების შესწავლა.
კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომმა გამოიწვია ნატოში მოკავშირეებს შორის სამხედრო-პოლიტიკური თანამშრომლობის გაძლიერება, ევროკავშირის წევრ ქვეყნებში თავდაცვის ხარჯების ზრდა, ნატოსა და ევროკავშირის კიდევ უფრო დაახლოება საერთო ტრანს-ატლანტიკური უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად და ევროპის ენერგეტიკული სექტორის მნიშვნელოვანი დივერსიფიკაცია.
ნაშრომში გამოყენებულია კვლევის შედარებითი ანალიზის მეთოდები, Case-Study, პოლიტიკურ-სამართლებრივი ანალიზი, ასევე პოლიტიკური ლიდერების და საერთაშორისო ორგანიზაციების განცხადებები და ოფიციალური სტრატეგიული დოკუმენტების კონტენტ-ანალიზი
კოსმეტიკური და პირადი მოვლის საშუალებების ჯანმრთელობაზე ზემოქმედების, ტოქსიკოლოგიური რისკებისა და რეგულაციის ასპექტების კომპლექსური მიმოხილვა
No full textThe widespread use of cosmetic and personal care products has introduced a hidden dimension of health risks due to the presence of synthetic and potentially hazardous ingredients. This review synthesizes current scientific evidence on the toxicological and genotoxic effects of chemical constituents commonly found in these products, such as phthalates, parabens, heavy metals, and emerging nanomaterials. The paper also examines age and gender-based usage patterns, the role of chemical mixtures, and recent findings on naturally derived alternatives. Moreover, it highlights the limitations of current regulatory frameworks across global jurisdictions and emphasizes the need for advanced safety assessments, green chemistry principles, and empowered consumer engagement. In doing so, this review outlines a path forward for a safer, more transparent cosmetic industry that prioritizes human and environmental health.კოსმეტიკური და პირადი მოვლის საშუალებების ფართოდ გავრცელებულმა გამოყენებამ ადამიანის ჯანმრთელობაზე ზემოქმედების დამალული საფრთხეები წამოწია წინა პლანზე. განსაკუთრებით პრობლემატურია სინთეზური ინგრედიენტები, რომლებიც შეიძლება ტოქსიკური, გენოტოქსიკური ან კარცინოგენული იყოს. სტატია აერთიანებს უახლეს მეცნიერულ მიგნებებს ისეთ ქიმიურ ნივთიერებებზე, როგორებიცაა ფთალატები, პარაბენები, მძიმე მეტალები და ნანომასალები. განხილულია ასაკობრივი და გენდერული გამოყენების ტენდენციები, ინგრედიენტების ნაზავების ეფექტები და ბუნებრივ ალტერნატივებთან დაკავშირებული დადებითი და უარყოფითი მხარეები. ნაშრომი ასევე ეხება რეგულაციების ხარვეზებს, რაც ხელს უშლის მომხმარებელთა დაცვას. სტატიაში გამოყოფილია უსაფრთხოებისა და მდგრადობის თანამედროვე შეფასების მიდგომები და რეკომენდაციები კოსმეტიკური ინდუსტრიის გაუმჯობესებისათვის. თეზისი მიზნად ისახავს შექმნას საფუძველი ისეთი რეგულაციებისათვის, რომელიც ადამიანისა და გარემოს ჯანმრთელობას პირველ ადგილზე დააყენებს
სასათბურე მეურნეობებში დასაქმებულებზე ფიზიკური ფაქტორებისა და პესტიციდების შესაძლო ზემოქმედება და ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასება
No full textFor many decades, the use of pesticides has effectively protected plants from pests and diseases in a short time with minimal expenditure of human physical labor and economic resources, and has provided a great economic effect by increasing yields. At the same time, the intensive introduction of pesticides, as biologically active substances, into the environment leads to many negative consequences. The aim of the work is to present and discuss the peculiarities of the action of harmful industrial factors and pesticides on greenhouse workers, as well as labor safety and medical and preventive measures.მრავალი ათეული წელია პესტიციდების გამოყენება ადამიანის ფიზიკური შრომისა და ეკონომიკური სახსრების ნაკლები დანახარჯით მოკლე დროში ეფექტურად იცავს მცენარეებს მავნებლებისა და დაავადებისგან და მოსავლიანობის გაზრდით იძლევა დიდ ეკონომიურ ეფექტს. ამავე დროს, პესტიციდების, როგორც ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების, ინტენსიური შეტანა გარემოში მრავალ უარყოფით შედეგს იწვევს. შრომის მიზანია წარმოადგინოს და განიხილოს სასათბურე მეურნეობაში დასაქმულებზე საწარმოო მავნე ფაქტორების და პესტიციდების მოქმედების თავისებურება, ასევე შრომის უსაფრთხოების და სამკურნალო-პროფილაქტიკური ღონისძიებები
ბლაგვცხვირა გველგესლას (Macrovipera lebetina obtusa) შხამის მოქმედების ვადის განსაზღვრა მის ტოქსიკურობაზე
No full textThe presented article studies the lethal dose LD100 of the venom of the blunt-nosed viper (Macrovipera lebetina obtusa). This work aimed to identify the effect of the shelf life of the blunt-nosed viper venom on its toxicity. Venom samples with different shelf lives collected in 1989, 1993, 2010, and 2015 were used for the experiments. The experiments were conducted on 60 white outbred laboratory mice (males) weighing 18.0-22.0 g. As a result of experimental studies, it was found that the introduction of venom with different shelf lives to mice causes changes in the life expectancy of experimental animals compared to the control animals, which is manifested in a significant increase in their life expectancy from 28 to 90 minutes. It was found that with an increase in the shelf life of the venom, a decrease in the toxicity of the venom is noted, which leads to an increase in the life expectancy of the experimental mice. It has been experimentally revealed that with an increase in the shelf life of the poison, a decrease in the toxicity of the poison is noted, which leads to an increase in the life expectancy of the experimental mice. As a result of experimental studies, the lethal dose of the blunt-nosed viper venom LD50 of the studied samples with intraperitoneal administration to white mice was determined to be 3.0 mg/kg of body weight. The lethal dose LD100 of the studied samples of blunt-nosed viper venom was established, which (Macrovipera lebetina obtusa) corresponded to 6.0 mg/kg of body weight.კვლევის მიზანი იყო ბლაგვცხვირა გველგესლას „Macrovipera lebetina obtus“ შხამის შენახვის ვადის გავლენის შეწავლა ლეტალური LD100 დოზის ტოქსიკურობაზე. ექსპერიმენტებისთვის გამოყენებული იქნა 1989, 1993, 2010 და 2015 წლების სხვადასხვა ვარგისიანობის შენახვის ვადის მქონე შხამის ნიმუშები. ექსპერიმენტები ჩატარდა 60 თეთრ ლაბორატორიულ თაგვზე (მამრებზე), რომელთა წონა იყო 18.0-22.0გ. ექსპერიმენტული კვლევების შედეგად დადგინდა, რომ თაგვებში სხვადასხვა ვარგისიანობის ვადის მქონე შხამის შეყვანა იწვევს ექსპერიმენტული ცხოველების სიცოცხლის ხანგრძლივობის ცვლილებებს საკონტროლო ცხოველებთან შედარებით, რაც გამოიხატება მათი სიცოცხლის ხანგრძლივობის მნიშვნელოვან ზრდაში 28-დან 90 წუთამდე. დადგინდა, რომ შხამის შენახვის ვადის ზრდასთან ერთად აღინიშნება შხამის ტოქსიკურობის შემცირება, რაც იწვევს ექსპერიმენტული თაგვების სიცოცხლის ხანგრძლივობის ზრდას. ასევე ექსპერიმენტის შედეგად, განისაზღვრა ბლაგვცხვირა გველგესლას შხამის LD50 ლეტალური დოზა თეთრ თაგვებზე ინტრაპერიტონეალური 3.0 მგ/კგ სხეულის მასაზე შეყვანით. დადგინდა ბლაგვცხვირა გველგესლას შხამის ლეტალური დოზა არის LD100, რომელიც „Macrovipera lebetina obtusa“ შეესაბება სხეულის წონის 6.0 მგ/კგ-ს
Obesity and Metabolic Syndrome: Pathophysiological Mechanisms Driving Cardiovascular Risk
No full textObesity and metabolic syndrome have become a significant public health issue, which has led to increasing rates of cardiovascular disease morbidity and mortality. This narrative review provides an overview of the most recent evidence (2017–2024) to update the underlying pathophysiological discussion on the relationships between adipose tissue dysfunction, chronic inflammation, insulin resistance, and ectopic lipid deposition, leading to the development of hemodynamic stress, endothelial dysfunction, and structural cardiac remodeling. Central pathophysiological derangements include adipokine dysfunction, lipotoxic injury from ceramides and diacylglycerols, and neurohormonal activation of the renin-angiotensin-aldosterone and sympathetic nervous systems. These processes lead to a variety of cardiovascular phenotypes, such as heart failure with preserved ejection fraction (HFpEF), arrhythmias, atherosclerosis, and sudden cardiac death. From the clinical perspective, obesity increases diagnostic difficulties due to imaging artifacts of the epicardial fat and overlapping symptoms of HFpEF, so advanced biomarkers and individualized diagnostic methods are required. Novel approaches (lifestyle intervention, anti-diabetic drugs such as SGLT2 inhibitors, GLP-1 agonists, and bariatric surgery) have effectively reduced cardiovascular risk by acting on metabolic abnormalities, inflammation, and cardiac adaptation. The review signals the need for multifaceted care delivery models to integrate metabolic with cardiovascular risk management and the necessity for public health efforts to stem the tide of obesity and lead to equitable therapy access. Upcoming studies should focus on molecular mechanisms of cross-talk between the adipose and the organ system level and improve risk stratification tools to counteract the ongoing avalanche of obesity-associated cardiovascular disease.სიმსუქნე და მეტაბოლური სინდრომი საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მნიშვნელოვან პრობლემად იქცა, რამაც გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებით გამოწვეული ავადობისა და სიკვდილიანობის მაჩვენებლების ზრდა გამოიწვია. ეს ნარატიული მიმოხილვა წარმოადგენს უახლესი მტკიცებულებების (2017–2024) მიმოხილვას, რათა განაახლოს ძირითადი პათოფიზიოლოგიური დისკუსია ცხიმოვანი ქსოვილის დისფუნქციას, ქრონიკულ ანთებას, ინსულინრეზისტენტობასა და ექტოპიურ ლიპიდურ დეპონირებას შორის ურთიერთკავშირზე, რაც იწვევს ჰემოდინამიკური სტრესის, ენდოთელური დისფუნქციის და გულის სტრუქტურული რემოდელირების განვითარებას. ცენტრალური პათოფიზიოლოგიური დარღვევები მოიცავს ადიპოკინის დისფუნქციას, ცერამიდებისა და დიაცილგლიცეროლების ლიპოტოქსიურ დაზიანებას და რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონისა და სიმპათიკური ნერვული სისტემების ნეიროჰორმონალურ აქტივაციას. ეს პროცესები იწვევს გულ-სისხლძარღვთა ფენოტიპების მრავალფეროვნებას, როგორიცაა გულის უკმარისობა შენარჩუნებული განდევნის ფრაქციით (HFpEF), არითმიები, ათეროსკლეროზი და უეცარი გულის სიკვდილი. კლინიკური თვალსაზრისით, სიმსუქნე ზრდის დიაგნოსტიკურ სირთულეებს ეპიკარდიული ცხიმის ვიზუალიზაციის არტეფაქტებისა და HFpEF-ის გადაფარვის სიმპტომების გამო, ამიტომ საჭიროა მოწინავე ბიომარკერები და ინდივიდუალური დიაგნოსტიკური მეთოდები. ახალი მიდგომები (ცხოვრების წესის ჩარევა, ანტიდიაბეტური პრეპარატები, როგორიცაა SGLT2 ინჰიბიტორები, GLP-1 აგონისტები და ბარიატრიული ქირურგია) ეფექტურად ამცირებს გულ-სისხლძარღვთა რისკს მეტაბოლურ დარღვევებზე, ანთებასა და გულის ადაპტაციაზე მოქმედებით. მიმოხილვა მიუთითებს მრავალმხრივი მოვლის მიწოდების მოდელების საჭიროებაზე, რათა ინტეგრირებული იყოს მეტაბოლური და გულ-სისხლძარღვთა რისკების მართვა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ძალისხმევის აუცილებლობაზე, რათა შეჩერდეს სიმსუქნის ტალღა და უზრუნველყოფილი იყოს თერაპიაზე თანაბარი წვდომა. მომავალი კვლევები უნდა ფოკუსირებული იყოს ცხიმოვან და ორგანოთა სისტემების დონეებს შორის ურთიერთკავშირის მოლეკულურ მექანიზმებზე და გააუმჯობესოს რისკის სტრატიფიკაციის ინსტრუმენტები სიმსუქნესთან დაკავშირებული გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების მიმდინარე ზვავის წინააღმდეგ საბრძოლველად
Beyond the valve: Advances in Mitral Stenosis Diagnosis and Management
No full textMitral stenosis (MS) remains a significant valvular heart condition, even though its incidence is declining worldwide. In low- and middle-income nations, rheumatic heart disease (RHD) still predominates, but in high-income countries, older adults are increasingly suffering from degenerative mitral stenosis (DMS) caused by mitral annular calcification (MAC). During diastole, MS obstructs left atrial outflow, increasing left atrial pressure and contributing to heart failure, right ventricular strain and pulmonary hypertension. Echocardiography remains crucial for the diagnosis, evaluation of complications, valve structure and disease severity. Management strategies varies by comorbidities, anatomy, etiology and patient-specific variables. Medical therapy aims to prevent thromboembolic events and symptom control, particularly in patients with DMS. Percutaneous balloon mitral valvotomy (PBMV) remains as the preferred treatment for rheumatic MS with favorable anatomy and emerging therapies like lithotripsy-assisted PBMV show promise for highly calcified valves along with better outcomes. Surgical interventions such as commissurotomy, transcatheter mitral valve replacement (TMVR) and mitral valve replacement (MVR) are reserved for cases of complicated valve disease or inappropriate PBMV candidates. Valve choice between mechanical or bioprosthetic prostheses depends on comorbidities, patient age and anticoagulation considerations. Special considerations include pregnancy, where multidisciplinary care and selective interventions help reduce maternal fetal risk and the elderly, where the high surgical risk and comorbidity burden must be taken into account. Improvements in imaging, technology and selection criteria are expanding therapy possibilities, despite ongoing challenges in optimizing intervention timing and long-term outcomes.მიტრალური სტენოზი კვლავ მნიშვნელოვან სარქვლოვან გულის დაავადებად რჩება, მიუხედავად იმისა, რომ მისი შემთხვევები მსოფლიო მასშტაბით იკლებს. დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყნებში რევმატული გულის დაავადება კვლავ დომინირებს, ხოლო მაღალი შემოსავლის ქვეყნებში ასაკოვანი ადამიანები სულ უფრო ხშირად ავადდებიან მიტრალური რგოლის კალციფიკაციით გამოწვეული დეგენერაციული მიტრალური სტენოზით. დიასტოლის დროს მიტრალური სტენოზი აფერხებს მარცხენა წინაგულის გამოსავალს, რაც ზრდის მარცხენა წინაგულის წნევას და ხელს უწყობს გულის უკმარისობის, მარჯვენა პარკუჭის დატვირთვისა და ფილტვის ჰიპერტენზიის განვითარებას. ექოკარდიოგრაფია კვლავ გადამწყვეტი მნიშვნელობისაა დიაგნოზის დასმა, გართულებების შეფასება, სარქვლის სტრუქტურისა და დაავადების სიმძიმის განსაზღვრისთვის. მართვის სტრატეგიები მერყეობს თანმხლები დაავადებების, ანატომიის, ეტიოლოგიისა და პაციენტის სპეციფიკური მახასიათებლების მიხედვით. მედიკამენტური თერაპია მიზნად ისახავს თრომბოემბოლიური მოვლენების პრევენციას და სიმპტომების კონტროლს, განსაკუთრებით DMS-ის მქონე პაციენტებში. პერკუტანული ბალონური მიტრალური ვალვოტომია კვლავ რჩება რევმატული მიტრალური სტენოზის სასურველ მკურნალობად, ხელსაყრელი ანატომიით, ხოლო ახალი თერაპიები, როგორიცაა ლითოტრიფსიით მხარდაჭერილი PBMV, ეფექტურია მაღალი კალციფიკაციის მქონე სარქვლების შემთხვევაში და უზრუნველყოფს უკეთეს შედეგებს. ქირურგიული ჩარევები, როგორიცაა კომისუროტომია, ტრანსკათეტერული მიტრალური სარქვლის ჩანაცვლება და მიტრალური სარქვლის ჩანაცვლება, გამოიყენება გართულებული სარქვლის დაავადებისა ან PBMV-სთვის შეუსაბამო კანდიდატების შემთხვევაში. სარქვლის არჩევანი მექანიკურ და ბიოპროთეზულ პროთეზებს შორის დამოკიდებულია თანმხლებ დაავადებებზე, პაციენტის ასაკსა და ანტიკოაგულაციურ თერაპიაზე. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ორსულობას, სადაც მულტიდისციპლინური მზრუნველობა და შერჩევითი ჩარევები ხელს უწყობს დედისა და ნაყოფის რისკების შემცირებას, ასევე ხანდაზმულ პაციენტებს, სადაც გათვალისწინებულია მაღალი ქირურგიული რისკი და თანმხლები დაავადებების ტვირთი. ვიზუალიზაციის, ტექნოლოგიების და პაციენტთა შერჩევის კრიტერიუმების გაუმჯობესება აფართოებს თერაპიული შესაძლებლობებს, მიუხედავად ჩარევის ოპტიმალური დროისა და გრძელვადიანი შედეგების გაუმჯობესების გამოწვევებისა
რატომ არიან კითხვითი წინადადებები მნიშვნელოვანი სამეცნიერო პროზაში?
No full text The criteria that characterize scientific prose are: clarity, logical judgement and argumentation, exactness, concreteness. A scientist always tries to reveal his/her judgement deep of the material by answering questions, that lead us to its information efficacy. Titles expressed by interrogative sentences practically guarantee readers/listeners to meet aims and basic ideas of the scientific text. Titles are also characterized by information clarity.
Generally, questions in scientific prose focus on carrying significant data in the given information of the research. In case any challenges, hypotheses or vagueness arise in research, a scientist often refers to questions in order to comprehend content deeper. In answers he/she states the concrete viewpoints to prove correctness.
Scientific prose tries to avoid ambiguity and strives to provide precise information. So, questions are helpful means to focus on the main purpose of the research.კრიტერიუმები, რომლებიც ახასიათებენ სამეცნიერო პროზას შემდეგია: გარკვეულობა, ლოგიკური მსჯელობა და არგუმენტირება, სიზუსტე, კონკრეტულობა. მეცნიერი ყოველთვის ცდილობს აჩვენოს მოცემული მასალა სიღრმისეულად კითხვებზე პასუხის გაცემით, რასაც მივყავართ ინფორმაციის ეფექტურობისაკენ. სათაურები მოცემული კითხვითი წინადადებებით, არიან გარანტი გააცნონ მსმენელს/მკითხველს სამეცნიერო ტექსტის მიზნები და მთავარი იდეა. სათაურები ასევე ხასიათდებიან სწორი ინფორმაციის მიწოდებით. ზოგადად, კითხვები სამეცნიერო პროზაში ფოკუსირდებიან მოცემულ ინფორმაციაში მთავარ მონაცემებზე. იმ შემთხვევაში თუ რაიმე გამოწვევა, ჰიპოთეზა ან ბუნდოვანება წამოიჭრება, მეცნიერები ხშირად მიმართავენ კითხვების დასმას კონტენტის ღრმად შესაცნობად. პასუხებში მკვლევარი ადასტურებს მის კონკრეტულ მოსაზრებებს, სისწორის დასადასტურებლად.
სამეცნიერო პროზა ცდილობს თავიდან აიცილოს ორაზროვნება და მიისწრაფვის ინფორმაციის სიზუსტისაკენ. ამგვარად, კითხვითი წინადადებები სასარგებლო საშუალებებია საკვლევი მასალის მთავარ მიზანზე ფოკუსირებისათვის..  
ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმის 2000 წლისერთი საინტერესო გამოცემა და მისი მნიშვნელობა
No full text2023 marks the 130th anniversary of the birth of writer Sergo Kldiashvili (1893-1968). His creations (novels, short stories) were favorite reading in the last century. The descendant of the great writer had relations with writers and poets of different times and directions since his childhood, so his memories and notes are especially important every day. Employees of Leonidze State Museum of Georgian Literature under the leadership of its then director Iza Orjonikidze published a small, not so standard size "Sergo Kldiashvili. A Notebook (publishing house "Literary Chronicle").
Although the book does not have scientific value and it is a collection of paragraphs collected from memories, it provides the richest information about the writers of two centuries (Nikoloz Baratashvili, Davit Kldiashvili, "Tsiferkantselebi", Simon Chikovani, etc.).
The thoughts of Sergo Kldiashvili\u27s about literary directions, "Tsiperkantseli", his modern literary processes, are presented in "A Notebook";
The edition is prefaced by the excellent foreword of the editor, poet Iza Orjonikidze, in which Sergo Kldiashvili himself is characterized as having another grace. Avoiding the immoral games of the Union of Writers, "another source of words and answers and honesty", which is proven by the amazing "prayer" and S. Kldiashvili\u27s warm, heartfelt confession which placed on the cover..
Sergo Kldiashvili. "A Notebook" is a unique summary of his thoughts, which appears to be an important type of documentary prose and makes the poetic world perceived by the writer\u27s eyes even more visible to literary experts and ordinary readers.
2023 წელს სრულდება (30 წელი მწერალ სერგო კლდიაშვილის (1893-1968) დაბადებიდან. მისი შემოქმედება (რომანები, ნოველები). გასულ საუკუნეში წარმოადგენდა საყვარელ საკითხავს. დიდი მწერლის შთამომავალს, ბავშვობიდანვე ჰქონდა ურთიერთობა სხვადასხვა დროისა და მიმართულების მწერლებთან, პოეტებთან, ამიტომ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სადღეისოდ მისი მოგონებანი თუ ჩანაწერები, რასაც თავი მოუყარეს გ. ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმის თანამშრომლებმა მისი მაშინდელი დირექტორის იზა ორჯონიკიძის მეთაურობით და გამოსცეს პატარა, არცთუ ისე სტანდარტული ზომის „სერგო კლდიაშვილი. უბის წიგნაკი“ (გამომცემლობა „ლიტერატურული მატიანე“).
ცნობილია, რომ გიორგი ლეონიძის სახელს უკავშირდება ლიტერატურული მუზეუმის დაარსება (1940 წელს), მუზეუმი გარდა შემკრებლობითი-საგამოფენო საქმიანობისა, წლების მანძილზე ახდენდა არამარტო მის ფონდებში არსებული მასალის მეცნიერულ დამუშავება-კატალოგიზაციას, არამედ მის გამოქვეყნებასაც სპეციალური ალმანახის „ლიტერატურული მატიანის“, ფურცლებზე (გამოდიოდა 1940-1952 წლებში), რომლის განახლებაც მოხდა 1982 წელს, ასევე ქართველ მწერალთა საარქივო მონაცემების შემეცნებით-საგანმანათლებლო კრებულს. მას გააჩნდა საკუთარი გამომცემლობაც „ლიტერატურის მატიანის“ სახელწოდებით ჭანტურიას ქუჩაზე, სადაც იბჭდებოდა გამოცემების სერიით: „ძვირფასი ავტოგრაფები“, „უბის წიგნაკები“ და სხვ. საინფორმაციო ცნობით, იქ დაბეჭდილი იყო ასზე მეტი წიგნი.
საყურადღებოა მორიგი 2000 წლის გამოცემა „უბის წიგნაკის“ ეგიდით, რომელიც მიეძღვნა სერგო კლდიაშვილის ჩანაწერებს.
მიუხედავად იმისა, რომ წიგნს არ გააჩნია მეცნიერული აპარატურა და წარმოადგენს მოგონებებიდან ამოკრებილი აბზაცების ერთობლიობას, იგი უმდიდრეს ინფორმაციას იძლევა ორი საუკუნის მწერალთა (ნიკოლოზ ბარათაშვილი, დავით კლდიაშვილი „ცისფერყანწელები“, სიმონ ჩიქოვანი და სხვათა შესახებ.
საინტერესოა „უბის წიგნაკში“ წარმოდგენილი სერგო კლდიაშვილის ნააზრევი ლიტერატურულ მიმართულებებზე, „ცისფერყანწელებზე“, მის თანამედროვე ლიტერატურულ პროცესებზე