Дигитални репозиторијум Института за књижевност и уметност
Not a member yet
1542 research outputs found
Sort by
Iskustvo usamljeništva: žena u poeziji Novice Tadića
No full textRad istražuje složene i ambivalentne aspekte simbolike ženskog lika u poeziji Novice Tadića. Žena u Tadićevoj poeziji predstavlja simbol stvaranja i duhovne veze između zemaljskog i transcendentnog, ali istovremeno i figuru destrukcije i ambivalentnosti. Kroz karnevalske i ambivalentne prikaze, poezija Novice Tadića istražuje ljudsku usamljenost i moralni pad, naglašavajući nedostižnost spasenja i svjetlosti. Analiza razmatra ulogu i funkciju žene, kao i značaj ružne i mračne ljepote koja prevazilazi njena tradicionalna shvatanja. U ovom kontekstu, rad istražuje tematske i simboličke obrasce koji otkrivaju duboke egzistencijalne i moralne dileme, uz značajnu ulogu hrišćanske etike u oblikovanju Tadićeve poetičke vizije
Poezija Novice Tadića u obnovi religioznosti u posleratnom srpskom pesništvu
No full textU radu se analizira religijski koncept poezije Novice Tadića u okviru posleratne srpske poezije. Poezija Novice Tadića tumači se kroz komparativne analize sa pesnicima različite poetike, ali i celine religijskog iskustva u pesništvu (Lj. Simović, I. V. Lalić, D. Maksimović). Upotreba književnih žanrova (molitve i plača) sa grotesknim i postupcima karnevalizacije biće prikazana u okviru jednog književnoistorijskog toka srpske poezije
Women's Holocaust Narratives in Yugoslav „Jewish Almanac”
No full textThe paper presents the literary work of female contributors to the „Jewish Almanac” („Jevrejski almanah”, Belgrade, 1954–1971). Research attention is directed toward a genre-diverse corpus of texts (short stories, radio dramas, poetry) focused on the themes of the Holocaust and women, authored by Frida Filipović, Julija Najman, Mirjam Štajner, Maja Zrnić, Eva Tičak Vajler, Sonja Nahman Premeru, Zora Dirnbah, Ina Jun Broda, Zlata Bojović, Dalija Lea Štern, and Mirjana Papo.
This body of texts is interpreted within several contexts through an interdisciplinary intersection of periodical studies and feminist literary criticism:
(1) within the documentary and commemorative-monumental function of the „Jewish Almanac”, and the intergeneric and intertextual connections within this periodical publication;
(2) in their correlation and communication as a specifically gendered and marked literary-representational corpus on the Holocaust; and
(3) within the framework of socialist memory culture strategies—either as support for these strategies or as the construction of alternative representational models
„Književna kritika u ʼLetopisu Matice srpskeʼ od 2001. do 2020. godine”
No full textS obzirom na to da je prvi broj „Letopisa Matice srpske” publikovan 1824. godine, dok se najnovije njegove sveske i dalje redovno štampaju, treba istaći činjenicu da je reč o književnom časopisu koji spada među one s najdužom tradicijom kontinuiranog izlaženja. Povodom obeležavanja dvovekovnog jubileja, u radu se razmatraju književnokritički tekstovi objavljeni na stranicama „Letopisa” tokom prve dve decenije XXI veka. Cilj istraživanja jeste da se na primeru časopisa od izuzetnog značaja ne samo za srpsku kulturu, već i za sveukupnu evropsku i svetsku literarnu baštinu odrede koordinate kretanja žanra književne kritike u savremenoj domaćoj periodici. Posebna pažnja posvećena je rubrici „Kritika”, zatim pojedinačnim autorima prikaza, u nastojanju da se ponudi njihovo analitičko i sintetičko sagledavanje
Miran Jarc o Francu Kafki
No full textRad teži da predstavi i analizira esej „Franc Kafka” Mirana Jarca, objavljen u ljubljanskom časopisu „Dom in svet” 1931. godine, i ukaže na njegov značaj u širem književno-istorijskom kontekstu, imajući u vidu da je ovaj tekst prvi osvrt na velikog pisca u jugoslovenskoj književnosti. Jarc, kao istaknuti međuratni slovenački pesnik, pripovedač, esejista, kritičar i prevodilac, izvrstan poznavalac svetskih književnosti, a osobito srpske i hrvatske, jedan je od začetnika ekspresionističkog pokreta u slovenačkom i jugoslovenskom kontekstu. U eseju Jarc razmatra nekoliko ključnih elemenata Kafkine književne umetnosti. Stoga Jarčev tekst predstavlja prvo značajno vrednovanje Kafkinog dela u jugoslovenskoj književnosti, uz pokušaj mapiranja osnovnih ideja njegove poetike, koje će kasnije dodatno razviti neki od najvažnijih proučavalaca Kafkinog dela: od Deleza i Gatarija, do Meletinskog i Andersa
Prikaz: Trosmerna „celina pogleda” (Jelena Marićević Balać, „Ka osmehu Evrope: savremeno srpsko, poljsko i češko pesništvo u komparativnom ključu”, Novi Sad: Akademska knjiga, 2023, 296 str.)
No full textEsejistika i kritika Vladana Desnice
No full textRad je posvećen esejističkom i kritičkom radu Vladana Desnice, pisca čiji rubni dijelovi opusa nakon decenijske marginalizacije sve više postaju predmet interpretativne pažnje. Romansijer, pripovjedač, dramski pisac, pjesnik, scenarista i libretista ostavio je u kritičkim i esejističkim tekstovima najobimniji korpus svog književnog rada, koji ne samo rasponom već i misaonim dometima predstavlja doprinos srpskoj književnosti vrijednosno nesrazmjeran pažnji koja mu je do sada posvećena. Teme i pitanja iz literature, pozorišta, filma, književne teorije, likovne umjetnosti, jezika i mnogih drugih oblasti intenzivno su zaokupljala pažnju ovog svestranog intelektualca i stvaraoca. Temeljno obrazovan u različitim oblastima, Desnica je u svojoj esejistici i kritici pokazao zavidna znanja iz psihologije, antropologije, etnologije, lingvistike, estetike, filmologije i drugih naučnih domena, praktično ih primjenjujući povodom konkretnih problema kojima se u datom trenutku bavio. Pridodajući tome rijedak literarni kvalitet piščevih diskurzivnih tekstova, Desnica među generacijski bliskim autorima spada u red istaknutijih imena kritičke misli tridesetih, četrdesetih i pedesetih dodina XX vijeka u književnosti na južnoslovenskom prostoru
Uloga skopa i politički aspekti staroengleskog epa „Beovulf”
No full textU radu se ispituje način na koji se epska poezija upotrebljavala u periodu pre i tokom konstituisanja nacije na tlu Velike Britanije. Uloga skopa, staroengleskog pevača, posmatra se kroz prizmu čuvara tradicije koji pevajući pesme daje legitimitet uspostavljanju rodoslova kraljeva koji sežu sve do mitskih početaka i paganskih bogova. Posebna pažnja posvećena je načinu na koji se hrišćanstvo uvodi u jedan tako zatvoren sistem kakav je bio herojski kodeks germanskih plemena i kako se postepeno vrši prečišćavanje paganskih osnova tako da se u postojeći tlocrt upisuju nove vrednosti. Ukazano je da se rodoslov sa početka „Beovulfa” može interpretirati u ključu staroengleskih genealogija kasnijeg datuma (IX, X i XII vek) u kojima se na začelju pojavljuju četvrti Nojev sin, ali i Adam i Hrist, te je moguće da je ep sačuvan od zaborava upravo jer se mogao upotrebiti kao osnova za građenje nacije u kasnijem čitanju, ali ne i u izvornoj izvedbi. Takođe se navodi primer slične situacije na tlu plemenske Crne Gore i nastojanja da se u doba vladavine Petra II Petrovića Njegoša stvori jedinstvena država
Putopis i parodija – „Pisma iz Nemačke” Ljubomira Nenadovića
No full textU radu će se ispitati na koje sve načine Nenadović u „Pismima iz Nemačke” parodira žanr putopisa i svoje ranije stvaralaštvo. Istražiće se specifična priroda (ne)kretanja glavnog junaka, izostanak (čvrstog) cilja putovanja, ispražnjenost od kulturno-istorijskih sadržaja i prožimanje humora sa elegičnim tonovima, kao plod putopiščeve razočaranosti u (evropsku) civilizaciju