E-Journals Portal of Association for Science
Not a member yet
4096 research outputs found
Sort by
აჭარის ზოგიერთი თერმული წყლის ფიზიკო-ქიმიური და მიკრობიოლოგიური მაჩვენებლების სეზონური დინამიკა
No full textA seasonal investigation was carried out on selected thermal water sources in the Adjara region, specifically in Makhinjauri, Akhalsopeli, and Leghva. The contemporary landscape mosaic surrounding each thermal site was evaluated. Organoleptic and physicochemical parameters of the water samples were measured under field conditions. In laboratory conditions, the ionic composition, along with the concentrations of macroelements and microelements, was analyzed. To assess water quality, the abundance of saprophytic and coliform bacteria was quantified. Furthermore, accompanying gases were examined to determine hydrocarbon composition. The results of this comprehensive study were interpreted in the context of seasonal variation, with the objective of identifying potential avenues for the sustainable utilization of these thermal waters.განხორციელებულია აჭარის ზოგიერთი თერმული წყლის სეზონური კვლევა (მახინჯაური, ახალსოფელი, ლეღვა). შეფასებულია წყლების ლოკაციების მიმდებარე ლანდშაფტების თანამედროვე მოზაიკა. დადგენილია წყლის ნიმუშების ორგანოლეპტიკური და ფიზიკო-ქიმიური მაჩვენებლები საველე პირობებში. ლაბორატორიულ პირობებში განსაზღვრულია თერმული წყლების იონური შემადგენლობა, მაკრო–და მიკროელემენტების შემცველობა. წყლების სისუფთავის ხარისხის დადგენის მიზნით განსაზღვრულია საპროფიტული და ნაწლავის ჩხირის ჯგუფის ბაქტერიების რაოდენობა, ჩატარებულია თერმული წყლების თანმხლები აირების კვლევა ნახშირწყალბადების შემცველობაზე. კომპლექსური კვლევის შედეგები შეფასებულია სეზონური დინამიკის გათვალისწინებით, წყლების გამოყენების შესაძლო მიმართულებების გამოვლენის მიზნით
მოტივაციის არსი და მასზე მოქმედი ფაქტორები ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში
No full textThe paper deals with the role, importance, and existing challenges of staff motivation, which are manifested in general education institutions. The success of any organizational management and goal achievement is ensured by the personnel and their performance. In this article, I would like to highlight the urgency of teachers’ motivation, as, generally the importance of motivation of every circle in an organization is a priority but a teacher’s role has a defining aspect in the school system. A teacher fulfills the main goal of a school and transfers the knowledge to future generations. So, teacher’s job satisfaction and higher sense of motivation provide work efficiency. The right strategies of personnel management, motivation, and performance appraisal bring goal achievement. In this article, I would like to emphasize the necessity of a performance appraisal and its results in the motivation process. The article aims to search the characteristics of teachers’ motivation at schools and show its importance for the process of goal achievement. According to the research, it is reviewed the current approaches of personnel motivation, literature, and legal acts. These works and in-depth interviews provided identification of present practices and challenges at schools. The recommendations were tailored based on the obtained information. ნაშრომი ეხება პერსონალის მოტივაციის როლს, მნიშვნელობასა და არსებულ გამოწვევებს, რომელიც ვლინდება ზოგადსაგანმანმანათლებლო დაწესებულებებში. ნებისმიერი ორგანიზაციის წარმატებულ მართვას და მიზნების მიღწევას განაპირობებს პერსონალი მიერ შესრულებული სამუშაო. ნაშრომში ხაზგასმულია მასწავლებლისთვის მოტივაციის აუცილებლობა. აღსანიშნავია, რომ ორგანიზაციის წარმატებისთვის ნებისმიერი რგოლის მოტივაცია მეტად მნიშნელოვანია, თუმცა მასწავლებლის როლი, განმსაზღვრელი ასპექტია სკოლის სისტემაში. პედაგოგი ახორციელებს იმ მთავარ მიზანს, რასაც სკოლა ემსახურება - ცოდნის გადაცემას მომავალ თაობისთვის. ამიტომ, მასწავლებლის შრომითი კმაყოფილება და მისი მოტივაციის მაღალი დონე განაპირობებს სამუშაოს ეფექტიანობას. შესაბამისად, პერსონალის მართვის სწორი სტრატეგიები, მოტივაციის და მისი საქმიანობის შეფასება უზრუნველყოფს მიზნის მიღწევას. ნაშრომში ყურადღება გამახვილებულია პერსონალის სამუშაოს შეფასების სისტემაზე და მისი შედეგების გამოყენების აუცილებლობაზე მოტივაციის პროცესში. ნაშრომის მიზანია ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში მასწავლებელთა მოტივაციის თავისებურებების ანალიზი და მისი მნიშვნელობა სასურველი მიზნის მიღწევის პროცესში. სამაგიდო კვლევის საფუძველზე, განხილულ იქნა, პერსონალის მოტივაციის ასპექტები, ამ საკითხზე არსებული ლიტერატურა და სამართლებრივი აქტები. არსებულმა ნაშრომებმა და სიღრმისეულმა ინტერვიუებმა, ზოგადსაგანამანათლებლო დაწესებულებებში არსებული პრაქტიკისა და გამოწვევების დადგენის საშუალება მოგვცა. მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე შემუშავდა რეკომენდაციები
ახალი თაობის ანტივირუსული პრეპარატების გამოყენება ჰერპესული სტომატიტის მკურნალობის კომპლექსში
No full textქრომატოგრაფიული მეთოდების გამოყენება კლოფელინის ფარმაკოკინეტიკის და მეტაბოლიზმის შესწავლაში (ლიტერატურის მიმოხილვა)
No full textიტოს ჰიპომელანოზი – კლინიკური შემთხვევა
No full textHypomelanosis of Ito (HOI), also known as pigmentary mosaicism, is a rare, sporadic neurocutaneous disorder characterized by linear hypopigmented patches distributed along the lines of Blaschko and involving at least two body segments. Cutaneous changes are typically evident at birth or in early childhood. HOI is marked by multisystem involvement, most commonly affecting the central nervous system and the musculoskeletal system.
The diagnosis is primarily clinical and is based on recognizing the characteristic cutaneous morphology as well as identifying associated systemic manifestations such as intellectual disability, epilepsy, hypotonia, scoliosis, limb asymmetry, strabismus, coloboma, and dental anomalies. When necessary, diagnostic clarification may be supported by chromosomal studies, including karyotyping of peripheral blood lymphocytes or genetic analysis of fibroblasts obtained from affected skin.
This article presents a clinical case of Hypomelanosis of Ito in a 6-year-old child who is a carrier of thalassemia, further highlighting the multifactorial nature of the condition and its diagnostic significance.იტოს ჰიპომელანოზი (Hypomelanosis of Ito, HOI), ასევე ცნობილი როგორც პიგმენტური მოზაიციზმი, წარმოადგენს იშვიათ, სპორადულ ნეიროკუტანურ დარღვევას, რომელიც ხასიათდება ხაზოვანი ჰიპოპიგმენტირებული ლაქებით ბლაშკოს ხაზების გასწვრივ და მოიცავს სხეულის მინიმუმ ორ სეგმენტს. კანის ცვლილებები, როგორც წესი, თვალსაჩინოა დაბადებისთანავე ან ადრეულ ბავშვობაში. HOI-ისთვის დამახასიათებელია მულტისისტემური ჩართულობა, რომელთაგან ყველაზე მეტად ზიანდება ცენტრალური ნერვული სისტემა და საყრდენ-მამოძრავებელი აპარატი.
დიაგნოზი უმეტესად კლინიკურია და ეფუძნება კანის ტიპური მორფოლოგიური ნახატის ამოცნობას, ასევე თანმხლები სისტემური მანიფესტაციების გამოვლენას, როგორიცაა ინტელექტუალური შეფერხება, ეპილეფსია, ჰიპოტონია, სქოლიოზი, კიდურების ასიმეტრია, სტრაბიზმი, კოლობომა და დენტალური ანომალიები. დიაგნოზის დასაზუსტებლად შესაძლებელია ქრომოსომული კვლევები - პერიფერიული სისხლის ლიმფოციტების კარიოტიპირება ან დაზიანებული უბნიდან მიღებული ფიბრობლასტების გენეტიკური ანალიზი.
სტატია აღწერს იტოს ჰიპომელანოზის კლინიკურ შემთხვევას თალასემიის მტარებელ 6 წლის ბავშვში, რაც დამატებით საინტერესოს ხდის მოცემულ პათოლოგიურ მდგომარეობას და მის მულტიფაქტორულ ბუნებას
აუტოიმუნური ჰიპოთირეოზის ფონზე განვითარებული ბულოზური წითელი ბრტყელი ლიქენი - კლინიკური შემთხვევა
No full textBullous lichen planus is a rare variant of lichen planus. It is characterized by vesicles or bullae, which usually develop in the context of pre-existing LP lesions. The clinical features of bullous lichen planus include typical lichen planus lesions, accompanied by the formation of bullae on the affected or perilesional skin. The clinical features of bullous lichen planus include typical lichen planus lesions, accompanied by the formation of bullae on the affected or perilesional skin.ბულოზური ბრტყელი ლიქენი (Lichen Planus Bullosus) წარმოადგენს ბრტყელი ლიქენის (Lichen Planus – LP) იშვიათ კლინიკურ ვარიანტს, რომელიც ხასიათდება ვეზიკულური ან ბულოზური დაზიანებების თანაარსებობით ტიპური ბრტყელი ლიქენისთვის დამახასიათებელ კერებზე. ბულოზური ფორმის კლინიკური მახასიათებლები არსებითად ტიპიური ბრტყელი ლიქენის მსგავსია, თუმცა, მათ თან ერთვის ბულების (5 მმ-ზე მეტი დიამეტრის) წარმოქმნა. ბულები ხშირად ლოკალიზებულია უკვე არსებული ერითემატოზული პაპულების/ფოლაქების ფონზე. ბულოზური ბრტყელი ლიქენის ზუსტი დიაგნოზისთვის აუცილებელია ფართო დიფერენციული დიაგნოსტიკის ჩატარება სხვა ბულოზურ და პაპულო-სქვამოზურ დერმატოზებთან
Analysis of Selected Parameters of Bottled Water in Poland
No full textWater is essential for life. People use it in almost every aspect of their lives. Bottled water available on the market for consumption should be free from dangerous microorganisms and have a stable chemical composition.
The presented study aimed to observe changes in selected water quality parameters in various conditions after opening a bottle of water. Four types of bottled water with different degrees of mineralization and carbon dioxide saturation were analyzed. The studies were performed according to the standards and procedures: PN-ISO 6059: 1999, PN-ISO 6332: 2001, PN-ISO 7150-1: 2002, PN-EN ISO 10523: 2012, PN-EN ISO 6222: 2004, Method 8149 – 1-(2-Pyridylazo)-2-Naphthol PAN Method.
A microbiological analysis was carried out in terms of the total number of microorganisms at a temperature of 22˚C at different time intervals after opening the bottle. The analysis of statistical tests allowed for a comparison of different types of water in terms of its resistance to secondary microbiological contamination after opening the bottle, as well as for the formulation of conclusions regarding the time of storage of water in an open bottle, after which the water does not meet the quality requirements in the analyzed range.
The tested waters were also subjected to physicochemical analysis. The total content of calcium and magnesium was determined using the titration method with EDTA, ammonium nitrogen, manganese and iron using the spectrometric method, pH was measured to check the water quality and whether the tested water meets the requirements contained in the Regulation of the Minister of Health of 31 March 2011 on natural, spring waters and table waters (Journal of Laws 01.85.466). The determined physicochemical parameters of selected bottled waters were intended to characterize and determine differences in the chemical composition of these waters and to demonstrate. The obtained test results were subjected to statistical analysis, calculating the arithmetic mean, median, dispersion, standard deviation and relative standard deviation. The conducted water analysis was compared with the results obtained for tap water in Tarnow, which were made available by Tarnowskie Wodociągi Spółka z o.o
საკუთარი საფუარის გავლენა საფერავის ღვინის ძირითადი ქიმიური მაჩვენებლების ჩამოყალიბებაზე
No full text Twelve highest quality, classical red wines, all with protected designation of origin, are produced in Georgia from Saperavi grapes, which is a variety of ancient origin and broad significance. These wines are in high demand among both local and international consumers. However, despite their excellence, wines made from Saperavi cultivated in different micro-zones (terroirs) often show a noticeable uniformity in sensory characteristics. This has become a significant challenge for Georgian winemaking. According to enologists, one essential reason for this phenomenon is the widespread use of imported, commercially available dry yeast strains. To solve this issue, a research team from Telavi State University proposed developing and using indigenous cultured yeasts tailored to each specific micro-zone. This idea led to the creation of a fundamental scientific project, which in 2023 was awarded a three-year grant by the Shota Rustaveli National Science Foundation of Georgia. This research represents an unprecedented groundbreaking effort in the country: the isolation and development — for the first time — of distinct pure strains of Saccharomyces cerevisiae, specific to each Saperavi-growing micro-zone, previously nonexistent as pure cultures.
As part of the project, tailored starter cultures were developed for ten distinct micro-zones. These yeast cultures have been studied microbiologically and identified through DNA. Wines were produced using these newly isolated strains, and their key technological parameters — including alcohol content, titratable acidity, volatile acidity, and extract — are presented in this paper. In parallel, wines made from the same raw materials using commercial yeast strains were also analyzed, in order to compare their characteristics with those of the wines fermented using the newly developed local cultures.უძველესი წარმოშობისა და მრავალმხრივი მნიშვნელობის საფერავის ჯიშის ყურძნისაგან საქართველოში მზადდება საუკეთესო ხარისხის, დაცული ადგილწარმოშობის დასახელების 12 კლასიკური წითელი ღვინო, რომლებზედაც დიდია ადგილობრივი და უცხოელი მომხმარებლის მოთხოვნილება. თუმცა, ამ საუკეთესო ხარისხს მიღმა შეიმჩნევა სხვადასხვა მიკროზონაში (ტერუარში) კულტივირებული საფერავისაგან დამზადებული ღვინოების ერთფეროვნება სენსორულ მახასიათებლებში, რაც წარმოადგენს ქართული მეღვინეობის გამოწვევას. ენოლოგთა აზრით, ამ ფაქტის ერთერთი არსებითი მიზეზია უცხოეთიდან შემოტანილი და მასობრივად გამოყენებადი მშრალი კულტურული საფუარი. ამიტომაც ამ პრობლემისგან გამოსავალი თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფმა მეღვინეობის თითოეული მიკროზონისათვის ღვინის საკუთარი კულტურული საფუარის გამოყვანაში დაინახა და შექმნა ფუნდამენტური პროექტი, რომელმაც 2023 წელს შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის სამწლიანი გრანტი მოიპოვა. ეს არის კვლევა, რომელიც საქართველოში არასოდეს ჩატარებულა - თითოეული ადგილწარმოშობის საფერავისათვის შესაბამისი Saccharomyces cerevisiae-ს საკუთარი წმინდა შტამების, აქამდე არარსებული წმინდა კულტურების - ცალ-ცალკე გამოყვანა, მიკროზონების მიხედვით.
პროექტის ფარგლებში 10 მიკროზონისათვის შეიქმნა შესაბამისი კულტურული საფუარები, რომლებიც შესწავლილია მიკრობიოლოგიურად და იდენტიფიცირებულია დნმ-ის მიხედვით; გამოყვანილ ახალ შტამებზე დამზადდა ღვინოები, რომელთა ძირითადი ტექნოლოგიური მახასიათებლების (ალკოჰოლი, ტიტრული მჟავიანობა, აქროლადი მჟავიანობა, ექსტრაქტი) კვლევის მასალები წარმოდგენილია ამ ნაშრომში; პარალელურად, შესწავლილია სხვა კომერციულ საფუარებზე იმავე ნედლეულისაგან დაყენებული ღვინოების მახასიათებლები, ახალ კულტურებზე დამზადებული ღვინოების თვისებებთან შესადარებლად.
 
ასეპტიკური მეთოდით ყურძნის ნატურალური წვენის დამზადების მოდიფიცირებული ტექნოლოგია
No full text A modified technology has been developed for storing natural grape juice using the aseptic method by partially changing some of the existing methods of aseptic juice preservation. This new approach maximally preserves all the beneficial chemical compounds found in grape juice, such as carbohydrates, organic acids, vitamins, and others. The following auxiliary materials were used during grape processing for this research: ICEZYM BIANCHI MP – an enzymatic preparation with pectolytic activity; LAFAZYM PRESS – a pectolytic enzyme used in the processing of white grapes; and LAFAZYM 600 XL – a pectolytic enzymatic preparation used for clarifying white must.
Based on the research, the developed modified technology for producing natural grape juice using the aseptic method ensures the maximum retention of all beneficial chemical substances contained in the juice.
შემუშავებულია დღეისთვის არსებული ასეპტიკური მეთოდით წვენების შენახვის ზოგიერთი მეთოდის ნაწილობრივი შეცვლით ყურძნის ნატურალური წვენის ასეპტიკური მეთოდით შენახვის ტექნოლოგია, რომლის გამოყენებითაც მაქსიმალურადაა შენარჩუნებული ყურძნის წვენში თავმოყრილი ყველა სასარგებლო ქიმიური ნივთიერებები, როგორიცაა ნახშირწყლები, ორგანული მჟავები, ვიტამინები და სხვა. კვლევისათვის ყურძნის გადამუშავების დროს გამოყენებულია შემდეგი დამხმარე მასალები: ICEZYM BIANCHI MP, ICEZYM BIANCHI MP, ICEZYM BIANCHI - არის ფერმენტული პრეპარატი პექტოლიზური აქტივობით. LAFAZYM PRESS, პექტოლიტიკური ფერმენტი თეთრი ყურძნის გადამუშავებისას, LAFAZYM 600 XL - პეტქტოლიტიკური ფერმენტული პრეპარატი თეთრი ტკბილის დასაწმენდად.
კვლევის საფუძველზე შემუშავებული მოდიფიცირებული ტექნოლოგია, ასეპტიკური მეთოდის გამოყენებით ყურძნის ნატურალური წვენის დასამზადებლად, უზრუნველყოფს წვენში თავმოყრილი ყველა სასარგებლო ქიმიური ნივთიერებების მაქსიმალურ შენარჩუნებას
თავისუფალი ირიბი დისკურსი და მისი ტრანსფორმაცია ქართულ თარგმანში (დ.ჰ. ლორენსის მცირე პროზის მიხედვით)
No full textAt the beginning of the 20th century, in the modernist era, when the techniques of direct and indirect discourse first appeared in the works of writers of that time, the seemingly strange narrative fascinated researchers of literature and language alike. One of its methods, the free indirect style, has become the subject of wide discussion since its active role in the work of fiction has not yet been clarified. The above-mentioned debates were shaped by two controversies: whether the free indirect style technique is of linguistic origin and what can be attributed to the perspective expressed in it. Both questions, although different, are intertwined. Based on the views of researchers on the issue of its linguistic origin, their further analysis of voice and perspective is caused by the free indirect style. Contradictory positions in these debates can be identified both in the opinions expressed about the development of the theory of monophonic free indirect style, as well as in the theories of double voice. Proponents of the dual-voice theory argue that this style combines two voices at once, which are often difficult to distinguish. This is the voice of the narrator and the voice of the character, and offers rich possibilities for interpretation. The dual-voice interpretation is usually accompanied by the belief that the origin of the style lies in everyday interaction. The present study also deals with the methods and ways of translating free indirect discourse passages in D.H. Lawrences’s short fiction and compares them with the source language text.მე-20 საუკუნის დასაწყისში, მოდერნისტულ ეპოქაში, როდესაც პირდაპირი და არაპირდაპირი დისკურსის ტექნიკა მაშინდელ მწერალთა ნაწარმოებებში პირველად გამოჩნდა, ერთი შეხედვით თითქოსდა უცნაურმა ნარატივმა ერთნაირად მოხიბლა ლიტერატურის და ენის მკვლევრები. მისი ერთ-ერთი მეთოდი, თავისუფალი არაპირდაპირი სტილი ფართო დისკუსიის საგნად გადაიქცა, მისი აქტიური როლი მხატვრულ ნაწარმოებში ჯერ კიდევ დაზუსტებული არ არის . აღნიშნული დებატები ორმა დაპირისპირებამ ჩამოაყალიბა: არის თუ არა თავისუფალი არაპირდაპირი სტილის ტექნიკა ენობრივი წარმოშობის და რას შეიძლება მიეწეროს მასში გამოხატული პერსპექტივა. ორივე ეს კითხვა, თუმცა განსხვავებული, მაგრამ ერთმანეთთან გადაჯაჭვულია. მისი ენობრივი წარმოშობის საკითხზე მკვლევართა შეხედულებებიდან გამომდინარე, ხმისა და პერსპექტივის შესახებ მათი შემდგომი ანალიზი თავისუფალი არაპირდაპირი სტილითაა გამოწვეული. როგორც ერთხმიანი თავისუფალი არაპირდაპირი სტილის თეორიის, ასევე ორხმოვანების თეორიათა განვითარების შესახებ გამოთქმულ მოსაზრებებში. ურთიერთსაწინააღმდეგო პოზიციებს ვხვდებით. ორხმოვანების თეორიის მომხრეები ამტკიცებენ, რომ აღნიშნული სტილი ერთდროულად ორ ხმას აერთიანებს, რაც ხშირ შემთხვევაში ძნელად გასარჩევია. ესაა მთხრობელის ხმა და პერსონაჟის ხმა და ინტერპრეტაციის მდიდარ შესაძლებლობებს გვთავაზობს. ორმაგი ხმის ინტერპრეტაციას ჩვეულებისამებრ თან ახლავს რწმენა, რომ ყოველდღიურ ინტერაქციას სტილის წარმოშობა უდევს საფუძვლად. ნაშრომში წარმოდგენილია თავისუფალი ირიბი დისკურსის შესახებ სხვდასხვა მკვლევართა, ლიტარატურათმცოდნეთა, ლინგვისტთა და თარგმანის თეორეტიკოსტთა მოსაზრებები. ასევე, მე-20 საუკუნის, ინგლისელი, მოდერნისტი მწერლის, დევიდ ჰერბერტ ლორენსის მცირე პროზის მაგალითზე ფართოდაა გაანალიზებული და შემუშავებული ის გზები და მეთოდები, თუ როგორ უნდა ითარგმნოს აღნიშნული კატეგორიის პასაჟები წყარო ენიდან (SL) სამიზნე (TL), ჩვენს კონკრეტულ შემთხვევაში, ქართულ ენაზე.