Дигитални репозиторијум Института за књижевност и уметност
Not a member yet
1542 research outputs found
Sort by
Severni Jadran u putopisnim reportažama Miloša Crnjanskog
Get PDFRad se bavi putopisnim reportažama Miloša Crnjanskog posvećenim severnom delu hrvatskog primorja, objavljenim tokom 20-ih i 30-ih godina XX veka u periodici („Vreme”, „Politika”, „Turistički Lloyd”). Reč je o Crnjanskovim tekstovima koji su ostali na margini dosadašnjeg naučno-istraživačkog interesovanja. Prvi deo studije biće usmeren na putopisno-reportažne napise sa severnog Jadrana (uključujući i turistički vodič „Naše plaže na Jadranu”), dok će se u fokusu drugog dela nači angažovani tekstovi posvećeni Rijeci, najvećem gradu Kvarnerskog zaliva
„Persepolis”: devojački roman
No full textU ovoj studiji analiziraću grafički roman „Persepolis” (2000, 2004) iranske autorke Marđan Satrapi. Analiza polazi od teze da je reč o tekstu koji pripada velikom korpusu romana o odrastanju (Bildungsroman), a uže njegovoj (pod) vrsti – romanu o buđenju (awaking novels) odnosno devojačkom romanu. Tematsko-sižejne linije „Persepolisa” tiču se dva nivoa: 1) odrastanje devojčice Marđan i 2) promene iranskog društva. Dva prikazana polja se nužno i intenzivno ukrštaju, ne samo zbog načelne uslovljenosti privatnog i javnog već i zbog kritičke tematizacije religijsko-ideološkog konteksta Islamske revolucije. Radikalno tumačenje islamske ideologije na državnom nivou i još radikalnija konkretna primena artikulisanih postulata presudno su uticali na privatnost i svakodnevni život, a posebno je bio represivan odnos prema ženama. Takve društvene prilike su učinile da lični razvoj, devojaštvo i sazrevanje budu ključno definisani propisima i tzv. javnim politikama. Prikazujući ključne formativne (adolescentske) momente i posebno školovanje jedne devojčice u ovakvom okruženju, autorka je dala intenzivnu sliku iranskog društva i napisala vrhunski (angažovan) tekst. Iako pisan i crtan kao grafički, „Persepolis” ima većinu odlika klasičnog romana o odrastanju, što omogućava njegovo tumačenje sa užeknjiževnih pozicija, dok njegovi centralni elementi omogućavaju interpretaciju sa feminističkih pozicija. Zbog toga će u analizi posebna pažnja biti usmerena na odnos roda i žanra – ispitaće se u kojoj meri je pozicioniranje glavne junakinje u središte i težište teksta (i crteža), čiju centralnu poziciju učvršćuje i pripovedanje u prvom licu, uslovilo i ostale tekstualne elemente
Subversive Stitch: Etnography and Women's Activism at the Beginning of 20th Century
No full textThis paper presents the activist dimension of ethnographic work within
Serbian communities in the Austro-Hungarian Monarchy in the context of women’s emancipation. Central figures are Savka Subotić and Jelica Belović Bernadžikovskа, folk embroidery and ornamentation experts, curators, essayists, and prominent figures in women’s associations. The paper describes their activities: writing essays, organizing and curating local and international exhibitions, presenting lectures, and translation work. Special research attention is paid to the international perspective of their endeavors, which previous research has overlooked in favor of efforts pertaining to the national framework and gender policies. The international networking achieved through ethnographic activism had a transformative impact on the emancipatory discourse in Serbian culture at the beginning of the 20th century. Ethnographic work reflects the transformation of feminist discourse from the struggle for women’s inclusion in paradigmatic national narratives and economic and professional emancipation, to the pursuit of women’s political rights. The
cultural mediation by ethnographers provides insight into the diverse strategies employed by activists/feminists for international networking in the early 20th century
Škrgut poluglasnika
No full textU tekstu najpre razmatramo mesto dijalekata u srpskoj poeziji, kao i činjenicu da se Miroslav Cera Mihailović izražava uporedo u vranjskom govoru i na standardnom jeziku. Prelazak na regionalne jezičke crte čini jednu od uočljivih pojava novije srpske književnosti, u saglasju sa epohalnim okretanjem kulturnoj periferiji
Identitet novog kanona - recentne antologijе savremene srpske poezije
No full textU radu se u komparativnom ključu sagledavaju i kritički opserviraju tri recentne antologije savremene srpske poezije: drugo, dopunjeno izdanje antologije „Zlatni vek srpskog pesništva”, priredio Selimir Radulović (RTV/Fondacija Grupa sever, 2019), „Senke i njihovi predmeti: antologija novijeg srpskog pesništva 1991‒2020”, priredio Saša Radojčić (Narodna biblioteka „Stefan Prvovenčani”, 2021), i „Logične pobune: antologija savremene srpske poezije”, priredio Stevan Bradić (Laguna, 2022). Razlog za odabir ove tri antologije temelji se na istraživačkoj zainteresovanosti za pluralitet priređivačkih politika koje se u mnogim aspektima (poetički, estetički, kulturološki, ideološki, etički) drastično razlikuju. Cilj je ispitati na koji način se posredstvom antologija, koje imaju važnu ulogu u oblikovanju književnog kanona, konstituiše identitet savremene srpske poezije, kakva se poruka ovim izborima šalje u etar društvenog i književnog polja, i najzad, da li postoje neke podudarnosti između disparatnosti u predgovorima prikazanih pogleda na savremenu srpsku poeziju i šire društveno-političke stvarnosti
„Plašt i očnjaci” i problemi prevoda stripskih serijala: prenošenje književnih i kulturnih referenci
No full textRad se bavi problematikom prevođenja i adaptacije stripova na primeru francuskog serijala „Plašt i očnjaci” („De cape et de crocs”, 1995–2016). Serijal se odlikuje izuzetno bogatom mrežom književnih citata i aluzija koje su oblikovane u medijum stripa, a kao najvažniji izvor inspiracija izdvajaju se autori 17. veka, pre svega Sirano de Beržerak. Dvanaest epizoda koje čine seriju „Plašt i očnjaci” objavljeno je u „Politikinom Zabavniku” u periodu između 2006. i 2017. godine. U radu se polazi od razmatranja francuskog teksta i načina na koji autori stripa inkorporiraju bogato književno i kulturno nasleđe u sopstveni pripovedački stil, a zatim se analiziraju primeri prevodilačkih rešenja. Time se osvetljavaju i najčešći problemi koji se javljaju prilikom prevoda stripova, kao što su formalna ograničenja koja diktira struktura vizuelnih elemenata, pronalaženje odgovarajućih ekvivalenata za simbolična imena, realije i kulturne aluzije
Književnokritička misao Marka Ristića između ideologije i poetike
No full textU radu se analizira Ristićev tekst „Varijacije (ili teze) o funkciji književnosti i o društvenoj odgovornosti književnika“, ogledni primer autorove težnje da, kao istaknuti eksponent vladajuće ideologije, predloži rešenja za u tom trenutku značajna književno-društvena pitanja (opseg književnih sloboda, društvena uloga književnosti i književnika, definisanje socijalističke književnosti, određenje značenja i opsega pojma „moderno”). Takođe, da iz pozicije bliske vlasti priloži upute prema kojima se dopuštaju određene književne slobode, što postaje ogledni primer u procesu unutarpolitičkih i spoljnopolitičkih pozicioniranja FNRJ. Istovremeno, Ristić je pokušao da u okvire šireg društvenog dogovora unese i sopstvena shvatanja o prirodi modernog i o istaknutoj društvenoj poziciji nadrealističke poetike
Vasko Popa i Miodrag Pavlović – pesnički dioskuri
No full textU radu se proverava uvreženo književnoistorijsko gledište prema kojem su pesnici Vasko Popa i Miodrag Pavlović nazvani pesničkim dioskurima. Ukazuje se, pre svega, na književnoistorijske činjenice koje su dovele do toga da ovakvo određenje postane učestalo, a potom se navode i značajni detalji iz književne biografije ova dva pesnika koji pobliže otkrivaju njihov književni, profesionalni i lični odnos. Na kraju, epitet dioskuri se proverava analizom poetičke evolucije poezije ovih pesnika u odnosu na mit, odnosno tradicijski registar iz kojeg proističu arhetipske vrednosti okamenjene u predstavi blizanačkog para. Ovakva analiza je poduzeta sa namerom da otkrije da li je određenje dioskuri koje se vezuje za odnos dva pomenuta pesnika samo zgodna književnoistorijska oznaka ili se ipak kroz sapostavljanje dva opusa mogu pronaći i neki temeljitiji razlozi koji bi pravdali ovakvo imenovanje
