Repositorium of Institute of International Politics and Economics
Not a member yet
1516 research outputs found
Sort by
Inicijativa Otvoreni Balkan: mogućnost ekonomske i političke integracije bez bezbednosne komponente
No full textOsnovni cilj Otvorenog Balkana je ekonomska integracija zemalja učesnica, te kao takva ova inicijativa ne služi kao zamena pristupanju u EU već kao element u tom procesu. Istraživačko pitanje glasi: da li je moguća dublja ekonomska integracija bez potpune političke i bezbednosne sinhronizacije zemalja učesnica Otvorenog Balkana? Kompleksnost ovog pitanja prepoznajemo u činjenici da je reč o državama učesnicama koje vode različitu bezbednosnu politiku. Srbija je deklarisala vojnu neutralnost, dok su Severna Makedonija i Albanija članice NATO. U radu se analiziraju dometi ekonomske integracije, bez usklađenosti država učesnica na političkom i bezbednosnom nivou. Kao primer ćemo iskoristiti aktuelne ekonomske sankcije sa kojima se suočava Ruska Federacija usled, prevashodno, bezbednosnih razmimoilaženja sa politikom Zapada. Pokušaćemo da odgovorimo na pitanje – da li i u kojoj meri Otvoreni Balkan može da ostvari pune kapacitete ekonomske integracije, istovremeno izostavljajući bezbednosnu politiku država učesnica koja nije jedinstvena? U radu će se prikazati koliko bezbednosna i politička pozicioniranost država determiniše međudržavne ekonomske odnose u savremenim međunarodnim odnosima
Serbia and North Macedonia in 2023: Economic Risks, Political Challenges and Security Threats
Get PDFThe goal of this paper is a comparative analysis of the current and upcoming
challenges facing Serbia and North Macedonia in the economic, security, and political
context. The research question is following: whether small states, such as Serbia and North
Macedonia, can overcome instability in international relations and the region, while at the
same time preserving the achieved levels of economic development, security environment
and internal political stability. Through a comparative analysis of these two countries, we will
present the risks, challenges and threats faced by these two small countries in the current
year, as well as what unites and what separates these countries in the context of newly
emerging international circumstances. Also, we will analyse the real potentials of regional
cooperation in the Western Balkans from the point of view of the interstate cooperation of
these two countries, as a potential determinant of creating sustainability and stability in the
economic, political and security domains
China’s Responses to the New World Order
Get PDFThe last decades of the 20th century were very turbulent and caused
major changes in international relations. To a significant extent, the changed
balance of power between the world’s leading countries has had an impact on
international security. The changes became even more drastic with the
transition to the 21st century. And while the majority of countries in the world
met them unprepared, the People’s Republic of China (PRC) distinguished itself
by its ability to respond to them in a way that ensured its growing role in
international relations
EU Enlargement Policy Meets Eastern Partnership: A Cause for Concern?
Get PDFThe authors analyze a growing tendency of the EU institutions to treat
the membership candidates and eastern partners through similar political,
legal-bureaucratic, and other means rather than separating them and ar-
gue that such “clustering” is primarily damaging to the Western Balkans
(WB). The authors observe two strategic processes: the political marginali-
zation of the enlargement domain, combined with the increasing geopolit-
ical relevance of the eastern neighborhood, which might further sideline
the WB for two reasons. Firstly, the geopolitical rivalry with Russia in the
eastern neighborhood diverts EU attention to that region. Secondly, as a
politically and economically associated region, WB is heavily dependent on
the EU, which is unlikely to change considering its small size and enclaved
territorial position within the EU, despite the rising Euroscepticism on both
sides. The authors argue that geopolitical urgency to engage in the eastern
neighborhood is likely to further divert attention from the growingly periph-
eral WB, whose membership perspective appears to be increasingly vague
and uncertain
Korupcija i trgovina ljudima: (ne)istraženo jezgro
Get PDFPredmet istraživanja ovog rada je veza između korupcije i trgovine ljudima,
preciznije, uticaj korupcije na nastanak i širenje trgovine ljudima. Cilj rada je sistematizacija
nalaza postojećih teorijskih i empirijskih istraživanja koja su ispitivala vezu korupcije i trgovine ljudima. Kao osnovni metodološki postupak, autor koristi pregled literature. Analizirani
su naučni radovi koji su tematizovali povezanost između ključnih pojmova. Nalazi postojećih
istraživanja pokazuju da je korupcija jedan od najsnažnijih prediktora trgovine ljudima u zemljama porekla, ali i najznačajniji činilac koji olakšava proces trgovine ljudima i omogućava
nekažnjivost izvršilaca ovog krivičnog dela. Na osnovu uvida u postojeću akademsku literaturu, možemo zaključiti da je jezgro korupcije i trgovine ljudima nedovoljno istraženo
Human Trafficking as a Threat to Personal Security
Get PDFThe subject of this article is human trafficking in the context of endangering personal security, with an individual as a referent object in need of protection. The author employs a literature review as the primary research method. The aim is to synthesize available scholarly literature and gain insights into existing theoretical generalizations and findings of empirical research examining human trafficking as a threat to personal security. Given the multidisciplinary nature of the subject, the analysis encompasses scholarly articles from various fields, particularly security studies and migration studies. The findings reveal that victims experience physical, psychological and sexual violence throughout different stages of the trafficking process, extending beyond the exploitation phase, as commonly acknowledged. The primary objective of employing various forms of violence is to maintain victims in a submissive and slave-like position, reinforcing the belief that escape is impossible. It is worth noting that researchers primarily focus on sexual exploitation, resulting in a larger body of work addressing women and girls as victims of human trafficking. Future research should aim to explore further other less visible forms of human trafficking, which may have equally severe implications for personal security. Additionally, the ongoing challenge of identifying these victims perpetuates the vicious circle of victimization. For holistic insights, it is necessary to examine this issue from a broader perspective on human security
Načela međunarodnog prava o zaštiti životne sredine u praksi Evropskog suda za ljudska prava
No full textImajući u vidu da su danas u svetu zagađenja životne sredine sve češćai dasu pojedinci suočeni sakonkretnim štetnim efektimarazličitih oblika zagađenja, primena načela međunarodnog prava o zaštiti životne sredine u praksi Evropskog sudazaljudskapravaizdvaja se kao adekvatan način koji potpuno odgovara potrebama zaštite životne sredine i ljudskih prava. Cilj predmetnog rada je da se utvrdi da li je Evropski sud za ljudska prava pružio doprinos u razumevanju problema u vezi sa pravnom prirodom načela koja je koristio u svojoj praksi, i da li je praksa Suda imala poseban značaj za načela? Kroz upotrebu normativnog, konceptualnog, komparativnog i istorijskog metodaautorka je daladoprinos teorijskomrazumevanju problema u vezi sa pravnom prirodom načela, njihovom upotrebom u međunarodnoj i unutrašnjoj sudskoj praksi, kao i progresivnim razvojem kroz jurisprudenciju Evropskog sudazaljudskaprava.Autorka je došlado zaključkadase načela koja Sud primenjuje mogu smatrati pravilimaregionalnog običajnog međunarodnog prava čiji je cilj zaštita ljudskih prava i indirektno, zaštiti životne sredine. Analizom sudske prakse, autorka je utvrdila i izvesne nedostatke u primeni načela koje je prema njenom mišljenju moguće rešiti kako bi doprinos Evropskog sudazaljudskaprava u razjašnjenju sporne prirode načela bio još veći u funkciji zaštiteljudskih prava i životne sredine
Unapređenje strateškog okvira Republike Srbije za sprečavanje i suzbijanje organizovanog kriminala, terorizma i ekstremizma: pouke velikih sila
No full textAkademska proučavanja socioloških pojava poput organizovanog kriminala, terorizma i ekstremiz(a)ma u novije vreme poprimaju veći značaj zbog povećanog broja izazova sa kojima se savremene države suočavaju. Povećano interesovanje se ogleda dominantno u sferi nacionalne bezbednosti uzimajući u obzir da sve države teže da zadovolje minimum potrebnog nivoa sigurnosti građana, ali i drugih objekata zaštite poput kritične infrastrukture, državnih granica, te tradicionalne vojne bezbednosti. Cilj ovog rada je da prikaže moguće
modalitete unapređenja strateškog i legislativnog okvira Republike Srbije u odnosu na identifikovane bezbednosne rizike sa kojima se suočava tokom treće decenije 21. veka. Analiza je usredsređena na prikaz nedostataka pravnog regulisanja ove materije i mogućnosti unapređenja postojećeg stanja. Autori najpre analiziraju pozitivnopravne norme u ovoj oblasti, a potom nude prikaz
mogućeg modela organizacije strateškog i normativnog korpusa akata Republike Srbije po uzoru na rešenja iz Narodne Republike Kine, kao mogućeg modela jedne od svetskih supersila u sistemu međunarodnih odnosa. Osim sistematičnog prikaza normativnih akata kroz Registar pravnih propisa i ostalih akata koje regulišu borbu protiv navedenih bezbednosnih pojava, autori kroz diskusiju nude set preporuka koje mogu poslužiti kao ulazni parametri za softversku simulaciju bezbednosnih rizika u budućim istraživačkim naporima
Western Balkans Trade with Russia and EU amid the Ukrainian Crisis — Threats and Opportunities
Get PDFThis research aims to assess the most significant and potentially lasting
effects of the Ukrainian crisis on the structure, volume, and directions
of Western Balkans international trade. The analysis refers only to
trade with Russia and the European Union (EU) as the only trade
directions sensitive to disruptions due to the Ukrainian crisis. The
research questions are: 1. What are the effects of the Ukrainian crisis
on the trade of the Western Balkan (WB) countries with Russia? and
2. Which industries in the WB are at risk of weakening, and which have
a chance to develop and increase exports due to disturbances in the
EU economies? To prove the hypotheses, an analysis of statistical data
on changes in trade in key commodities (index of change) in the most
important export products for each WB country was used, as well as
an analysis of static data on energy prices, producer prices in the EU,
and other data. The results showed that the trade of all WBs except
Serbia with Russia declined during 2022. This is a long-term problem
for the trade of only a few economic sectors, such as the export of
pharmaceutical products from Bosnia & Herzegovina (B&H), stone
from Montenegro, and wheat from Albania. In contrast, trade with
the EU is changing significantly, as this crucial partner is undergoing a
process of accelerated deindustrialisation. The effects of these
changes are mixed. Smaller advantages for Serbia, B&H, and North
Macedonia in a few sectors may arise from taking over abandoned
production in the EU. Whether or not the EU industry’s decline
continues at its current rate, these minor advantages may be
permanent. But if the shutdown of production extends to the higher
industrial sectors, this will directly affect a considerable part of the
industrial exports of the WB countries, especially Serbia
Vojna saradnja Srbije i Rusije – stanje i perspektive
No full textU radu se opisuje i analizira vojna saradnja Republike Srbije i Ruske Federacije tokom poslednjih petnaest godina, praktično od ponovnog osamostaljenja Srbije, odnosno od 2006. godine. Posebna pažnja posvećena je sporazumima o vojnoj saradnji, kao i učincima njihove realizacije. Pored toga, u radu se obrazlažu modaliteti vojne saradnje između država, faktori koji je potpomažu ili ometaju, kao i razlozi zbog kojih države sklapaju sporazume u ovoj oblasti. Na osnovu ovih teorijsko-tipskih obrazaca u radu se analizira proces rusko-srpske vojne saradnje i njeni dometi. Autor navodi konkretne modalitete vojne saradnje Srbije i Ruske Federacije, sagledava njen geostrategijski okvir, kao i njene postojeće/potencijalne geopolitičke efekte. Takođe je pruženo predviđanje njene realizacije/sudbine u budućnosti u kontekstu rata u Ukrajini i zaoštravanja odnosa Zapada i Rusije. Prilikom pisanja rada, korišćeno je više naučnih metoda, najčešće metode analize i komparacije