Repositorium of Institute of International Politics and Economics
Not a member yet
1516 research outputs found
Sort by
Uređenje preventivne zaštite od požara u Republici Srbiji
No full textJedna od najvažnijih oblasti u zaštiti od požara jeste prevencija. Ova oblast ima najvažnije mesto, jer se njenim uređenjem direktno doprinosi eliminisanju potencijalih rizika i opasnosti. U svim državama ova oblast uređena je različitim zakonskim propisima. Time se utvrđuje jasna organizacija u preventivnom delovanju kroz različit i jasno propisan skup mera i aktivnosti. Važno mesto u zakonskim propisima ima prevencija unutar privrednih subjekata. Svi privredni subjekti su u obavezi da sprovedu preventivne mere zaštite od požara. Najviše obaveza u toj oblasti imaju privredni subjekti čija delatnost nosi sa sobom potencijale rizike i opasnosti. U Srbiji postoji nekoliko zakona kojima je uređena oblast preventivne zaštite od požara. U njima je propisana i obaveza državnih organa da se bave preventivnom zaštitom od požara. Standardizacija preventivne zaštite od požara je temelj u sprovođenju propisa u ovoj oblasti. U svakoj državi postoji nacionalno telo koje je nadležno za standardizaciju i sarađuje sa adekvatnim međunarodnim organizacijama i srodnim nacionalnim telima drugih država
The Russian Federation’s Approach to the Unresolved Dniester Conflict and Its Implications for the Security and Foreign Policy of the Republic of Moldova
No full textThis study examines Russia’s role in the Dniester conflict and its impact on
Moldova’s security and foreign policy. It focuses on the role of one external actor and the
implications of its policies in the context of Russia’s current strained relations with the
West rather than on the conflict itself, its history, or possible solutions. In light of Russia’s
invasion and recognition of Ukraine’s separatist republics, it’s essential to understand its
near-abroad policy and historical, symbolic, and vital geopolitical interests in the region.
Russia, a key regional player, has always been present during all stages of the conflict
and has used its position to pursue a policy that has benefted separatists for years. This
study notes that Moscow has considered the post-Soviet space a critical area for national
security, seeking to maintain and expand its influence. Its role in unresolved regional
conflicts is primarily to mitigate the impact of other geopolitical players. An approach
to the Dniester Conflict based on maintaining Russia’s military presence and political
influence in the region affects Moldova’s foreign and security policy. It would enable
Russia to obstruct Moldova’s Euro-Atlantic integration while maintaining influence in
the post-Soviet space
Rat u Ukrajini 2022-2023 kao nastavak Ukrajinske krize, započete još februara 2014.
No full textUkrajinski sukob je najveći oružani sukob na tlu Evrope nakon
Drugog svetskog rata. Ovo nije samo konflikt Rusije i Ukrajine,
već zapravo jedan širi sukob između nosilaca već začetog mul-
tipolarnog svetskog poretka koje predstavlja Rusija i branioca
prošlog monopolarnog, koga predstavljaju Amerika i NATO. U
samoj Ukrajini postoji sukob ruskojezičkog stanovništva i sa
druge strane vlasti instalirane nakon puča u Kijevu februara
2014. Višegodišnja ukrajinska kriza, potom prerasta u oruža-
ni sukob. Zapravo prvi oružani sukob u okviru ukrajinske krize
se već odigrao tokom perioda 2014-2015, imao je unutarukrajin-
ski karakter i okončan je sporazumom Minsk 2. Sankcije Rusiji,
ali i paralelne krize u Africi, Dalekom istoku, Zakavkazju i
dr, pokazuju složenost međunarodne situacije. Evropska unija
je za sada saveznik SAD i NATO-u u viđenju ukrajinskog sukoba
i uvođenja sankcija Rusiji. Međutim, ekonomske štete koje trpe
vodeće zemlje EU kao posledice svog angažovanja u ukrajinskoj
krizi, sankcija Rusiji i raznovrsne pomoći Ukrajini, te pri-
manja izbeglica, dovode ta društva u dodatne krize i društvene
i političke podeljenosti. Otuda vladajuće elite u zemljama EU
se suočavaju sa nezadovoljstvom stanovništva, naročito kada
su u pitanju njene vodeće sile – Nemačka, Francuska i Italija.
Kina i u izvesnoj meri ostale zemlje sveta, van tzv. „kolekti-
vnog zapada“, pokazuju uglavnom veće simpatije prema Rusiji u
sučeljavanju sa SAD, NATO i njihovim saveznicima
Regionalizam kao strategija razvoja Podsaharske Afrike
Get PDFRad pokušava da odgovori na pitanje da li se regionalizam pokazao kao efikasna strategija razvoja u regionu Podsaharske Afrike. S obzirom na brojnost
regionalnih integracija koje karakterišu pomenuti geografski prostor, autor
pribegava metodi studije slučaja, i teorijski okvir primenjuje na Ekonomsku
zajednicu država zapadne Afrike (ECOWAS), koja se smatra jednom od najuspešnijih integracija na kontinentu. U teorijskom pogledu rad će se oslanjati na pristup „razvojnog regionalizma”, koji autor smatra pogodnijim za
istraživanje regionalizma u Podsaharskoj Africi u odnosu na prethodno korišćene, te je cilj rada da i u teorijskom pogledu skrene pažnju na razlike između pristupa u okviru teorija regionalizma. U prikupljanju i obradi podataka korišćeni su relevantni dokumenti Ekonomske zajednice država zapadne
Afrike, „Izveštaj o ljudskom razvoju” Programa Ujednjenih nacija za razvoj
i Indeks regionalne integracije Afrike Afričke unije, Afričke razvojne banke i
Ekonomske komisije Ujedinjenih nacija za Afriku
Okršaj političkih narativa: od „Putinovog rata“ do „kolektivnog Zapada“
No full textOvaj rad fokusira se na istraživanje zvaničnog političkog narativa
u kontekstu invazije na Ukrajinu. Autor polazi od stava da brojne
sintagme koje Evropska unija upotrebljava odražavaju stavove te
organizacije o neopravdanosti napada i krivici Rusije za izazivanje
rata (i povezanim negativnim fenomenima). U tom smislu, autor
analizira upotrebu izraza poput „Putinov rat“, „neopravdana
agresija“ i druge slične sintagme, tumačeći ih u kontekstu diskursa
o odgovornosti Rusije za sukob. Važan predmet analize u ovom
istraživanju jesu i elementi tzv. Civilizacijske ideologije koja
zauzima sve vidljiviju ulogu u zvaničnom ruskom političkom
diskursu, pri čemu će glavni fokus biti na segmentima govora ruskog
predsednika prilikom proglašavanja početka napada na Ukrajinu. U
tom kontekstu, autor analizira upotrebu sintagmi poput
„kolektivnog Zapada“ u govorima Vladimira Putina, potkrepljujući
hipotezu da ruska strana Uniju ne doživljava kao paritetnog rivala,
već pre kao eksponenta američkih interesa. Dodatno, autor se
rukovodi i primesama ofanzivnog klasičnog realizma u tumačenju
ukrajinskog rata, kao i pojedinačnim nivoom analize, nastojeći da
bliže ilustruje uticaj Vladimira Putina u formulisanju stavova,
aktivnosti i političkih odluka u kontekstu aktuelnog rata
Preporuka o ciljevima Evropske unije za otpornost na katastrofe
No full textKlimatske promene koje se događaju u prethodnih nekoliko decenija primoravaju Evropsku uniju (EU) da sprovede određene promene u oblasti civilne zaštite. Te promene EU sprovodi prvenstveno transformacijom delova sistema civilne zaštite koji bi trebalo da izdrže trajanje potencijalne vanredne situacije. Poseban problem predstavlja sve učestalija pojava vanrednih situacija sa kojima jedna država ne može sama da se izbori. Radi se o vanrednim situacijama koje istovremeno pogađaju više država, ašto uvek predstavlja veliki izazov za EU. Zato je EU i preduzela korake za jačanje pojedinačnih i kolektivnih kapacita njenih država članica. Jedan od bitnijih zadataka EU jeste stalna revizija definisanih ciljeva u vezi sa otpornošću nakatastrofe. Preporukom Komisije o ciljevima EU za otpornost na katastrofe, EU vrši reviziju dosadašnjih ciljeva sistema civilne zaštite, obraćajući više pažnje na prirodu promenjenih okolnosti kroz predviđanja, pripreme, upozoravanja, osiguranja, kao i pružanja adekvatnih odgovora na akcidente
Položaj Rusije u multipolarnom svetu i strateške opcije Srbije
No full textOslanjanjem na realističke teorije međunarodnih odnosa, uz korišćenje metoda analize sadržaja, sinteze i komparacije, moguće je pratiti i dokazati fenomen uspostavljanja ravnoteže snaga u savremenim međunarodnim odnosima. Jedan od ključnih činilaca tog procesa svakako je Ruska Federacija. Težnja ka redefinisanju posthladnoratovskog međunarodnog poretka i oblikovanje novog - multipolarnog i policentričnog, primetna je kako u strategijama Rusije, tako i u nastupima zvaničnika i konkretnom delovanju. Nesumnjivo, Rusija se pozicionira kao jedan od samostalnih polova u novonastajućoj strukturi svetskog političkog sistema, zbog čega je neophodno razmotriti strateške opcije Republike Srbije u tom kontekstu. Rad se sastoji iz pet delova. Uvodni deo posvećen je predstavljanju okvira - metodološkog i teorijskog, kao i ključnih pojmova. U drugom delu objašnjavaju se struktura svetskog političkog sistema i fenomen ravnoteže snaga, dok je u trećem to konkretno prikazano kroz tekuće (spoljnopolitičko) pozicioniranje Rusije (uticaj na transformaciju strukture svetskog političkog sistema i uspostavljanje ravnoteže snaga). U četvrtom delu analiziraju se rusko - srpski odnosi, njihov kvalitet i sadržaj, dok su u petom delu razmotrene strateške opcije Republike Srbije. Vremenski okvir istraživanja ograničen je na period od 2008. godine i početak globalne finansijske - ekonomske krize do danas. Za potrebe istraživanja korišćena je savremena politikološka, bezbednosna, ekonomska, pravna i istoriografska literatura, zatim primarni izvori vezani za odluke međunarodnih organizacija, institucija Rusije i Srbije, kao i izjave zvaničnika relevantne za temu ovog rada
China’s Global Development Initiative in the Age of New Multilateral Paradigms
Get PDFContemporary international landscape is characterised by the
emergence of new multilateral paradigms. In such context, China’s Global
Development Initiative (GDI) has garnered increasing attention as a
transformative force with far-reaching implications. This paper examines the
evolving dynamics of the GDI amidst the rise of new multilateral approaches
to global governance and the structure of the international system. It begins
by situating the GDI within the broader context of China’s growing influence
on the global stage and the shifting multilateral landscape. The text explores
how the GDI intersects with emerging multilateral frameworks and
institutions, such as the UN, and other mechanisms for its promotion. It
examines how China’s initiative aligns, complements, or competes with these
evolving multilateral approaches and the responses from other major actors
in the international arena. The paper concludes by emphasising the
importance of a nuanced understanding of China’s GDI in the age of new
multilateral paradigms. By shedding light on the complexities of the GDI and
its interaction with the changing multilateral landscape, this analysis
contributes to informed policy discussions and scholarly inquiries about
China’s role in shaping the future of international relations
Ka pravednijem svetskom ekonomskom poretku - od ideje do realizacije
Get PDFRazvoj savremenih međunarodnih odnosa uslovljen je svetskom političkom i ekonomskom
krizom koja podstiče ubrzano geopolitičko pregrupisavanje na ravni između zemalja Globalnog
severa i Globalnog juga. Budući da kompromis između ove dve grupe zemalja nije postignut, ini-
cirana je ideja o Novom svetskom ekonomskom poretku koju promovišu regionalne sile u usponu
okupljene oko BRIKS-a kao međuvladinog foruma za saradnju koji treba da posluži ostvarivanju
interesa različitih zemalja bez obzira na njihovu civilizacijsku pripadnost, ekonomske ili društve-
no-političke sisteme kojima inkliniraju. Realizacija ove ideje, mogla bi da dovede do zamene još
uvek vladajućeg neoliberalnog poretka, a za šta su potrebne reforme međunarodnih ekonomskih
institucija, uspostavljanje alternativnog međunarodnog finansijskog sistema, konsolidacija i pro-
gresivni razvoj međunarodnog ekonomskog prava i reafirmacija uloge Ujedinjenih nacija (UN).
Ideja o Novom svetskom ekonomskom poretku nije nova i prati duh ranije proklamovanog kon-
cepta Novog međunarodnog ekonomskog poretka (NMEP), koji je bio u fokusu rada UN i Pokreta
nesvrstanih decenijama unazad, a čijem razvoju ova studija posvećuje posebnu pažnju
Upotreba taktičkog nuklearnog oružja u ratu u Ukrajini: izgledi i perspektive
No full textAutor iz perspektive realizma u međunarodnim odnosima analizira
izglede i mogućnosti upotrebe nuklearnog oružja u Ukrajini. Glavna
hipoteza koja se dokazuje glasi: Rusija neće upotrebiti taktičko
nuklearno oružje u Ukrajini iz četiri glavna razloga. Prvo, taktičko
nuklearno oružje ne donosi prednost na bojnom polju jer može biti
balansirano konvencionalnim udarima iste snage. Drugo, nuklearni
tabu u međunarodnim odnosima je toliko snažan da Rusija ne bi
rizikovala novi talas sankcija i eventualno pogoršanje odnosa sa
Kinom. Treće, čak i taktičko nuklearno oružje neselektivno širi
radijaciju koja ubija civilno stanovništvo (uključujući i Ruse).
Četvrto, strategije i doktrine nuklearnih sila ne prepoznaju razliku
u upotrebi taktičkog i strateškog nuklearnog oružja, što bi značilo
uvećanje mogućnosti za nuklearni rat. Vođena teorijom i praksom
racionalnog izbora, Rusija neće razmatrati upotrebu taktičkog
nuklearnog oružja, sve dok se rat vodi na teritoriji Ukrajine
(uključujući i četiri pripojene oblasti Rusiji). Bez obzira da li
taktičko ili ne, nuklearno oružje Rusija može upotrebiti samo u
situaciji ukoliko bi se rat prelio na njenu teritoriju i ako bi njen
opstanak bio ugrožen napadom pojedinih ili svih članica NATO-a