Repositorium of Institute of International Politics and Economics
Not a member yet
1516 research outputs found
Sort by
Konfliktni potencijal religijske podele u Nigeriji
No full textU radu je prikazana kompleksna slika nigerijskog društva. Od pet činilaca tinjajućeg sukoba u Nigeriji, rad stavlja akcenat na religijsku podelu. Ipak, religijska podela nije posmatrana izolovano već u kontekstu drugih faktora sa kojima je povezana, kao što su etnička podela i ekonomski faktori, tj. siromaštvo. Rad analizira na koje načine religija utiče na sukobe i nastoji da pronikne u složenu mrežu hrišćanskih i islamskih identiteta u Nigeriji. Kao izazovi od posebnog značaja identifikovani su: promena političkog šablona koja se dogodila na predsedničkim izborima marta 2023. godine i proces uvođenja šerijata koji je otpočeo početkom dvehiljaditih. Na kraju, u radu su predstavljeni kanali komunikacije i načini rešavanja sukoba
Strategija Evropske unije o ekonomskoj bezbednosti
No full textU savremenoj međunarodnoj zajednici nijedna država ne može sama ostvariti svoju ekonomsku bezbednost. Nacionalni interesi država članica Evropske unije pretpostavljaju minimiziranje ekonomskih rizika koji proizilaze iz trgovinskih, poslovnih i finansijskih transakcija sa trećim zemljama koje se nisu uskladile sa njenim javnim politikama. U kontekstu novih globalnih geopolitičkih tenzija, nadležni organi Evropske unije odlučili su da usvoje sveobuhvatnu Evropsku strategiju o ekonomskoj bezbednosti. U zajedničkom Saopštenju od 20. juna 2023. godine, naglašava se potreba koordiniranog delovanja zarad postizanja evropskih ekonomskih i bezbednosnih interesa. Ostvarenje ovih interesa uključuje promociju sopstvene konkurentnosti, zaštitu od ekonomskih rizika i jačanje partnerstava sa svim državama koje dele brigu u vezi ostvarivanja evropske ekonomske bezbednosti. Mere koje će Evropska unija u tom cilju preduzimati trebalo bi da prate principe proporcionalnosti i preciznosti kako bi se ograničili neželjeni efekti, ne samo po evropsku već i po celokupnu svetsku privredu
Razvoj odnosa Srbije sa susednim državama, članicama EU — jedna od determinanti u procesu evropskih integracija
No full textIntegracija Republike Srbije u Evropsku uniju (EU) proces je koji zahteva, osim brojnih i sveobuhvatnih institucionalnih reformi, kreiranje i razvoj stabilnih i održivih regionalnih odnosa, posebno sa državama članicamaEU koje su u njenom neposrednom okruženju. S obzirom na toda je unapređenjeregionalne saradnje jedan je od bitnijih kriterijuma za učlanjenje u EU, u radu se posvećuje posebnapažnjarazvoju bilateralnih odnosa Srbije sa susednim državama posebno sa Hrvatskom, Bugarskom, Mađarskom i Rumunijom koje su i članice ove supranacionalne organizacije. Primenjujući komparativnu metodu analize, autori su pokušali da osvetle ostvarene rezultate, ali i aktuelne probleme između susednih država Zapadnog Balkana, te da pruže realnu sliku o mogućnostima njihovog prevazlaženja u cilju intenziviranja procesa evropskih integracija država kandidata za prijem u EU
Russian energy sources and the EU security policy
Get PDFt is impossible to plan EU security policy without ensuring energy security. Stable
access to energy sources is the basis for creating economic policy. Considering the importance of
the EU for the whole of Europe, it is impossible to ensure continental security without the EU
energy security. The thesis that it is necessary to reduce imports and rely on one’s own resources
has been present in the EU projections for years. However, little has been done in this regard.
Europe’s security still depends on Russian energy, regardless of announcements of the EU officials
that a different scenario is possible by 2027 or 2030
Montenegrin Squaring of the Circle: Between Russophilia, Pan-Orthodoxia, and Competing Nationalism
No full textThis study seeks to examine the roles of the political coalition Democratic Front (DF) and the Serbian Orthodox Church (SOC) as key actors in the promotion of Russophilia, Eastern Orthodoxy, and Slavic heritage in Montenegro. We argue that the Slavophilic concept in Montenegro does not exist in its classical form. Rather, several intertwining manifestations that blend into Serbophile, Russophile, and Pan-Orthodox attitudes are connected with ethno-religious and political—rather than genuinely ‘pro-Slavic’—affinities. Although Slavic identity and Orthodox bonds represent useful references in political speeches, they constitute a minor rather than a prevailing argument in explaining current mutual affinities. Issues like the position of Serbs in neighbouring countries, the Montenegrin Orthodox Church’s request for autocephaly, and the legal status of the SOC incline towards the Russian state and Serbian religious institutions constitute an important element in understanding Montenegrin political developments, which are significantly more layered than what first meets the eye
Kodifikacija i progresivni razvoj pravila o sukcesiji država u odnosu na državnu odgovornost
Get PDFematika državne odgovornosti bila je u glavnom fokusu kodifikatorskog rada Komi-
sije za međunarodno pravo kao pomoćnog tela Generalne skupštine Ujedinjenih nacija skoro
pola veka, da bi u završnoj fazi tog rada, 2001. godine, rezultirala usvajanjem Nacrta člano-
va o odgovornosti država za međunarodno protivpravna dela. Kako ovaj kodifikatorski akt
nije sadržao odredbe o sukcesiji državne odgovornosti, na sednici Komisije održanoj 2017.
godine, odlučeno je da se u program njenog budućeg rada uvrsti tema: „Sukcesija država u
odnosu na državnu odgovornost“. Uz metodološki pristup upodobljen sa modelima prisut-
nim u dvema ranije usvojenim Konvencijama o sukcesiji država (u odnosu na ugovore iz
1978. godine i u odnosu na državnu imovinu, arhive i dugove iz 1983. godine), kao i uz
sintezu pojmovnih značenja formulisanih u Nacrtu članova o državljanstvu fizičkih lica u
vezi sa sukcesijom država iz 1999. godine i u Nacrtu članova o državnoj odgovornosti, a na
koje se uveliko oslanjaju dosadašnji izveštaji Specijalnog izvestioca Komisije za međunarod-
no pravo, bilo bi moguće sistematizovati korpus pravila de lege ferenda koja bi uz određena
preciziranja i dopune u narednoj fazi kodifikatorskog rada mogla dovesti do nove Konvencije
o sukcesiji država
Jugoslavija i jomkipurski rat 1973. godine
No full textTema ovog rada je diplomatska uloga Jugoslavije u
Arapsko-izraelskom ratu oktobra 1973. godine, nazvanom po danu
na koji je započet, najvećem jevrejskom prazniku Jom Kipur. Zbog
kompleksnosti problema obrađen je tok događaja koji su prethodi-
li ratu, odvijali se i nastali nakon rata. Komparativnom anali-
zom dostupne arhivske građe iz Arhiva Jugoslavije, objavljenih do-
kumenata, domaće i strane literature cilj rada je da predstavi
osnovne elemente i događaje koji su odredili jugoslovensko držanje
u toku ove krize. Vodeća uloga u Pokretu nesvrstanih i bliskost sa
Arapima uticali su da Jugoslavija i Tito odigraju značajnu ulogu u
ratu i posreduju u sporu između zaraćenih strana
Odnosi Severne Makedonije i Bugarske u svetlu procesa evropskih integracija
No full textOd sticanja makedonske nezavisnosti do danas odnosi između Bugarske i Severne Makedonije nisu bili primer dobrosusedskih odnosa. Razlozi za takvo stanje duboko su ukorenjeni u različitim tumačenjima istorijskih činjenica. Uz nedosledan odnos prema manjinama, negativan razvoj međusobnih odnosa još više je produbljen. Iz aspekta razvoja susedske politike, ova okolnost može biti jedna od bitnijih prepreka na putu pristupanja Severne Makedonije u Evropsku uniju. U tom smislu, predmetna analiza političkih odnosa Severne Makedonije i Bugarske obuhvata raspravu o uslovima koje Sofija postavlja Skoplju na putu ka punopravnom članstvu u Evropskoj uniji. Kroz studiju slučaja, autor nastoji da odgovori na pitanje – da li su evropske integracije zemalja Zapadnog Balkana uslovljene otvorenim političkim pitanjima i izazovima između susednih država, ili je evropska perspektiva ovog regiona determinisana aktuelnim izazovima i okolnostima u okvirima Evropske unije? Odnosi Severne Makedonije sa susednom Bugarskom predstavljaju dobar primer u tom smislu, imajući u vidu retoriku zvanične Sofije koja rešavanje otvorenih političkih pitanja sa Skopljem koristi kako bi uslovila perspektivu Severne Makedonije za pristupanje Evropskoj uniji, čiji je to inače glavni spoljnopolitički cilj
Zeitenwende and the German National Security Policy: Analysis of the First National Security Strategy
Get PDFThe subject of this paper is to characterise the German term Zeitenwende as a “turning point in history”, which culminated with the Russian invasion of Ukraine in 2022 and the first German national security strategy. The paper examines if and how the global Zeitenwende changed German security and defence policy through four variables: a strategic environment, the character of security policy, perceived threats, and responses. This change is examined through the use of the concept of change in international relations and methods of historical and content analysis, as well as comparative methods. The structured interview is also used for the collection of relevant data. The paper concludes that, on the one hand, the Zeitenwende proves German transatlantic and multilateral security policy identity and interests, such as a greater and more accepted influence within NATO, holding the European division line and Russian geopolitical interests away from German borders, and spreading the European security order as wide as possible. On the other side, it contributes to the further evolution of German security policy by releasing it from residual Second World War constraints. Finally, the Zeitenwende involves Germany more strongly in a global systemic rivalry, making it less dependent on other “poles” of world order and with a priority given to competing with challengers rather than changing them from within
Novo zakonodavstvo Evropske unije o zaštiti od ekonomske prinude koju primenjuju treće države
No full textTurbulentni razvoj savremenih međunarodnih odnosa doneo je sa sobom određene izazove, ali i konkretne pretnje po ekonomske interese Evropske unije (EU). Ekonomski interesi pojedinih država članica u prethodnim godinama ozbiljno su uzdrmani merama ekonomske prinude koje proizilaze iz trgovinskih i poslovnih transakcija sa trećim zemljama. U Saopštenju iz februara 2021. godine Komisija je naglasila potrebu postizanja otvorene, odlučne i održive trgovinske politike koja bi mogla da odgovori izazovima saradnje sa trećim državama.Izmenama industrijske politike, iz maja iste godine, EU je nastojala da ojača ekonomsku otpornost i reši problem strateške zavisnosti. U tom smislu bila je naglašena potreba donošenja odgovarajućih mera o sprovođenju zelene i digitalne tranzicije uz pružanje adekvatne pomoći za održavanje stabilnosti unutrašnjeg tržišta. Kako bi se planirani ciljevi ostvarili, procenjeno je i da bi bilo neophodno usvojiti jedinstven zakonodavni okvir sa mogućnošću preduzimanja širokog spektra proporcionalnih i delotvornih protivmera protiv prinude, naročito onih njenih hibridnih oblika koji se manifestuju na planu održavanja trgovinskih i investicionih odnosa sa trećim zemljama. Nakon što su ispitani mogući učinci uvođenja ovakvih protivmera, Evropski parlament i Savet doneli su u oktobru 2023. godine Uredbu o zaštiti EU i njenih država članica od ekonomske prinude koju primenjuju treće države. Time je trasiran put za očuvanje strateških ekonomskih interesa EU u njenim međunarodnim ekonomskim odnosima