Repositorium of Institute of International Politics and Economics
Not a member yet
1516 research outputs found
Sort by
Pravni okvir Srbije u sprečavanju proliferacije oružja za masovno uništenje
Get PDFU kontekstu globalne zabrinutosti za bezbednost, savremene države
preduzimaju brojne aktivnosti radi ublažavanja rizika povezanih sa širenjem
oružja za masovno uništenje. U implementaciju ovih aktivnosti uključena je i
Republika Srbija, koja u svojim pravnim i strateškim dokumentima
prepoznaje značaj suprotstavljanju proliferaciji oružja za masovno uništenje.
U ovom radu pružen je prikaz šireg istorijskog konteksta razvoja legislative
u ovoj oblasti, kao i najznačajnijih međunarodnih instrumenata u vidu
inicijativa, sporazuma i ugovora koje Srbija implementira. Istraživačka pitanja
na koje ovaj rad nastoji da pronađe odgovor jesu: da li je Republika Srbija
implementirala sve relevantne međunarodne dokumente za sprečavanja
proliferacije oružja za masovno uništenje, uključujući međunarodne
sporazume, konvencije i rezolucije? Kako postojeći pravni okvir odgovara na
aktuelne regionalne i globalne bezbednosne izazove, i koje su snage i slabosti
ovog okvira u kontekstu njegove implementacije? Predmet ovog rada
predstavlja analiza postojećeg pravnog okvira Srbije u sprečavanju
proliferacije oružja za masovno uništenje, kao i procena snaga i slabosti u
suočavanju sa višestrukim izazovima koje ovaj vid oružja nameće. Na taj način
pružena je sistematizacija znanja i ostvaren je dubinski uvid u pravne i regulatorne mere, međunarodnu saradnju, ali i tehnološki pejzaž koji utiče
na širenje oružja za masovno uništenje. Posebna pažnja posvećena je
ispitivanju bezbednosnih izazova, rizika i pretnji, kako regionalnih tako i
globalnih, kako bi se identifikovale potencijalne oblasti delovanja u kojima bi
postojeći pravni okvir Srbije mogao biti unapređen. Rad apostrofira značaj
podizanja svesti javnosti i obrazovanja, kao i negovanja kulture odgovornosti
i budnosti protiv širenja oružja za masovno uništenje
Patterns of Bilateral Military Alliances Formation and Political Regimes in Central Europe, 1962–2003
Get PDFThis study examines the dynamics of political regimes as pivotal factors
shaping bilateral military alliances (BMAs) in Central and Eastern Europe (CEE)
from the aftermath of the Cuban Missile Crisis (1962) to 2003. Using data from
the Alliance Treaty Obligations and Provisions (ATOP) and the Polity IV databases,
the research investigates statistical correlations between the formation of
military alliances, their typologies, and political regime-type dynamics. Research
questions include exploring the key characteristics of BMAs, the political regime
nature of dyads, correlations between alliance durability and democracy levels,
and the impact of regime changes on alliance phases. A sample of 88 BMAs is
analysed, exploring hypotheses on relationships such as alliance duration,
political regime congruity, member asymmetry, treaty provisions, and changes
pre- and post-Cuban crisis. Key findings indicate that less democratic dyads
tended to sustain longer alliances, while the hypothesis on political regime
congruity in military alliances received partial support. The study contributes to
understanding how political regime dynamics influence alliance formation and
longevity in a region historically shaped by the Cold War geopolitical dynamics
Prošireno odvraćanje: pogled iz Irana
No full textProšireno odvraćanje je deo strategije usmerene ka odbijanju
rivala ili neprijatelja od vojnog delovanja protiv saveznika, ali
i zemlje koja organizuje samo odvraćanje. Iran, regionalna sila je
izgradio partberstvo sa više bliskoistočnih aktera i diplomatsko
savezništvo sa više izvanregionalnih država, posebno sa Rusijom
i Kinom. Stoga iransko, uslovno rečeno, prošireno odvraćanje
Irana prema SAD i Izraelu deluje regionalno i globalno i ima
diplomatsku i vojnu dimenziju. Koncept proširenog odvraćanja
u slučaju Irana ne funkcioniše, jer ta država primenjuje makro
odvraćanje. To je strategija upotrebe više državnih i nedržavnih
aktera, vojnih i diplomatskih napora kako bi se pretnja neposredne
vojne agresije udaljila i raširio front otpora pretnjama.
KOmbinacija ovog koncepta i strateškog strpljenja doprinela je
odlaganju napada na Iran, ali i na saveznike. Autor je prikazao
kako se iransko strateško proišljanje prilagodilo na osnovu
istorijskog iskustva, konteksta i ideologije Islamske revolucije.
Otuda su defanzivni pristup i asimetrično hibridno ratovanje,
osobenosti iranskog pristupa neprijateljima i rivalima
Uloga BRIKS u uspostavljanju ravnoteže snaga u međunarodnim odnosima
No full textNa samitu u Johanesburgu u avgustu 2023. godine članice BRIKS-a donele su odluku o širenju, te je poziv za punopravno članstvo poslat na adrese još šest potencijalnih članica. Godinu dana pre toga, postignut je dogovor o uspostavljanju rezervne korpe valuta što je prvi korak u stvaranju međunarodne rezervne valute. Očigledan cilj je da se stvaraju alternativne finansijske institucije nasuprot MMF, SB i STO i da se dedolarizacijom globalne ekonomije smanji politički uticaj SAD i kolektivnog Zapada. U ovom radu dokazuje se teza kako je BRIKS i nastao zbog uspostavljanja ravnoteže snaga u međunarodnim odnosima. Odnosno, da su odluke koje se donose motivisane političkim razlozima zbog kojih je osnovana ova platforma. Dakle, ne uspostavlja se ravnoteža snaga zbog dedolarizacije, već se dedolarizacija ciljano indukuje kako bi se ostvarila ravnoteža snaga u međunarodnim odnosima. Ili, ne širi se BRIKS zbog toga što se menja ravnoteža snaga, nego se upravo širenjem BRIKS ubrzava uspostavljanje novog balansa u međunarodnim odnosima. Na intenziviranje integracija unutar BRIKS-a, kao i strateških projekata BRIKS-a, poput osnivanja Nove razvojne banke i najave dedolarizacije, uticala su dva važna događaja u poslednjih deceniju i po: Arapsko proleće i eskalacija Ukrajinske krize. Promene u međunarodnim odnosima i bezbednosnom okruženju naterale su BRIKS da ubrza sa razradom konkretnih projekata i njihovom primenom. Usled toga se i uspostavljanje ravnoteže snaga odvija brže nego što je ranije predviđano
The Republic of Srpska after the war in Ukraine: Between guaranteed rights, disappearance and independence
Get PDFThe article identifies and analyses three main determinants
that affect the position of the Republic of Srpska (RS) in
Bosnia and Herzegovina (BH) before and after the beginning
of the war in Ukraine in February 2022 to determine the
conflictual potential of this position and possible outcomes.
The main hypothesis is that, with the ongoing processes of
EU and NATO integration, Kosovo’s unilateral independence,
and the rise of global conflicts and polarization, relations in
the BH became more unstable and radicalised. The possible
outcomes that the authors consider are the preservation of the
Dayton position of the RS in the BH, the disappearance of
the RS as a separate entity in the BH, and, the independence
of RS as a form of self-determination and a way to protect
the sovereign rights of Serbs. The authors employed content
and discourse analysis methods and a comparison of three determinants before and after February 2022. They conclude
that, since the war in Ukraine, the position of RS is pushed
toward “radical outcomes” – disappearance or independence
- in the action-reaction mode, which are at the same time
the most conflictual outcomes, and less toward the most
desired one – the preservation of Dayton Agreement and
guaranteed rights based on consociative democracy
Cybercrime as an essential impediment to international trade
Get PDFCybercriminal behavior is a reflection of the many risks that came along with the introduction of
new technology, which among other things greatly improved human lives and encouraged
international trade and collaboration. Cybercrime encompasses a broad spectrum of illegal
activities when computers and information technologies are utilized as the principal instrument or
as the major object of interest. Due to the constant adaptations that cybercriminals make to existing
security protocols and online behavior, the threat of cybercrime is only expected to increase. For
users of digital platforms, they have the potential to inflict serious financial and emotional harm.
Since the parties involved are typically located in different countries, investigating cyber fraud
incidents is typically difficult without collaborating across borders. Many e-commerce businesses
have been forced by this circumstance to focus on improving cyber security in order to protect
both their business operations and the safety of their customers. Inadequate security measures can
be costly and destroy customers' and businesses' trust when conducting online transactions. In this
sense, inaction can harm an organization's reputation in the long run. Cybercrime's influence on
domestic and global economies is calculated in a variety of methods, but all lead to the same
conclusion: online crimes constitute a severe threat to international trade
Pitanje predsedavanja Organizacijom za evropsku bezbednost i saradnju — izazovi i perspektive
No full textOrganizacija za evropsku bezbednost i saradnju (OEBS), kao panevropska međunarodna organizaciju, ima razgranatu organizacionu strukturu. Na njenom čelu nalazi se ministar spoljnih poslova države koja predsedava OEBS-om na godišnjem nivou. On predstavlja OEBS u saradnji sa generalnim sekretarom organizacije. Takođe, on predsedava Samitima, Ministarskim savetom, Stalnim savetom i drugim podređenim telima OEBS-a i vrši koordinaciju i konsultacije radi realizacije aktivnosti organizacije. Drugim rečima, predsedavajući upravlja donošenjem odluka OEBS-a. U 2023. godini došlo je do presedana budući da nije izabran predsedavajući za 2024. godinu. To je, zajedno sa drugim faktorima poput rata u Ukrajini i na Bliskom istoku, uticalo na pojedine autore da predvide kraj ovoj organizaciji. U radu se bliže razmatra ovaj problem sa kojim se OEBS trenutno suočava. Istovremeno se daju i predikcije o mogućim izazovima i perspektivama sa kojima će se ova organizacija suočiti u budućnosti. Takođe se iznosi i osvrt o njenoj istorijskoj transformaciji od KEBS-a do OEBS-a. Na kraju se zaključuje da trenutna politička kriza OEBS-a ne utiče na njegov opstanak kao regionalne međunarodne organizacije, čije se delovanje izvesno nastavlja kroz reafirmaciju njegove prvobitne uloge – svojevrsnog foruma za dijalog i konsultacije
Improving Serbia's copper exports: Key challenges and solutions
Get PDFIn recent years, Serbia's copper industry has faced significant challenges related to its export structure. This analysis reveals two key issues: a shortage of skilled labour and inadequate processing capacity, both exacerbated by intensified exploitation under new ownership. Given the limited time frame before the copper mines are fully depleted, these challenges cannot be completely resolved. Thus, this research seeks to identify practical solutions to enhance the copper export structure within these constraints. By employing the Revealed Comparative Advantage (RCA) index and analysing export shares, the study identifies three copper product groups with the highest potential for export growth: 1) refined copper, 2) copper plates and sheets and 3) copper pipes. Redirecting limited processing capacities and human resources toward the production of these products would create a more favourable balance between raw ore and processed copper exports. This strategic focus is expected to yield higher profits while optimizing the use of capacities in related industries, given the significantly higher value-added nature of these products compared to raw ore
Competing Visions of World Order: How China, the US, the EU and Russia Conceive the Transition to Multipolarity
Get PDFPrior and in the wake of the conflict in Ukraine, the United States,
the Russian Federation, the European Union and the People’s Republic of
China launched a series of strategic documents, revealing their conceptions
of the current and future world order. while these documents differ in form,
they are based on common understanding that the western-led “rules-based
order” (RBO) is undergoing a transition towards multipolarity.
For the U.S. and the EU, the logical objective is to keep as much of the RBO intact
as possible, and to absorb the changing international context to their advantage.
China and Russia, on the other hand, are pursuing visions of change of world
order – political, military, economic, ideological, cultural and normative – which
would go beyond cosmetic changes reminiscent of a status quo.
This paper aims to present and analyse these differing visions of world
order and their perspectives in the transitioning of global political trends,
as all the major powers promote strategic narratives in line with strategic
documents. authors contrast the competing visions of world order and
discuss how they relate to the realities of each power’s statecraft capabilities