Дигитални репозиторијум Института за књижевност и уметност
Not a member yet
1542 research outputs found
Sort by
Ubrzanje (u) nežnosti: mikrogerontotragovi poezije Saše Radojčića i Dragana Boškovića
No full textU radu se porede vidovi zastupljenosti i funkcije tematskog kompleksa starosti u poeziji Saše Radojčića i Dragana Boškovića. Iako se ova tematska konstanta ne nahodi u obliku poetičke dominante već u vidu disperzivnih a strukturalno relevantnih mikrogerontotragova, starost i mnogobrojni znaci starenja poprimaju važne semantičke implikacije, doprinoseći podrobnijem razumevanju ontološke melanholije ali i nežnosti Radojčićevog i Boškovićevog pesništva. Figure dečaka i staraca, odnos vremešnih supružnika, fizičke transformacije (promene na koži, kosi i bradi) i gerontopoetološka lična mapa (sočiva, kadice za sočiva, lekovi za pritisak) bivaju protumačene u ovom radu, kako bi se ukazalo na ambivalentnost starosti (doživljene kao one koja obećava i one koja donosi očaj i razočaranja, one koja razdvaja prijatelje, premešta ih u drugo sebe, vremena, sveta, i one koja omogućava da se u tome vidi uteha i spas), ali i na suptilne poetičke srodnosti poezije Saše Radojčića i Dragana Boškovića
Oslobađanje erosa od mita – Domanović u erotološkom kontekstu srpske pripovetke 19. veka
No full textIako se Radoje Domanović čita kao pre svega satirični pisac, u njegovom pripovednom opusu postoji nezanemarljiv broj pripovetki koje tematizuju privatnu sferu života: ljubavne ili odnose unutar porodice („Baba-Stana”, „Smrt”, „Pod hrastom”, „Sasušen list”, „Osveta”, „Zbog ljubavi”, „Najteža osuda” i druge). Da bismo komparativno-tipološki ispitali erotološku potku u odabranim Domanovićevim pripovetkama, u radu se najpre definišu dva osnovna vida erosovih manifestacija (eros kao prokreacijski čin i eros kao razorna ljubavna strast). Te dve glavne erotološke struje obeležavaju srpsku prozu 19. veka, jednako kao što ih nalazimo i u Domanovićevom opusu. Ali, ono što se pokazuje kao specifičnost erosa kod Domanovića jeste otklon erotološkog u njegovim pripovetkama od mita, obreda i uopšte pozitivnog tradicijskog koda. Poređenjem odabranih Domanovićevih pripovetki sa tematski sličnim pripovetkama, bilo naših romantičara, bilo realističkih pisaca, ističu se sledeća svojstva kao ključni markeri erosa u Domanovićevom opusu: pesimizam i destruktivnost, konstantno usmeravanje pera od erotološkog ka društvenoj kritici, zamena mitske i obredne tradicije satirom
Deiktičke reči u svetlu teorije formule na primerima srpskih epskih pesama i staroengleskog epa „Beovulf”
No full textCilj ovog rada je ispitivanje upotrebe deiktičkih reči u srpskim epskim pesmama i staroengleskom epu „Beovulf” kako bi se utvrdile sličnosti i razlike koje postoje između ove dve epske tradicije. One će biti posmatrane kao alat koji može biti upotrebljen u okviru teorije usmene formulativnosti kako bi se utvrdio njihov stepen usmenosti. Osnovna premisa rada je sledeća – reči koje upućuju na ono što je bliže, ovde i sada, biće korišćene kada pevač govori o onome što je zajedničko za njega u njegovu publiku, kao i eventualno u direktnom navođenju reči koje govore likovi, dok će referisanje na prošlost i ono što je udaljeno od njih biti obeležavano deiktikama koje ukazuju na distancu. Time će pevač svoju publiku direktno uključivati u ono što govori, na način suprotan onome koji je karakterističan za pisanu književnost u kojoj ova dvostruka referencijalnost nije reprezentativna. Ispitivanjem načina na koji pevač upotrebljava pokazne zamenice „ovaj, ova, ovo” i „onaj, ona, ono” u srpski epskim pesmama i staroengleskom epu pokušaćemo da utvrdimo da li postoji zajednička osnova koju ove dve epske tradicije dele, te da li se i na koji način ona uklapa u širi okvir teorije usmene formulativnosti
Raskošna tela pesme i autopoetičke antinomije
No full textNajnovija knjiga pesama Dragana Jovanovića Danilova „Kanjoni kroz nas” nasleduje i nadovezuje se na ranije postavljene dominante njegove samosvojne autorske poetike u savremenoj srpskoj poeziji. Ujedno u njoj prepoznajemo estetičke iskorake i odstupanja od poznatog (auto)poetičkog modela. Pomnijim tumačenjem tematsko-motivskog spektra zbirke, autoreferencijalnih iskaza, te lirsko-meditativnih slojeva i značenjskih ravni u pojedinačnih pesama ili u većim pesničkim celinama, kao i analizom pesničkog postupka i stilsko-jezičkih karakteristika, ukazaćemo kako na stabilna mesta Danilovljeve poetike i estetike, tako i na kvalitativna stvaralačka pomeranja, odnosno proširenja područja njegove autentične poetske filozofije
“That’s Me, Not Whitman”: Tin Ujević and Ivan V. Lalić as Whitman’s Yugoslav Poet-Translators
No full textThis essay discusses two book-length translations of Walt Whitman’s work into Serbo-Croatian, both of which appeared in the late twentieth century and merit special attention as important breakthroughs in Whitman’s Yugoslav reception. They were produced by Tin Ujević (1951) and Ivan V. Lalić (1974), eminent poets of different generations who shared a long-standing interest in Whitman; each considered him their poetic forefather as well as a spiritual contemporary. Ujević’s and Lalić’s own artistic sensibilities fundamentally shaped their Whitman editions. The essay examines their relationships with Whitman and his poetry, and considers the specific historical context in which they worked—the decades following World War II, marked by the Cold War and political tensions as well as important cultural shifts in socialist Yugoslavia
The Identity of a Person(ality) and a Rational Aspect of the Weakness of Will: Structure and Meaning
Get PDF
From Manuscript to Metadata: Advancing Digitizing Workflows in Serbian Literary Research
Get PDFThe Institute for Literature and Art has significantly modernized its digitization workflows for Serbian literary research, moving from manuscript-focused methods to metadata-driven systems. This shift addresses both technological and thematic challenges posed by digital visibility. Since the 1970s, the Institute has pioneered avant-garde and non-canonical research, emphasizing minority cultures and women's contributions. The comparison of the two repositories (adopted in 2019 and 2021) reveals the incomparable efficacy of the EPrints platform over the Islandora platform. EPrints enhance metadata standardization, citation tracking, and scholarly visibility, increasing citation metrics and academic prestige. This transformation boosts the Institute's visibility and supports an epistemic renewal in Serbian literary research. The project envisions seven platforms for different research units, featuring digitized texts with annotations to facilitate advanced searches and expand the reach of research results beyond academia, engaging curators, activists, and feminist groups
