Repositorium of Institute of International Politics and Economics
Not a member yet
1516 research outputs found
Sort by
Uspostavljanje Instrumenta za bezbednosne mere za Evropu (SAFE) — strateški zaokret u odbrambenoj politici Evropske unije?
No full textU radu se analiziraju glavni normativni elementi i aspekti Uredbe o uspostavljanju Instrumenta za bezbednosne mere za Evropu (SAFE) putem jačanja evropske odbrambene industrije, uključujući pravni osnov njenog donošenja, ciljeve, mehanizme njenog sprovođenja, poseban režim za javne nabavke, komplementarnost sa drugim aktuelnim nadnacionalnim instrumentima u ovom domenu, kao i ulogu institucija Evropske unije u njenom sprovođenju. Posebna pažnja posvećena je potencijalnim efektima po odnose sa trećim državama, u prvom redu zemljama kandidatima za članstvo, a podvučene su i implikacije uključivanja Ukrajine u evropski mehanizam finansiranja nabavki odbrambenih proizvoda. Stupanje na snagu predmetne Uredbe 29. maja 2025. godine označava prelomni trenutak u razvoju strateške dimenzije delovanja Evropske unije. Nastala kao odgovor na aktuelnu bezbednosnu i geopolitičku situaciju, ona proizvodi dalekosežne posledice po evropski konstitucionalni poredak. Zaključuje se da najznačajniju tekovinu Uredbe – tzv. SAFE finansijski instrument – ne treba posmatrati kao još jedan u nizu sektorskih instrumenata EU, već kao izraz šire transformacije evropskog poretka i evropske strateške kulture
Terrorism. Money Laundering and Human Trafficking in the European Union: Trends and Countermeasures
Get PDFPurpose
The purpose of this paper is to enable an overview of the trends in the European Union that exist in the field of terrorism, money laundering and human trafficking, as well as the activities that the European Union implements in the fight against these problems.
Design/Methods/Approach
The main methods that will be used in the paper are deductive-inductive and analytical methods, which will help in a better understanding of the circumstances that help the development of terrorism, money laundering and human trafficking, and ways to solve them.
Findings
A clear insight into the current situation and circumstances that affect the development of terrorism, money laundering and human trafficking in the European Union, but also in the activities that the European Union implements in order to oppose their strengthening.
Originality/Value
Terrorism, money laundering and human trafficking are important issues that the European Union is dealing with. These problems threaten the stable institutional, political and security functioning of the European Union. The mentioned phenomena and their current level will be analyzed through the circumstances that enable their development and strengthening. Certain prerequisites lead to the emergence of phenomena that are the subject of research, so by observing and eliminating those prerequisites, a safer and more stable environment can be created. The paper will present the activities and measures implemented by the competent authorities of the European Union to combat the strengthening of the mentioned problems. The focus of the action of these authorities is to eliminate the causes that lead to the occurrence of these phenomena and to close the channels that enable the strengthening of terrorism, money laundering and human trafficking
Srbija i prošireno odvraćanje - iskustva i putokazi
No full textStrateški koncept proširenog odvraćanja nastao je u posthladnoratovskom periodu, uvećanjem sadržaja hladnoratovskog koncepta nuklearnog odvraćanja saveznika velikih sila. Dakle, savremeno prošireno odvraćanje podrazumeva upotrebu svih instrumenata nacionalne moći radi odvraćanja suparnika da preduzmu maliciozne korake prema saveznicima ili partnerima. Ovaj rad se upravo bavi razmatranjem istorijskog iskustva Srba u primeni ovog koncepta, ali i analizom korišćenih spoljnopolitičkih sredstava i ishodima njihove primene. Osnovna hipoteza rada je da su Srbi u doba postojanja samostalne države primenjivali prošireno odvraćanje sa osloncem na dijasporu i da je to koncept koji treba primenjivati i u budućnosti, ali sa težištem na tzv. mekom odvraćanju. Razmatraće se pojedini događaji i procesi tokom Krimskog rata (Srbija kao vazalna kneževina), četnički pokret i način ratovanja (Kraljevina Srbija) i strateško delovanje Srba tokom ratova za jugoslovensko nasleđe u kojima su karakteristični obrasci srpskog proširenog odvraćanja
Evropska kancelarija za veštačku inteligenciju
No full textU avgustu 2024. godine stupilaje na snagu Uredba Evropske unije o utvrđivanju usklađenih pravila o veštačkoj inteligenciji (poznatija kao Akt ili Zakon o veštačkoj inteligenciji). Ovaj pravno obavezujući instrument postavlja pravila za razvoj, stavljanje u promet, puštanje u rad i upotrebu sistema veštačke inteligencije u Evropskoj uniji(EU). Kao prvi opsežni pravni okvir na svetu o ovoj naprednoj tehnologijiima za cilj da podstakne inovacije, uz istovremenu zaštitu pojedinca od potencijalne štete vezane sa primenomsistema veštačke inteligencije. Uredbatakođe uključuje još uvek nedovoljno razrađene mehanizme upravljanja koji su orijentisani ka postizanju njene delotvorne primene na teritoriji država članica. U tom smislu, osnovana je i Evropska kancelarija za veštačku inteligenciju koja bi trebalo da postane stožer stručnog znanja na nivou Unijei temeljjedinstvenog evropskog sistema upravljanja ovom naprednom tehnologijom. U radu se istražuje njena uloga kao centra ekspertize ivažne institucije zaoblikovanjepolitike i praksi veštačke inteligencije na nivou EU. Takođe se razmatraju i njeni osnivački principi, operativni status, misija i zadaci, kao i saradnjasa relevantnim akterima. Kritičko ispitivanje otkriva potencijalne izazove kao što su preklapanja nadležnosti, rizik od gušenja inovacija prekomernom regulativom i birokratska inercija. Autorka zaključuje da se uspeh najnovije evropske inicijative neće meriti isključivo po stopi usklađenosti pravila koja vežu dobavljače veštačke inteligencije, što je formalni mandat Kancelarije, već i po opipljivim društvenim koristima koje proizilaze iz odgovorne primene sistema i modela veštačke inteligencije
Pravni okvir informacione bezbednosti EU
No full textU savremenom digitalnom dobu, bezbednost informacionih sistema i mreža predstavlja osnovu za funkcionisanje ekonomskih, društvenih i institucionalnih struktura. Evropska unija(EU)prepoznala je značaj ove oblasti i razvila sveobuhvatan pravni okvir koji obuhvata niz direktiva i uredbi s ciljem jačanja informacione bezbednosti i otpornosti. Ovaj okvir uključuje ključne akte poput NIS2 Direktive, koja unapređuje bezbednosne standarde i podstiče saradnju između država članica, DORA Uredbe, koja se bavi upravljanjem digitalnim rizicima u finansijskom sektoru, CER Direktive za zaštitu kritičnih infrastruktura, kao i CSA i CRA Uredbe koje definišu bezbednosne standarde za digitalne proizvode i usluge. U radu se analizira postojeći pravni okvir EU, razmatra se njegova uloga u jačanju digitalne otpornosti i ispituju se izazovi u njegovoj primeni. Posebna pažnja posvećuje se značaju ovih regulatornih mera za Republiku Srbiju, koja bi kao kandidat za članstvo u EU trebalo da usaglasi svoje propise sa evropskim standardima. Implementacija pomenutih direktiva i uredbi predstavlja ne samo regulatorni izazov, već i priliku za unapređenje nacionalnih kapaciteta u oblasti informacione bezbednosti
The significance of digital twins in product development
Get PDFPerformance improvements and features that include complex and cutting-edge technologies are becoming more and more
necessary for products in order to provide customers a strong reason to buy. Adopting procedures that operate more
quickly, produce better outcomes, and put businesses closer to their customers may be possible if digital twins’ technology
is incorporated into the early phases of product development. Digital twins provide immediate insights and simulations,
revolutionizing product design and prototyping. It is a simulated environment that offers an instantaneous online
representation of a tangible process or object. Before constructing the actual product, producers and designers can test
new ideas and functionality thanks to product 3D technology. While 3D modelling is used to generate a virtual
representation of the product, 3D rendering is utilized to create realistic images and animations of the product.
Additionally, digital twins can assist businesses in increasing productivity by locating manufacturing process bottlenecks
and enhancing consumer satisfaction through improved packaging design. It is anticipated that digital twins’ solutions will
transform manufacturing processes and offer fresh, innovative approaches to reduce expenses, enhance maintenance,
manage assets, minimize downtime, and create new linked goods. Furthermore, digital twins give stakeholders access to a
virtual sandbox for testing and optimization by creating a digital version that closely resembles the complexities of its
physical equivalent
The significance of assessment of top managers on the issue of implementation internal audits in business and management of medium-sized companies, the example of the Republic of Serbia
Get PDFModern business management requires top management to implement innovative solutions such as the implementation of internal audit in the business of the company. One of the possible ways to measure the effect of such management is presented in
the author’s work by evaluating the impact of the introduction of internal audit before and
after the implementation of internal audit in the company’s operations. We discovered that
there are important differences in the evaluation of top management regarding the introduction of internal audit as a basis for real financial reporting, because the obtained values are
significant (p=.000) in relation to the introduction of internal audit both before and after
the introduction of internal audit in regular business operations medium-sized enterprises in
the Republic of Serbia. The goal of the author’s research was to present a possible contribution to real future accounting based on the introduction of internal audit into real business
processes, that can substantially contribute to the improvement of overall business results
Implementacija evropskog pravnog okvira u oblasti nezakonite trgovine kulturnim dobrima u Republici Srbiji
No full textNezakonita trgovina kulturnim dobrima predstavlja globalnu pretnju kulturnom nasleđu i javnom interesu, pri čemu Zapadni Balkan, uključujući Srbiju,
ostaje značajan tranzitni i izvorni region u ovom kriminalnom lancu. Ovaj
rad istražuje pravni i institucionalni okvir borbe protiv nezakonite
trgovine kulturnim dobrima u Srbiji, sa osvrtom na usaglašenost sa pravnim
tekovinama Evropske unije. Analizom relevantnih EU uredbi i direktiva, kao
i izveštaja Evropske komisije, rad ukazuje na stepen usaglašenosti srpskog
zakonodavstva i izazove u implementaciji – naročito u kontekstu organizovanog kriminala, institucionalnih kapaciteta, kao i različitih pravnih
režima na teritoriji Kosova i Metohije. Posebna pažnja posvećena je preventivnim merama, uspostavljanju registara kulturnih dobara, potrebi za
većom svešću javnosti i saradnji među organima, kao i multilateralnim mehanizmima u regionu. Autori naglašavaju da je efikasna borba uslovljena ne
samo zakonodavnim usklađivanjem, već i operativnom saradnjom carinskih, policijskih i pravosudnih organa, kao i kulturnih institucija. Rad zaključuje
da je unapređenje saradnje na Zapadnom Balkanu u ovoj oblasti moguće i poželjno, ali zahteva rešavanje dubljih strukturnih i političkih izazova. Iako
je Srbija značajno unapredila normativni okvir, ostaju problemi u praksi,
koji otežavaju sankcionisanje i prevenciju nezakonitih aktivnosti, posebno
u pogledu povraćaja dobara, identifikacije imovine i krivičnog gonjenja
China and India in the New Scramble For Africa: Neocolonial Charges Under Review
No full textBased on a literature review, this article analyses the role of China and India in the new scramble for Africa and tries to determine whether their activities represent a new form of development or a neocolonial endeavour. The article investigates how the strategies of China and India in Africa differ from one another in terms of sectors of activity and methodology of implementation, and it compares their practice, policies, and narratives with the traditional actors in Africa—international financial institutions. In this context, the article pays special attention to the phenomenon of the “Chinese debt trap,” which is used to portray the Chinese presence in Africa as negative. The article highlights that the practices of the new global actors differ from the old actors, especially in regard to respecting local cultural norms and the specific needs of the African context. The article argues that the new global actors offer a development alternative to African countries