Repositorium of Institute of International Politics and Economics
Not a member yet
1516 research outputs found
Sort by
Uticaj nevladinih organizacija na međunarodno pravo zaštite životne sredine - posledice po međunarodnopravni subjektivitet države
No full textPoslednjih nekoliko decenija nevladine organizacije (NVO)
izdvojile su se u odnosu na druge nedržavne aktere u uticaju na razvoj međunarodnog prava zaštite životne sredine. Njihovo delovanje putem lobiranja, privlačenja pažnje javnosti i medijskih kampanja doprinelo je razmatra nju i razvoju određenih pitanja zaštite životne sredine. Veliki broj međunarodnih i regionalnih ugovora iz oblasti životne sredine predviđa mehanizme učešća i saradnje sa NVO. Autor razmatra da li rastući uticaj NVO u oblasti međunarodnog prava životne sredine ima posledice po
međunarodnopravni subjektivitet države. Svojim delovanjem, NVO stiču određene elemente međunarodnopravnog subjektiviteta i ulaze u domen koji tradicionalno pripada državi. Ova pojava otvara pitanja o potencijalnoj transformaciji pojma subjekta međunarodnog prava, kao i spremnost međunarodnog prava na fleksibilnost u pogledu međunarodnopravnog subjektiviteta. Autor zaključuje da, uprkos rastućem značaju NVO u razvo ju međunarodnog prava zaštite životne sredine, koncept međunarodnog prava nije spreman na transformacije. U prevazilaženju ovog problema u pogledu životne sredine, države bi trebale iskoristiti najbolje iz uloge i postojanja NVO, te zajedničkim snagama nastaviti razvoj ove grane prava
Evropske integracije Severne Makedonije: kandidat-svedok transformacije Evropske unije
Get PDFSeverna Makedonija više nije u fokusu proširenja Evropske unije. Nakon konflikta
2001. godine bila je država-lider na evropskom putu, u mnogim segmentima ispred Hrvatske
koja je već članica. Početkom druge decenije 21. veka dobila je ulogu „poslednjeg vagona“ u širem kontekstu evropskih integracija na Zapadnom Balkanu, bez sumnje iza Hrvatske koja je
već tada spremno očekivala datum ulaska, ali istovremeno iza Crne Gore i Srbije. Sve je bilo
svedeno na grčko-makedonski spor koji je zapravo odgovorio na pitanje da je Grčka daleko od
uloga „ekskluzivnog kočničara“ evropskih integracija svog severnog suseda. Zapravo,
tranformacija je bila dvosmerna ulica u slučaju odnosa Evropske unije i Severne Makedonije.
Dok se Skoplje suočavalo sa unutrašnjom borbom građanske (binacionalne) i nacionalne
(jednonacionalne) države, sveprožimajućim političkim okršajem čiji je epilog bio u potpunosti
zarobljene institucije, Evropska unija je bila suočena sa unutrašnjim ekonomskim, finansijskim,
a potom i političkim i institucionalnim izazovima koje su u neku ruku uticale da Brisel ne
spreman dočeka sukob na teritoriji Ukrajine. Upravo zato potražićemo odgovore na pitanja:
koji su uzroci „vakuuma“ u odnosima Skoplja i Brisela, Koje pogrešne korake možemo da
pripišeme Skoplju, a koje Briselu, da li je evropska integracija na zapadnom Balkanu postao
samo teorijski koncept, bez praktične mogućnosti realizacije i kako će izgledati sledeća
tranformacija, Evropske unije, s jedne strane i Severne Makedonije, s druge – nakon svih
tekućih izazova
Geopolitički položaj Srbije: Od ,,Kuće na drumu“ do ,,Kuće u okruženju NATO-a“
No full textU radu se razmatra nepovoljan geopolitički
položaj Srbije u kontekstu rata u Ukrajini, procenjuju
se i sagledavaju njegovi ključni činioci, kao i neveliki
kapaciteti moderne srpske države da utiče na njegovu radikalnu modifikaciju ili poboljšavanje. Autor upoređuje
geopolitički položaj Srbije u prošlosti (19-20 vek)
sa tekućim, i na osnovu više parametara (političkih,
geografskih, strategijskih), zaključuje da je on možda
najnepovoljniji od vremena kada je Srbija 1830. godine,
stekla autonomiju u okviru Otomanske imperije (faktičku
unutrašnju nezavisnost). U članku se takođe prezentuje
klasifikacija država po njihovoj moći, i ista se primenjuje na Republiku Srbiju zarad sticanja utemeljene/
realne spoznaje o njenim sposobnostima da vlastitim naporom kvalitativno preobrazi u svoju korist neposredno
geopolitičko okruženje (Balkan)
China's geopolitical design for East Asia: Taiwanese piece of the puzzle
Get PDFChina's foreign and security policy preferences for East Asia are a multifaceted issue, with Taiwan playing a crucial role in this strategic puzzle. Beijing's claim over Taiwan as its integral part is a key component of its geopolitical strategy in East Asia and an important constituent of regional security dynamics. This paper aims to delve into China's patterns of such geopolitical design for East Asia, paying particular attention on Taiwan's place within the newly introduced Indo-Pacific and attempts at multilateral alignments in the region. Author offers arguments for China's East Asian "regionally tailored" policy and discusses potential strategic options ahead of Chinese leadership regarding US-led attempts to contain China geopolitically and militarily. In addition, the paper explores some Beijing's concrete military and foreign policy responses, including its military policy over the East China Sea Air Defence Identification Zone and consequences derived from recently adopted strategy titled Taiwan Issue and China's Unification in the New Era. Given Taiwan's pivotal geopolitical position in China's security policy, the paper assumes it will be one of the principal sites where the contest for the emerging world order will be waged between China and the United States. China's rise in the international system and the current politico-security tensions in the East Asian region as examples to argue that certain theoretical approaches, like the liberal Hegemonic Stability Theory, may no longer hold true. It is because international system is moving towards institutional separation into parallel entities, which could be a significant shift from the system that emerged after the Second World War
Berlin Process and the Open Balkans: Effectiveness, Complementarity and Comparative Advantages in the Process of Regional Integration in the Western Balkans
Get PDFThe Berlin Process was established in 2014 as an initiative of several member states of the European Union under German leadership to engage with six partners from the Western Balkans. The main goal is regional cooperation within the framework that should contribute to the acceleration of European integration in the Western Balkans, but also to the creation of a common regional market. The Open Balkans is an initiative launched by the leaders of Albania, North Macedonia and Serbia in 2019. The main goal is to create a single market in the Western Balkans based on the principles of the EU market and the free movement of goods, people, capital and services. Paper’s aim is to analyse the effectiveness of one and the other initiative, their complementarity and comparative advantages of one over the other and vice versa. Exclusively for the purpose of this, we have conducted a survey, in order to better understood the current position and the future of the two initiatives. The results show that Open Balkans initiative enjoys greater trust among respondents of the survey. We conclude that is because of faster implementation of the reached agreements and directly visible results for the economic sector and citizens in the region
Razvoj i primena normativnog okvira u oblasti manjinskih prava u Hrvatskoj u kontekstu evropskih integracija
No full textOve godine navršava se decenija kako je Hrvatska postalačlanica EU (EU). Upravo ta vremenska distanca otvara priliku da se hronološki sagleda razvoj normativno-pravnog okvira u oblasti manjinskih prava u Hrvatskoj, ali i njegova primena u praksi. Poseban akcenat u ovoj analizi biće na ostvarivanju manjinskih prava pripadnika srpske nacionalne manjine, kao najbrojnije manjine u Hrvatskoj, kao i uticaja ovih pitanja na razvoj regionalne saradnje i bilateralnih odnosa sa Srbijom. Cilj analize je da oceni da li je proces evrointegracija Hrvatske doprineo razvoju i unapređenju manjinskih prava ili se, naprotiv, mogu uočiti suprotne tendencije. Analiza razvoja instrumenata u oblasti zaštite manjinskih prava obuhvatiće međunarodni, regionalni i nacionalni nivo. Osvrnućemo se i na specifičnu težinu ovih pitanja u pregovaračkim procesima za članstvo Srbije i Hrvatske u EU. Metodološki okvir obuhvatiće deskriptivnu i eksplikativnu analizu, kao i metodu analize sadržaja sekundarnih izvora (zakona i drugih akata). Pored toga, biće primenjena i komparativna analiza kako bismo utvrdili da li se postojeći zakonski okvir primenjuje jednako na sve pripadnike nacionalnih manjina
Kina i Ukrajinska kriza: nesvrstavanje u antiruski blok
No full textEskalacija Ukrajinske krize predstavlja jedan od ključnih događaja u
savremenim međunarodnim odnosima. Nakon godinu dana njenog trajanja
može se konstatovati da u svetskoj politici više ništa nije isto.
Posebnu pažnju privlači činjenica da ce, izuzimajući zemlje političkog
Zapada (u koje ubrajamo i Japan, Južnu Koreju, Australiju i Novi Zeland),
u antiruski blok nije svrstao niko drugi, niti jedan nezapadni akter.
Spoljnopolitičko pozicioniranje Kine u tom kontekstu vrlo je
zanimljivo, a imajući u vidu da se radi o jednom od najvažnijih aktera
međunarodnih odnosa, sasvim je moguće i da je upravo takav pristup
ohrabrio ostale nezapadne aktere da ne podležu pritiscima SAD i EU.
Istraživačko pitanje kojim se autor rukovodi glasi: zašto se Kina nije
svrstala u antiruski blok? Hipoteza koja se dokazuje jeste da kinesko
rukovodstvo nije ni imalo nameru da to čini, uprkos naivnom nadanju
političkog Zapada kako bi do toga moglo u nekom trenutku doći. Zaključak
je da Kina ima relativno novije istorijsko iskustvo delovanja u ovakvim
situacijama (Mađarska 1956. godine), kao i da je između Kine i Zapada
izgubljeno poverenje, usled čega zvanični Peking nije imao razloga da
žrtvuje svoje strateško partnerstvo sa Moskvom. Kina se rukovodi
sopstvenim interesima, a oni se ipak tiču stvaranja efektivne ravnoteže
snaga u međunarodnim odnosima koja će rezultirati uspostavljanjem novog
svetskog poretka. Na tom poslu, Pekingu je Rusija saveznik
Emerging and disruptive technologies in the Western Balkans: Do we need a new arms control regime?
Get PDFThe subject of this paper is to examine the relationship between the emerging
and disruptive technologies and the sub-regional arms control regime in the Western
Balkans, established by the Agreement on Sub-Regional Arms Control, signed on June 14,
1996, in Florence. The main research question is: Do the emerging and disruptive
technologies that the Western Balkans countries possess or are planning to acquire
influence the existing arms control equation in the Western Balkans and, if yes, do we
need a new arms control regime? Authors explore this question through the analysis of
emerging and disruptive technologies that have taken roots in the Western Balkans and
are likely to grow significant in the future, and the sub-regional arms control regime, taking
emerging and disruptive technologies as one of the variables that challenges the existing
arms control regime in this region. They compare the current emerging and disruptive
technologie capacities that Western Balkan states possess, as well as the potential of those
emerging and disruptive technologies to disrupt the balance of forces set by the
Agreement. The authors conclude that, although we do not need a completely new arms
control agreement in the Western Balkans, having in mind the flexibility of the existing
one, a responsible approach would include an update of the current arms control regime,
especially regarding the new confidence and security building measures, including
increased transparency on the acquirement and the nature of potential use of emerging
and disruptive technologies
SWOT analiza ruske arktičke strategije: vojni aspekt
No full textProces militarizacije Arktika već neko vreme privlači pažnju međunarodne političke i naučne javnosti. U ovom radu, autori su fokusirani na analizu ruske vojne moći na Visokom Severu. Primenom SWOT analize, cilj je bio da se ispita koje su osnovne snage, slabosti, mogućnosti i pretnje koje karakterišu rusku arktičku strategiju u vojnom domenu. Došlo se do saznanja da glavnu snagu vojnog angažmana Ruske Federacije na prostoru oko Severnog pola čine masivna zastupljenost vojne infrastrukture i osoblja, kao i vojno-tehnološka superiornost, naročito kada je reč o raketnim sistemima. Velika šansa za unapređenje postojeće pozicije Rusije leži u potencijalnom proširenju vojne saradnje s drugim (nearktičkim) nacijama, pre svega sa Кinom. Trenutno odsustvo značajnijih stalnih snaga Severnoatlantske alijanse (North Atlantic Treaty Organization – NATO) na tom području, takođe je bitan faktor. S druge strane, najveću pretnju za zvaničnu Moskvu predstavlja aktuelno proširenje NATO-a i s tim povezana problematika zaštite nacionalnih granica. Osnovu slabost Ruske Federacije kada je reč o Arktiku čini neusaglašenost vojne komponente sa ostalim (nevojnim) aspektima projekcije moći u regionu. Кlimatske promene i loše stanje jednog dela vojne opreme dodatno su opterećenje. Ukoliko Rusija želi da zadrži vojni primat i status arktičke vodeće nacije u budućnosti, autori zaključuju da će za to biti neophodno vidno jačanje ostalih regionalnih potencijala – socijalnih, ekonomskih i dr
Southeast Asia between the US’ and China’s Visions for the World
Get PDFThe Chinese initiatives proposed in 2022 and 2023, the Global Security
Initiative, the Global Development Initiative, and the Global Civilization Initiative,
along with the already existing Belt and Road Initiative, jointly present Beijing’s
views on the principles, values, and efforts for the future. On the other hand,
Washington has a vision for the world that builds on the well-known and
established rules, patterns, and norms promoted by the US since the end of the
Cold War. The US National Security Strategy, unveiled by the Biden
administration in October 2022 as the document concerned with the security
aspect of this vision, is the most recent one that points to how the US sees the
world and its role in it. The countries of Southeast Asia (SEA), the region where
these two great powers directly interact with each other through overlapping
spheres of influence, are particularly concerned about how these two
contrasting visions affect them. The paper aims to determine how the SEA
countries will respond to the new global initiatives launched by China and how
these initiatives will impact relations in the region between local actors and
great powers alike, particularly in the context of regional stability and the
balance of power in the region. The paper draws from the works of Michael
Leifer and the concepts of the English School of International Relations, primarily
the writings of Hedley Bull, by which Leifer was greatly influenced, and is based
on the idea that the balance of power is a strategy willingly employed by the
states to achieve regional order. The paper will argue that the SEA countries will
find aspects of China’s initiatives appealing, especially those aligned with the
core principles of ASEAN, while remaining careful to avoid being pulled into the
binary division in the battle between democracy and autocracy